II GSK 1437/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-09-04
Skład orzekający: Andrzej Kuba, Joanna Zabłocka, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawiera wewnętrzne sprzeczności i nie wyjaśnia w sposób wystarczający ustaleń faktycznych dotyczących zakresu swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru przemysłowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że jego uzasadnienie zawiera wewnętrzne sprzeczności i nie wyjaśnia w sposób wystarczający istotnych elementów stanu faktycznego, w szczególności dotyczących zakresu swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru przemysłowego. Brak ten mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego "Pojemnik na cukierki – drażetki". Urząd Patentowy RP unieważnił prawo do rejestracji, uznając, że wzór nie posiada indywidualnego charakteru w porównaniu do opakowania cukierków HIT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na tę decyzję. Skarżąca kasacyjnie podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 PPSA, wskazując na sprzeczności w uzasadnieniu wyroku WSA i brak analizy istotnych elementów stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia del. WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant asystent sędziego Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 4 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A." Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1275/14 w sprawie ze skargi "A." Sp. z o.o. w G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz "A." Sp. z.o.o. w G. 1517 (tysiąc pięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 16 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.
Wyrok ten wydano w następującym stanie sprawy:
W dniu 5 września 2012 r. B. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w J. wystąpiła do Urzędu Patentowego RP z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Pojemnik na cukierki – drażetki" nr Rp.4855 udzielonego 5 grudnia 2003 r. na rzecz A. sp.z o.o. z siedzibą w G., z pierwszeństwem od 20 lutego 2003 r.
Jako podstawę swojego żądania wnioskodawca wskazał przepisy art. 102 ust. 1 w związku z art. 103 ust. 1 oraz art. 102 ust. 1 w związku z art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.; dalej: p.w.p.) podnosząc zarówno zarzut braku nowości jak i braku indywidualnego charakteru spornego wzoru.
Swój interes prawny wnioskodawca wywodził z faktu, że wprowadza do obrotu cukierki typu drażetki w pojemnikach, w tym w pojemnikach o cechach spornego wzoru przemysłowego, a więc sporne prawo prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej swobody działalności gospodarczej wnioskodawcy, przy czym strony konkurują ze sobą na rynku w zakresie cukierków typu drażetki w pojemnikach. Ponadto wskazał, iż A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. wystąpiła 30 sierpnia 2012 r. do niego z ostatecznym wezwaniem do zaprzestania naruszeń jej praw wyłącznych do spornego wzoru przemysłowego, a następnie wystąpiła z powództwem do Sądu Okręgowego w P. sygn. akt [...], strony pozostają więc w sporze.
W uzasadnieniu wniosku oraz w pismach procesowych przedłożonych do akt sprawy wnioskodawca podniósł, że przedmiotowy wzór w dacie jego zgłoszenia do rejestracji, tj. w dniu 20 lutego 2003 r. nie był nowy, a ponadto nie posiadał indywidualnego charakteru wywierając takie samo wrażenie na zorientowanym użytkowniku jak wzory wcześniej produkowane i wprowadzane do obrotu handlowego, a w szczególności opakowania Tic-Tac, opakowania Hit i opakowania Mik-Maki.
Na poparcie swoich zarzutów dotyczących braku nowości i indywidualnego charakteru wnioskodawca przedłożył:
– wydruk z bazy danych WIPOhttp://www.int/romarin/detail.do?lD=0;
– wydruk ze strony http://www.tictac.com/en/tic-tac-history;
– wydruk archiwalnych materiałów promocyjnych marki Tic-Tac;
– kopię decyzji OHIM z dnia 25 kwietnia 2012 r.;
– kopię decyzji UPRP z dnia [...] grudnia 2003 r. sygn. akt [...];
– kopię decyzji UPRP z dnia [...] czerwca 2005 r. sygn. akt [...];
– wydruki materiałów promocyjnych słodyczy HIT;
– kopię decyzji UPRP z dnia [...]lutego 2006 r. sygn. akt [...];
– kopię wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 13/06;
– wydruki materiałów pomocniczych słodyczy HIT;
– wydruk ze strony spółki D. S.A.;
– wydruk ze strony www.anwers.com;
– kopię str. 324 WUP nr [...];
– kopie oferty handlowej C.&C. obejmującej opakowania cukierków o nazwie HIT i MIK MAKI z maja i z lipca 1997 r.;
– materiały promocyjne z 1996 r. załączone do pisma F. S.P.A. z dnia 30 lipca 1999 r.;
– sprzeciw N. S.A. z dnia [...]sierpnia 1998 r. wraz z załącznikami, w tym kopie fotografii opakowań cukierków MIK MAKI i MAC MIX oraz ZIG ZAG; a także
– fotografie załączonych do sprzeciwu N. S.A. z dnia [...]sierpnia 1998 r. przykładowych opakowań cukierków HIT.
Uprawniony uznał wniosek za bezzasadny. Podkreślił, że Urząd Patentowy badał już przesłanki zdolności rejestrowej spornego wzoru w postępowaniu Sp. 129/05 zakończonym decyzją z dnia [...]lutego 2006 r., uznając, iż wzór ten spełnia przesłanki nowości i indywidualnego charakteru w stosunku do przeciwstawianych mu w niniejszym postępowaniu opakowań, a w szczególności do pojemnika na cukierki HIT.
Decyzją z [...]sierpnia 2014 r. Urząd Patentowy RP unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Pojemnik na cukierki – drażetki" nr Rp.4855 i przyznał wnioskodawcy od uprawnionego ze spornego wzoru kwotę 2600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 89 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 oraz art. 104 p.w.p., a także art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.
Odwołując się do art. 255 ust. 1 pkt 1, art. 89 i art. 117 ust. 1 p.w.p. organ uznał, że wnioskodawca jako konkurent uprawnionego ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego.
Urząd Patentowy RP wyjaśnił, że przedmiotem spornego wzoru przemysłowego jest pojemnik na cukierki – drażetki, do którego cech istotnych, według dokumentacji rejestrowej, należy zaliczyć, że "pojemnik jest ukształtowany w formie spłaszczonej bryły o zarysie owalu w widoku z góry. Opakowanie stanowi zwężająca się nieco ku dołowi część pojemnikowa i umieszczona w niej pokrywa z kołnierzem opierającym się o górną krawędź części pojemnikowej. Pokrywa jest wyposażona w uchylny język z wypustem od spodu, montowanym w szczelinie spodniej części pokrywy".
Organ odwołując się do stanowiska doktryny i orzecznictwa, stwierdził, że przedmiotem oceny mogą być tylko te cechy wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku i przeprowadził ocenę zdolności rejestrowej, tj. indywidualnego charakteru spornego wzoru, uznając, że nie spełniał on wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu art. 104 p.w.p. przy czym ocena wzoru dokonywana jest zawsze całościowo, nie jako zbiór poszczególnych właściwości.
W ocenie organu ogólne wrażenie wywierane przez sporny wzór nie różni się od ogólnego wrażenia wywoływanego przez wzór opakowania cukierków HIT załączonego do sprzeciwu N. S.A. z dnia [...]sierpnia 1998 r. w postaci trzech egzemplarzy tego opakowania znajdujących się w aktach rejestrowych IR-405177 od dnia 19 sierpnia 1998 r., na których widnieją daty przydatności spożycia 26 kwietnia 99 r., 28 lipca 99 r. oraz 18/05/00 świadczące o ich obecności w obrocie (których zdjęcia wnioskodawca przedłożył do akt niniejszej sprawy). O obecności tych opakowań w obrocie świadczą także przedłożone przez wnioskodawcę kopie oferty handlowej C.&C. obejmującej opakowania cukierków o nazwie HIT i MIK MAKI z maja i z lipca 1997 r.
Każde z tych opakowań cukierków HIT stanowi pojemnik, który jest ukształtowany w formie spłaszczonej bryły o zarysie owalu w widoku z góry, przy czym opakowanie stanowi zwężająca się nieco ku dołowi część pojemnikowa i umieszczona w niej pokrywa z kołnierzem opierającym się o górną krawędź części pojemnikowej, a pokrywa jest wyposażona w uchylny język z wypustem od spodu, montowanym w szczelinie spodniej części pokrywy.
Tak więc opakowanie cukierków HIT posiada wszystkie cechy istotne w opisie rejestrowym spornego wzoru, tj. stanowi pojemnik, który jest ukształtowany w formie spłaszczonej bryły o zarysie owalu w widoku z góry, przy czym opakowanie stanowi zwężająca się nieco ku dołowi część pojemnikowa i umieszczona w niej pokrywa z kołnierzem opierającym się o górną krawędź części pojemnikowej, a pokrywa jest wyposażona w uchylny język z wypustem od spodu, montowanym w szczelinie spodniej części pokrywy.
Jak podał UP ta tożsamość wszystkich cech uznanych przez zgłaszającego sporny wzór za istotne przesądza o tym, że ogólne wrażenie jakie sporny wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku w trakcie zwykłego użytkowania nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór w postaci opakowania cukierków HIT publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo (dnia 20 lutego 2003 r.).
Według organu za zorientowanego użytkownika należy uznać na przykład sprzedawcę słodyczy lub miłośnika tego rodzaju cukierków, który nosi je przy sobie w pojemniku.
Organ zwrócił także uwagę na duży zakres swobody twórczej przy opracowywaniu spornego wzoru, który jest ograniczony jedynie funkcjami przechowywania określonej ilości cukierków i umożliwienia ich wielokrotnego pobierania.
Urząd Patentowy RP dodał jeszcze, że na jego odmienną ocenę odnośnie braku indywidualnego charakteru spornego wzoru nie mogą wpłynąć wskazywane przez uprawnionego różnice pomiędzy pojemnikiem HIT i spornym wzorem, polegające według niego na tym, że sporny wzór przedstawia opakowanie, które zwęża się ku dołowi, ponadto, że kołnierz nakrywki w pojemniku HIT jest wielokrotnie szerszy niż kołnierz w spornym wzorze przemysłowym, oraz przeciwnie niż w spornym wzorze, nie wystaje poza obręb nakrywki pojemnika, gdyż cechy te są wskazane błędnie lub uznane przez zgłaszającego za cechy nieistotne. Urząd Patentowy podkreślił, iż jak wykazał eksperyment przeprowadzony na rozprawie, część pojemnikowa opakowania cukierków HIT zwęża się nieco (ok. 1 mm) ku dołowi. Pozostałe różnice wskazywane przez uprawnionego, tj. "kołnierz nakrywki w pojemniku HIT jest wielokrotnie szerszy niż kołnierz we wzorze przemysłowym oraz, przeciwnie niż w spornym wzorze, nie wystaje poza obręb nakrywki pojemnika" nie zostały w ogóle wymienione w opisie rejestrowym spornego wzoru, co świadczy o uznaniu ich przez zgłaszającego za cechy nieistotne, które jako takie nie wpływają na ogólne wrażenie wywierane przez sporny wzór przemysłowy.
Odnośnie twierdzenia uprawnionego, że organ badał już przesłanki zdolności rejestrowej spornego wzoru w postępowaniu Sp. 129/05 zakończonym decyzją z [...]lutego 2006 r. uznając, że wzór ten spełnia przesłanki nowości i indywidualnego charakteru w stosunku do przeciwstawianych mu w niniejszym postępowaniu opakowań, a w szczególności w stosunku do pojemnika na cukierki HIT – organ stwierdził, że decyzja ta nie jest wiążąca dla Kolegium Orzekającego w przedmiotowej sprawie, gdyż postępowanie w sprawie Sp. 129/05 toczyło się między innymi stronami.
Wobec faktu, że brak indywidualnego charakteru spornego wzoru w stosunku do opakowania cukierków HIT jest wystarczającą samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru, Urząd Patentowy RP odstąpił od badania pozostałych zarzutów dotyczących braku zdolności rejestrowej spornego wzoru.
Skargę na tę decyzję wniosła A. sp. z o.o. w G.
Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Sąd I instancji uznał za zasadne stanowiskom organu co do istnienia po stronie B. Sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w J. interesu prawnego w unieważnieniu spornego wzoru przemysłowego w rozumieniu art. 89 p.w.p. w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odwołując się do art. 102–104 p.w.p. przedstawił stan prawny oraz poglądy doktryny i orzecznictwo dotyczące oceny zdolności rejestracyjnej wzorów przemysłowych. Sąd I instancji wskazał przy tym, że dla interpretacji cech istotnych wzoru przemysłowego istotne znaczenie ma również opis wzoru przemysłowego wynikający z art. 108 p.w.p., w szczególności ust. 3 tego przepisu, który dopełnia interpretację ilustracji wzoru przemysłowego, nadto powinien wskazywać te cechy postaciowe, które wyróżniają zgłoszony wzór od innych znanych już wzorów, również stanowią podstawę do jego identyfikacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organ w sposób prawidłowy dokonał pełnej oceny, co do braku indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego, wskazał dlaczego uważa, że ogólne wrażenie spornego rozwiązania nie różni się od wzoru przeciwstawionego. Dokonał również analizy oceny oddziaływania ogólnego wrażenia z punktu widzenia tzw. zorientowanego użytkownika w konsekwencji zasadnie uznając, że sporny wzór nie posiada w rozumieniu art. 104 p.w.p. zdolności rejestrowej.
Sąd I instancji podnosił, że Urząd Patentowy wyjaśnił, iż skarżący w zgłoszeniu wzoru przemysłowego i jego opisie ukształtował zakres jego ochrony, wskazując na te cechy istotne wzoru, które odróżniają ten wzór od innych. Opis wzoru przemysłowego Rp 4855 stanowi, iż do jego istotnych wnoszący zaliczył: "pojemnik jest ukształtowany w formie spłaszczonej bryły o zarysie owalu w widoku z góry. Opakowanie stanowi zwężająca się nieco ku dołowi część pojemnikowa i umieszczona w niej pokrywa z kołnierzem opierającym się o górną krawędź części pojemnikowej. Pokrywa jest wyposażona uchylny język z wypustem od spodu, montowanym w szczelinie spodniej części pokrywy".
Sąd I instancji uznał, iż organ przeanalizował przedłożone przez wnioskodawcę materiały w postaci wzoru opakowania cukierków HIT załączonego do sprzeciwu N. SA z [...]sierpnia 1998 r. w postaci trzech egzemplarzy tego opakowania znajdujących się w aktach rejestrowych IR-405177 od dnia 19 sierpnia 1998 r., na których widnieją daty przydatności spożycia 26 kwietnia 99 r., 28 lipca 99 r. oraz 18/05/00 świadczące o ich obecności w obrocie (których zdjęcia wnioskodawca przedłożył do akt niniejszej sprawy). Zdaniem Sądu organ słusznie uznał, że o obecności tych opakowań w obrocie świadczą także przedłożone przez wnioskodawcę kopie oferty handlowej C.&C. obejmującej opakowania cukierków o nazwie HIT i MIK MAKI z maja i z lipca 1997 r., co stanowi o tym, że wzór ten został publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo spornego wzoru, tj. przed dniem 20 lutego 2003 r.
Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że każde z opakowań cukierków HIT stanowi pojemnik, który jest ukształtowany w formie spłaszczonej bryły o zarysie owalu w widoku z góry, przy czym opakowanie stanowi zwężająca się nieco ku dołowi część pojemnikowa i umieszczona w niej pokrywa z kołnierzem opierającym się o górną krawędź części pojemnikowej, a pokrywa jest wyposażona w uchylny język z wypustem od spodu, montowanym w szczelinie spodniej części pokrywy.
Za prawidłowe zatem uznał stanowisko organu, że opakowanie cukierków HIT posiada wszystkie cechy uznane za istotne w opisie rejestrowym spornego wzoru. Tożsamość wszystkich cech uznanych przez zgłaszającego sporny wzór za istotne i podlegających ocenie przesądza o tym, że ogólne wrażenie jakie sporny wzór wywołuje na zorientowanym użytkowniku w trakcie zwykłego użytkowania nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór stanowiący opakowanie cukierków HIT.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd I instancji za nietrafny uznał zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. odnoszący się do wydania przez organ dwóch decyzji w odniesieniu do tego samego adresata. Sąd podzielił wywody organu, iż postępowanie w sprawie Sp. 129/05 toczyło się między innymi stronami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł też, że słusznie organ twierdził, że w poprzednim postępowaniu w decyzji nie uwzględniono swobody twórczej przy opracowywaniu spornego wzoru i nie określono konkretnie zorientowanego użytkownika. Zdaniem Sądu – takie wyjaśnienie organu należy uznać za wystarczające.
Za chybiony został też uznany zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., bowiem Urząd Patentowy w przekonaniu Sądu dokonał właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego poddając go szczegółowej weryfikacji. Swoje stanowisko organ wyczerpująco uzasadnił, wskazując na których dowodach się oparł. Zdaniem Sądu I instancji, Urząd Patentowy przeprowadził właściwą ocenę opisu opakowania cukierków HIT, zgodną ze znajdującym się w aktach sprawy opakowaniem. Jednocześnie za chybiony uznano zarzut odnoszący się do wadliwego przyjęcia przez organ, iż opakowanie na cukierki HIT zwęża się ku dołowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że należy tu mieć na uwadze ustalenia wynikające z rozprawy przed Urzędem Patentowym, gdzie powyższa okoliczność nie została skutecznie obalona i zanegowana przez pełnomocnika skarżącej. Pełnomocnik skarżącej obecny na rozprawie podniósł jedynie, że zwężenie pojemnika o 1 (jeden) mm nie jest widoczne przez zorientowanego użytkownika.
Za nieuzasadniony został uznany także zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Sąd I instancji podnosił, że sprawa z wniosku spółki Lidl została rozpoznana na rozprawie, na której obecni byli pełnomocnicy skarżącej i uczestnika postępowania, biorąc w niej aktywny udział. Z rozprawy został sporządzony protokół. Ani z powołanego protokołu rozprawy, ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby jakiekolwiek czynności procesowe zostały przeprowadzone poza rozprawą, a mianowicie przed rozprawą, czy po jej zakończeniu. Sąd przypomniał, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Urzędu Patentowego, a nie odpowiedź na skargę.
W przekonaniu Sądu I instancji nie doszło przed rozprawą ani na rozprawie do przeprowadzenia eksperymentu procesowego, co najwyżej można mówić o okazaniu pojemników, a nie nawet o oględzinach. Z protokołu rozprawy wynika, że Przewodniczący Kolegium Orzekającego okazał pełnomocnikom stron opakowania cukierków HIT znajdujące się w aktach rejestrowych IR. 405177. Pełnomocnik wnioskodawcy (Marek Kondrat) podtrzymał stanowisko, iż opakowania cukierków HIT zwężają się ku dołowi.
W protokole zostało zapisane "co potwierdza eksperyment przeprowadzony na rozprawie" – powyższe stwierdzenie zdaniem Sądu I instancji nie oznacza przeprowadzenia eksperymentu w dosłownym rozumieniu tego słowa, a oznacza przeprowadzony "dowód z okazania opakowania cukierków HIT". Ponadto z protokołu ani decyzji nie wynika aby dokonywano jakichkolwiek pomiarów opakowań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podnosił, że informacje zawarte w odpowiedzi na skargę nie mogą prowadzić do uznania błędu decyzji.
W odniesieniu natomiast do zarzutów naruszenia prawa materialnego, Sąd I instancji podzielił pogląd prezentowany w doktrynie i orzecznictwie, iż nowość wzoru mieści się w pojęciu indywidualnego charakteru. Brak nowości to brak indywidualnego charakteru. Nadto o indywidualnym charakterze wzoru przemysłowego nie decydują detale (cechy nieistotne) lecz te istotne cechy produktu, które decydują o innej charakterystycznej całości. Można powiedzieć, że o tym czy wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter decyduje odbiór określonego wytworu jako całości odróżniającej go poprzez właściwe mu wiodące cechy.
W przekonaniu Sądu I instancji organ trafnie ustalił, że zgłoszony do rejestracji wzór w dacie jego zgłoszenia nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru, zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W ocenie Sądu I instancji o indywidualnym charakterze spornego wzoru nie może świadczyć cecha:
– zwężenia się nieco części pojemnikowej ku dołowi,
– także kołnierz pokrywy w spornym wzorze,
– czy uchylny język.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż rację ma uczestnik postępowania, że z ilustracji wzoru przemysłowego RP 4855 nie wynika, aby opakowanie zwężało się ku dołowi w jakimkolwiek stopniu, również za trafne uznano stwierdzenie, że gdyby zakres "zwężania się nieco ku dołowi" miał dla zgłaszającego znaczenie jako cecha istotna, to z pewnością przedstawiłby to na ilustracji albo ujął w opisie.
Sąd I instancji za chybione uznał argumenty skarżącej, że o indywidualnym charakterze spornego wzoru mogą świadczyć cechy wzoru: kołnierz pokrywy/nakrywki pojemnika HIT jest wielokrotnie szerszy niż w spornym wzorze, uchylny język nie wystaje poza obręb pokrywy/nakrywki pojemnika HIT, przeciwnie niż w spornym wzorze. Sąd zwrócił uwagę, że szerokość kołnierza pokrywki/nakrywki pojemnika nie została w żaden sposób zindywidualizowana przez zgłaszającego.
Sąd I instancji miał również na uwadze, że niektóre elementy np. pokrywka umieszczona wewnątrz pojemnika opakowania, zabezpieczona kołnierzem wyposażonym w uchylający się język są raczej typowymi elementami funkcjonalnymi opakowania, zatem nie są to elementy, które stanowią o nowości czy indywidualnym charakterze wzoru. Poza tym ze zgłoszenia wzoru nie wynika, aby język spornego wzoru miał się w szczególny sposób wyróżniać długością.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła BMB Spółka z o.o. w Grójcu zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku, uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca kasacyjnie wniosła też o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10, 79 i 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. przez brak uwzględnienia skargi pomimo rażącego naruszenia przez organ fundamentalnej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym polegającego na przeprowadzeniu przez organ istotnego dowodu z pomiaru znajdującego się w aktach sprawy opakowania cukierków HIT bez poinformowania o tym stron ani bez zamieszczania wzmianki o przeprowadzeniu tego dowodu w aktach sprawy, a także bez umożliwienia stronie (skarżącemu kasacyjnie) wypowiedzenia się co do zebranych dowodów;
co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uniemożliwiło skarżącemu kasacyjnie weryfikację i odniesienie się w toku postępowania administracyjnego do tego dowodu, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnego ustalenia cech ww. opakowania i dokonania błędnej subsumpcji prawa materialnego, a Sąd I instancji do błędnego nieuchylenia zaskarżonej decyzji pomimo ww. uchybień;
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. przez brak uwzględnienia skargi pomimo rażącego naruszenia przez organ zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, podczas gdy:
zaskarżona decyzja jest sprzeczna z wcześniejszą decyzją organu z dnia 17 lutego 2006 r. w sprawie o sygnaturze Sp. 129/05 (skierowaną do tego samego adresata, wydaną na podstawie identycznego stanu faktycznego i prawnego na podstawie identycznego materiału dowodowego) i nie zawiera przy tym dokładnego i wszechstronnego uzasadnienia zmiany dokonanego przez organ rozstrzygnięcia. Dodatkowo w toku postępowania administracyjnego były przeprowadzone dowody, o których strony nie zostały poinformowane i o których informacje nie znajdują się w aktach sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do nieuzasadnionego wydania decyzji niezgodnej z poprzednią decyzją organu, a Sąd I instancji do błędnego nieuchylenia decyzji pomimo ww. uchybień;
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 §1 i 80 k.p.a. oraz art. 2551 ust. 3 pkt 5 i art. 256 ust. 1 p.w.p. przez brak uwzględnienia skargi pomimo rażących uchybień organu w toku dokonywania ustaleń faktycznych i:
przyjęcie, że opakowanie HIT zwęża się ku dołowi, podczas gdy takie zwężenie nie jest w żaden sposób widoczne, a okoliczność ta nie została potwierdzona żadnymi pomiarami ww. opakowania ani żadnymi innymi dowodami,
pominięcie w opisie opakowania HIT cech odróżniających je od wzoru przemysłowego objętego wnioskiem o unieważnienie, podczas gdy różnice te występują i są widoczne na pierwszy rzut oka,
przyjęcie, że opakowanie HIT zostało publicznie udostępnione, podczas gdy ani ww. opakowania znajdujące się w aktach sprawy, ani kopie oferty handlowej C.&C. (nie posiadające waloru daty pewnej i zawierające dodatkowo wizualizację zupełnie innych opakowań w kształcie pudełek od zapałek) nie mogą stanowić dowodu na tę okoliczność, a w materiale dowodowym nie ma na tę okoliczność żadnych innych dowodów,
oraz przez przyjęcie w uzasadnieniu wyroku sprzecznych ze sobą faktów, tj.:
że zgodnie z opisem wzoru przemysłowego, do jego cech istotnych zalicza się to, że "opakowanie stanowi zwężającą się nieco ku dołowi część pojemnikową" (s. 15 wyroku); oraz
że "gdyby zakres zwężania się nieco ku dołowi miał dla zgłaszającego znaczenie jako cecha istotna, to z pewnością przedstawiłby to na ilustracji albo ujął w opisie" (s. 18 wyroku),
co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ naruszenie ww. przepisów doprowadziło do błędnego przyjęcia, że (i) opakowanie HIT zwęża się ku dołowi, że (ii) nie charakteryzuje się ono żadnymi różnicami względem wzoru przemysłowego, oraz że (iii) zostało publicznie udostępnione przed datą pierwszeństwa wzoru przemysłowego, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnego ustalenia stanu faktycznego, a Sąd I instancji do błędnego nieuchylenia decyzji pomimo ww. uchybień. W zakresie zaś sprzeczności ustaleń dokonanych przez Sąd I instancji, wskazać należy, że uniemożliwia ona rekonstrukcję przyjętego przez Sąd stanu faktycznego, co w konsekwencji blokuje możliwość oceny prawidłowości tej rekonstrukcji i stanowi samodzielną podstawę uchylenia zaskarżonego wyroku;
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. przez brak uwzględnienia skargi pomimo:
uchylenia się przez organ od oceny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zarzutów podnoszonych w toku postępowania administracyjnego przez stronę,
brak wskazania przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowodu z pomiaru opakowania HIT, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ naruszenie ww. przepisów uniemożliwiło merytoryczną kontrolę podstaw rozstrzygnięcia dokonanego w decyzji, a Sąd I instancji doprowadziło do błędnego nieuchylenia decyzji pomimo ww. uchybień;
art. 141 § 4 p.p.s.a, polegające na:
zawarciu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sprzeczności odnoszących się do ustalonego przez Sąd I instancji stanu faktycznego,
niewyjaśnieniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyjętej przez Sąd I instancji podstawy prawnej,
co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ naruszenie ww. przepisów uniemożliwia rekonstrukcję przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego i prawnego oraz toku rozumowania Sądu I instancji, a co za tym idzie merytoryczną kontrolę zaskarżonego orzeczenia, co w konsekwencji spowodowało błędne nieuchylenie zaskarżonej decyzji;
art. 133 p.p.s.a. polegające na wydaniu wyroku na podstawie niepełnych akt sprawy, tj. bez uwzględnienie dowodu z pomiaru opakowania HIT, o którym mowa w odpowiedzi na skargę, a który nie został w żaden sposób odnotowany w aktach sprawy przedstawionych Sądowi I instancji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ dowód ten jest kluczowy dla ustalenia stanu faktycznego i prawidłowego zastosowania prawa materialnego w przedmiotowej sprawie, a jego prawidłowa ocena prowadziłaby do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 oraz art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p. w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 3 oraz art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na:
błędnym uznaniu, że wzór przemysłowy nie posiada indywidualnego charakteru, co wynikało z: (i) nieustalenia swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru przemysłowego, (ii) błędnego nieuwzględnienia przez Sąd I instancji trzech widocznych cech wzoru przemysłowego odróżniających go od opakowania HIT, podczas gdy prawidłowe zastosowanie naruszonych przepisów i uwzględnienie wszystkich różnic pomiędzy wzorem przemysłowym a opakowaniem HIT prowadziłoby do prawidłowego uznania, że wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter, w związku z czym nie zachodzą przesłanki jego unieważnienia.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie przytoczonych zarzutów.
Uczestnik postępowania – B. spółka z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w J. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z [...]czerwca 2017 r. skarżąca kasacyjnie przedstawiła replikę na odpowiedź na skargę kasacyjną, popierając swoje wcześniejsze stanowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem jedynie legalność wyroku Sądu I instancji w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie.
W rozpatrywanej skardze kasacyjnej postawiono zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a., tj. zarzut naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy i zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie. W takiej sytuacji Sąd II instancji w pierwszej kolejności rozpoznaje zarzut naruszenia prawa procesowego, a dopiero w dalszej może odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego błędne zastosowanie. Zachowanie takiej kolejności rozpoznania zarzutów kasacyjnych jest podyktowane tym, że ocena sposobu stosowania prawa materialnego jest możliwa dopiero wtedy, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny sprawy nie został skutecznie zakwestionowany w postępowaniu kasacyjnym.
W pierwszej kolejności należy rozpoznać zasadność najdalej idącego zarzutu opisanego w pkt I.5 petitum skargi kasacyjnej, dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Przepis ten wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie to, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. musi być na tyle istotne, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Oznacza to, że sąd administracyjny ma nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia (wypowiedzenia się w przedmiocie zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego), ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Wymóg zawarcia w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia należy rozumieć w ten sposób, że uzasadnienie musi pozwalać na skontrolowanie przez strony i sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów, tj. winna zostać w nim uwidoczniona operacja logiczna, którą przeprowadził sąd, stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie (por. np. wyrok NSA z 4 stycznia 2006 r., I FSK 372/05 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl; T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 302). Motywy wyroku muszą być zatem jasne i przekonujące, stanowić konsekwentną i logiczną całość (por. wyrok NSA z 9 marca 2006 r., II OSK 632/05, czy wyrok NSA z 4 lutego 2015 r., II GSK 2304/13; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uzasadnienie wyroku powinno być więc tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne albo niezgodne z prawem, a zarzut uchybienia temu wymogowi jest uzasadniony w sytuacji, gdy Sąd I instancji nie wyjaśni w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., dlaczego nie stwierdził (lub stwierdził) w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Powinno więc stwarzać możliwość jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2014 r., I OSK 2324/12, Lex nr 1475200; wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011 r., II OSK 1985/09; wyrok NSA z dnia 21 listopada 2012 r., II FSK 1067/11 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie wyroku stanowi zatem odzwierciedlenie toku badania danej sprawy przez sąd administracyjny. Argumentacja uzasadnienia musi umożliwiać stronie zrozumienie racji, jakimi kierował się Sąd I instancji badając legalność zaskarżonego działania organu, a w przypadku, gdy strona z wyrokiem się nie zgadza, uzasadnienie wyroku musi umożliwić jej merytoryczną polemikę z argumentacją sądu (por. np. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., I OSK 1931/11 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stanowisko sądu, co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego w przypadku sporu w tym zakresie pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego powinno zawierać odniesienia do argumentów prezentowanych zarówno przez organ administracji, jak i przez skarżącego oraz wyjaśniać, dlaczego argumenty jednej ze stron uznaje za prawidłowe, a inne nie (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, wyrok NSA z 13 stycznia 2009 r., I FSK 1904/07 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z treści uzasadnienia powinno wynikać, iż Sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze, konfrontując je z ustaleniami poczynionymi przez organy i z materiałem dowodowym sprawy. Tak przeprowadzona ocena stanu faktycznego sprawy pozwala stronom postępowania sądowego poznać sposób rozumowania i argumentacji sądu, a w dalszej perspektywie umożliwi dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej (tak wyrok NSA z dnia 23 marca 2014 r., II GSK 36/13, Lex nr 1488110).
Uwzględniając powyższe uwagi wstępne co do kierunku wykładni i konsekwencji obowiązywania art. 141 § 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia, określonych tym przepisem, warunków uznania go za prawidłowe bowiem zawiera ono wewnętrzne sprzeczne stwierdzenia oraz nie zawiera stanowiska Sądu I instancji co do istotnych elementów stanu faktycznego sprawy.
Sąd I instancji w swoich rozważaniach przedstawił obszerne wywody dotyczące stanu prawnego oraz poglądy doktryny i orzecznictwa w zakresie oceny przesłanek unieważnienia wzorów przemysłowych. Natomiast w rozważaniach dotyczących ocenianej decyzji zawarł wewnętrznie sprzeczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołał cechy spornego wzoru przemysłowego ujęte w jego opisie cytując za organem, że "pojemnik jest ukształtowany w formie spłaszczonej bryły o zarysie owalu w widoku z góry. Opakowanie stanowi zwężająca się nieco ku dołowi część pojemnikowa i umieszczona w niej pokrywa z kołnierzem opierającym się o górną krawędź części pojemnikowej. Pokrywa jest wyposażona uchylny język z wypustem od spodu, montowanym w szczelinie spodniej części pokrywy" (s. 15 uzasadnienia). Następnie jednak Sąd I instancji odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że "rację ma uczestnik postępowania, że z ilustracji wzoru przemysłowego RP 4855 nie wynika, aby opakowanie zwężało się ku dołowi w jakimkolwiek stopniu, również za trafne uznano stwierdzenie, że gdyby zakres "zwężania się nieco ku dołowi" miał dla zgłaszającego znaczenie jako cecha istotna, to z pewnością przedstawiłby to na ilustracji albo ujął w opisie" (str. 18 uzasadnienia). Wobec takiego stanowiska, Sąd II instancji nie jest w stanie zrekonstruować toku rozumowania Sądu I instancji i w istocie nie wie czy oceniając zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP, Sąd przyjął ustalenie, że sporny wzór zwęża się ku dołowi czy też nie i czy w związku z tym ocena jego postaci (w rozumieniu art. 102 ust. 1 p.w.p.) w zestawieniu z postacią wzoru przeciwstawionego dokonywana była przy uwzględnieniu tej cechy, czy też została ona uznana za nieistotny szczegół w rozumieniu art. 103 ust. 2 p.w.p. Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest w stanie zrekonstruować przesłanek, którymi kierował się Sąd I instancji akceptując stanowisko Urzędu Patentowego RP, co do braku indywidualnego charakteru spornego wzoru.
Nadto skarżąca kasacyjnie słusznie podnosi, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji nie zawarł stanowiska co do przyjętego przez organ zakresu swobody twórczej w odniesieniu do ocenianego wzoru. W ogólnej części rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odwołując się do art. 104 ust. 2 p.w.p. słusznie wskazywał, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru. Sąd I instancji przedstawił też obszerne, oparte o poglądy doktryny wywody dotyczące określenia zakresu swobody twórczej. Naczelny Sąd Administracyjny co do zasady podziela stanowisko, że określenie zakresu swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru przemysłowego stanowi istotny element stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dalszej części uzasadnienia nie przedstawił jednak swojego stanowiska co do przyjętego przez organ zakresu swobody twórczej w odniesieniu do ocenianego wzoru przemysłowego. Brak zatem stanowiska Sądu I instancji, co do elementu stanu faktycznego, który jest istotny przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru (art. 104 ust.1 p.w.p.), a co za tym idzie uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie ma to dodatkowe znaczenie bowiem w skardze kasacyjnej słusznie zwrócono uwagę, że stanowiący przedmiot sporu wzór przemysłowy był już oceniany przez Urząd Patentowy RP w sprawie o sygnaturze Sp.129/05 zakończonej znajdującą się w aktach administracyjnych decyzją z 17 lutego 2006 r., którą oddalono sprzeciw wniesiony przez F. S.p.A. w A., W. Decyzja ta jest prawomocna. Zauważyć należy, że w decyzji tej jako wzór przeciwstawiony oceniane było opakowanie z napisem HIT i datą 26.04.1999. W niniejszej sprawie, Sąd I instancji uznając za niezasadny zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., zaakceptował stanowisko organu, że postępowanie w sprawie Sp.129/05 toczyło się między innymi stronami i uznał za wystarczające stwierdzenie wskazujące, że w poprzednim postępowaniu w decyzji nie uwzględniono swobody twórczej przy opracowywaniu spornego wzoru i nie określono konkretnie zorientowanego użytkownika.
Postępowanie w rozpatrywanej sprawie istotnie toczy się na skutek wniosku innej strony niż postępowanie w sprawie Sp.129/05, jednak na skutek tego nowego wniosku Urząd Patentowy RP dokonywał ponownie oceny zdolności rejestracyjnej tego samego wzoru przemysłowego nr Rp.4855 należącego do skarżącej kasacyjnie. Organ miał prawo do innej oceny, jednak zmiana stanowiska w świetle wynikającej z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 256 ust.1 p.w.p. fundamentalnej zasady zaufania do organów państwa wymagała uzasadnienia przesłanek takiego stanu rzeczy. Organ jako istotną przyczynę wskazał, że w poprzednim postępowaniu w decyzji nie określono konkretnie zorientowanego użytkownika i nie uwzględniono swobody twórczej przy opracowywaniu spornego wzoru. Sąd I instancji akceptując to stanowisko organu jednocześnie nie wskazał, jak ocenia poczynione w tej sprawie ustalenia organu co do zakresu swobody twórczej przy opracowywaniu spornego wzoru.
W tej sytuacji należy przyznać rację skarżącej kasacyjnie, że pominięcie kontroli części ustaleń faktycznych organu i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wewnętrznie sprzecznego stanowiska co do innej części tych ustaleń stanowi naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Za nieuzasadniony natomiast uznać należy zarzut naruszenia 133 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nakłada na Sąd jedynie obowiązek wydania wyroku po przeprowadzeniu rozprawy i jej zamknięciu oraz wprowadza zakaz wyjścia poza materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Art. 133 § 1 p.p.s.a. nie zawiera natomiast żadnych unormowań wskazujących na sposób analizy akt sprawy. Należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. O ile zarzut wadliwej oceny legalności zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zgodności z zasadami postępowania dowodowego, może być przedmiotem zarzutu kasacyjnego, o tyle powiązanie go z art. 133 § 1 p.p.s.a., wyrażającym przede wszystkim zasadę orzekania przez sąd po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, jest błędne (wewnętrznie niespójne). Czym innym jest bowiem kompletność akt stanowiących podstawę orzekania sądu administracyjnego, a czym innym legalność ocen dowodowych organu. Sąd I instancji słusznie wskazywał, że przedmiotem oceny jest decyzja, a nie odpowiedź na skargę i zasadnie odnosił się do materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych w tym do protokołu rozprawy Kolegium Orzekającego.
Natomiast skoro zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., to przedwczesne było wypowiadanie się przez Naczelny Sąd Administracyjny co do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku częstokroć czyni przedwczesną ocenę innych zarzutów skargi kasacyjnej (por. np. postanowienie NSA z 22 maja 2014 r., II OSK 481/14, wyrok NSA z 9 czerwca 2015 r., I GSK 465/15, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji skontroluje zatem zaskarżoną decyzję w pełnym zakresie, wskaże na przyjętą podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, w czym zawrze jasne i jednoznaczne ustosunkowanie się do wszystkich istotnych elementów ustaleń faktycznych organu oraz zarzutów i argumentacji skarżącej. Sąd powinien odnieść się do wszystkich istotnych kwestii z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, a następnie ocenić prawidłowość zastosowania prawa materialnego.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło