II OSK 617/25

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2026-01-14

Skład orzekający: Jerzy Siegień, Paweł Miładowski, Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na instalacji antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych na dachu istniejącego budynku, w tym anten sektorowych i anten radioliniowych, stanowią 'instalowanie urządzeń' w rozumieniu art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy Prawo budowlane, czy też kwalifikują się jako budowa obiektu budowlanego wymagająca pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że błędna jest wykładnia art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy Prawo budowlane przez Sąd pierwszej instancji i organy administracji, która zawęża pojęcie 'instalowania' do prostych prac, wykluczając instalację antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, nawet jeśli stanowią one całość techniczno-użytkową. Sąd podkreślił, że obecne brzmienie przepisu, uwzględniające doprecyzowania z 2019 r., pozwala na kwalifikowanie takich robót jako 'instalowania', o ile nie wymagają one istotnej ingerencji w elementy konstrukcyjne obiektu budowlanego, co mogłoby być uznane za budowę, rozbudowę lub przebudowę. W związku z tym, sprawa wymaga ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy z uwzględnieniem tej wykładni.
Stan faktyczny
Spółka zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na instalacji antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych na dachu istniejącego budynku. Starosta wniósł sprzeciw, uznając, że zgłoszone roboty stanowią budowę stacji bazowej telefonii komórkowej wymagającej pozwolenia na budowę, a nie instalację urządzeń zwolnioną z tego obowiązku. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółki, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzję Wojewody, uznając błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego przez Sąd pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i zasądził od Wojewody na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1649/24 w sprawie ze skargi T. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Wojewody [...] z dnia 4 kwietnia 2024 r., nr 562/OPO/2024 w przedmiocie zgłoszenia robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia 4 kwietnia 2024 r., nr 562/OPO/2024, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz T. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w C. kwotę 1587 (jeden tysiąc pięćset osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1649/24 oddalił skargę X. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: "Spółka", "skarżąca Spółka") na decyzję Wojewody [...] z 4 kwietnia 2024 r., nr 562/OPO/2024 w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Pismem z 18 sierpnia 2023 r. Spółka zgłosiła do Starosty [...] zamiar wykonania robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, o wysokości powyżej 3 m. W ramach inwestycji zaplanowano wykonanie następujących robót budowlanych: instalację antenowych konstrukcji wsporczych (4 szt.) o wysokości 8,3 m (całkowitej wysokości z odgromnikiem 9,5 m) wraz z osprzętem, montaż instalacji radiokomunikacyjnej (urządzenia telekomunikacyjne, w tym: szafy telekomunikacyjne na ruszcie stalowym oraz systemy antenowe zawieszone na ww. konstrukcji wsporczej, składające się z: 6 szt. anten sektorowych (zawieszone na wysokości 25,0 m n.p.t.) wraz z modułami radiowymi i 1 szt. anten radioliniowych zawieszonej na wysokości 23,5 m n.p.t.) – na dachu istniejącego budynku, na działce nr ew. [...] w obrębie ew. [...] w jednostce ewidencyjnej [...] [...]. Starosta [...] decyzją z 5 września 2023 r., nr 197/2023, powołując się na art. 30 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, ze zm.) wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania robót budowlanych objętych powyższym zgłoszeniem. Organ wskazał, że § 27 obowiązującego dla terenu inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gruntów terenu "C.", zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej K. z dnia [...] kwietnia 2004 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. z dnia 14 lipca 2004 r. Nr 173, poz. 4488) wprowadza wprost zakaz lokalizowania stacji bazowych telefonii komórkowej oraz urządzeń z nią związanych, którą niewątpliwie jest zgłoszone do realizacji przedsięwzięcie. Jednocześnie Starosta uznał, że zgłoszone roboty budowlane nie stanowią "instalowania" czy też montażu instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej nawet, jeśli zespół urządzeń stanowi całość techniczno-użytkową, albowiem rozmiar tej instalacji oraz jej charakter potwierdza fakt, że jej wykonanie stanowi budowę nowej budowli. Wobec powyższego, zdaniem organu, objęta zgłoszeniem stacja bazowa telefonii komórkowej jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, która na etapie jej realizacji wymaga uprzedniego uzyskania przez inwestora, w drodze decyzji administracyjnej, pozwolenia na budowę. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółka zarzucając Staroście dokonanie błędnej kwalifikacji zgłoszonych robót budowlanych, a tym samym błędne przyjęcie, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane, dotyczący zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wskazanych w tym przepisie robót budowlanych i objęcia ich procedurą zgłoszeniową. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania Spółki, zaskarżoną decyzją z 4 kwietnia 2024 r., nr 562/OPO/2024 utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 5 września 2023 r. Zdaniem Wojewody objęta zgłoszeniem inwestycja nie stanowi urządzenia budowlanego i nie wpisuje się w kategorię robót budowlanych objętych art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane, to jest nie stanowi instalacji urządzeń na obiekcie budowlanym. Charakter inwestycji obejmującej roboty budowlane dotyczące instalacji radiokomunikacyjnej telefonii komórkowej, składającej się z antenowych konstrukcji wsporczych zainstalowanych na dachu budynku, anten sektorowych oraz urządzeń technicznych sprawia, że nie można ich utożsamiać z prostym umieszczeniem (montowaniem) na istniejącym budynku. Okoliczność, że inwestor określił planowane zamierzenie jako "instalacja" nie zmienia, w ocenie Wojewody, charakteru planowanego zamierzenia inwestycyjnego, które musi funkcjonować jako całość i wymaga do tego przeprowadzenia odpowiednich robót budowlanych. Skoro wykonywanie robót budowlanych polegających na budowie stacji telefonii komórkowej na dachu budynku nie zostało wymienione w art. 29 ustawy – Prawo budowlane, to tym samym – zdaniem organu – należy przyjąć, że roboty takie wymagają pozwolenia na budowę. Objęta zgłoszeniem inwestycja stanowi więc budowę obiektu budowlanego (budowli) w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej, wymagającą uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Mając na uwadze art. 3 pkt 1 i art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, wskazał, że stacja bazowa telefonii komórkowej jest przedsięwzięciem zaliczanym do budowli w rozumieniu Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego, analiza elementów konstrukcyjnych projektowanej inwestycji prowadzi do uznania, że elementy te razem pozwalają na funkcjonowanie stacji bazowej telefonii komórkowej, a więc są jej częścią połączoną w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się do określonego użytku. Tak z kolei rozumiana stacja bazowa, jako całość techniczno-użytkowa, wyklucza możliwość kwalifikowania jej jako urządzeń instalacji radiokomunikacyjnej, ponieważ inwestycja to nowy i samodzielny obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, a nie urządzenie z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ww. ustawy. Wojewoda podniósł również, że na gruncie niniejszej sprawy Starosta powinien wnieść sprzeciw do wniesionego zgłoszenia tylko na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, zastosowanie łącznie art. 30 ust. 6 pkt 1 i 2 ww. ustawy było nieprawidłowe, jednak nie miało to wpływu na wydane rozstrzygnięcie skoro wniesienie sprzeciwu do zgłoszenia Spółki było konieczne. W ocenie Wojewody w rozpoznawanej sprawie powinien bowiem zostać zastosowany art. 46 ust. 1a ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2410, ze zm.), z którego wynika, że przy ocenie zgodności planowanej inwestycji celu publicznego z obowiązującym planem, jego postanowienia, w szczególności § 27 m.p.z.p., nie powinny zostać zastosowane, a wręcz powinny zostać pominięte przy ocenie zgodności lokalizacji inwestycji z tymże m.p.z.p. Skargę na powyższą decyzję złożyła X. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w C., zarzucając między innymi naruszenie art. 30 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane poprzez ich zastosowanie w sprawie i wniesienie sprzeciwu w sytuacji, gdy inwestycja w postaci instalowania zespołu urządzeń na istniejącym budynku nie będzie stanowiła budowli, a roboty budowlane, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, jako objęte zwolnieniem. Zdaniem Spółki naruszono także art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie na skutek błędnej wykładni i uznanie, że nie jest objęta procedurą przewidzianą w tym przepisie budowa stacji bazowej telefonii komórkowej obejmująca wykonanie konstrukcji wsporczej z jednoczesnym montażem urządzeń radiotelekomunikacyjnych, jak również zwolnienie to nie obejmuje robót budowlanych dotyczących konstrukcji nośnej. Ponadto w skardze wskazano także na naruszenie art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy - Prawo budowlane w zw. z motywem 7, motywem 9, motywem 10, motywem 26 i motywem 28 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/61/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie środków mających na celu zmniejszenie kosztów realizacji szybkich sieci łączności elektronicznej, zwanej dalej "Dyrektywą", poprzez jego błędną wykładnię w świetle motywów regulacji Dyrektywy, polegającą na dowolnym przyjęciu, że przy tworzeniu przepisu art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy - Prawo budowlane doszło do niedbalstwa legislacyjnego, a niezdefiniowane w Prawie budowlanym pojęcia "instalacja", "instalowanie" oraz "urządzenia", które należy interpretować, jako "urządzenia budowlane", dotyczą wykonywania robót budowlanych, które nie obejmują zakresu prac polegających na wykonaniu zarówno antenowej konstrukcji wsporczej, jak i zainstalowaniu na niej urządzeń, a zamiast tego uznano, że pojęcie instalacji zawarte w tym przepisie należy rozumieć, jako montowanie/montaż, podłączanie, zamontowywanie, złączanie urządzeń do istniejącej już konstrukcji nośnej, podczas gdy przepis ten jest sformułowany poprawnie i stanowi wyraz potrzeby zastosowania przy budowie bezprzewodowej sieci łączności elektronicznej uproszczonej procedury dla prowadzenia robót budowlanych w celu instalacji stacji bazowych sieci bezprzewodowych na budowlach (głównie budynkach). Powołanym na wstępie wyrokiem z 28 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1649/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącej Spółki. Sąd wskazał, że zakwalifikowanie określonych robót, jako instalowanie antenowych konstrukcji wsporczych oraz instalacji radiokomunikacyjnych na obiektach budowlanych w rozumieniu art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy - Prawo budowlane może nastąpić tylko wtedy, gdy ich umiejscowienie na obiektach budowlanych nie stanowi budowy tych obiektów. Podniósł, że wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki przepisy Prawa budowlanego nie przewidują zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę takich robót budowlanych, które polegają na wznoszeniu antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych na obiekcie budowlanym, niezależnie od tego, czy roboty te stanowią budowę tego obiektu budowlanego. Zdaniem Sądu przepisy art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a i art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a, jak i poprzednio obowiązujący art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy – Prawo budowlane, dotyczą wyraźnie "instalowania", a nie budowy (rozbudowy, przebudowy) budowli, jaką jest stacja bazowa telefonii komórkowej. Kolejnymi nowelizacjami Prawa budowlanego nie przesądzono więc tego, że co do zasady budowa (rozbudowa, przebudowa) stacji bazowej była możliwa bez pozwolenia na budowę. Sąd pierwszej instancji zauważył także, że pojęcie "instalacji" nie zostało zdefiniowane w Prawie budowlanym wśród prac określających roboty budowlane (art. 3 pkt 7). Jednakże w judykaturze wskazano, że ustawodawca posługuje się tym pojęciem tworząc katalog robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 3 pkt 3 i art. 29 ust. 4 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane). Przy czym w stosunku do niektórych (art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a, b, d oraz art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a, b, d ww. ustawy) wskazano wyraźnie, że roboty polegające na instalowaniu wykonywane są na obiektach budowlanych lub nawet tylko na budynkach. W ocenie Sądu takie doprecyzowanie nakazuje przyjąć, że "instalowanie" stanowi roboty budowlane wykonywane na istniejących już obiektach, które służą za nośnik dla owej instalacji urządzeń i na których mają one być zamontowane. Natomiast zamierzenie budowlane polegające na wykonaniu nośnika i zainstalowaniu na nim urządzeń (anten, instalacji radiowej etc.) obejmuje szerszy zakres robót niż tylko instalacja i może wiązać się z już budową obiektu budowlanego (budowli), a więc z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy obu instancji w wyniku analizy zgłoszenia i przedłożonej dokumentacji technicznej słusznie uznały, że planowane zamierzenie budowlane polega na budowie antenowych konstrukcji wsporczych o wysokości 8,3 m z odgromnikiem wraz z osprzętem oraz montażu instalacji radiokomunikacyjnej wraz z modułami radiowymi i anteną radioliniową na dachu istniejącego budynku na działce ew. nr [...] w K.. Sąd wskazał także, że konstrukcja projektowanej stacji bazowej stanowi niewątpliwie odrębny od budynku obiekt budowlany, a celem budowy tej stacji nie jest zapewnienie samej możliwości użytkowania budynku mieszkalnego zgodnie z jego przeznaczeniem. Budynek ten może bowiem funkcjonować niezależnie od posadowienia na jego dachu tejże stacji. Przedmiotowa stacja bazowa nie jest więc elementem wyposażenia budynku mieszkalnego, składa się z szeregu poszczególnych elementów, połączonych w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się do określonego użytku tego obiektu budowlanego. Natomiast art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane nie dotyczy budowy stacji bazowej, jako odrębnego obiektu budowlanego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Sąd pierwszej instancji podkreślił, że powyższy przepis będzie miał zastosowanie jedynie do określonych modernizacji istniejących już konstrukcji urządzeń radiokomunikacyjnych polegających np. na demontażu części anten zainstalowanych na wieży antenowej i montażu anten nowych o podobnych mocach, w ramach prac konserwacyjnych, naprawczych bądź innowacyjnych. Tymczasem stacja bazowa telefonii komórkowej jest budowlą stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami (art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane), a tym samym stanowi obiekt budowlany (art. 3 pkt 1 lit. b tej ustawy), wymagający dla swej legalności zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane pozwolenia na budowę. A zatem zdaniem Sądu pierwszej instancji, Starosta [...] – po dokonaniu poprawnej kwalifikacji prawnej zamierzenia budowlanego skarżącej Spółki, opisanego w zgłoszeniu – prawidłowo zastosował art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, gdyż zgłoszenie dotyczyło w rzeczywistości wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wniesienie sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej było więc obowiązkowe, dlatego też Sąd wskazał, że Wojewodzie [...] nie można zarzucić naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż zgodnie z tym przepisem utrzymał w mocy poprawną decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/61/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie środków mających na celu zmniejszenie kosztów realizacji szybkich sieci łączności elektronicznej (i jej wskazanych w skardze motywów) Sąd pierwszej instancji wskazał, że Dyrektywa ta – co słusznie zauważył pełnomocnik skarżącej Spółki - została implementowana do polskiego systemu prawnego, stając się tym samym częścią wewnętrznego systemu prawnego. Stąd też potencjalne naruszenie nie mogłoby dotyczyć samej Dyrektywy, ale przepisów prawa krajowego, będących wynikiem implementacji – w tym odpowiadających wymogom unijnym (ww. Dyrektywy) przepisów Prawa budowlanego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła X. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w C.. Zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości zarzuciła mu naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a w zw. z art. 3 pkt 3 i art. 10 ustawy – Prawo budowane poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że instalowanie na obiektach budowlanych stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, o wysokości powyżej 3 m, dotyczy jedynie "instalowania", a nie budowy (rozbudowy, przebudowy) jaką jest stacja bazowa telefonii komórkowej, gdyż zamierzenie budowlane polegające na wykonaniu nośnika i zainstalowaniu na nim urządzeń (anten, instalacji radiowej, etc.) obejmuje szerszy zakres robót niż tylko instalacja i może wiązać się z budową obiektu budowlanego i przez to wymaga uzyskania pozwolenia na budowę; 2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", poprzez zamieszczenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku błędnych wskazań co do wykładni przepisów ustawy – Prawo budowlane, ograniczając tę wykładnię jedynie do wykładni językowej bez zastosowania w przedmiotowej sprawie wykładni celowościowej z uwzględnieniem wykładni prounijnej tych przepisów, co w ocenie skarżącej Spółki nie pozwala na właściwe, prounijne ustalenie treści norm przepisów prawa, jakie mają zastosowanie w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy i przyjęcie założenia, że stacja bazowa telefonii komórkowej instalowana na istniejącym obiekcie budowlanym jest budowlą, dla której wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, choć przepisy unijne, w tym dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/61/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie środków mających na celu zmniejszenie kosztów realizacji szybkich sieci łączności elektronicznej, która została implementowana przede wszystkim w ustawie z dnia 9 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 903), wskazuje na konieczność ograniczania barier administracyjnych dla budowy mobilnych sieci [...] internetu. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie Spółka zrzekła się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy. Istota sporu sprowadza się do tego, czy roboty opisane w zgłoszeniu skarżącej kasacyjnie Spółki z 18 sierpnia 2023 r. stanowią instalowanie na istniejącym obiekcie budowlanym urządzeń, o których mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane, czy też wykraczają poza ten zakres i wymagają pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 ust. 1 ww. ustawy. Od tej kwalifikacji zależy ocena zasadności sprzeciwu wniesionego decyzją Starosty [...] z 5 września 2023 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z 4 kwietnia 2024 r., jak też trafność aprobującego je wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 listopada 2024 r. W ramach zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego skarżąca kasacyjnie Spółka zarzuciła naruszenie art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane. Zarzut ten dotyczy istoty sporu, jaki wynikł w sprawie, i wskazuje na niewłaściwą interpretację tego przepisu, a w konsekwencji jego niezastosowanie w sytuacji, gdy planowane roboty polegają na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, o wysokości powyżej 3 m. Ponadto w ramach tego zarzutu wskazano na dokonanie przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni pojęcia "instalowanie", która doprowadziła do ograniczenia tego pojęcia do prac prostych, z wyłączeniem posadowienia konstrukcji wsporczych, podantenowych, mimo że – jak podkreśliła skarżąca Spółka - sam przepis wymienia antenowe konstrukcje wsporcze jako element instalowanego urządzenia. Dokonując oceny powyższych zarzutów należy zauważyć, że omawiana regulacja od lat pozostaje źródłem rozbieżności interpretacyjnych, które ustawodawca starał się stopniowo redukować przez kolejne nowelizacje. Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie opowiada się za linią orzecznictwa zaprezentowaną w wyroku NSA z 25 listopada 2025 r., sygn. akt II OSK 1230/23. Podkreślono w nim, że już od 1997 r. w art. 29 ustawy – Prawo budowlane przewidywano zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Regulacja ta była pierwotnie ujęta w art. 29 ust. 2 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane. Dnia 11 lipca 2003 r. weszła w życie nowelizacja, która istotnie przebudowała katalog zwolnień, a instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych zostało wówczas ujęte w art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy – Prawo budowlane. Już na tym etapie, to jest w latach dwutysięcznych, w piśmiennictwie dostrzegano niejasność i niespójność użycia pojęcia "instalowanie", zwłaszcza w zestawieniu z innymi regulacjami Prawa budowlanego, które posługują się odmiennymi określeniami w zbliżonych stanach faktycznych, jak instalowanie tablic i urządzeń reklamowych lub "montaż" wolno stojących kolektorów słonecznych (zob. J. Dessoulavy-Śliwiński, Komentarz do art. 29, [w:] Z. Niewiadomski, Prawo budowlane. Komentarz, wyd. 3, el., Warszawa 2009 r., pkt 8). W orzecznictwie, na tle wskazanego wyżej, pierwotnego brzmienia analizowanej regulacji akcentowano, że "instalowanie na obiekcie" odnosi się do instalowania urządzeń na zewnątrz obiektu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1585/04, orzeczenia.nsa.gov.pl). Tło to ma znaczenie, ponieważ ukazuje, że spór o znaczenie pojęcia "instalowanie" nie jest zjawiskiem nowym. Istotny zwrot nastąpił wraz z ustawą z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (wówczas Dz. U. Nr 106, poz. 675, dalej "u.w.r.u.s.t." – z zastrzeżeniem odniesień do różnych stanów prawnych), która weszła w życie dnia 17 lipca 2010 r. W art. 65 pkt 3 lit. b tej ustawy nadano nowe brzmienie art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy – Prawo budowlane obejmując zawartym w nim zwolnieniem instalowanie urządzeń, "w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych", na obiektach budowlanych. W uzasadnieniu projektu, ujętym w druku sejmowym Sejmu VI kadencji nr 2546, wskazywano na potrzebę doprecyzowania przepisu w związku z występującymi w praktyce wątpliwościami interpretacyjnymi, z jednoczesnym zaakcentowaniem, że antenowe konstrukcje wsporcze i instalacje radiokomunikacyjne instalowane na istniejących obiektach budowlanych mieszczą się w pojęciu "urządzeń" objętych zwolnieniem. Jednocześnie ustawodawca pozostawił niezmienione pojęcie: "instalowanie", jako słowo otwierające jednostkę redakcyjną, co w kolejnych latach stało się jedną z osi dalszych sporów. W realiach ukształtowanych po tej nowelizacji w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażano wielokrotnie pogląd, że art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy – Prawo budowlane dotyczy robót wykonywanych na istniejących już obiektach, które stanowią nośnik dla instalowanych urządzeń, natomiast przypadki wymagające wykonania takiego nośnika albo wykraczające zakresem robót poza "instalowanie" powinny być kwalifikowane jako budowa obiektu budowlanego, najczęściej stacji bazowej telefonii komórkowej, a więc powinny podlegać ogólnej regule z art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Taki sposób rozumowania był prezentowany w szeregu judykatów, spośród których można wymienić przykładowo wybrane wyroki: z 1 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1699/10, z 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 116/11 oraz z 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1224/14. W orzecznictwie odnotować należy też stanowisko odmienne – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1247/14 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Kolejna doniosła zmiana nastąpiła ustawą z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1815, ze zm.), która w art. 5 pkt 2 lit. b nadała art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy – Prawo budowlane brzmienie obejmujące: instalowanie "stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej" urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, "a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających", na obiektach budowlanych. Motywy tej zmiany można odtworzyć ze stenogramu Komisji [...], która rozpatrywała poprawki zgłoszone podczas drugiego czytania projektu ustawy (zapis przebiegu posiedzenia Komisji [...] z dnia 3 lipca 2019 r., nr 137 https://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/biuletyn.xsp?skrnr=CNT-137). Podnoszono wtedy potrzebę usunięcia rozbieżności interpretacyjnych oraz przeciwdziałania praktyce kwalifikowania przez organy prac instalacyjnych jako zawsze wymagających pozwolenia na budowę. Dokumentacja procesu legislacyjnego nie jest źródłem prawa, jednak w tym przypadku jej treść jest istotnym kontekstem dla oceny kierunku zmian normatywnych, zwłaszcza gdy sama treść przepisu została uzupełniona o elementy, które odpowiadają standardowym elementom instalacji radiokomunikacyjnych. Treść przepisu ujętego w art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy – Prawo budowlane została następnie przeniesiona do art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a oraz art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane, obowiązujących od dnia 19 września 2020 r., przy zachowaniu kryterium wysokości urządzeń. Aktualnie roboty polegające na instalowaniu określonych tam urządzeń nie wymagają pozwolenia na budowę, natomiast gdy urządzenia przekraczają 3 m wysokości wymagają zgłoszenia. W przypadku urządzeń o wysokości nieprzekraczającej 3 m ustawodawca zrezygnował także z obowiązku zgłoszenia. Ta sekwencja zmian, w tym zwłaszcza dopisanie w 2019 r. zwrotu o urządzeniach stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej, pogłębiła rozdźwięk pomiędzy tradycyjnym rozumieniem "instalowania", jako czynności prostych, a normatywnym opisem przedmiotu tej czynności, zawartego w tej samej jednostce redakcyjnej tekstu prawnego, który ustawodawca rozbudował, obejmując wprost antenowe konstrukcje wsporcze, instalacje radiokomunikacyjne oraz osprzęt i urządzenia zasilające, a do tego mogące nawet stanowić całość techniczno-użytkową. Ubocznie można natomiast zasygnalizować, że od września 2025 r. procedowany jest rządowy projekt kolejnej zmiany ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw, zakładający uporządkowanie kontrowersji wokół pojęcia "instalowanie" (legislacja.gov.pl, nr wykazu [...]) i stanowiący działanie mające na celu wdrożenie celów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1309 z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie środków mających na celu zmniejszenie kosztów wdrażania gigabitowych sieci łączności elektronicznej, zmieniającego rozporządzenie (UE) 2015/2120 i uchylającego dyrektywę 2014/61/UE (akt w sprawie infrastruktury gigabitowej) (Dz. Urz. UE L 2024/1309 z dnia 8 maja 2024, s. 1). W projekcie ustawy przewiduje się wprowadzenie do Prawa budowlanego legalnych definicji instalacji radiokomunikacyjnej, antenowej konstrukcji wsporczej oraz rozszerzenie definicji robót budowlanych o "instalowanie urządzeń w obiekcie budowlanym lub na tym obiekcie". Planuje się art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a oraz art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane odnieść tylko do antenowych konstrukcji wsporczych, natomiast instalowanie instalacji radiokomunikacyjnych, w tym stacji bazowych telefonii komórkowej, między innymi na antenowych konstrukcjach wsporczych, wymieniono jako roboty budowlane zwolnione z pozwolenia na budowę i zgłoszenia. Oczywiście jest to dopiero projekt nowelizacji ustawy, lecz warty odnotowania jako szerszy kontekst dla omawianej problematyki. Współczesne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, również po zmianach Prawa budowlanego z 2019 i 2020 r., nadal przywiązuje wagę do pojęcia "instalowania" jako elementu delimitującego zakres zwolnienia, o czym świadczą wyroki z 26 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1697/22, z 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2050/22, z 13 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1410/22 oraz z 28 października 2025 r., sygn. akt II OSK 916/23 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można jednak pomijać, że przy tak daleko idącym doprecyzowaniu przedmiotu "instalowania" w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a oraz art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane kluczowego znaczenia nabiera bardzo wnikliwe ustalenie, jaki jest rzeczywisty zakres robót w danej, konkretnej sprawie, w tym, jakie prace techniczne i konstrukcyjne są konieczne dla realizacji zamierzenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie postuluje więc prostego odwrócenia dotychczasowych akcentów w judykaturze, lecz opowiada się za potrzebą podejścia polegającego na odejściu od automatyzmu w kwalifikacji przedsięwzięć telekomunikacyjnych. Pojęcia "instalowanie" i "urządzenia" należy odczytywać bowiem przez pryzmat treści zawartych w obrębie tych samych jednostek redakcyjnych ustawy – Prawo budowlane. Podkreślić trzeba, że o ile pojęcie "instalowanie" jest oczywiście zapisane w ustawie i nadal wyznacza zakres zwolnienia zawartego w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a oraz art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane, to nie uzasadnia to zupełnego deprecjonowania znaczenia prawnego dalszej części tych przepisów, opisujących przecież ich przedmiot i traktowania ich jako niebyłych i nie niosących wartości normatywnej. Są one także równoważnym elementem tych samych regulacji prawnych. Należy więc przyjąć, że racjonalny ustawodawca zakłada istnienie takich przypadków, gdzie "instalowanie na obiektach budowlanych" dotyczy: urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową, obejmujących antenowe konstrukcje wsporcze i instalacje radiokomunikacyjne, a także związany z tymi urządzeniami osprzęt i urządzenia zasilające. W tym kontekście warto zauważyć, że pojęcie antenowej konstrukcji wsporczej, czytelne w kategoriach technicznych, zostało obecnie dodatkowo doprecyzowane na poziomie normatywnym, w przepisach techniczno-budowlanych. Zdefiniowano je w rozporządzeniu Ministra Cyfryzacji z dnia 26 maja 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 1040). W § 2 rozporządzenia wskazano, że jest to konstrukcja wsporcza anten, urządzeń radiowych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z nimi osprzętu i urządzeń zasilających, wolnostojąca albo posadowiona na istniejącym obiekcie budowlanym. Definicja ta wzmacnia wniosek, że w przepisach prawa jednolicie traktuje się antenową konstrukcję wsporczą jako element, który może być realizowany jako część instalowanego zespołu urządzeń również wtedy, gdy jest posadowiony na istniejącym obiekcie budowlanym, a nie wyłącznie w sytuacji, gdy istnieje uprzednio jako samodzielny nośnik. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania – kwalifikując wykonywanie robót budowlanych przez pryzmat art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a bądź art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane konieczne jest odróżnienie przypadków, w których instalowanie urządzeń na obiekcie budowlanym wymaga istotnej ingerencji w elementy obiektu, zwłaszcza konstrukcyjne, co może prowadzić do kwalifikacji jako budowa, rozbudowa albo przebudowa, od przypadków, w których roboty ograniczają się do instalacji urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, bez podejmowania robót o takim charakterze. Taki kierunek rozumowania jest dostrzegalny w orzecznictwie. Przykładowo we wspomnianym już wcześniej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 2786/21 zaznaczono, że kwalifikacji na tle art. 29 ustawy – Prawo budowlane nie można dokonywać automatycznie i niezależnie od technicznych założeń projektu. W przywołanej sprawie projekt obejmował ingerencję kwalifikowaną jako przebudowa budynku mieszkalnego, ponieważ zakładał wykonanie żelbetowej konstrukcji w postaci płyty i słupów wystających ponad połać dachu. To elementy, które obiektywnie sytuowały zamierzenie poza kategorią "instalowania" w rozumieniu art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane. Ten sam standard indywidualizacji oceny został zaakcentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 listopada 2025 r., sygn. akt II OSK 1338/23 (orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym wskazano, że kwalifikacja robót budowlanych wymaga oceny w konkretnej, ściśle zindywidualizowanej sytuacji. W uzasadnieniu tego orzeczenia zaznaczono, że dokonując kwalifikacji prawnej czy dane roboty budowlane wymagają pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, czy też w ogóle nie podlegają reglamentacji ustawy – Prawo budowlane, nie można czynić tego automatycznie, niezależnie od szczegółowych, technicznych założeń projektu przedstawionego przez inwestora, przyjmując a priori, że w każdym przypadku instalacja stacji bazowej na obiekcie budowlanym wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Warto też odnotować, że podobne podejście prezentowano już wcześniej na tle art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy – Prawo budowlane, czego przykładem są wyroki z 26 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1297/09 oraz z dnia 19 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 286/21 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Na tle tak zakreślonej wykładni art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał za usprawiedliwiony zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji niewłaściwej interpretacji tego przepisu. Przy czym dokonanie przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane nie powoduje trafności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku sporządzone zostało zgodnie z wymogami tego przepisu. Zaznaczyć należy, że zarówno Sąd pierwszej instancji jak i Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji przyjęli, że "instalowanie" w rozumieniu art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane oznacza prace proste i nieskomplikowane, a przepis ten, jako wyjątek od zasady z art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, nie może być interpretowany rozszerzająco. Następnie uznali, że opisane w zgłoszeniu zamierzenie tylko pozornie mieści się w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane, ponieważ w rzeczywistości obejmuje wykonanie stacji bazowej telefonii komórkowej jako nowego obiektu, wznoszonego od podstaw, przy braku istniejącego nośnika. Tak przyjęte rozumienie art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane nie uwzględnia jednak obecnego brzmienia tej regulacji, w tym faktu, że ustawodawca wprost wskazał elementy objęte "instalowaniem" oraz dopuścił, aby instalowane urządzenia stanowiły albo nie stanowiły całości techniczno-użytkowej. W konsekwencji nie jest trafne w aktualnym stanie prawnym takie zawężenie pojęcia "instalowanie", które eliminuje z zakresu przepisu elementy literalnie w nim wymienione, jako instalowane, w tym antenowe konstrukcje wsporcze i instalacje radiokomunikacyjne stanowiące całość techniczno-użytkową. Wykładnia art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane nie może prowadzić do rezultatu, w którym część normatywnego opisu jego przedmiotu byłaby pozbawiona znaczenia (por. wyrok NSA z 25 listopada 2025 r., sygn. akt II OSK 1230/23). W związku z powyższym mając na uwadze zaprezentowaną powyżej wykładnię art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane, Wojewoda [...] rozpoznając ponownie odwołanie skarżącej kasacyjnie Spółki ustali jaki jest rzeczywisty zakres robót budowlanych objętych zgłoszeniem z 18 sierpnia 2023 r., w tym, jakie prace techniczne i konstrukcyjne są konieczne dla realizacji objętego zgłoszeniem zamierzenia. A przede wszystkim ustali, czy instalowanie urządzeń na obiekcie budowlanym wymaga istotnej ingerencji w elementy obiektu, zwłaszcza konstrukcyjne, co może prowadzić do kwalifikacji przedmiotowego zamierzenia jako budowa, rozbudowa albo przebudowa, wymagająca wniesienia sprzeciwu. Oparcie bowiem rozstrzygnięcia na założeniu, że zespół urządzeń stanowiący funkcjonalną całość musi być traktowany jako "nowy obiekt" wymagający pozwolenia na budowę, nie uwzględnia doprecyzowania dokonanego przez ustawodawcę w 2019 r. Tak więc ocena, czy zachodzi "wykonywanie obiektu budowlanego" w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane musi być powiązana z konkretnym zakresem robót, którego to zakresu Wojewoda w sposób szczegółowy nie przeanalizował. Ponadto podkreślić należy, że nawet uznanie, że objęte zgłoszeniem z 18 sierpnia 2023 r. roboty budowlane wpisują się w kategorię robót budowlanych objętych art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy – Prawo budowlane, nie zwalnia to Wojewody z badania czy nie zaistniała kolejna wskazana przez organ pierwszej instancji przesłanka do wniesienia sprzeciwu określona w art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Przy czym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie są jedynymi przepisami prawa, które należy uwzględnić przy ocenie legalności robót budowlanych objętych zgłoszeniem. Do takich przepisów według art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane należą także regulacje zawarte w aktach prawa powszechnie obowiązującego (zarówno w ustawach, jak i rozporządzeniach wykonawczych do tych ustaw) ograniczające możliwość prowadzenia w danym miejscu budowy lub wykonywania określonych robót budowlanych, np. w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556), czy w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. W tym zakresie Wojewoda nie poczynił jednak jakichkolwiek ustaleń mimo iż zgłoszeniem objęta jest miedzy innymi instalacja anten sektorowych i radioliniowych emitujących pola elektromagnetyczne, a inwestor jak wynika ze zgłoszenia załączył do niego analizę środowiskową. Dodatkowo zaznaczyć także należy, że nawet przy ewentualnym zakwalifikowaniu zgłoszonych robót jako niewymagających pozwolenia na budowę, to w sytuacji pogorszenia stanu środowiska czy zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia istnieją podstawy do żądania uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować: 1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia; 2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków; 3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych; 4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Przy czym przesłanki zastosowania art. 30 ust. 6 pkt 1 oraz art. 30 ust. 7 są rozłączne. W przypadku pierwszego z wymienionych przepisów, należy odnosić go do budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a więc które nie podlegają enumeratywnemu wyłączeniu z uzyskania pozwolenia na budowę, w odniesieniu zaś do drugiego z nich, może on dotyczyć robót, które co do zasady nie wymagają pozwolenia na budowę, przy czym w danych konkretnych okolicznościach z racji przesłanek ujętych w przepisie, organ ma możliwość nałożenia obowiązku jego pozyskania. A zatem pomimo, że sama stacja bazowa telefonii komórkowej w świetle przepisów Prawa ochrony środowiska jest ujmowana jako instalacja stanowiąca zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, emitujących pole elektromagnetyczne, zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie oznacza, że pracujące w ramach stacji bazowej urządzenia emitujące pole elektromagnetyczne są zwolnione z jakichkolwiek wymogów ochrony środowiska co wynika z art. 122a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Ponadto stosownie do art. 152 ww. ustawy instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska, a zgłoszenie powinno zawierać sprawozdanie z wykonanych pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych, o których mowa w art. 122a ust. 1 pkt 1. A zatem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda uwzględni wyrażoną w niniejszym wyroku ocenę prawną i dokona stosownych ustaleń we wskazanym wyżej zakresie, a dodatkowo w razie potrzeby na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. może uzupełnić materiał dowodowy przez zobowiązanie inwestora do przedłożenia stosownych danych w celu ustalenia czy wystąpi pogorszenie stanu środowiska lub pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych w stopniu uzasadniającym zastosowanie art. 30 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane. Dlatego też NSA na tym etapie nie uchylił decyzji organu pierwszej instancji, albowiem wobec braku dokonania przez Wojewodę konkretnych wskazanych powyżej ustaleń, brak było jednoznacznych podstaw do stwierdzenia, że wniesienie sprzeciwu było niezasadne. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1, art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., z którego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło