II OSK 2384/13

Dnia 8 października 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 8 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 988/13 odrzucające skargę D. W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 988/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę D.W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Stosownie do art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Taki tryb wnoszenia skargi powoduje, iż za skuteczne można uznać jedynie wniesienie skargi pod adresem organu i to przed upływem 30 dniowego terminu. Inaczej mówiąc złożenie skargi bezpośrednio w Sądzie nie wywołuje skutku jaki ustawa łączy z wniesieniem skargi, nie powoduje zatem zachowania ww. terminu. Sąd wskazał, że skarżący, wbrew pouczeniu, wniósł skargę bezpośrednio do Sądu, zamiast, jak nakazują ww. przepisy, pod adresem organu, który decyzję wydał. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny, jako niewłaściwy do przyjęcia skargi, przesłał skargę do organu, celem zajęcia stanowiska i nadesłania akt. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...] marca 2013 r. W związku z powyższym termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 11 kwietnia 2013 r. Z akt sprawy wynika, że skarga na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wniesiona bezpośrednio do Sądu w dniu 8 kwietnia 2013 r. (data nadania skargi w Urzędzie Pocztowym). Jednakże błąd skarżącego we wniesieniu skargi bezpośrednio do Sądu, zamiast do organu, spowodował, iż Sąd przesłał ww. skargę do organu przy piśmie z dnia 16 kwietnia 2013 r. Sąd I instancji wskazał, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do Sądu, termin do wniesienia skargi zachowany jest jedynie wtedy, gdy Sąd, do którego wniesiono omyłkowo skargę, zdoła ją nadać na adres organu przed upływem wspomnianego trzydziestodniowego terminu. Ewentualne ryzyko przekroczenia w/w procesowego terminu oraz skutki z tym związane (odrzucenie skargi) obciążają stronę postępowania. Sąd stwierdził wobec powyższego, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona zatem została z uchybieniem terminu. W skardze kasacyjnej działający za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika D. W. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, gdy tymczasem skarżący wniósł skargę w terminie przewidzianym do jej wniesienia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano też, że skarżący nie do końca zrozumiał treść pouczenia organu a orzeczenie Sądu należy uznać za zbyt rygorystyczne i zamykające drogę sądową w dochodzeniu swych praw. Skarżący kasacyjnie wskazał, że art. 58 § 1 p.p.s.a. nie wskazuje "wyraźnie", aby niezachowanie trybu przewidzianego w art. 54 § 1 p.p.s.a. było podstawą odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zasadnie stwierdził Sąd I instancji, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona po terminie. Zgodnie z treścią art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę należy wnieść, w myśl art. 54 § 1 p.p.s.a., do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Powyższe przepisy wskazują zatem, że do prawidłowego wniesienia skargi niezbędne jest zachowanie terminu i trybu określonego w art. 54 § 1 p.p.s.a, tj. złożenie skargi za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem zaskarżenia. Ustawa w tym zakresie żadnych wyjątków nie przewiduje. Naczelny Sąd Administracyjny podziela leżący u podstaw zaskarżonego postanowienia pogląd Sądu I instancji, że w sytuacji wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania tej skargi przez Sąd pod adres właściwego organu. Co prawda żaden z przepisów ustawy procesowej wprost nie przewiduje obowiązku przekazania błędnie skierowanej skargi do właściwego organu, jednakże przyjmuje się, że taki obowiązek na sądzie spoczywa. Orzecznictwo zarówno Sądu Najwyższego (na tle podobnych procedurze sądowoadministracyjnej uregulowań odnośnie składania środków odwoławczych w postępowaniu cywilnym), jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego wyraźnie opowiedziało się za takim właśnie stanowiskiem (por. wyroki NSA: z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 248/07, LEX nr 470146 i z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 426/07, LEX nr 489100; postanowienia NSA: z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1724/06, LEX nr 453371; z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 295/08, LEX nr 505331; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 631/08, LEX nr 505351; z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 463/08, LEX nr 493793). Stanowisko takie prezentowane jest również w doktrynie, zgodnie z którym w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub za pośrednictwem niewłaściwego organu administracji publicznej, sąd ten lub organ powinien przekazać sprawę właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. decyduje data nadania skargi przez sąd (lub organ) pod adres właściwego organu (patrz. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 103; Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX). Skoro w niniejszej sprawie D. W. otrzymał decyzję w dniu [...] marca 2013 r., to termin do wniesienia skargi za pośrednictwem organu upływał w dniu [...] kwietnia 2013 r. Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarga D.W. wpłynęła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W tej sytuacji, dla oceny dochowania terminu do wniesienia skargi, decydująca była data przesłania skargi przez Sąd do organu a datą wskazaną był 16 kwietnia 2013 r. Skarga zatem została wniesiona po terminie a Sąd I instancji prawidłowo ja odrzucił. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Podkreślić należy, że z akt sprawy wynika, że skarżący został w sposób prawidłowy i jednoznaczny poinformowany o sposobie i terminie wniesienia skargi. W takim stanie rzeczy niezasadny jest zarzut naruszenia prawa do sądu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.