II FSK 334/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-12-06

Skład orzekający: Małgorzata Wolf-Kalamala, Bogusław Dauter, Paweł Dąbek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zapłacone odsetki i prowizje od kredytu zaciągniętego na zakup papierów wartościowych mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym, w którym zostały zapłacone, czy dopiero po zbyciu tych papierów wartościowych?
Ratio decidendi
Zapłacone odsetki i prowizje od kredytu zaciągniętego na zakup papierów wartościowych należy traktować jako wydatek na nabycie tych papierów, co oznacza, że mogą być one zaliczone do kosztów uzyskania przychodów dopiero z chwilą zbycia tych papierów wartościowych, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 38b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dodanie punktu 38b do art. 23 ust. 1 ustawy jednoznacznie wskazuje, że odsetki i prowizje od kredytu na zakup papierów wartościowych są wydatkiem na nabycie tych papierów.
Stan faktyczny
Skarżący R.K. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił jego skargę. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 PPSA) poprzez brak należytego uzasadnienia wyroku WSA oraz naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 23 ust. 1 pkt 38b w zw. z art. 23 ust. 8 oraz art. 22 ust. 4 u.p.d.o.f.) poprzez ich błędną wykładnię. Spór dotyczył możliwości zaliczenia zapłaconych odsetek od kredytu na zakup papierów wartościowych do kosztów uzyskania przychodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od R. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy kwotę 10800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Paweł Dąbek (sprawozdawca), Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt I SA/Bd 737/17 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 19 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy kwotę 10800 (słownie: dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrokiem z 4 października 2017r., sygn. akt I SA/Bd 737/17 (podobnie jak pozostałe powołane orzeczenia, dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), oddalił skargę R. K. (dalej: Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy (dalej: Dyrektor) z 19 maja 2017r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014r. We wniesionej skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, Skarżący zarzucił naruszenie: 1/ przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego wyroku przez to, że Sąd pierwszej instancji nie zbadał i nie odniósł się w należyty sposób do zarzutów i argumentów podniesionych w skardze, wskutek czego uzasadnienie zawiera wewnętrzne sprzeczności; 2/ prawa materialnego, tj.: a/ art. 23 ust. 1 pkt 38b w zw. z art. 23 ust. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2016r., poz. 2032 ze zm. – dalej: u.p.d.o.f.) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że z przepisów tych czytanych razem wynika norma, iż wydatki na odsetki i prowizje od kredytu zaciągniętego na zakup papierów wartościowych mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów dopiero po zbyciu tak zakupionych papierów wartościowych, podczas gdy art. 23 ust. 8 jedynie dookreśla przedmiotowy zakres stosowania art. 23 ust. 1 pkt 38b, pełni więc niejako rolę precyzującą, pomocniczą, a nie wprowadza szczególne zasady zaliczania w czasie wydatków na odsetki od kredytu zaciągniętego na zakup papierów wartościowych, a w konsekwencji zastosowanie go w sprawie, mimo, iż przepis ten nie mógł w niej znaleźć zastosowania; b/ art. 22 ust. 4 u.p.d.o.f. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wyrażoną w nim zasadę wyłącza przepis art. 23 ust. 1 pkt 38b w zw. z art. 23 ust. 8 tej ustawy, a w konsekwencji niezastosowanie w sprawie art. 22 ust. 4 u.p.d.o.f. W oparciu o tak postawione zarzuty, które zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na rozprawie w dniu 5 grudnia 2019r. Skarżący złożył wniosek o przedstawienie spornego w sprawie zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazał ponadto, że zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięcie Dyrektora, narusza zasadę uzasadnionych oczekiwań. Odpowiadając na skargę kasacyjną Dyrektor wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, gdyż zaskarżony wyrok pomimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Stan faktyczny w sprawie, zakreślony dodatkowo zakresem podniesionych zarzutów kasacyjnych, nie jest sporny. Skarżący nie kwestionował, że zaniżył koszt uzyskania przychodu poprzez nieodliczenie zapłaconych w 2014r. odsetek od kredytów na nabycie papierów wartościowych. Nie była również kwestionowana kwota uzyskanych kredytów oraz ilość i wartość zbytych przez niego w roku podatkowym papierów wartościowych, które nabyte zostały ze środków uzyskanych z udzielonych kredytów. Spór w sprawie dotyczy możliwości uznania za koszt uzyskania przychodu zapłaconych w roku podatkowym odsetek od kredytu udzielonego na nabycie papierów wartościowych. Zdaniem Skarżącego kosztem podatkowym powinna być bowiem kwota poniesionych przez niego w całości kosztów odsetek od kredytu, gdyż stanowią one jedynie koszt pośredni nabycia papierów wartościowych i nie mogą być rozliczane zgodnie z zasadą wynikającą z art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. Zarysowany problem prawny w stosunku do Skarżącego w sprawach dotyczących lat ubiegłych, choć w nieco odmiennym stanie faktycznym, był już przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w wyroku z 2 marca 2018r., sygn. akt II FSK 1766/16. Orzekający w sprawie Sąd podziela zapatrywania prawne wyrażone w tym wyroku, które są adekwatne również w rozpoznawanej sprawie i wykorzysta je w dalszej części uzasadnienia. Co do zasady, o tym jaki wydatek stanowi koszt uzyskania przychodu na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych stanowi art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Zgodnie z tym przepisem kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Zgodnie z art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów: wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia albo umorzenia tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 3e (pkt 38); zapłaconych odsetek i prowizji od kredytu, za który nabyto papiery wartościowe, udziały (akcje) lub pochodne instrumenty finansowe, przypadających proporcjonalnie na tę część kredytu, która nie została wydatkowana na nabycie tych papierów wartościowych, udziałów (akcji) lub pochodnych instrumentów finansowych (pkt 38b). Rozpatrując relację zachodzącą pomiędzy art. 23 ust. 1 pkt 38 i 38b a art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. można odwołać się do tez zaprezentowanych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 czerwca 2013r., sygn. akt II FSK 702/11. Wprawdzie podstawę normatywną rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w powołanym wyżej wyroku stanowiły przepisy art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2019r. poz. 865 ze zm. - dalej: u.p.d.o.p.), niemniej jednak, biorąc pod uwagę tożsamość normatywną art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f. oraz art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. uznać należy, że poczynione w tym wyroku rozważania o charakterze ogólnym pozostają w pełni aktualne także w odniesieniu do art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f. Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym wyroku stwierdził, że wykładnia językowa przepisów zawartych w art. 15, a także art. 16 u.p.d.o.p. musi uwzględniać konstrukcję oraz wypływający z niej charakter podatku dochodowego od osób prawnych. Konstrukcja ta polega na opodatkowaniu dochodu jaki powstaje u podatnika, a niekiedy przychodu. Przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów, każdy wydatek - poza wyraźnie wskazanymi w ustawie nie stanowiącymi kosztów - wymaga indywidualnej oceny pod kątem bezpośredniego związku z tymi przychodami i racjonalności działania dla osiągnięcia tego przychodu. Oznacza to, że podatnik podatku dochodowego od osób prawnych może zaliczyć w ciężar kosztów wszelkie faktycznie poniesione wydatki, które mają lub mogły mieć bezpośredni wpływ na wielkość osiągniętego przychodu z wyłączeniem enumeratywnie wymienionych w art. 16 u.p.d.o.p. Przepis art. 16 ust.1 u.p.d.o.p. zawiera zamknięty katalog kosztów (wydatków, odpisów, rezerw) nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów. Oznacza to, że przy ustalaniu dochodu, stanowiącego podstawę opodatkowania, podatnik nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów takich kosztów, które zostały enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Przy czym konstrukcja omawianego przepisu polega na tym, że co do zasady wszystkie wymienione w nim wydatki nie stanowią kosztów podatkowych, lecz po spełnieniu określonych warunków lub w ramach konkretnie ustalonych limitów, niektóre z nich tym kosztem są. W konsekwencji przepisy te są sformułowane w sposób zawiły, skomplikowany, a w treści zawierają liczne odesłania, przepisy wyliczające, spójniki alternatywne i koniunkcyjne, a także spójniki implikacyjne. Odesłania w nim zawarte wskazują na niesamodzielność treściową przepisu. W praktyce oznacza to konieczność wiązania treści danego przepisu z innymi przepisami wskazanymi przez ustawodawcę (por. B. Dauter [w] Podatek dochodowy od osób prawnych – Komentarz 2011r., str.558 i następ. Wydawnictwo Unimex Wrocław 2011r ). W konsekwencji należy przyjąć, że art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. zawiera nie tylko katalog wyłączeń, ale niektóre jego punkty stanowią niezależną od art. 15 ust. 1 pozytywną podstawę zaliczenia określonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów (por. B. Gruszczyński, Cel osiągnięcia przychodów, Glosa z 2003r., Nr 2, str. 9 – 16 ). Przy interpretacji art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. należy mieć również na uwadze, że każdy wchodzący w rachubę jako koszt uzyskania przychodów wydatek (koszt), powinien przejść "test" na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p, pod kątem pozostawania w związku przyczynowo-skutkowym z przychodami osiąganymi przez podatnika. Podstawą do ustalenia, jakiego rodzaju "koszty" stanowią koszty uzyskania przychodów jest art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Natomiast nieprawidłowa, bo obarczona dużym ryzykiem błędu jest wykładnia polegająca na zastosowaniu rozumowania a contrario z negatywnego katalogu, zawartego w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p., w celu ustalenia co stanowi pozytywnie koszt uzyskania przychodów, gdyż nie taki jest cel tych przepisów (art. 16 ust. 1), tj. przesądzenie, co jest kosztem uzyskania przychodów (por. uchwała NSA z 25 czerwca 2012r, sygn. akt II FPS 2/12). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że przepis art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. określa zasady rozliczania w czasie wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych przyjmując zasadę, że podlegają one rozliczeniu w dacie uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego błędna jest argumentacja Skarżącego, który wywodzi, że przepis ten nie dotyczy zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z kredytem zaciągniętym na nabycie wskazanych w nim walorów. Przez zwrot "wydatków na nabycie" należy rozumieć wszelkie wydatki poniesione na nabycie walorów, o których mowa w tym przepisie. Nie ma żadnych racjonalnie uzasadnionych podstaw, aby z katalogu tego wyłączyć koszty kredytu, skoro celem jego zaciągnięcia było właśnie nabycie papierów wartościowych. Pogląd ten przede wszystkim znajduje potwierdzenie w art. 23 ust. 1 pkt 38b u.p.d.o.f., z którego wynika, że nie uznaje się za koszt uzyskania przychodu zapłaconych odsetek i prowizji od kredytu, za który nabyto papiery wartościowe, udziały (akcje) lub pochodne instrumenty finansowe, przypadających proporcjonalnie na tę część kredytu, która nie została wydatkowana na nabycie tych papierów wartościowych, udziałów (akcji) lub pochodnych instrumentów finansowych. Wobec powyższego, za koszt uzyskania przychodu z tytułu zbycia papierów wartościowych mogą być uznane tylko te odsetki i prowizje od kredytu, za który nabyto papiery wartościowe, które przypadają proporcjonalnie na tę część kredytu, która została wydatkowana na nabycie tych papierów wartościowych. Podkreślić także należy, że możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów dotyczy tych odsetek i tych prowizji, które zostały naliczone od kredytu, zaciągniętego na nabycie papierów wartościowych co wynika wprost z brzmienia tego przepisu. Skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej próbuje, jak się wydaje, przesunąć koszty kredytu na nabycie papierów wartościowych z zakresu regulacji powołanych wyżej norm zawartych w art. 21 ust. 1 pkt 38 i pkt 38b u.p.d.o.f. i poddać go ocenie tylko w aspekcie art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego taki pogląd nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze z przepisów tych wynika jasno, że możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek i prowizji dotyczy tylko tych, które związane są z kredytem zaciągniętym na zakup akcji, i tylko tych. Po wtóre pogląd taki uznać należy za sprzeczny z ratio legis analizowanych przepisów. Jako zupełnie nieracjonalną – przy założeniu racjonalności ustawodawcy – uznać należy regulację, która z jednej strony limitowałaby możliwość ujęcia w kosztach uzyskania przychodów prowizji i odsetek od kredytów tylko do wielkości proporcjonalnej do kwoty kredytu wykorzystanego na zakup akcji. Z drugiej strony pozwalałaby na ujęcie w kosztach uzyskania przychodów pełnej kwoty odsetek i prowizji w sytuacji, gdy kredyt nie byłby przeznaczony bezpośrednio na zakup akcji. Zaakcentowania wymaga, że dodanie w 2009r. do art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f. punktu 38b (Dz.U. z 2008r., Nr 209, poz. 1318 – zmieniony ustawą z dnia 8 listopada 2013r.; Dz.U. poz. 1387), jednoznacznie wskazuje, że zapłacone odsetki i prowizje od kredytu na zakup papierów wartościowych, uznać należy za wydatek na nabycie papierów wartościowych o którym mowa w pkt 38 analizowanego przepisu. W pkt 38b nawiązano bowiem bezpośrednio do poczynionych wydatków związanych z nabyciem papierów wartościowych, wskazując jaka część zapłaconych odsetek i prowizji od kredytu za który nabyto papiery wartościowe, nie może zostać uznana za koszt uzyskania przychodu. Wobec powyższego nie było potrzeby wprowadzania w punkcie 38b dodatkowego zastrzeżenia, że pozostałe wydatki z tego tytułu mogą zostać rozpoznane jako koszty uzyskania przychodu dopiero w momencie zbycia papierów wartościowych, gdyż wynika to wyraźnie z punktu 38. Uregulowanie wielkości odsetek i prowizji od kredytu na zakup papierów wartościowych, mogących być uznanymi za koszt uzyskania przychodu, nie pozwala podzielić tezy Skarżącego, że stanowią one koszt o którym mowa w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Skoro zostały one przyporządkowane do wydatków związanych z nabyciem papierów wartościowych, należy do nich stosować zasadę rozpoznania kosztów uregulowaną w art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f., nie zaś zasadę określoną w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.f. Tym samym nie można podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, że art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. nie obejmuje swoim zakresem odsetek od kredytu oraz prowizji. W konsekwencji błędnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że jedyną podstawę do odroczenia w czasie rozpoznania kosztów uzyskania przychodów z tytułu odsetek i prowizji, stanowi w realiach rozpatrywanej sprawy art. 23 ust. 8 u.p.d.o.f. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednocześnie, że niezasadne są podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia 23 ust. 1 pkt 38b oraz art. 22 ust. 4 u.p.d.o.f. Na uwzględnienie nie mógł również zasługiwać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a, gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia formalne wymogi, określone w tym przepisie. Przedstawiono w nim zarówno stan faktyczny ustalony w sprawie, jak i stanowiska obu stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Z motywów wyroku wynika tok rozumowania Sądu pierwszej instancji, pozwalający jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się WSA w Bydgoszczy podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie i tym samym wyrok poddaje się kontroli instancyjnej (por. wyroki NSA z dnia 25 listopada 2010r., sygn. akt I GSK 1215/09, z dnia 24 lutego 2015r., sygn. akt II OSK 1761/13, z dnia 7 kwietnia 2017r., sygn. akt I GSK 816/15). Za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., nie można natomiast podważać poglądu prawnego sądu pierwszej instancji, gdyż może to zostać uczynione jedynie w drodze zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji wyczerpująco przedstawił argumenty świadczące jego zdaniem o tym, że rozstrzygnięcie organów podatkowych było prawidłowe. Okoliczność zaś, że Skarżący nie zgadza się z zaprezentowaną argumentacją, czy wręcz uważa ją za błędną, nie oznacza naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2018r., sygn. akt II FSK 1030/16). Wprawdzie Sąd pierwszej instancji podniósł, że argumentacja organów podatkowych odnośnie zastosowanych przepisów prawa materialnego była błędna. Niemniej jednak w jego ocenie istniała podstawa prawna do wydania decyzji określonej treści. Z tego też powodu zaskarżona decyzja nie została uchylona. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł także podstaw do wystąpienia do poszerzonego składu o podjęcie uchwały w zakresie proponowanym przez Skarżącego na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wyłoni się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, Naczelny Sąd Administracyjny może odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu. Możliwość wystąpienia z takim wnioskiem uzależniona jest od wystąpienia łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze, w sprawie zachodzi poważna wątpliwość prawna. Po drugie, rozstrzygnięcie owej wątpliwości prawnej jest niezbędne dla rozpoznania skargi kasacyjnej. Poważne wątpliwości prawne występują, gdy w sprawie pojawią się kwestie prawne, których wyjaśnienie nastręcza znaczne trudności, głównie z powodu możliwości różnego rozumienia przepisów prawnych. Dotyczy to więc kwalifikowanych wątpliwości. Podstawą do przyjęcia, że wystąpiła ta przesłanka będzie również pojawienie się w danej kwestii prawnej rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, aczkolwiek w przypadku uchwał konkretnych owa rozbieżność nie jest koniecznym elementem skutecznego wniosku o podjęcie uchwały (por. uchwałę NSA z dnia 11 grudnia 2017r., sygn. akt I FPS 4/17). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpatrywanej sprawie nie pojawiły się takie wątpliwości, które prowadziłyby do znacznych trudności przy prawidłowym rozumieniu poddanych analizie przepisów prawnych. Dodanie bowiem od 1 stycznia 2009r. pkt 38b do art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f., prowadzi do wniosku, że zapłacone odsetki i prowizje od kredytu, za który nabyto papiery wartościowe, uznać należy za wydatki na nabycie papierów wartościowych o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. Wskazywane zaś przez Skarżącego w załączniku do protokołu rozprawy orzeczenia sądów administracyjnych, które kwestię tę odmiennie rozpatrywały, wydane zostały w odmiennym stanie prawnym. Nie można wobec powyższego tez w nich prezentowanych odnosić do realiów niniejszej sprawy. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu nie są przy tym znane wyroki tego Sądu, które sporną kwestię w aktualnym stanie prawnym rozstrzygały odmiennie od przyjętej w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny nie może natomiast odnieść się do podniesionego na rozprawie 5 grudnia 2019r. zarzutu naruszenia zasady uzasadnionych oczekiwań, gdyż zarzut taki nie został postawiony we wniesionej skardze kasacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania sądowego, które w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroków sądu pierwszej instancji, o czym świadczy właśnie wskazane wyżej związanie podstawami skargi kasacyjnej, sprowadzające się do tego, że zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego określa autor skargi kasacyjnej podnosząc naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania. Określenie danej podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd pierwszej instancji nie naruszył również innych przepisów, niedostrzeżonych lub pominiętych przy formułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej czy odniesienie się do nich w sposób wybiórczy i ogólnikowy skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy podatkowe. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega bowiem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Zarzuty wobec zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, powinny zostać postawione w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a. Po upływie tego terminu, strona skarżąca kasacyjnie może jedynie przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych, co bezpośrednio wynika ze zdania drugiego art. 183 § 1 p.p.s.a. Skarżący jako podstawę prawną uzasadniającą naruszenie powyższej zasady, powoływał się na ogólne zasady prawa podatkowego oraz art. 2 Konstytucji RP. W podstawach skargi kasacyjnej, nie wskazał jednak jakichkolwiek przepisów prawnych, których naruszenie miało prowadzić do wydania rozstrzygnięcia sprzecznego z przywołaną zasadą uzasadnionych oczekiwań. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił, gdyż zaskarżony wyrok pomimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło