I SA/Bk 304/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi N. Sp. z o. o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do grudnia 2013 roku p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji N. Sp. z o. o. z siedzibą w O. wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno - Skarbowego w B. z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług za miesiące od marca do grudnia 2013 roku, wniosła o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wykonanie zapadłych decyzji może w negatywny sposób odbić się na sytuacji Spółki i w konsekwencji doprowadzić do jej upadłości. Podniosła, że informacje o działaniach prowadzonych wobec niej przez organy podatkowe i inne instytucje dotarły do jej kontrahentów i w sposób negatywny wpłynęły na możliwości prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej. Ponadto, w związku w wydanymi decyzjami, zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne i dokonano zajęć rachunków bankowych, przez co Spółka utraciła możliwość bieżącego regulowania zobowiązań. W wyniku powyższych działań organów Skarżąca została zmuszona do złożenia w dniu [...] czerwca 2019 r. wniosku o ogłoszenie upadłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z 4 lipca 2012 r., sygn. akt II FZ 456/12; z 26 lutego 2015 r., sygn. akt II FZ 2137/14; z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FZ 207/15; z 22 lipca 2015 r., sygn. akt II FZ 497/15). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a Przyjmuje się, że twierdzenia wnioskodawcy odnośnie wykazania potrzeby wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powinny odwoływać się do materiałów źródłowych obrazujących jego sytuację materialną. Stanowisko to znajduje oparcie w jednolitym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w postanowieniu z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09, stwierdził, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności, jednakże w taki sposób, aby sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Trudna sytuacja materialna strony nie jest sama w sobie przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, której przedmiotem jest wymiar podatku. Wykonanie wyrażonego w tej decyzji obowiązku nie jest bowiem uzależnione od sytuacji materialnej zobowiązanego, gdyż obowiązek taki musi być wykonany mimo ewentualnych trudności płatniczych zobowiązanego do świadczenia. Ponadto wykonanie obowiązku o charakterze pieniężnym ze swej istoty ma charakter odwracalny, gdyż pobrane kwoty mogą zostać zwrócone; doprowadzenie do jego wykonania nie powoduje więc niebezpieczeństwa spowodowania skutków trudnych do odwrócenia. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.09.2014 r., II OZ 942/14). Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie, strona skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek, które dawałyby podstawę do zastosowania środka ochrony tymczasowej. W szczególności nie przedstawiła na poparcie swoich twierdzeń odpowiednich dowodów, które mogłyby stanowić ewentualną podstawę do wstrzymania wykonania przedmiotowych decyzji. Należy bowiem wskazać, że to w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, aby był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń, jakie niesie za sobą wykonanie zapadłych decyzji. Sama obawa pogorszenia sytuacji finansowej oraz niezadowolenie z wydanych przez organy podatkowe decyzji nie może prowadzić do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem strony. Problemy finansowe, na jakie powołuje się Spółka, istnieją już od paru lat i są wynikiem dotychczasowej działalności tejże Spółki, nie można zatem ich wiązać bezpośrednio z decyzjami wydanymi wobec niej przez organy podatkowe. Wnioskodawczyni nie wykazała w dostateczny sposób istnienia związku przedmiotowych decyzji z potencjalną możliwością utraty źródła dochodu związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Na uwagę zasługuje również fakt, że w chwili obecnej opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych Skarżącej nie przekracza trzech miesięcy. W złożonym wniosku Skarżąca podała, że do końca 2015 r., tj. do momentu rozpoczęcia kontroli przez organy w zakresie podatku VAT za poszczególne miesiące 2013 r., dynamicznie się rozwijała pozyskując nowych klientów i realizując coraz więcej zamówień. Informacje o wszczęciu oraz prowadzenie postępowania wobec spółki, jak również silna konkurencja na rynku parafin i paliw spowodowało, że klienci sukcesywnie zaczęli odchodzić od współpracy z nią, w wyniku czego obroty Spółki znacząco spadły. Skarżąca na koniec czerwca 2019 roku wygenerowała stratę w wysokości (-) 82.003,80 zł, zaś na koniec roku 2018 r. strata wynosiła (-) 2.235.677,75 zł. W tym miejscu wskazać należy, że Spółka nie wyjaśniła powodu znacznych rozbieżności pomiędzy wygenerowaną stratą za rok ubiegły wskazaną w rachunku zysków i strat dołączonym do wniosku z dnia [...] lipca 2019 r. w kwocie (-) 2.235.677,75 zł (k. 69 akt sądowych), a stratą wskazaną w poprzednim rachunku, dołączonym do uzupełnienia wniosku z dnia [...] maja 2019 r. w kwocie (-) 1.260.887,57 zł (k. 252/6 akt skarbowych), co winna uczynić, aby Sąd miał pełen obraz jej sytuacji finansowej. Z analizy przedłożonych przez Spółkę dokumentów wynika, że jej sytuacja finansowo – ekonomiczna jest trudna. Wykazywana przez Skarżącą od 2018 r. strata brutto ze sprzedaży towarów i usług jak również strata netto oraz drastyczny spadek przychodów prowadzą do wniosku, że jej kondycja finansowa stale się pogarsza. Również mało korzystnie kształtują się zbadane przez DIAS w B. podstawowe wskaźniki ekonomiczne. Wskaźnik ogólnego zadłużenia przybierający wartości poniżej wartości optymalnych pozwala twierdzić, że jednostka nie wykorzystuje w pełni korzyści płynących z zastosowania dźwigni finansowej, której poziom jest wyznacznikiem opłacalności korzystania z kapitałów obcych. Racjonalny poziom wskaźnika zadłużenia kapitału własnego powinien oscylować w przedziale 0,5-1,0, w przypadku Spółki zaś wynosi: za rok 2018 – 0,08%, a za 5 miesięcy 2019 r. – 0,07%, co oznacza, że większość jej majątku jest finansowana z kapitałów własnych. Optymalna struktura kapitałów umożliwia natomiast osiąganie maksymalnych korzyści z kapitałów obcych przy poziomie ryzyka nieprzekraczającym jego poziomu akceptowalnego przez dawców kapitału. Ujemny wskaźnik rentowności aktywów Spółki świadczy o nieefektywnym zarządzaniu jej majątkiem, gdyż środki własne nie zarabiają na siebie. Zaznaczyć należy, że określenie w zaskarżonej decyzji zobowiązania podatkowego nawet w wysokiej kwocie, nie uzasadnia automatycznie samo z siebie wstrzymania jej wykonania bowiem każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). Tym bardziej, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi strony, uiszczone już a nienależne zobowiązanie, będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony. W ocenie Sądu nie jest wystarczającą przesłanką do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji administracyjnej twierdzenie strony, że jej wykonanie na obecnym etapie może doprowadzić ją do upadłości. Warto bowiem zauważyć, że wykonanie decyzji pociągającej za sobą konieczność uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma bowiem charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji, uiszczona należność podlega zwrotowi. Tym samym określenie w skarżonej decyzji administracyjnej zobowiązania, nawet w wysokiej kwocie, nie uzasadnia samo z siebie wstrzymania jej wykonania. Podkreślić należy, że przekonanie strony o zasadności podniesionych w skardze zarzutów, nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, iż przeświadczenie strony o tym, że decyzja jest merytorycznie niesłuszna i narusza prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04). W ocenie Sądu nie można obecnie uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wystąpienia skutków opisanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd uznał, że wszelkie okoliczności, na jakie wskazuje Spółka, są następstwem określonych decyzji gospodarczych i nie mogą stanowić podstawy do zastosowania wobec niej środka ochrony tymczasowej, gdyż sposób prowadzenia działalności gospodarczej jak i ocena progu jej opłacalności jest elementem kalkulacji ekonomicznej ryzyka gospodarczego, którego skutki winny obciążać podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Należy również wskazać, że bez znaczenia dla przedmiotowego rozstrzygnięcia pozostaje fakt, że Spółka w dniu [...] czerwca 2019 r. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, gdyż wniosek w tym przedmiocie nie został jeszcze rozpoznany. W związku z powyższym z samego faktu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie można wyciągać wniosków co do niewypłacalności Spółki. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji