II OSK 151/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej O. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt IV SAB/Wa 1588/19 w sprawie ze skargi O. D. na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrzenia odwołania oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wa 1588/19 w sprawie ze skargi O. D. (dalej skarżąca) na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrzenia odwołania, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] (pkt 1), stwierdził, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu odwołania, o którym mowa w pkt I wyroku (pkt 2), stwierdził, że bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3), oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 4) i zasądził od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej O. D. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 5). W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że w dniu 14 lipca 2018 r. skarżąca wystąpiła do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., znak [...] odmówił udzielenia skarżącej wnioskowanego zezwolenia. W dniu 14 grudnia 2018 r. skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji, które zostało przekazane Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców przez organ pierwszej instancji w dniu 21 grudnia 2018 r. Pismem z dnia 25 lutego 2019 r. organ przekazał Szefowi zwrotne potwierdzenie odbioru tej decyzji. W dniach 31 maja 2019 r., 14 czerwca 2019 r. i 28 czerwca 2019 r. pełnomocnik skarżącej złożył uzupełnienie do wniesionego odwołania, przedkładając komplet aktualnych dokumentów dotyczących udzielenia wnioskowanego zezwolenia. Kolejnym pismem z dnia 22 lipca 2019 r. (wpływ do Urzędu dnia 23 lipca 2019r.) pełnomocnik skarżącej wniósł ponaglenie na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w niniejszej sprawie, a następnie w dniu 2 sierpnia 2019 r. załączył dodatkowo do akt spraw zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach. W tym samym dniu złożył także skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Organu odwoławczego. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] września 2019 r., znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego w całości oraz orzekł o udzieleniu skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z terminem ważności do dnia 8 września 2022 r. Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji wskazał, że w sytuacji gdy organ przed dniem wyrokowania wyda stosowne rozstrzygnięcie w sprawie, a w tej konkretnej sprawie rozpatrzył wniesione odwołanie, wydając decyzję administracyjną w dniu [...] lutego 2020 r., to okoliczność ta czyni bezprzedmiotowość stosowania przez Sąd instrumentu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu zasadne było zatem stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzenie postępowania sądowego w przedmiocie zobowiązania organu do rozpoznania odwołania, gdyż postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wymienione w art. 161 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Sąd stwierdził następnie, że organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu odwołania skarżącej. Postępowanie odwoławcze trwało z naruszeniem art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm., dalej k.p.a.), a skarżąca nie została zawiadomiona o przyczynach zwłoki, jak również o terminie załatwienia jej odwołania. Sąd podkreślił jednak, że sprawa została już stosownym rozstrzygnięciem rozpoznana. Poza tym w toku prowadzonego postępowania pełnomocnik skarżącej kilkukrotnie składał do akt sprawy dodatkowe dokumenty, w tym nawet w dniu wnoszenia skargi. Powyższe, zdaniem Sądu, nie pozwala na zakwalifikowanie zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że w niniejszej sprawie po wniesieniu skargi w dniu 2 sierpnia 2019 r. organ niezwłocznie wydał stosowną decyzję w sprawie. Odnosząc się z kolei do wniosku o przyznanie skarżącej sumy pieniężnej Sąd wyjaśnił, że zastosowanie tego dodatkowego środka jest szczególnie uzasadnione wówczas, gdy analiza akt wskazuje na celowe przewlekanie postępowania przez organ przed wydaniem decyzji. Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy brak jest dowodów na tego rodzaju okoliczności. Sąd podkreślił, że uwzględnił przy tym czas trwania postępowania odwoławczego, fakt, że skarżąca w tym okresie pracowała i nie wykazała, iż poniosła z tego tytułu jakąś szkodę oraz załatwienie sprawy przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców przed wydaniem wyroku. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wyżej opisanego wyroku, zaskarżając to orzeczenie w zakresie punktu 3 i 4. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 12 § 1 i 2 w zw. z art. 35 § 1, 2 i 3 oraz art. 36 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 149 § 1 b oraz § 2 p.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji stwierdzenie, że bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz oddalenie skargi w pozostałym zakresie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i nieprzyznanie skarżącej wnioskowanej sumy pieniężnej oraz zwrotu kosztów postępowania. W oparciu o tak sformułowany zarzut pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie ww. wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, od organu na rzecz skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że na dzień jej wniesienia, decyzja w niniejszej sprawie nie była wydana, w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę z dnia 1 lipca 2019 r., winien kierować się stanem faktycznym z dnia wniesienia skargi (tj. 3 lipca 2019 r.) i na tej podstawie wydać stosowne rozstrzygnięcie. W ocenie pełnomocnika, wobec oczywistego lekceważenia skarżącej w toku postępowania odwoławczego oraz jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Argumentując z kolei zasadność przyznania sumy pieniężnej wskazał, że przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej chodzi przede wszystkim o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty, itd.) jakiego doznała na skutek bezczynności organu. W konsekwencji suma pieniężna, która winna być przyznana skarżącej, nie mogłaby mieć jedynie symbolicznego charakteru, a w rzeczywisty sposób winna zrekompensować krzywdę jaką strona poniosła w wyniku bezczynności czy też przewlekłości w rozpoznaniu sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do regulacji zawartej w art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany podstawami w niej zawartymi, z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W sprawach ze skarg na bezczynność organu sąd orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy w czasie orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy (patrz: postanowienie NSA z dnia 23 września 1986 r. sygn. akt IV SAB 8/86, ONSA 1986/2/50; uzasadnienie uchwały NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSA i WSA 2009/4/63; Jan P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LexisNexis 2012, s. 344). Nadto, po noweli przepisów art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a., dokonanej na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), w odniesieniu do dyspozycji zawartych w art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a oraz części dyspozycji art. 149 § 2 p.p.s.a., istotny jest stan z daty wniesienia skargi. Stan ten podlega więc ustaleniu nie tylko na podstawie akt sprawy, jak stanowi art. 133 p.p.s.a., ale również na podstawie postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez sąd. W konsekwencji, zobowiązanie organu do wydania aktu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. może nastąpić, gdy do chwili zamknięcia rozprawy, albo do chwili wydania orzeczenia w postępowaniu uproszczonym, organ pozostawał w bezczynności, tj. nie wydał aktu. Natomiast załatwienie sprawy przez wydanie decyzji skutkuje bezprzedmiotowością postępowania w zakresie dyspozycji z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zobowiązanie organu do rozpatrzenia odwołania, w sytuacji wydania przez organ decyzji z dnia 9 września 2019 r., stanowiłoby naruszenie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jest zatem oczywiste, że zasadnie w tym zakresie Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie, co zresztą nie zostało zakwestionowane w zarzutach skargi kasacyjnej. Natomiast podnoszone w tym zakresie argumenty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej są oczywiście niezasadne. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji zdefiniował pojęcie bezczynności oraz przyjął chronologię czynności, które zostały podjęte przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, która wykazała ewidentnie, że skarżący kasacyjnie organ pozostawał bezczynny. Stosownie do treści art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie zaś z art. 36 § 1 k.p.a. - o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. W § 2 art. 36 k.p.a. ustawodawca nałożył na organ ten sam obowiązek również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy wywołanej przyczynami niezależnymi od organu. Z kolei zgodnie z definicją zawartą w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. (w brzmieniu nadanym nowelizacją kodeksu postępowania administracyjnego; Dz. U. z 2017 r. poz. 935; obowiązującą od 1 czerwca 2017 r.), bezczynność organu występuje gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Według utrwalonego orzecznictwa z bezczynnością mamy do czynienia w takich przypadkach, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Uwzględniając całokształt okoliczności kontrolowanej sprawy, Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że stwierdzona bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa. Zwrócić należy przy tym uwagę, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, iż pod pojęciem rażącego naruszenia prawa rozumie się taką sytuację, w której bez jakiejkolwiek wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a zatem sytuację, w której naruszenie jest oczywiste. Jednocześnie zaznaczyć należy, że chodzi w tym przypadku tylko o naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Oznacza ono wadliwość działania organu administracji o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania wymaganych czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest przy tym wystarczające samo przekroczenie terminów załatwienia sprawy, gdyż musi być ono znaczne, ale też pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyroki NSA z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z dnia 17 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2171/17; z dnia: 21 listopada 2018 r. sygn. akt II OSK 2916/18; LEX nr 2616948; z dnia 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1802/19, LEX nr 2721436; z dnia 18 lipca 2019r. sygn. akt II OSK 533/19, LEX nr 2720394). W rozpatrywanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie podjął czynności związanych z rozpoznaniem wniesionego odwołania z zachowaniem ustawowych terminów. Jednak częściowym usprawiedliwieniem niezałatwienia sprawy w terminie, była okoliczność znaczącego wpływu spraw, co szczegółowo zostało przedstawione przez organ w odpowiedzi na skargę. W tym miejscu należy zaznaczyć, że w orzecznictwie ukształtowany został pogląd, zgodnie z którym wzrost określonej kategorii spraw i związane z tym faktem problemy organizacyjne organu administracji (lokalowe, kadrowe), nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony i wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (por. wyroki NSA z dnia: 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 521/16, LEX nr 2297765; z 12 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 675/16, LEX nr 2227107). Stanowisko to jednak nie wyklucza jednocześnie tego, że zaistnienie wyjątkowych okoliczności związanych z warunkami funkcjonowania organu, mogą stanowić usprawiedliwienie dla wydłużonego czasu rozpatrywania konkretnej sprawy. Należy mieć bowiem na uwadze, że ocena czy bezczynność lub przewlekłość postępowania wiąże się z rażącym naruszeniem prawa, powinna być dokonana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy rozpatrywanej indywidualnie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z przedstawionych przez organ danych liczbowych obrazujących liczbę rozpatrywanych spraw wynika, że pomimo podjętych działań naprawczych nie było możliwe radykalne skrócenie terminów prowadzenia postępowań. W takim stanie sprawy uprawnione było wnioskowanie Sądu pierwszej instancji, że mimo bezczynności organ nie naruszył prawa w sposób rażący. Należy przy tym pamiętać, że środki stosowane przez sądy administracyjne mają przeciwdziałać bezczynności i przewlekłości postępowań administracyjnych. W niniejszej sprawie okolicznością istotną było wdrożenie przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców szeregu działań naprawczych w celu usprawnienia postępowań. Co ważne, z akt sprawy nie wynika, aby można było organowi przypisać złą wolę w prowadzeniu sprawy zainicjowanej przez stronę skarżącą, bądź ignorowanie jej praw. Problemy związane z funkcjonowaniem Urzędu do Spraw Cudzoziemców powodują wydłużenie wszystkich rozpatrywanych spraw, a zatem dotyczą także innych cudzoziemców, a nie tylko skarżącej. W konsekwencji, chociaż Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odpowiada za niezałatwienie w terminie sprawy (bezczynność), to jednak nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Trudności organizacyjne organu administracji nie wyłączają możliwości stwierdzenia, że w ramach prowadzonego postępowania organ pozostawał bezczynny. Nie oznacza to jednak, że okoliczność ta nie może być brana pod uwagę przy ocenie przez Sąd, czy bezczynność postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z przedstawionych przez organ wyjaśnień, wzrost ilości spraw do załatwienia musiał skutkować opóźnieniami w ich rozpoznaniu. Są to niewątpliwie obiektywne trudności, które powodują przedłużenie toczących się postępowań i nie mogą one umykać z pola widzenia przy ocenie działań organu administracji. Przezwyciężenie takich obiektywnych trudności może czasami wymagać zmian prawnych, na co organ administracji nie ma wpływu i może co najwyżej sygnalizować konieczność dokonania takich zmian. Stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa powinno służyć osądzeniu działań organu wynikających z nieudolności i niestaranności, a za takie nie można uznać działań uwarunkowanych obiektywną trudnością jaką jest znaczne zwiększenie ilość spraw, które należy rozpoznać. Zgodzić się należało również z oceną Sądu pierwszej instancji, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie było podstaw do przyznania skarżącej sumy pieniężnej. Wskazać bowiem należy, że przyznawana stronom suma pieniężna ma charakter mieszany, kompensacyjny oraz represyjny (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2018 r. sygn. II OSK 2954/17, LEX nr 2521333). W orzecznictwie zwraca się też uwagę na jej prewencyjny charakter, przy czym przyznanie sumy pieniężnej na rzecz strony skarżącej ma przede wszystkim na celu zadośćuczynienie za ignorowanie jej interesu w terminowym załatwieniu sprawy oraz za wszelkiego rodzaju niedogodności, jakich strona doznała na skutek przewlekłego prowadzenia postępowania lub bezczynności organu administracji (por. wyrok NSA z dnia: 22 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 1905/16, LEX nr 2416611; z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 2156/17, LEX nr 2456010; z dnia 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 532/19, LEX nr 2727910). Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd wojewódzki w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że zastosowanie środków w postaci zasądzenia sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której powinien skorzystać, jeżeli wymagają tego względy związane ze zwalczaniem oraz zapobieganiem bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania przez kontrolowany organ administracji publicznej. Z jednolitego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie wynika (por. wyrok z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 127/20,CBOSA), że środki wskazane w art. 149 § 2 p.p.s.a. są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzenie w zaskarżonym wyroku bezczynności w procedowaniu przedmiotowej sprawy stanowiło wystarczający środek dyscyplinujący, a tym samym nie zachodziła potrzeba zastosowanie innych instrumentów przewidzianych w art. 149 § 2 p.p.s.a. Akceptacji podlegała również ocena Sądu pierwszej instancji, że w sprawie nie zaistniały takie szczególne okoliczności po stronie skarżącej, które wymagałyby zasądzenia na jej rzecz sumy pieniężnej. Brak możliwości wyjazdu za granicę, bez wskazania, że taki wyjazd był niezbędny nie stanowi okoliczności, która uzasadniałaby przyznanie żądanej sumy pieniężnej. Ponadto należało mieć na uwadze, iż organ wprawdzie pozostawał bezczynny, jednak jego działanie nie miało charakteru celowego, czy lekceważącego w stosunku do skarżącej, lecz wynikało z obiektywnych trudności w rozpoznaniu sprawy. Uzasadnienie skargi kasacyjnej również nie zawiera argumentów, które uzasadniałyby zasądzenie w niniejszej sprawie żądanej sumy pieniężnej. Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Jednocześnie w myśl art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.