II OZ 1046/18

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 11 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia V. P. i B. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 635/17 odrzucające skargę V. P. i B. N. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 19 grudnia 2017 r. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), - dalej p.p.s.a., odrzucił skargę V. P. i B. N. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 20 września 2017 r. skarżące zostały wezwane do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie pięciu egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych. Również zarządzeniem z dnia 20 września 2017 r. skarżące zostały wezwane do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. W wydanych zarządzeniach zakreślono termin na ich wykonanie wynoszący 7 dni oraz rygor odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwania, skierowana do V. P. została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 23 października 2017 r., natomiast przesyłka zawierająca wezwania, skierowana do B. N. została doręczona w trybie zastępczym, ponieważ skarżąca pomimo dwukrotnej awizacji przesyłki nie odebrała. Sąd Wojewódzki podniósł, że braki formalne skargi nie zostały w pełni uzupełnione ponieważ wpis sądowy został uiszczony w dniu 27 października 2017 r., jednak skarżące nie nadesłały pięciu egzemplarzy odpisów skargi. V. P. i B. N. pismem z dnia 3 kwietnia 2018 r. wniosły zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 grudnia 2017 r. zarzucajac naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 47 w zw. z art. 49 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi, w sytuacji kiedy strony nie zostały należycie wezwane do uzupełnienia braków formalnych skargi, albowiem korespondencja sądowa zawierała jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd Wojewódzki wydał postanowienie o odrzuceniu skargi po stwierdzeniu, iż mimo wezwania skarżących o uzupełnienie braku formalnego skargi i uiszczenie wpisu, w wyznaczonym terminie dokonały one tylko wymaganej opłaty sądowej natomiast nie nadesłały odpisów skargi. Tymczasem skarżące w zażaleniu podniosły, że V. P. otrzymała jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, natomiast przesyłka z Sądu Wojewódzkiego nie zawierała wezwania do nadesłanie jednego odpisu skargi. B. N. nie otrzymała żadnej korespondencji, że kierowana do niej korespondencja została pozostawiona do odbioru w placówce pocztowej. Odnosząc się do powyższego, wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy, wezwania sporządzono na oddzielnych drukach (k. 11 - 14), a do każdej ze skarżących skierowano przesyłkę w jednej kopercie. W takiej sytuacji, gdy przewidziano łączne przesłanie kilku pism, nie można wykluczyć, że jedno z wezwań omyłkowo nie zostało przez pracownika sekretariatu włożone do koperty adresowanej do skarżącej. Skoro nie jest możliwe w sposób pewny zweryfikowanie tego jaka była zawartość przesyłki sądowej skierowanej do strony, to należy za wiarygodne przyjąć jej wyjaśnienia, że wśród doręczonych pism nie było jednego z wezwań dotyczących braków skargi. Prawdziwość twierdzeń strony potwierdza fakt terminowego wykonania wezwania dotyczącego uiszczenia wpisu od skargi. Jednocześnie okoliczności sprawy nie wskazują na celowe zaniechanie wykonania zarządzenia w przedmiocie obowiązku nadesłania odpisów skargi. W rezultacie wobec braku dowodów co w istocie zawierała przesyłka z sądu przyjąć należy wersję korzystniejszą dla skarżących i uznać, że nie doręczono wezwania do nadesłanie odpisów skargi (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2016 r., II OZ 1366/16). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że zaakceptowanie w takiej sytuacji odrzucenia skargi stanowiłoby nieuzasadnione ograniczenie gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (por. postanowienia NSA: z dnia 19 marca 2009 r., II OZ 506/09, z dnia 20 kwietnia 2009 r., II OSK 544/09, z dnia 5 stycznia 2010 r., II OZ 1150/09, z dnia 26 września 2012 r., I OSK 2161/12). Za uwzględnieniem zażalenia przemawia również zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy, nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach wskazuje bowiem, że jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienia NSA: z dnia 1 września 2011 r., I OSK 1448/11, z dnia 24 maja 2013 r., II OSK 1188/13, z dnia 3 czerwca 2015 r., I OSK 1388/15, z dnia 23 czerwca 2016 r., II OZ 664/16, z dnia 25 października 2016 r., I OZ 1015/16). Wobec powyższego należało przyjąć, że termin do złożenia odpisów skargi nie rozpoczął biegu, a tym samym odrzucenie skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. było niezasadne. W takim stanie spawy zbędne było odnoszenie się do zarzutu dotyczącego nieskuteczności doręczenia wezwania adresowanego do skarżącej B. N. w trybie art. 73 p.p.s.a. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a