II GSK 2552/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-04-06
Skład orzekający: Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Janusz Zajda, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nieokazanie podczas kontroli danych z tachografu cyfrowego lub karty kierowcy może zostać nałożona, jeśli przedsiębiorca uzupełnił brakujące dane po zakończeniu kontroli?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kara pieniężna za nieokazanie podczas kontroli danych z tachografu cyfrowego lub karty kierowcy jest zasadna, nawet jeśli przedsiębiorca uzupełnił brakujące dane po zakończeniu kontroli. Zgodnie z przepisami, dokumenty te powinny zostać okazane do momentu sporządzenia protokołu kontroli, a ich późniejsze dostarczenie nie wpływa na kwalifikację naruszenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę transportowego za naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców oraz nieokazanie podczas kontroli danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że organy nie przeprowadziły prawidłowo postępowania wyjaśniającego i nie uwzględniły dowodów przedłożonych po zakończeniu kontroli. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uchylając wyrok WSA i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant starszy asystent sędziego Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 262/14 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku; 2. zasądza od [...] na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 2100 (słownie: dwa tysiące sto) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 262/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 stycznia 2014 r. nr [...]w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa: uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] (pkt 1); zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz [...] 600 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2) oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana (pkt 3).
Sąd I instancji orzekał w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
I
Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nałożył na [...] (dalej: strona lub przedsiębiorca) karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za naruszenie przepisów z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm. dalej: u.t.d.), tj.:
1. skrócenie dziennego czasu odpoczynku,
2. przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu,
3. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy,
4. skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku
5. nieokazanie podczas kontroli danych z tachografu cyfrowego
6. naruszenie obowiązku wczytania danych z urządzenia rejestrującego
7. naruszenie obowiązku wczytania wymaganych danych z karty kierowcy.
Podczas kontroli strona nie przestawiła danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy - [...] - co stanowi naruszenie ww. przepisów ustawy w zw. z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy. Relacjonując przebieg postępowania wskazano, że działalność przedsiębiorcy była kontrolowana w dniach od 8 stycznia do dnia 21 stycznia 2013 r. Wyniki kontroli ujęto w protokole z dnia 21 stycznia 2013 r. nr [...]. Pismem z dnia 21 stycznia 2013 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania. W dniu 23 stycznia 2013 r. przedsiębiorca złożył wyjaśnienia w sprawie i dostarczył płytę z danymi pojazdu [...]
Orzekając na skutek odwołania strony Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia z dnia 20 stycznia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 kwietnia 2013 r.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, GITD wskazał, że w sprawie prawidłowo stwierdzono naruszenie polegające na nieokazaniu danych z tachografu i nałożono na przedsiębiorcę z tego tytułu karę w wysokości 18 000 zł.
Wskazano, że organ I instancji już w piśmie z dnia 4 stycznia 2013 r., tj. w zawiadomieniu o planowanej kontroli, wezwał stronę do przedłożenia szeregu dokumentów oraz plików z tachografów. Organ odwoławczy zważył, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że skarżący podczas kontroli nie okazał wykresówek, danych cyfrowych z karty kierowcy bądź tachografu cyfrowego lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu:
- kierowcy Pana [...] , który prowadził pojazd za łącznie 32 dni (brak danych aktywności kierowcy z tachografu cyfrowego z pojazdu o nr rej. [...]);
- kierowcy Pana [...], który prowadził pojazd za łącznie 4 dni (brak danych aktywności z karty kierowcy). W sumie przedsiębiorca nie udokumentował aktywności ww. kierowców za 36 dni. Biorąc pod uwagę powyższe organ odwoławczy stwierdza, iż kara pieniężna za wyżej opisane naruszenie w łącznej wysokości 18.000 złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Organ wyjaśnił, że dane przedstawione przez stronę w toku wszczętego postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, lecz po dacie wystawienia protokołu i po zakończeniu kontroli, nie mogą zostać wzięte pod uwagę, ponieważ dokumenty te powinny być przechowywane w siedzibie przedsiębiorcy i okazane podczas kontroli przeprowadzonej w dniach od 8-21 stycznia 2013 r. Tym samym przedsiębiorca nie zrealizował ciążącego na nim w tym zakresie obowiązku w terminie wyznaczonym przez kontrolujących. Naruszenie opisane w lp. 6.3.7 załącznika nr 3 cyt. ustawy odnosi się bowiem do czasu kontroli. Wobec powyższego, wszelkie przesłane przez stronę dokumenty po tym okresie nie mają wpływu na kwalifikację prawną naruszenia i nie mogły skutkować nałożeniem niższej kary w oparciu o lp. 6.3.9. załącznika nr 3 cyt. ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 29 maja 2014 r., uwzględnił skargę [...],uchylając decyzje organów obu instancji.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem stron postępowania sądowoadministracyjnego, tj. skarżącego i organu, jest fakt stwierdzenia w czasie kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy naruszeń przepisów prawa zawartych we wskazanych w zaskarżonej decyzji administracyjnej aktach prawnych. Sporna jest kwestia zakwalifikowania naruszeń prawa, a co za tym idzie – wysokość należnej kary pieniężnej.
Skarżący nie kwestionuje, że w trakcie kontroli, dokumentowanej protokołem nr [...], doręczonym skarżącemu w dniu 21 stycznia 2013 r., kontrolujący stwierdzili naruszenia polegające na: skróceniu czasu dziennego odpoczynku, przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku. Skarżący nie godzi się jednak z zarzutami naruszenia obowiązku wczytywania wymaganych danych dotyczących danego kierowcy i pojazdu, w szczególności z zarzutem nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu – za każdy dzień, podnosząc przy tym, że omawiane dane okazał, a brakujące w czasie kontroli ( być może z przyczyny niesprawności tachografu ) uzupełnił w ciągu 7 dni od dnia doręczenia protokołu z kontroli, czego nie wzięto pod uwagę przy wymiarze kary.
Zdaniem Sądu I instancji - w świetle zapisów protokołu z kontroli - zarzuty skarżącego są uzasadnione. Bowiem w omawianym protokole zaznaczono, że kontroli poddano (spośród [...] zatrudnionych kierowców) [...] kierowców za okres od 1 lutego 2012 r. do 30 listopada 2012 r. ([...] dni pracy), a byli to kierowcy: [...]. W protokole zaznaczono również, że w trakcie kontroli pobrano łącznie, za pokwitowaniem, [...] pliki danych z kart kierowców i [...] plików danych z tachografów cyfrowych, nie wyszczególniając, kogo i jakich pojazdów dotyczą. Ponieważ powyżej znajdujący się zapis wyjaśnia, że "zażądano zapisów z kart kierowców i tachografów cyfrowych wszystkich zatrudnionych kierowców i użytkowników pojazdów w okresie objętym kontrolą, a kontrolowany podmiot przedstawił pliki z kart kierowców i tachografów cyfrowych" - zachodzą istotne wątpliwości co do zakresu i ustaleń kontroli.
Wątpliwości te pogłębiają się gdy zważyć, że w dwa dni po doręczeniu protokołu kontroli i wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, [...]dostarczył pliki cyfrowe z pojazdu o nr rej. [...]uzupełniające wskazane braki co do czasu aktywności kierowcy [...] za wskazany okres, a w aktach znajdują się wydruki z kart kierowcy [...]dotyczące okresu wyszczególnionego przez kontrolujących jako brak danych o aktywności tego kierowcy przez 32 dni .
Sąd I instancji stwierdził, że organ odwoławczy nie odniósł się przy tym do konkretnego zarzutu podniesionego w odwołaniu odnośnie udokumentowania przez przedsiębiorcę czasu pracy kierowcy [...]i nałożenia kary za "nieokazanie podczas kontroli wymaganych danych", zamiast ewentualnie, zakwalifikowania stwierdzonego naruszenia jako "udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy - za każdy dzień".
Dodać należy, że w pełni zasadny jest zarzut skargi, iż organ odwoławczy, powinnością którego jest ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie (art. 138 w zw. z art. 15 k.p.a.), w uzasadnieniu do decyzji utrzymującej w mocy w całości decyzję organu I instancji obarczoną opisanymi wadami, nie odniósł się w uzasadnieniu swojej decyzji do zarzutów odwołania.
Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji powinny w szczególności przeprowadzić prawidłowe postępowanie wyjaśniające i ocenić zgromadzony materiał dowodowy, a zajęte w wyniku tej oceny stanowisko uzasadnić zgodnie z wymogami, jakie stawia art. 107 § 3 k.p.a.
II
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. Naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 oraz art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- polegające na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy administracji nie przeprowadziły postępowania administracyjnego zgodnie z zasadami wyrażonymi w przywołanych przepisach, gdyż nie uwzględniły dowodów przedłożonych przez stronę w postaci zapisów z tachografu cyfrowego i zapisów z karty kierowcy przedstawionych organowi w dwa dni po doręczeniu protokołu kontroli, podczas gdy postępowanie organów w kontekście nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 92 a ust. 1 u.t.d. oraz lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do tej ustawy było prawidłowe, doprowadziło do wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zaś zapisy z tachografu cyfrowego i z karty kierowcy, które zostały dostarczone do siedziby organu w dniu 23 stycznia 2013 r., nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy, tj. nie mogły uzasadniać odstąpienia od nałożenia kary za naruszenie określone w lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. z tej przyczyny, że zostały okazane już po zakończeniu kontroli w przedsiębiorstwie,
- poprzez bezzasadne przyjęcie przez Sąd I instancji, że ustalenia faktyczne organów są wątpliwe, skoro w aktach sprawy znajdują się wydruki z karty kierowcy [...] dotyczące okresu wyszczególnionego przez kontrolujących jako brak danych o aktywności tego kierowcy przez [...] dni, podczas gdy w sprawie niniejszej podstawą stwierdzenia przez organ naruszenia określonego w lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. było nieokazanie za określone dni danych z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe [...], którym kierowca [...] wykonywał przewozy, a które to zapisy przedsiębiorca winien okazać na żądanie kontrolujących niezależnie od okazania zapisów z karty kierowcy;
- poprzez wadliwą ocenę protokołu kontroli, a w konsekwencji przyjęcie, że zakres i wyniki kontroli budzą wątpliwości, a ustalenia faktyczne organów kolidują z zapisami protokołu kontroli, podczas gdy analiza całego protokołu razem z załącznikiem stanowiącym jego integralną część nie pozostawia żadnych wątpliwości co do kontrolowanych kierowców, pobranych dokumentów i stwierdzonych naruszeń, zaś ustalenia faktyczne organów przyjęte w wydanych przez organy decyzjach znajdują oparcie w przedmiotowym protokole,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 138 § 1 w zw. z art. 15 oraz w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ odwoławczy nie rozpatrzył sprawy w jej całokształcie, bowiem nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do zarzutów odwołania podczas, gdy zaskarżona decyzja odpowiadała prawu, zawierając przy tym uzasadnienie faktyczne i prawne w sposób wyczerpujący wyjaśniający motywy zapadłego rozstrzygnięcia;
Z ostrożności procesowej zarzucono również:
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz.UE.L Nr 102) oraz art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L Nr 370/8 z 31.12.1985 r., dalej: rozporządzenie (WE) nr 561/2006):
- poprzez przyjęcie, że odpowiedzialność za naruszenie określone w lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym może być wyłączona w sytuacji, gdy przedsiębiorca dostarcza dane z tachografu cyfrowego lub karty kierowcy także po zakończonej kontroli, podczas gdy zastosowanie kary określonej w tym przepisie uzasadnia nieokazanie żądanej przez funkcjonariusza dokumentacji w czasie trwania kontroli;
- poprzez przyjęcie, że przepis lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., nie znajduje zastosowania, gdy przedsiębiorca okazuje za wskazany okres dane z karty kierowcy mimo, że nie okazuje za ten okres danych z tachografu cyfrowego, podczas gdy w powołanym przepisie ustawodawca wymienia jako podstawę do zastosowania określonej w tym przepisie kary pieniężnej nieokazanie danych z karty kierowcy lub nieokazanie danych z tachografu cyfrowego, co skłania do wniosku, że nieokazanie danych z tachografu cyfrowego za każdy dzień podlega sankcji niezależnie od tego, że za dany okres okazano zapisy z karty kierowcy.
Argumentację na poparcie zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty okazały się usprawiedliwione.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
Wniesiona skarga kasacyjna powołuje obydwie podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 p.p.s.a. Zarzuca się w niej Sądowi I instancji zarówno naruszenie prawa materialnego (pkt 1), jak i naruszenie przepisów prawa procesowego, które - w ocenie strony - miało istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Ocenę postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów rozpocząć należy od zarzutów naruszenia prawa materialnego, w sytuacji bowiem, gdy to normy prawa materialnego decydują o tym, jakie fakty mają znaczenie dla sprawy, za oczywiste uznać należy, że to one właśnie wyznaczają zakres ustaleń faktycznych koniecznych do jej załatwienia (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2014 r., sygn. akt I GSK 554/13).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za uzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego sformułowane w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, jak również zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej.
Przed przystąpieniem do oceny zasadności podniesionych zarzutów kasacyjnych należy przypomnieć, że Sąd I instancji uwzględnił zarzuty skarżącego, uznając, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według Sądu I instancji z protokołu kontroli wynika, że zażądano zapisy z kart kierowców i tachografów cyfrowych wszystkich zatrudnionych kierowców i użytkowników pojazdów w okresie objętym kontrolą, a kontrolowany przedstawił pliki z kart kierowców i tachografów cyfrowych, co zdaniem Sądu rodzi wątpliwości, co do zakresu i ustaleń kontroli. Ponadto Sąd I instancji zwrócił uwagę, że w dwa dni po doręczeniu protokołu kontroli i wszczęciu postępowania administracyjnego skarżący dostarczył płytę z danymi z pojazdu o nr rej. [...], które stanowiły uzupełnienie braków co do czasu aktywności kierowcy [...], a także że w aktach sprawy znajdują się wydruki z kart tego kierowcy dotyczące okresu wyszczególnionego przez kontrolujących jako brak danych o aktywności tego kierowcy przez [...] dni.
Ponadto Sąd I instancji zarzucił, iż organ nie odniósł się do konkretnego zarzutu podniesionego w odwołaniu odnośnie udokumentowania przez skarżącego czasu pracy kierowcy [...]i nałożenia kary za nieokazanie podczas kontroli wymaganych danych, zamiast ewentualnie, zakwalifikowania stwierdzonego naruszenia jako udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy - za każdy dzień.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie, Sąd I instancji niezasadnie uznał, że stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo wyjaśniony. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy organy administracji prawidłowo oceniły całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i należycie ustaliły stan faktyczny oraz przedstawiły motywy w wydanych decyzjach.
Przede wszystkim wskazać należy, że penalizowanym na gruncie ustawy o transporcie drogowym naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego - jest nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, danych z kart kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień (art. 92a ust. 1 i ust. 6 w związku z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.). Stwierdzone w toku kontroli, sankcjonowane w lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d., naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, wiąże się z treścią art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Przepis ten stanowi, że przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85: i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego; ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela oceny Sądu I instancji, według którego przyjęte przez organy obu instancji ustalenia stanu faktycznego kolidowały z zapisami protokołu kontroli odnośnie kontrolowanych kierowców, pobrania dokumentów przedłożonych przez przedsiębiorcę oraz opisu stwierdzonych naruszeń.
Jak wynika akt administracyjnych sprawy, organ I instancji przeprowadził kontrolę w siedzibie skarżącego wzywając go m.in. do okazania plików źródłowych z zapisami z tachografów cyfrowych na nośniku elektronicznym, jeżeli pojazdy będące w dyspozycji kontrolowanego przedsiębiorcy są wyposażone w ww. urządzenia oraz plików kart kierowców sczytanych w okresie objętym kontrolą. Zaznaczono również, że w trakcie kontroli pobrano łącznie, za pokwitowaniem, 64 pliki danych z kart kierowców i 14 plików danych z tachografów cyfrowych.
Treść protokołu wskazuje, że kontrolujący zażądali zapisów z kart kierowców i tachografów cyfrowych wszystkich zatrudnionych przez skarżącego kierowców i użytkowników pojazdów w okresie objętym kontrolą, zatem również [...]. Świadczy o tym zapis na trzeciej stronie protokołu "zażądano zapisy z kart kierowców i tachografów cyfrowych wszystkich zatrudnionych kierowców i użytkowników pojazdów w okresie objętym kontrolą".
Z adnotacji zawartej w protokole kontroli wynika, że na żądanie kontrolujących okazano pliki z kart kierowców i tachografów cyfrowych (str. 3 protokołu). Z tego zapisu nie można jednak wywodzić, że przedstawione przez skarżącego dokumenty dotyczyły wszystkich zatrudnianych przez niego kierowców, zgodnie z żądaniem kontrolujących. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, z dalszej części protokołu zawierającej opis stwierdzonych naruszeń wynika bowiem, że skarżący nie przedstawił żądanych dokumentów dotyczących kierowców [...]oraz [...]. Ta część protokołu wskazuje, które zapisy zostały okazane, a w konsekwencji poddane analizie pod kątem przestrzegania norm czasu pracy kierowców, a których zapisów przedsiębiorca nie okazał. Na stronie [...] protokołu kontrolujący wskazali, że podczas kontroli strona nie przedstawiła zapisów obejmujących dane z tachografu cyfrowego z pojazdu nr rej. [...]oraz karty kierowcy [...]z danymi obejmującymi zapisy aktywności z okresu objętego kontrolą. W stosunku do [...]stwierdzono brak danych aktywności kierowcy z tachografu cyfrowego z ww. pojazdu – łącznie 32 dni. Natomiast na podstawie danych z pamięci masowej tachografu cyfrowego zamontowanego w pojeździe o nr rej. [...]stwierdzono brak danych aktywności z karty kierowcy [...]– łącznie 4 dni.
W tym miejscu należy zauważyć, że protokół z przeprowadzonych czynności kontrolnych jest dokumentem urzędowym. Zatem zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń, szczególnie w sytuacji, gdy został podpisany bez zastrzeżeń przez kontrolowany podmiot, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 214/12).
Należy również podkreślić, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie kwestionował okoliczności nieokazania wszystkich żądanych przez kontrolujących w czasie kontroli zapisów. Potwierdza to także zachowanie skarżącego, który po zakończeniu kontroli dostarczył płytę z danymi pojazdu o nr rej. [...], wyjaśniając jednocześnie, że ich brak wynikał najprawdopodobniej z błędu wewnętrznego cyfrowego urządzenia rejestrującego, zaś brak danych cyfrowych z karty kierowcy [...]wynikał prawdopodobnie z faktu wymiany karty.
Natomiast z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji upatruje naruszenia wskazanych w nim przepisów k.p.a. w tym, że organy nie uwzględniły wyjaśnień oraz dowodów przedłożonych przez skarżącego w postaci zapisów z tachografu cyfrowego i zapisów z karty kierowcy przedłożonych organowi już po zakończeniu kontroli. Z takim stanowiskiem WSA nie sposób się zgodzić. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego treść normatywna lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d. jest jasna i nie wymaga dokonywania innej wykładni niż wykładnia literalna. Wobec tego nie ulega wątpliwości, że dokumenty związane z przestrzeganiem warunków i obowiązków przewozu drogowego (potwierdzające czas pracy kierowców) mogą być złożone przez kontrolowanego przedsiębiorcę wyłącznie do momentu zakończenia kontroli w przedsiębiorstwie (por. wyroki NSA z dnia: 25 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1767/14; 10 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1638/14; 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 573/14). Tym momentem jest sporządzenie przez kontrolujących protokołu kontroli. Powyższy pogląd jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych. Kontrola rozpoczyna się z dniem okazania podmiotowi kontrolowanemu legitymacji służbowej kontrolującego i upoważnienia do jej przeprowadzenia wraz z podjęciem pierwszej czynności kontrolnej. Z kolei zakończenie kontroli następuje w dacie sporządzenia protokołu kontroli, jako ostatniej czynności kontrolnej (por. wyroki NSA z dnia: 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2098/13; 9 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1433/12; 20 listopada 2012 r. sygn. akt II GSK 1593/11; 16 grudnia 2011 r. sygn. akt. II GSK 1344/10).
W rozpoznawanej sprawie protokół kontroli został sporządzony przez kontrolerów w dniu 21 stycznia 2013 r. i tego samego dnia został podpisany przez [...], co jest bezsporne. Zatem do dnia 21 stycznia 2013 r. skarżący powinien przedstawić organowi wszelkie dokumenty związane z prowadzoną działalnością w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego, czego nie uczynił .
Ponadto - wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, który w uzasadnieniu wyroku zarzucił organowi naruszenie art. 107 k.p.a. wskutek nieodniesienia się przez organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji do zarzutów odwołania - stwierdzić należy, że zarzut ten jest nieuzasadniony, bowiem organ odwoławczy na str. 15 i 16 zaskarżonej decyzji odniósł się do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu.
Organ odwoławczy odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, dlaczego zaistniałe naruszenie zostało zakwalifikowane jako nieokazanie podczas kontroli wykresówek, danych z kart kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień (lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.), a nie jako naruszenie: udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy - za każdy dzień (lp. 6.3.9. załącznika nr 3 do u.t.d.).
Wobec tego nieuzasadnione są wątpliwości Sądu I instancji, co do poczynionych przez organ ustaleń w zakresie naruszenia określonego w lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.
Podzielając zatem stanowisko skargi kasacyjnej, wbrew stanowisku Sądu I instancji, brak jest podstaw do postawienia zarzutu naruszenia przez organy art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 oraz art. 138 § 1 w zw. z art. 15 oraz w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy – z powodów wskazanych przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Natomiast za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., sformułowany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się ze stanowiskiem Sąd I instancji, nie oznacza, że doszło do naruszenia ww. przepisu (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt. I GSK 330/14).
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku weźmie pod uwagę wywody poczynione przez Naczelny Sąd Administracyjny. W szczególności Sąd I instancji zwróci uwagę, że - jak stwierdziły organy w uzasadnieniach decyzji i co znajduje potwierdzenie w protokole kontroli - braki, o których mowa w treści lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., dotyczyły nie tylko kierowcy [...], lecz również kierowcy [...], czego w ogóle nie zauważył Sąd I instancji rozpoznając sprawę.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za uzasadnione i działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania sądowego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło