II GSK 2105/24

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-05-14

Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Patrycja Joanna Suwaj, Wojciech Sawczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samo prowadzenie postępowania karnego o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest wystarczającą podstawą do odebrania przez Policję broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo prowadzenie postępowania karnego o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie jest wystarczającą podstawą do odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Przepis art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji wymaga, aby organ ocenił, czy dalsze posiadanie broni stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego, a nie tylko opierał się na fakcie toczącego się postępowania karnego. Sąd podkreślił, że posiadanie broni jest przywilejem, a nie prawem, i wymaga rękojmi bezpieczeństwa ze strony posiadacza.
Stan faktyczny
Komendant Stołeczny Policji wezwał K.S. do zdania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym o przestępstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K.S. na tę czynność. K.S. złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną K. S. Zasądzono od K. S. na rzecz Komendanta Stołecznego Policji 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 283/24 w sprawie ze skargi K. S. na czynność Komendanta Stołecznego Policji z dnia 13 grudnia 2023 r. nr PA-B-SIII-23/59289/MBR w przedmiocie odebrania broni palnej wraz z amunicją oraz legitymacji posiadacza broni i zaświadczeń uprawniających do nabycia broni palnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. S. na rzecz Komendanta Stołecznego Policji 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Pismem z 13 grudnia 2023 r. Komendant Stołeczny Policji zawiadomił K.S. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), że otrzymał informację o prowadzonym przeciwko Skarżącemu postępowaniu karnym o czyn z art. 158 § 1 w zb. z art. 157 § 1 w zb. z art. 191 § 1, art. 157 § 2 w zb. z art. 191 § 1 i art. 190 § 1 Kodeksu karnego. W związku z tym Organ poinformował Skarżącego, że zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2516 ze zm.), ustawodawca dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego przyznał Policji możliwość odebrania za pokwitowaniem broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Mając na uwadze, że wystąpienie wskazanej przesłanki u osoby posiadającej pozwolenie na broń, może spowodować powstanie zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego oraz dla samego posiadacza pozwolenia, Organ stwierdził, że wzgląd na to bezpieczeństwo ma pierwszeństwo nad interesem Skarżącego, polegającym na pozostawieniu prawa dysponowania bronią, na którą posiada pozwolenie. Dlatego wezwał Skarżącego do zdania posiadanych egzemplarzy broni wraz z amunicją, siedmiu zaświadczeń uprawniających do nabycia broni palnej oraz legitymacji posiadacza broni do depozytu Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Stołecznej Policji za pośrednictwem funkcjonariuszy Komisariatu Policji w (...). Jednocześnie Organ zaznaczył, że sama czynność materialno-techniczna odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni ze względu na toczące się postępowanie karne nie jest równoznaczna z cofnięciem pozwolenia na posiadanie broni. Ustanie okoliczności będących podstawą zabezpieczenia powoduje zwrot broni odebranej na podstawie art. 19 ust. 1 i 1a ustawy o broni i amunicji. 2. W dniu 8 stycznia 2024 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Komendanta Stołecznego Policji, skargę na czynność materialno-techniczną polegającą na odebraniu mu broni palnej, amunicji, zaświadczeń uprawniających do nabycia broni palnej oraz legitymacji posiadacza broni do depozytu, dokonaną w dniu 20 grudnia 2023 r. wnosząc o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i zasądzenie kosztów postępowania. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 maja 2024 r. (sygn. akt VI SA/ Wa 283/24) oddalił skargę K. S. na czynność Komendanta Stołecznego Policji w Warszawie z dnia 13 grudnia 2023 r. nr PA-B-SIII-23/59289/MBR w przedmiocie odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Uzasadniając oddalenie skargi Sąd I instancji podkreślił, że przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie jest czynność materialno-techniczna Komendanta Stołecznego Policji polegająca na wezwaniu Skarżącego do zdania posiadanej broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Czynność ta należy przy tym do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej przywoływana jako: "p.p.s.a."). Materialnoprawną podstawę działania Komendanta Stołecznego Policji stanowił przepis art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym, Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Powołany przepis, poprzez użyte w nim sformułowanie "Policja może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję (...)", świadczy o uznaniowości Organu w podjęciu opisanej nim czynności, wobec osoby, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Spełnienie przesłanki, o której stanowi powołany przepis jest jedynie punktem wyjścia dla dokonania tej czynności, która znajdować musi uzasadnienie w okolicznościach sprawy, świadczących o tym, że dalsze posiadanie broni stanowić będzie zagrożenie dla dóbr, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z jego treścią pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe i za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Sąd I instancji podkreślił, że w pełni podziela pogląd ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie z którym, posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest w polskim porządku prawnym ściśle reglamentowane i podlega restrykcyjnej ocenie. Należy je traktować jako rodzaj przywileju, a nie jako prawo podmiotowe. Od osoby posiadającej takie pozwolenie wymaga się bowiem kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania niebudzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego. Posiadacz broni powinien być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Osoba, która wchodzi w konflikt z prawem takiej rękojmi nie zapewnia, jest ona niewiarygodna, co do posiadania, używania broni, zgodnie z celami porządku i bezpieczeństwa publicznego, wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Przepisy prawa materialnego nie precyzują formy prawnej, w jakiej organ, działający na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, powinien umotywować swoje stanowisko w kwestii odebrania broni. Jako, że nie jest wydawane w tym przedmiocie żadne rozstrzygnięcie przewidziane przepisami k.p.a. w postaci decyzji czy postanowienia, nic nie stoi na przeszkodzie, ażeby argumentacja stanowiąca podstawę prewencyjnego odebrania broni została przedstawiona przez Organ w późniejszej korespondencji ze Skarżącym. Organ może to uczynić więc zarówno w dacie dokonania czynności odebrania broni, w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a nawet w odpowiedzi na skargę. Sąd I instancji podzielił stanowisko Organu, zgodnie z którym wzgląd na bezpieczeństwo publiczne ma pierwszeństwo nad interesem Skarżącego polegającym na pozostawieniu mu prawa dysponowania bronią, na którą posiada pozwolenie. Skoro bowiem przeciwko Skarżącemu toczy się postępowanie karne o przestępstwa przeciwko wolności i przeciwko życiu i zdrowiu, to jego zachowanie, choć niepotwierdzone prawomocnym orzeczeniem Sądu, daje podstawę do założenia, że stwarza on zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego. Postawienie zarzutów popełnienia tak poważnych przestępstw osobie posiadającej broń palną uzasadnia bowiem obawę użycia jej niezgodnie z obowiązującymi przepisami. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że zastosowanie wobec Skarżącego prewencyjnego zabezpieczenia broni było uprawnione na podstawie regulacji określonej w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, dotyczącej osób nie skazanych prawomocnym orzeczeniem Sądu za określone przestępstwa, lecz osób wobec których toczy się postępowanie karne o te przestępstwa. Sąd I instancji zaznaczył, że z udzielonej przez Organ odpowiedzi na skargę wynika ponadto, że będąca przedmiotem tego postępowania broń palna została w dniu 17 grudnia 2023 r. sprzedana przez Skarżącego, a legitymacja posiadacza broni oraz zaświadczenia uprawniające do nabycia broni zostały dostarczone przez Skarżącego do Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Stołecznej Policji w dniu 21 grudnia 2023 r. 4. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i na zasadzie art. 193 w zw. z art. 135 p.p.s.a. wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, polegającej na odebraniu Skarżącemu w dniu 20.12.2023 r. broni i amunicji, zaświadczeń uprawniających do nabycia broni palnej oraz legitymacji posiadacza broni do depozytu Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Stołecznej Policji za pośrednictwem funkcjonariuszy Komisariatu Policji w (...)oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Jednocześnie Skarżący zrzekł się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono: 1). naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia skarżonego wyroku, przejawiającą się z jednej strony w stwierdzeniu, że "powołany przepis, poprzez użyte w nim sformułowanie "policja może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję" świadczy o uznaniowości organów podjęciu opisanej nim czynności, wobec osoby, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w ort. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Spełnienie przesłanki, o której stanowi powołany przepis jest jedynie punktem wyjścia dla dokonania tej czynności, która znajdować musi uzasadnienie w okolicznościach sprawy, świadczących o tym że dalsze posiadanie broni stanowić będzie zagrożenie dla dóbr, o których mowa w art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji." (str. 4 in fine, str. 5 wers 1-6), a zaraz potem stwierdzeniu: "w rozpoznawanej sprawie w odpowiedzi na skargę organ w sposób przekonujący wyjaśnił, że przepis art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wskazuje przesłankę zabezpieczenia broni, jaką jest jedynie prowadzenie postępowania karnego m. in. o przestępstwo umyślne. W związku z faktem, że aktualnie prowadzone jest przeciwko skarżącemu postępowanie karne o tego rodzaju przestępstwo (...), przesłanka to została spełniona.", która to sprzeczność mogła mieć istotny wpływ na wynik postępowania, ponieważ skarga na czynność materialno-techniczną została oparta właśnie na zarzucie braku należytego uzasadnienia czynności, będącej w świetle prawa czynnością fakultatywną (w granicach uznania administracyjnego); 2). naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 19 ust. 1 i 1a ustawy o broni i amunicji poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji stanowi podstawę prawną odebrania broni i amunicji posiadanych zgodnie z przepisami osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, podczas gdy przywołany przepis jest jedynie przesłanką fakultatywną, czynność ma charakter uznaniowy, a to obliguje organ każdorazowo do rozważenia całokształtu okoliczności sprawy, czego organ w tym przypadku zaniechał, zaś przesłanka prowadzenia takiego postępowania karnego powinna być zawsze oceniania w związku z hipotezą art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, co oznacza, że zwłoka w odebraniu broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność ich posiadania zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. Dokonanie niewłaściwej, wybiórczej wykładni art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji w oderwaniu od ust. 1 spowodowała niewłaściwe odkodowanie normy prawnej, zawartej w tym przepisie, a w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że sama okoliczność prowadzenia postępowania karnego o przestępstwo umyślne przeciwko Skarżącemu kasacyjnie jest okolicznością wystarczającą do uzasadnienia czynności materialno-technicznej w postaci odebrania Skarżącemu kasacyjne broni i amunicji oraz dokumentów uprawniających do ich posiadania. W uzasadnieniu Skarżący przedstawił argumenty mające wskazywać na zasadność zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej. 5. Komendant Stołeczny Policji w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu. 6. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W tej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. 7. W rozpoznawanej sprawie istota sporu prawnego dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem czynności materialno-technicznej Komendanta Stołecznego Policji w przedmiocie odebrania broni palnej, amunicji do tej broni, dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni nie stwierdził, aby czynność ta została dokonana z naruszeniem prawa, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej przedstawiono zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu prawa procesowego – art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 19 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. tj. na zarzutach naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w petitum skargi kasacyjnej pkt 1 oraz na zarzutach naruszenia prawa materialnego polegających na błędnej wykładni art. 19 ust. 1 u.b.a. - petitum skargi kasacyjnej pkt 2. W tej sytuacji, co do zasady, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje w pierwszej kolejności zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ ich uwzględnienie mogłoby uczynić przedwczesnym albo bezprzedmiotowym odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Do kontroli zgodności z prawem materialnym można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny sprawy przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, oraz wyrok NSA z 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08). Jednak z uwagi na komplementarny charakter zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny postanowił rozpoznać je łącznie. 8. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Odbieranie broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobom posiadającym broń zgodnie z przepisami w zasadniczym zakresie zostało uregulowane w art. 19 ust. 1 i ust. 1a u.b.a. Przepis art. 19 ust. 1 u.b.a. obejmuje sytuacje polegające na ujawnieniu okoliczności uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń palną lub unieważnienie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej, które stanowią podstawę do odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2024 r. (sygn. akt II GSK 588/23), nie jest to w powołanym przepisie powiedziane wprost, ale jest oczywiste, że chodzi o odebranie broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni w związku z możliwością wszczęcia lub wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną lub unieważnienia karty rejestracyjnej broni pneumatycznej. Wskazuje na to wspólny dla wszystkich przypadków wymienionych w art. 19 ust. 1 u.b.a. warunek odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni mówiący o tym, że "zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu". Jest oczywiste, że chodzi o zwłokę w sprawie dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń lub unieważnienia karty rejestracyjnej broni pneumatycznej, czyli wydania w tej sprawie podlegającej wykonaniu decyzji (art. 20 u.b.a.), prowadzającej do czynności powodujących uniemożliwienie osobie tracącej uprawnienie do posiadania broni używania broni zgodnie z jej zasadniczym przeznaczeniem (art. 18 ust. 8 i art. 22 u.b.a.). Wśród sytuacji wymienionych w art. 19 ust. 1 u.b.a. jest także przypadek wskazany w art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a., czyli sytuacja polegająca na tym, że osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 u.b.a. Z powyższego wynika, że na podstawie art. 19 ust. 1 u.b.a. można odebrać broń, amunicję i dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie, która z tego powodu, że została skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stanowi zagrożenie dla siebie oraz porządku i bezpieczeństwa publicznego. Dokonanie wskazanej czynności może mieć miejsce w każdym czasie pomiędzy ujawnieniem wspomnianego skazania, a wydaniem podlegającej wykonaniu decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. Jednakże, uwzględniając wspomniany warunek odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni mówiący o tym, że "zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu", nie można przyjąć, że ujawnienie okoliczności, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń została skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu na jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni na podstawie art. 19 ust. 1 u.b.a. Konieczne jest jeszcze wykazanie, że zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. Wskazane regulacje dotyczące wydawania i cofania pozwoleń na broń oraz odbierania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobom posiadającym broń zgodnie z przepisami, mają istotne znaczenie przy wykładni art. 19 ust. 1a u.b.a. Z powołanego przepisu wynika, że Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Porównując go z art. 19 ust. 1 u.b.a. można stwierdzić, że daje on podstawę do odbierania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni przed skazaniem osoby posiadającej pozwolenie na broń prawomocnym orzeczeniem Sądu za jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. W kontekście tego porównania, jak słusznie zauważa się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zauważyć należy brak konsekwencji ustawodawcy wyrażający się w tym, że w przypadku skazania osoby posiadającej pozwolenie na broń prawomocnym orzeczeniem Sądu skazanie to nie jest wystarczającą podstawą odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni, gdyż ustawodawca wymaga, aby było to jeszcze uzasadnione tym, iż zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu, zaś w przypadku, gdy wobec takiej osoby "jedynie" toczy się postępowanie karne o takie przestępstwo wystarczającą przesłankę podjęcia takich samych czynności jest - uwzględniając literalne brzmienie art. 19 ust. 1a u.b.a. sam fakt, iż postępowanie karne jest w toku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego sprawę skoro osobie posiadającej pozwolenie na broń, która została skazana prawomocnym orzeczeniem za określone przestępstwo, można odebrać broń, amunicję i dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni, pod warunkiem, że zwłoka zagraża bezpieczeństwu publicznemu, to tym bardziej taki warunek powinien występować, gdy wobec osoby posiadającej pozwolenie na broń postępowanie karne za takie przestępstwo dopiero się toczy. Ponadto przy wykładni art. 19 ust. 1a u.b.a. należy uwzględnić, że jedynie w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. ustawodawca wprowadził niewzruszalne domniemanie prawne, w którym przesłanką domniemania jest skazanie prawomocnym orzeczeniem Sądu za określone przestępstwo, a wnioskiem domniemania uznanie, że osoba skazana stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Art. 19 ust. 1a u.b.a. nie dotyczy osób skazanych prawomocnym orzeczeniem Sądu za określone przestępstwa, lecz osób, wobec których toczy się postępowanie karne o te przestępstwa. Domniemanie prawne ustanowione w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. nie ma w związku z tym zastosowania w sytuacjach opisanych w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Powoduje to, że także nie można wykładać art. 19 ust. 1a u.b.a. tak, jakby zawierał on domniemanie prawne, w którym wniosek domniemania w postaci uznania, że określona osoba stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego wynika z przesłanki domniemania polegającej na tym, że przeciwko tej osobie toczy się postępowanie karne o określone przestępstwa. Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 19 ust. 1a u.b.a. powinien być wykładany w ten sposób, że sam fakt, iż przeciwko osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. nie jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie przez Policję broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Wskazana wykładnia art. 19 ust. 1a u.b.a. jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zbieżna ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12. W uzasadnieniu wskazanego wyroku TK stwierdził bowiem, że użycie przez ustawodawcę słowa "może", stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. 9. Mając na uwadze przedstawioną wykładnię art. 19 ust. 1a u.b.a. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w sprawie bezsporne jest, co wynika z akt administracyjnych (vide treść aktu oskarżenia, k. 110-113 akt administracyjnych), że przyczyną odebrania Skarżącemu broni w trybie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji był fakt prowadzenia przeciwko Skarżącemu postępowania karnego przed Sądem o czyny z art. 158 § 1 k.k. (bójka i pobicie) w zb. z art. 157 § 1 (naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia) w zb. z art. 191 § 1 (przemoc wobec osoby lub groźba bezprawna) w zw z art. 11 § 2 k.k. oraz art. 190 § 1 k.k. (groźba karalna). Znamiennym jest przy tym, iż organy ścigania zdecydowały się na wniesienie aktu oskarżenia, zatem w wyniku przeprowadzonego postępowania fazy przygotowawczej potwierdzono istnienie wystarczających podstaw do wniesienia sprawy do Sądu. Poważna, istotna waga zarzucanych Skarżącemu czynów zabronionych wynika już z samej kwalifikacji prawnej przyjętej przy ich ocenie. Sąd I instancji trafnie podzielił stanowisko Organu, iż wzgląd na bezpieczeństwo publiczne miał pierwszeństwo nad interesem Skarżącego polegającym na pozostawieniu mu prawa do dysponowania bronią. Wyrazem powziętej przez organ Policji obawy o bezpieczeństwo i porządek publiczny było dokonanie przez organ czynności materialno-technicznej polegającej na odebraniu broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Wezwanie Skarżącego do zdania posiadanej broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni (prewencyjne zabezpieczenie broni, amunicji i legitymacji posiadacza broni), ze względu na ciężar gatunkowy, społeczną szkodliwość i okoliczności popełniania zarzucanych Skarżącemu przestępstw miało zatem na celu wyeliminowanie ewentualnego zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Skoro bowiem przeciwko Skarżącemu toczą się postępowania karne o ww przestępstwa, choć niepotwierdzone prawomocnym orzeczeniem Sądu, daje to jednak wystarczającą podstawę do założenia, że stwarza on zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego. Postawienie zarzutów popełnienia tak poważnych przestępstw osobie posiadającej broń palną uzasadnia obawę użycia jej niezgodnie z obowiązującymi przepisami, zatem zastosowanie wobec Skarżącego prewencyjnego zabezpieczenia broni znajduje oparcie w regulacji zawartej w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Ponadto, uznać należy, że wzgląd na bezpieczeństwo publiczne ma w tym przypadku pierwszeństwo nad interesem Skarżącego polegającym na pozostawieniu mu prawa dysponowania bronią, na którą posiada pozwolenie. 10. Nie budzi więc wątpliwości, że w sprawie została spełniona przesłanka do czasowego odebrania broni i amunicji na podstawie art. 19 ust. 1a omawianej ustawy, gdyż Skarżący stał się osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ww. ustawy. Każda z osób, której postawiono zarzut popełnienia umyślnego przestępstwa, tak jak w przypadku Skarżącego, niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Niewątpliwie sytuacja zaistnienia w tej sprawie przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji nakłada na Policję obowiązek odebrania broni i amunicji oraz niezbędnych dokumentów w trybie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Istota zarzutów postawionych Skarżącemu, co prawda niepotwierdzonych jeszcze prawomocnym wyrokiem karnym, czyni bowiem uzasadnionym przypuszczenie, że Skarżący może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. 11. Posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest w polskim porządku prawnym ściśle reglamentowane i podlega restrykcyjnej ocenie. Należy je traktować jako rodzaj przywileju, a nie jako prawo podmiotowe. Od osoby posiadającej takie pozwolenie, wymaga się zatem kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania niebudzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego. Posiadacz broni powinien być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Osoba, która wchodzi w konflikt z prawem takiej rękojmi nie zapewnia, co więcej - jest ona niewiarygodna co do posiadania, używania broni, zgodnie z celami porządku i bezpieczeństwa publicznego, wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Zastosowanie wobec Skarżącego prewencyjnego zabezpieczenia broni i amunicji znajduje zatem oparcie w regulacji zawartej w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Zatrzymanie broni i amunicji pozwoli bowiem wyeliminować ewentualne zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego. 12. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego WSA, oddalając skargę, nie naruszył wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. Trzeba podnieść, że wadliwość uzasadnienia wyroku w rozumieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu naruszenia tego przepisu zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie sądu I instancji obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Wymaga także zauważenia, że zupełnie inną kwestią jest siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania Skarżącego kasacyjnie o trafności rozstrzygnięcia sprawy nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani też stanowiska sądu odnośnie do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki NSA z: 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13; 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I GSK 1821/14; 6 marca 2019r., sygn. akt II GSK 985/17). Zatem polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., ale wymaga postawienia zarzutów opartych na właściwej podstawie kasacyjnej z art. 174 p.p.s.a., a nie jako naruszenia formalnych warunków uzasadnienia (por. wyroki NSA z: 6 grudnia 2022r., sygn. akt III FSK 1399/21 i II GSK 958/19; 19 czerwca 2020 r., sygn. akt I FSK 658/20; 28 stycznia 2020 r. sygn. akt II GSK 3458/17; 25 września 2018r., syn akt II OSK 1666/18), a do tego właśnie zmierza uzasadnienie omawianego zarzutu w skardze kasacyjnej. Przedstawione w uzasadnieniu wyroku motywy, jakimi Sąd kierował się wydając orzeczenie, pozwalają na kontrolę instancyjną w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazał, jaki stan faktyczny sprawy został przezeń przyjęty i dlaczego, przedstawił i wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia, odniósł się do zarzutów skargi. Okoliczność, że Skarżący nie podzielała stanowiska WSA, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego wewnętrznie sprzeczne i tym samym nieprzekonywające, nie mogło stanowić skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2015r., sygn. akt II GSK 470/14). 13. Z tych wszystkich względów należało uznać, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i z tego powodu podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji). 14. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023r., poz. 1935). Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło