II OSK 1141/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędzia del. WSA Robert Sawuła Protokolant asystent Katarzyna Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 11 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2247/11 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenie postępowania w sprawie wydania pozwolenia na broń palną sportową 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz M. S. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2247/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania M. S. pozwolenia na broń palną sportową. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.- dalej k.p.a.), zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie wydania M. S. pozwolenia na posiadanie broni palnej dla celów sportowych. Organ uznał, że rozpatrzenie sprawy dotyczącej wydania wnioskodawcy pozwolenia na broń palną sportową jest uzależnione od wyniku toczącego się przed Sądem Okręgowym w Bielsku-Białej postępowania karnego o popełnienie czynu z art. 271 § 3 k.k. i art. 286 § 1 k.k. W zażaleniu na powyższe postanowienie M. S. zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a zwłaszcza art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie. W ocenie skarżącego fakt prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego nie jest zagadnieniem wstępnym, od którego rozstrzygnięcia uzależnione jest rozpatrzenie sprawy. Skarżący wskazał też na naruszenie prawa materialnego art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędne uznanie, że organ nie może wydać decyzji przed ostatecznym zakończeniem postępowania karnego. Po rozpoznaniu zażalenia Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jest to jedna z obligatoryjnych podstaw zawieszenia postępowania, a zatem w przypadku jej wystąpienia organ prowadzący postępowanie obowiązany jest z urzędu je zawiesić. Organ podniósł, że ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. z 2011 r. Nr 38, poz. 195) została zmieniona m.in. treść przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z jego obecnym brzmieniem, obowiązującym od dnia 10 marca 2011 r., pozwolenia na broń nie może uzyskać osoba m.in. skazana za przestępstwo umyślne. Skoro zatem wobec wnioskodawcy toczy się postępowanie karne o przestępstwo umyślne (a takim jest zarzucany czyn z art. 271 i art. 286 § 1 k.k.), to wynik tego postępowania ma istotne znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej wydania mu pozwolenia na broń. Innymi słowy, wynik tego postępowania stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe zastosowanie norm prawa materialnego. Zdaniem organu, po zmianie przepisu art. 15 ustawy o broni i amunicji, jeżeli organ Policji ustalił, iż przeciwko stronie toczy się postępowanie karne, to zasadne jest zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia postępowania karnego, którego efektem może być skazanie wnioskodawcy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. S. zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż określone w treści wyżej wymienionego przepisu przesłanki odmowy wydania pozwolenia na broń, wskazane, jako fakt prawomocnego skazania za określone przestępstwo, dają podstawę zawieszenia postępowania z uwagi na toczące się postępowanie karne przeciwko skarżącemu, 2. naruszenie prawa procesowego poprzez: – błędną wykładnię przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wyrażającą się w bezzasadnym przyjęciu, iż wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na broń wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest zakończenie postępowania karnego prowadzonego przeciwko skarżącemu, pomimo iż warunkiem odmowy uzyskania pozwolenia jest jedynie fakt prawomocnego skazania za określone przestępstwa, a nie prowadzenie przeciwko niemu postępowania karnego, – błędną wykładnię przepisu art. 100 § 2 i § 3 k.p.a., polegającą na pominięciu przez organ negatywnej przesłanki zawieszenia. W uzasadnieniu skargi wskazał, że celem ustawodawcy, który zrezygnował z przesłanki odmowy wydania pozwolenia na broń dla osób, wobec których toczy się określone postępowanie karne, było uniemożliwienie jedynie osobom skazanym za te typy przestępstw posiadania broni palnej. Skoro aktualnie warunkiem wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na broń jest fakt skazania prawomocnym wyrokiem Sądu za określone przestępstwo, nie może być tak, iż osobie wnioskującej o broń, a nie skazanej prawomocnym wyrokiem, czyli osobie, co do której działa zasada domniemania niewinności, wydanie pozytywnej decyzji będzie uniemozliwione. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. W motywach wyroku uwzględniającego skargę Sąd pierwszej instancji wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pojęcie zagadnienia wstępnego użyte w powołanym przepisie jest sporne, niemniej przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. są kwestie (zagadnienia) prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że skoro obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie, to należy przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być przedmiotem odrębnego postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Wskazano, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte oraz rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Musi istnieć wyraźny związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie organy obu instancji nieprawidłowo oceniły, że pomiędzy sprawą karną, która toczy się jak to ustalił organ, przed Sądem Okręgowym w Bielsku Białej w VII Wydziale Karnym Odwoławczym o popełnienie czynu z art. 271 § 3 k.k. i art. 286 § 1 k.k. a postępowaniem administracyjnym w przedmiocie wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej występuje zależność, o jakiej mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W związku z powyższym niezasadnym było zawieszenie postępowania administracyjnego. Nie można bowiem uznać, że prawomocne zakończenie postępowania karnego, w którym M. S. jest podejrzany o popełnienie wskazanego wyżej czynu jest warunkiem wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, a tym samym, że bez takiego rozstrzygnięcia wydanie decyzji jest niemożliwe. Ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. z 2011 r. Nr 38, poz. 195) została zmieniona m.in. treść art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z jego obecnym brzmieniem obowiązującym od dnia 10 marca 2011 r. pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: – przeciwko życiu i zdrowiu, – przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo, gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. W ocenie Sądu pierwszej instancji fakt toczącego się postępowania karnego w stosunku do skarżącego nie stanowi przeszkody w wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej, bowiem w postępowaniu administracyjnym nie przesądza się o winie za czyn karalny, lecz ustala, czy osoba ta stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, czy została prawomocnie skazana za przestępstwo opisane z art. 15 ust. 1 pkt 6 a, b ustawy o broni i amunicji. Zgodzić się należy ze skarżącym, iż skoro zmiana stanu prawnego doprowadziła do zmiany przesłanek odmowy wydania pozwolenia na broń, to znaczy, iż założenia ustawodawcy były takie, aby sam fakt prowadzenia postępowania karnego nie przesądzał o zaistnieniu podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania pozwolenia na posiadanie broni. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Komendant Główny Policji, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.), zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że pomiędzy prowadzonym przeciwko M. S. przed Sądem Okręgowym w Bielsku Białej w VII Wydziale Karnym Odwoławczym postępowaniem o popełnienie czynu z art. 271 § 3 k.k. i 286 k.k., a postępowaniem administracyjnym w przedmiocie wydania pozwolenia na broń nie występuje zależność, o jakiej mowa w wyżej powołanym art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w związku z czym niezasadnym było zawieszenie postępowania administracyjnego, podczas gdy ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) uzależnia wydanie pozwolenia na broń od niekaralności za przestępstwo popełnione umyślnie, a wynik toczącej się sprawy karnej stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasator zwrócił uwagę, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż wstrzymanie toku postępowania administracyjnego z przyczyny wskazanej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje, jeżeli organ prowadzący postępowanie nie dysponuje "elementem" pozwalającym rozstrzygnąć władczo o prawach i obowiązkach stron tworzonego przezeń stosunku administracyjnoprawnego. Ów "element" stanowi zagadnienie o charakterze prawnym, a jego określenie ("stworzenie") należy do kompetencji innego organu lub sądu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 612/10, LEX nr 675381). W stanie faktycznym sprawy ów stosunek zależności zachodzi, przepis prawa materialnego - art. 15 ust. 1 pkt 6a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) nakłada bowiem na organ prowadzący postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia na broń obowiązek ustalenia m.in. faktu niekaralności za przestępstwo popełnione umyślnie. Sprawa administracyjna może zostać zatem rozstrzygnięta odmienne w przypadku prawomocnego skazania skarżącego za zarzucany mu czyn, jak również w przypadku uniewinnienia go od zarzutu jego popełnienia. Powyższe prowadzi od wniosku, że wynik postępowania karnego bezpośrednio wpłynie na treść rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej, uznać zatem należy, że zachodzi związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sądu powszechnego, a rozstrzygnięciem organów Policji. Do dnia 10 marca 2011 r. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, stanowił, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W tym stanie prawnym prowadzenie postępowania karnego o przestępstwo wymienione wprost w tym przepisie nie uzasadniało zawieszenia postępowania, albowiem przepis nakazywał w takiej sytuacji prowadzenie postępowania i wydanie rozstrzygnięcia. Również w przypadku prowadzenia postępowania karnego o przestępstwo nie wymienione w przepisie, brak było podstaw do zawieszenia postępowania, bowiem zagadnieniem prawnym wymagającym rozstrzygnięcia w toku postępowania o wydanie pozwolenia na broń było istnienie uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa publicznego (por. wyrok NSA z dnia 23 grudnia 2008 r. II OSK 1696/07, wyrok NSA z dnia 18 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 320/10). Karalność czynów nie wymienionych wprost w przepisie nie występowała jako przesłanka samoistna odmowy wydania pozwolenia na broń, stąd też oczywistym było, iż nie mogła stanowić kwestii wstępnej w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Odmiennie wygląda ta kwestia po nowelizacji ustawy o broni i amunicji. Aktualnie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Zdaniem skarżącego przy takim brzmieniu przepisu samoistną przesłanką odmowy wydania pozwolenia na broń jest nie tylko zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, ale również okoliczność skazania za przestępstwa wymienione w punktach a i b. "Przesłanki zagrożenia dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego nie muszą występować łącznie, lecz każda z nich może stanowić oddzielną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń. Podobnie rzecz się ma z przesłankami zawartymi w pkt a) i w pkt b), które nie muszą występować łącznie z przesłankami "zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1818/11, LEX nr 1114277). Odnosząc się do nowelizacji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, skarżący kasacyjnie stwierdził, że intencją ustawodawcy dokonującego zmiany przesłanek odmowy wydania pozwolenia na broń, nie było aby prowadzenie postępowania karnego nie przesądzało o zaistnieniu podstaw zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania pozwolenia na posiadanie broni, ale aby sam fakt prowadzenia postępowania karnego nie przesądzał o cofnięciu pozwolenia na broń bądź o odmowie jego wydania przed prawomocnym zakończeniem postępowania karnego. Z kierunku zmian ustawowych wywodzić zatem należy, iż wolą ustawodawcy było, aby do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego nie dochodziło do rozstrzygnięcia merytorycznego w zakresie przyznania uprawnienia do posiadania broni lub jego cofnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej P.p.s.a.), rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów, sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej. Skarżący kasacyjnie kontestuje stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku, w realiach niniejszej sprawy, jakiegokolwiek przepisu, w tym zwłaszcza prawa materialnego w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, ze późn. zm.; zwanej dalej "ustawą o broni i amunicji"), uzasadniającego pogląd, że do czasu rozstrzygnięcia postępowania karnego, które toczy się przeciwko stronie postępowania administracyjnego, organ ma obowiązek, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesić postępowanie w sprawie z wniosku o wydanie pozwolenia na broń palną. Skarżący kasacyjnie zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przytoczonym przepisie nałożono, więc na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ, i to istotny, na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 426), polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna (por. B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 387; wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 232/07, Lex nr 480247). W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest bezzasadny. Kontrolując legalność zakażonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Istota problemu oraz sporu między stronami w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do wyjaśnienia czy w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na broń, prowadzonym na podstawie ustawy o broni i amunicji w wersji, jaką nadała brzmienie przepisowi art. 15 ust. 1 pkt 6 nowelizacja ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. z 2011 r. Nr 38, poz. 195), toczące się wobec strony postępowanie karne za przestępstwo umyślne, stanowi kwestię prejudycjalną. W myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie administracyjne zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Na konstrukcję zagadnienia wstępnego składają się cztery istotne elementy: 1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; 3) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji oraz: 4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis art. 97 k.p.a. wymaga zależności bezpośredniej między zagadnieniem wstępnym a toczącym się postępowaniem, ponieważ przemawia za tym istota instytucji zawieszenia postępowania, jako instytucji tamującej bieg postępowania i opóźniającej rozstrzygnięcie sprawy. Przepisy k.p.a. nie określają wyraźnie podstaw prawnych tej zależności. Judykatura przyjmuje, że przesądza o niej treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej i w nich nakazuje ich poszukiwać (por.: wyroki NSA: z dnia 22 października 1991 r., sygn. akt SA/Wr 936/91, ONSA 1991, nr 3-4, poz. 90 oraz z dnia 22 grudnia 1993 r., sygn. akt SA/Wr 1160/93, ONSA 1995 nr 1, poz. 21). Elementem zagadnienia wstępnego jest istnienie zależności (związku przyczynowego) miedzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Do kompetencji organu należy niewątpliwie ustalenie występowania tego związku przyczynowego. Ponadto związek ten powinien być bezpośredni (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, C. H. Beck Warszawa 2011 r., s. 462-463). Związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji wyraża się zatem relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. W świetle zarysowanych rozważań, co do konstrukcji i istoty prawnej instytucji zawieszenia z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można zaakceptować wyprowadzonego przez organ poglądu, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania pozwolenia na broń, toczące się wobec wnioskodawcy postępowanie karne o przestępstwo z art. 271 § 3 k.k. i 286 k.k., stanowi zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną). Posiadanie i używanie broni palnej stanowi w polskim systemie prawnym sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Prawo do posiadania broni nie należy do praw jednostki gwarantowanych w Konstytucji RP, nie ma charakteru prawa podmiotowego. Dostęp obywatela do broni poddany jest istotnym, zasadniczym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego (por. wyroki NSA: z dnia 28 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1562/10, niepubl.; z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05, Lex Nr 201345). Przesłanki normatywne obligatoryjnej odmowy wydania pozwolenia na broń w świetle ustawy o broni i amunicji zostały określone enumeratywnie w art. 15 ust. 1 ustawy. Przepis ten zawiera wyczerpujący i zamknięty katalog przesłanek odmowy wydania broni, które wiążą organy administracji publicznej. Ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. z 2011 r. Nr 38, poz. 195) została zmieniona m.in. treść art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z jego obecnym brzmieniem obowiązującym od dnia 10 marca 2011 r. pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: – przeciwko życiu i zdrowiu, – przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo, gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Analiza treści normatywnej postanowień art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy - w brzmieniu sprzed, i po nowelizacji ustawy o broni i amunicji jednoznacznie wskazuje, że zmienił się istotnie zakres normowania dotyczący osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za popełnienie niektórych przestępstw. O ile przed dniem 10 marca 2011 r. pozwolenia na broń obligatoryjnie nie wydawało się osobom, co do których istniała uzasadniona obawa, że mogły użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności zaś skazanym prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie tych przestępstw, o tyle po nowelizacji tego przepisu, zakres negatywnych przesłanek podmiotowych został jednoznacznie doprecyzowany i zawężony. Dotychczasowe brzmienie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dotyczyło osób, "co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw". Stosowanie tego przepisu w praktyce budziło wiele kontrowersji. Wynikały one głównie z otwartego katalogu zachowań, które można było uznać za uzasadniające obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Prawomocne skazanie za określone przestępstwa lub prowadzenie postępowania karnego o takie przestępstwa było wyliczeniem jedynie przykładowym. Po nowelizacji z 2011 r. katalog przesłanek związanych z karalnością niewątpliwie został doprecyzowany. Uznać trzeba, że jest on szeroki, obejmuje bowiem skazanie za wszystkie umyślne przestępstwa i przestępstwa skarbowe oraz sporą grupę przestępstw nieumyślnych. Wyeliminowano natomiast przesłankę toczącego się przeciw danej osobie postępowania karnego, ewidentnie sprzeczną z konstytucyjną zasadą domniemania niewinności (por. A. Herzog, Ustawa o broni i amunicji po nowelizacji, "Prokuratura i Prawo" 2011., nr 10, s. 64).. Obecne brzmienie postanowień art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o obroni i amunicji koresponduje z treścią dyrektywy Rady 91/477/EWG z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz. U. UE L.91.256.51, 2008.179.5), a konkretnie z art. 5 lit. b tej dyrektywy, który stanowi, że bez uszczerbku dla art. 3 państwa członkowskie zezwalają na nabywanie i posiadanie broni palnej wyłącznie osobom, które przedstawią ważną przyczynę i które nie stanowią zagrożenia dla samych siebie, dla porządku publicznego lub dla bezpieczeństwa publicznego. Wyrok skazujący za popełnione umyślnie przestępstwo z użyciem przemocy uznaje się za element wskazujący na takie zagrożenie. Państwo członkowskie może zaś wycofać pozwolenie na posiadanie broni palnej, jeżeli nie jest już spełniony którykolwiek z warunków, na podstawie którego zostało ono wydane. Przepisy dyrektywy zawierają upoważnienie i zobowiązanie skierowane do państwa członkowskiego do wykonania wskazanych w niej celów poprzez ustanowienie stosownych przepisów powszechnie obowiązujących, a nie tylko zobowiązanie do przeniesienia jej postanowień do prawa wewnętrznego, czy też nadania dyrektywie mocy bezpośrednio obowiązującej. Tym samym skutki prawne dyrektywy należy wiązać przede wszystkim z obowiązkiem państwa do ustanowienia przepisów prawa powszechnie obowiązujących zapewniających realizację celów określonych w dyrektywie. Na grunt systemu prawnego Rzeczypospolitej Polskiej postanowienia dyrektywy zostały implementowane ustawą o broni i amunicji. Obecnie akt ten w sposób kompleksowy i zgodny z celami określonymi w dyrektywie reguluje na terenie Rzeczypospolitej Polskiej kwestie dotyczące m.in. posiadania, nabywania, używania broni palnej, w tym także sportowej. Bez wątpienia "kręgosłup" prawa administracyjnego stanowią przepisy prawa materialnego, zaś przepisy postępowania, w tym zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego, spełniają tylko rolę służebną (wtórną). Materialne prawo administracyjne regulując treść relacji jednostki z państwem, reprezentowanym przez organy państwa, opiera ją na autorytatywnej konkretyzacji norm tego prawa przez organ państwa. Normy materialnego prawa stanowią zatem źródło prawne regulacji interesu (obowiązku) prawnego jednostki, która podlega autorytatywnej konkretyzacji dokonywanej przez organy administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej. Powyższe rozważania prowadzą do konstatacji, że organy administracji nie mogą dowolnie interpretować przepisów reglamentujących dostęp do broni palnej, a zwłaszcza poprzez instytucję zawieszenia postępowania administracyjnego, kształtować sytuacji normatywnych wynikających z norm prawa materialnego. Na gruncie językowych dyrektyw wykładni postanowień art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, rolą właściwych organów jest ocena, czy osoba ubiegająca się o pozwolenie na posiadanie broni palnej, nie stanowi zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz czy nie jest skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, bądź za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo, gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Obowiązujące ujęcie normatywne postanowień art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy jednoznacznie wskazuje, że wydanie decyzji administracyjnej nie wymaga uzyskania prejudykatu. Stanowisko kasatora, że do czasu rozstrzygnięcia sprawy karnej toczącej się przeciwko skarżącemu, organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie administracyjne w sprawie o wydanie pozwolenia na broń palną, gdyż brak rozstrzygnięcia ww. sprawy karnej uniemożliwia zastosowanie przepisów prawa materialnego, nie ma umocowania w przepisach materialnoprawnych ustawy o broni i amunicji. Dlatego nie ma podstaw normatywnych do zastosowania w realiach niniejszej sprawy instytucji zawieszenia postępowania administracyjnego. Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, w związku z czym, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.