II SA/Bk 139/22

WyrokWSA w Białymstoku2022-05-19

Skład orzekający: Grzegorz Dudar, Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego jest zasadne, jeśli osoba ta opuściła lokal dobrowolnie ponad 20 lat temu, a po powrocie do kraju nie mogła do niego powrócić z powodu działań osób trzecich, które wymieniły zamki?
Ratio decidendi
Wymeldowanie z miejsca pobytu stałego jest zasadne, gdy osoba opuściła lokal dobrowolnie i trwale, nawet jeśli po powrocie do kraju napotyka trudności z powrotem do lokalu z powodu działań osób trzecich. Kluczowe jest ustalenie, czy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i czy osoba podjęła skuteczne kroki prawne w celu przywrócenia posiadania. Samo utrzymywanie zameldowania w sytuacji faktycznego braku zamieszkania stanowi fikcję meldunkową.
Stan faktyczny
Skarżąca została wymeldowana z pobytu stałego na wniosek innej osoby, która twierdziła, że skarżąca opuściła lokal w 1995 roku i nigdy nie wróciła. Skarżąca przyznała, że wyjechała za granicę w 1997 roku, ale twierdziła, że był to wyjazd tymczasowy i zawsze miała zamiar powrotu. Po powrocie do kraju w 2019 roku nie mogła wejść do lokalu, ponieważ osoby trzecie wymieniły zamki. Organy administracyjne uznały, że opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i trwały, a skarżąca nie podjęła skutecznych kroków prawnych w celu odzyskania posiadania lokalu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając wadliwą ocenę materiału dowodowego i bezprawne działania osób trzecich.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2022 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i prawne. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2021r. M. Ł., reprezentowana przez W. Ł., zwróciła się do Burmistrza Miasta B. o wymeldowanie D. S. (dalej powoływanej jako "Skarżąca") z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w B., podając, że Pani S. opuściła przedmiotowy lokal w 1995 roku, kiedy to wyjechała do U. Po powrocie z zagranicy nigdy nie zamieszkała pod adresem zameldowania. W ramach wszczętego postępowania organ I instancji w dniu [...] lipca 2021 r. przesłuchał w charakterze świadka siostrę D. S. – B. T., która podała m.in., że siostra po powrócie z USA nie mogła zamieszkać w lokalu przy ul. [...] w B., gdyż zięć jej Męża wymienił zamki w drzwiach. Obecnie Skarżąca mieszka przy ul. [...] w B. Na podstawie wyjaśnień D. S. organ ustalił, że nie mieszka ona w lokalu Nr [...] przy ul. [...] od 1997 roku, kiedy to wyjechała do Męża do USA. Przedmiotowym lokalem pod ich nieobecność zajmowała się jej siostra - B. T. Opłaty za lokal uiszczała ona (D. S.). W 2017 roku przez okres 2 tygodni była w Polsce, ale już wtedy nie mogła wejść do lokalu, gdyż mąż nie chciał jej wpuścić. Ostatecznie wróciła do kraju w 2019 roku, już po śmierci męża. Podała, że nie miała możliwości wejścia do lokalu, gdyż u sąsiadki nie było już kluczy do niego. Wszystkie jej rzeczy (w tym dokumenty) zostały w miejscu stałego zameldowania. W 2020 roku była przy ul. [...] w B. w obecności M. Ł. i W. Ł. Wówczas nic już w tym lokalu nie było, był opróżniony. Jako adres do korespondencji skarżąca wskazała: B., ul. [...]. I. T. - zamieszkująca w sąsiedztwie przedmiotowego lokalu, przesłuchana w dniu [...] sierpnia 2021 r. w charakterze świadka podała zaś, że kiedy przed dwoma laty D. S. wróciła z USA, to nie mogła zamieszkać w spornym lokalu, gdyż jej Zięć nie pozwolił na to. Nie mogła też zabrać swoich rzeczy z lokalu i piwnicy. Ponadto w przedmiotowym lokalu zostały wymienione drzwi i zamki oraz kłódka w piwnicy. Wezwana do złożenia zeznań w charakterze świadka sąsiadka spornego lokalu – I. S. nadesłała z kolei pismo (opatrzone datą [...] lipca 2021 r.), w którym oświadczyła, że nie zgłosi się do urzędu z uwagi na zły stan zdrowia. W piśmie z dnia [...] września 2021 r. wyjaśniła natomiast, że D. S. od ponad 20 lat była jej sąsiadką, ale w przedmiotowym lokalu przebywała ok. 10 lat. Nie wie kto jest obecnie właścicielem lokalu położonego w B. przy ul. [...], ale wie, że toczy się postępowanie pomiędzy D. S., a córką jej byłego męża. Nie wiadomo jej czy w lokalu są jakieś rzeczy D. S., czy posiada ona klucze do niego, nie wie jakie były okoliczności opuszczenia przez nią miejsca stałego zameldowania. Ostatecznie oświadczyła, że skarżąca nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Na podstawie pisma Komendy Powiatowej Policji w B. z dnia [...] października 2021 r., organ ustalił też, że w okresie od lipca 2017 r. do października 2017 r. pod adresem: B., ul. [...] odnotowano jedną interwencję, a w latach 2020-2021 nie było tam żadnych interwencji. D. S. do akt przedmiotowej sprawy dołączyła dodatkowo kopię zawiadomienia złożonego w Prokuraturze Rejonowej w B. dot. możliwości popełnienia przestępstwa (pismo opatrzone pieczątką wpływu do prokuratury w dniu [...] września 2021 r.), w treści którego wynikało, że M. Ł. i W. Ł. przywłaszczyli mieszkanie położone w B. przy ul. [...], w którym mieszkała od dnia ślubu, tj. od [...] lutego 1983 r., wszystkie jej rzeczy były w tym lokalu 1 do którego po powrocie z USA jesienią 2019 r. nie mogła się już dostać, gdyż klucze zostawiane wcześniej u sąsiadki, zabrał Pan Ł. Na podstawie informacji Prokuratury Rejonowej w B. (pismo z dnia [...] października 2021 r. nr [...]) organ ustalił z kolei, że w związku z ww. zawiadomieniem odmówiono wszczęcia dochodzenia w sprawie przywłaszczenia przedmiotowego lokalu na szkodę D. S. W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy, Burmistrz Miasta B., decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu D. S. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w B. uzasadniając, że w przedmiotowej sprawie wyczerpane zostały przesłanki wymeldowania z art. 35 ustawy o ewidencji ludności. W ocenie organu I instancji skarżąca opuściła przedmiotowy lokal, a opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i trwały. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Skarżąca podkreślając, że decyzja o wymeldowaniu jej z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu jest dla niej bardzo krzywdząca. Mimo, że jest jego współwłaścicielką, pozbawiono ją możliwości wejścia do lokalu (poprzez wymianę zamków), a jej rzeczy zostały z niego bez jej wiedzy usunięte. Część z nich została wyniesiona do niezamkniętej piwnicy, nie wie co się stało z resztą. Podkreśliła jednocześnie, że Pan Ł., który ma klucze do lokalu nie mieszka w nim na stałe, ale w czasie jego obecności wielokrotnie próbowała się tam dostać, jednak nikt jej nie otwierał. Podała, że mieszkała i nadal chce mieszkać w swoim lokalu przy ul. [...] w B., a Pani Ł. chce się jej pozbyć z mieszkania, aby je sprzedać. Od [...] listopada 2021 r. przebywa w szpitalu. Dodała też, iż złożyła w Sądzie Rejonowym w B. dokumenty dot. ustalenia jej praw majątkowych do lokalu położonego w B. przy ul. [...]. W toku postępowania odwoławczego Wojewoda P. ustalił, że od [...] marca 2019 r. do [...] grudnia 2021r. nie zarejestrowano sprawy z powództwa D. S. w sprawie przywrócenia naruszonego posiadania lokalu położonego w B. przy ul. [...] (informacja Sądu Rejonowego w B. udzielona pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. sygn. akt [...] - w aktach sprawy). Ustalono zaś, że w dniu [...] listopada 2021 r. zarejestrowano sprawę z wniosku D. S. z udziałem Małgorzaty U. Ł. o podział majątku wspólnego, w której to sprawie w dniu [...] listopada 2021 r. zapadło postanowienie o zabezpieczeniu. Wojewoda P. nie podzielił argumentacji odwołania i decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrz Miasta B. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności powołał podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia, tj. art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. 2021r., poz. 510 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Dalej wyjaśnił, że w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie wymeldowania zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy nastąpiło opuszczenie miejsca stałego pobytu konkretnej osoby, które zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym powinno być ocenione w kontekście jego trwałości i dobrowolności. Podkreślił jednocześnie, że stosownie do treści art. 28 ust. 4 wspomnianej ustawy, zameldowanie na pobyt stały służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Utrzymywanie zaś zameldowania osoby na pobyt stały w lokalu, w którym w rzeczywistości nie przebywa byłoby wyłącznie potwierdzeniem fikcji meldunkowej, na co przepisy z zakresu ewidencji ludności nie pozwalają. W ocenie Wojewody przeprowadzone postępowanie wyjaśniające dowiodło, że w sprawie o wymeldowanie D. S. z lokalu przy ul. [...] w B. spełniona została przesłanka opuszczenia tego lokalu warunkująca wymeldowanie określona w art. 35 ustawy. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne bezsprzecznie potwierdziło, że centrum spraw życiowych D. S. z całą pewnością nie znajduje się w lokalu położonym w B. przy ul. [...]. Bezsprzecznym bowiem jest, że D. S. przeszło 20 lat temu dobrowolnie wyjechała za granicę. Pewnym, zdaniem organu II instancji, jest również fakt, że od czasu gdy skarżąca wróciła do kraju ponad 2 lata temu, nie zamieszkała ponownie w miejscu stałego zameldowania i nie mieszka w nim również teraz. Powyższe zostało potwierdzone zarówno przez strony postępowania, jak i świadków przesłuchanych w sprawie. Wprawdzie z wyjaśnień skarżącej oraz jej odwołania wynika, że nie przebywa w miejscu stałego zameldowania nie z własnego wyboru, a z powodu działań M. Ł. i jej męża W. Ł., którzy od jej powrotu z zagranicy w 2019 roku nie wpuszczają jej do przedmiotowego lokalu, to mimo to, jak podkreślił Wojewoda, skarżąca nie podjęła dotychczas skutecznych działań, które mogłyby umożliwić jej powrót do miejsca stałego zameldowania. W tym zakresie organ powołał się na informację z Sądu Rejonowego w B. (pismo z dnia [...] grudnia 2021 r.), z której jednoznacznie wynika, że nie prowadzono sprawy o przywrócenie D. S. naruszonego posiadania lokalu położonego w B. przy ul. [...]. Ponadto postanowieniem Prokuratury Rejonowej w B. odmówiono wszczęcia dochodzenia w sprawie przywłaszczenia przedmiotowego lokalu na szkodę D. S. (informacja z dnia [...] października 2021 r.). Biorąc zatem pod uwagę, że skarżąca nie mieszka w miejscu stałego zameldowania od ponad 20 lat, początkowo w związku z dobrowolnym wyjazdem za granicę, a później, po powrocie z zagranicy, ze względu na brak podjęcia skutecznych działań umożliwiających ponowne zamieszkanie w tym lokalu, organ II instancji uznał, że z upływem czasu opuszczenie przez skarżąca lokalu położonego w B. przy ul. [...] nabrało cech koniecznych do stwierdzenia zaistnienia przesłanki niezbędnej do wymeldowania z miejsca stałego pobytu, określonej w art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Dalsze zaś utrzymywanie zameldowania skarżącej w przedmiotowym lokalu stanowiłoby potwierdzenie fikcji meldunkowej, na co jak już wyżej wskazano, przepisy z zakresu ewidencji ludności nie pozwalają. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyła D. S. zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 77 §1, art. 78 §1, art. 80, art. 107 §3 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przejawiającą się w uznaniu, że w realiach sprawy niniejszej wystąpiły przesłanki do wymeldowania skarżącej z lokalu przy ul. [...] w B. w sytuacji, gdy treść zebranych w sprawie dowodów prowadzi do jednoznacznego wniosku, że D. S. legitymowała się zamiarem stałego pozostawania w miejscu zameldowania oraz że jedynym powodem opuszczenia przez nią mieszkania było bezprawne działanie jej byłej pasierbicy M. Ł. oraz jej męża W. Ł., którzy bez uprzedzenia wymienili zamki w drzwiach wejściowych i pozbawili władztwa nad wspólną rzeczą skarżącej, co winno skutkować zmianą zaskarżonej decyzji organu I instancji i oddaleniem wniosku o wymeldowanie. Uzasadniając zarzuty skargi jej autorka wyjaśniła, że nigdy nie miała zamiaru opuszczenia miejsca zameldowania na stałe. Przyznała, że w 1997 roku wyjechała do Stanów Zjednoczonych do mojego męża, ale wyjazd ten miał mieć charakter jedynie tymczasowy i cały czas, miała wolę powrotu do Polski, do mieszkania położonego przy ulicy [...], bowiem to z tym miejscem wiązałam swoje centrum życiowe. W mieszkaniu tym, mieszkała od momentu zawarcia związku małżeńskiego z mężem, tj. od dnia [...] lutego 1983r., czyli ponad 10 lat. Przez cały ten czas, gdy przebywała tymczasowo w Stanach Zjednoczonych, mieszkaniem przy ulicy Żeromskiego zajmowała się siostra skarżącej - B. T., natomiast to skarżąca, przez ten cały czas, łożyła na utrzymanie niniejszej nieruchomości. Podkreśliła też, że do mieszkania, próbowała się dostać zarówno wtedy, gdy Pan Ł. był w nim obecny, jak i pod jego nieobecność. Gdy w końcu udało jej się zastać Pana Ł. w mieszkaniu, to odmówił on wydani jej rzeczy osobistych oraz dokumentów, które ostatecznie zostały wyniesione do niezamykanej, przynależnej do lokalu piwnicy. Z tego powodu, jak końcowo wyjaśniła skarżąca, zdecydowała się zwrócić do organów ściągania z prośbą o pomoc w odzyskaniu należącego do mnie mieszkania. W dniu [...] września 2021r. w Prokuraturze Rejonowej w B. złożyła zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przywłaszczenia mieszkania znajdującego się przy ulicy [...] w B., jednakże odmówiono jej wszczęcia dochodzenia, a tym samym została bez żadnej pomocy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 19 maja 2022r. skarżąca oświadczyła, że rozwiodła się z mężem na rok przed jego śmiercią, aktualnie toczy się zaś postępowanie o podział majątku, w trakcie którego sąd I instancji orzeczeniem przyznał jej m.in. udział ½ własności przedmiotowego lokalu. Wyjaśniła też, że myśli o wszczęciu postępowania o zniesienia współwłasności, a zameldowanie jest jej potrzebne ażeby nic nie zmieniać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, bowiem kontrolowane rozstrzygnięcie nie jest dotknięte wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest obowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 329 ze zm.). Materialną podstawę prawną wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego stanowi art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U z 2021r., poz. 510, powoływanej dalej w skrócie : "u.e.l."), zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z art. 28 ust. 4 tej ustawy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Z uwagi na to, że przedmiot sprawy dotyczy wymeldowania z pobytu stałego, wyjaśnienia wymaga, że pobytem stałym w rozumieniu przepisu art. 25 ust. 1 u.e.l. jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że o pobycie stałym przesądzają takie elementy, jak: fizyczne przebywanie osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Z utrwalonego w tym przedmiocie orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 u.e.l. następuje, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Z taką zmianą miejsca pobytu mamy do czynienia w sytuacji, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i opuściła go na stałe, a zamiar ten jest związany z założeniem w innym – nowym miejscu – ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny – przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego związane jest zazwyczaj z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Z kolei opuszczenie lokalu można uznać za dobrowolne, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. Innymi słowy, o dobrowolności decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie zaś rezygnacja wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym osoby trzeciej. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się nadto, że na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana, to jest także wtedy gdy deklaruje zamiar powrotu do lokalu, jednak z przyczyn obiektywnych zrealizowanie tego zamiaru nie jest już możliwe. Jednocześnie zwraca się uwagę, że powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu z kwestią dobrowolności ma jedynie takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany może podjąć próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Tym samym na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się również sytuację, gdy osoba w nim zameldowana została przymuszona w drodze przymusu psychicznego lub fizycznego do opuszczenia tego lokalu, jednak nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub środki te nie będą prawnie skuteczne. Wyczerpanie bezskuteczne tych środków lub rezygnację z ich zastosowania uznaje się za okoliczność usuwającą stan przymusu, a zatem otwierającą drogę do wymeldowania (zob. w tej materii wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 299/11; z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1163/12; z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2065/14; z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1177/17; z dnia 8 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2025/17; z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3427/18; z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3268/18, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są zawsze okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Z kolei ocena zamiaru opuszczenia lokalu, tzn. ustalenie, czy miało ono charakter dobrowolny odbywa się przez ocenę całokształtu okoliczności obiektywnych. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że skarżąca D. S. nie mieszka w miejscu stałego zameldowania od ponad 20 lat. Jak zeznała w toku postępowania w 1997 roku wyjechała dobrowolnie do przebywającego w USA - męża, w 2017 roku była w Polsce przez okres 2 tygodni, ale nie mogła wejść do tego lokalu z powodu męża, i ostatecznie wróciła do Polski w 2019 roku, już po śmierci męża. Bezsporne jest również, ze po powrocie do Polski skarżąca nie zamieszkała ponownie w spornym lokalu, a stan ten utrzymywał się przynajmniej do dnia wniesienia skargi. Ponadto skarżąca nie posiada w spornym lokalu swoich rzeczy ani nie ma dostępu do mieszkania (nie posiada kluczy). Skarżąca wskazała wprawdzie, że dostęp do lokalu został jej ograniczony z uwagi na zachowanie M. Ł. oraz W. Ł., którzy wymienili zamki w spornym mieszkaniu niemniej jednak okoliczności te - zdaniem sądu - nie mają większego znaczenia w realiach sprawy. Wymiana zamków nie poprzedziła bowiem decyzji skarżącej o wyprowadzce i nie wymusiła na niej zmiany miejsca zamieszkania, lecz była tego następstwem. Oceniając okoliczności dotyczące zmiany miejsca zamieszkania skarżącej sąd w składzie rozpoznającym sprawę, podzielił stanowisko organów, że działanie to miało charakter dobrowolny i trwały. Przekonanie sądu wynika z oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym też z argumentacji podnoszonej przez skarżącą. Zwrócić należy bowiem uwagę, że skarżąca sama podnosiła, iż bezpośrednim powodem wyjazdu była chęć dołączenia do przebywającego w USA męża. Nie podejmując się oceny zachowania M. Ł. oraz W. Ł., którzy, jak wyjaśniła skarżąca, utrudniali jej powrót do spornego lokalu w 2019 roku, wymieniając m.in. zamki w drzwiach, opisane okoliczności jednoznacznie wskazują, że opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny, a skarżąca działała w sposób świadomy. Z treści wyjaśnień złożonych przez skarżącą wynika ponadto, że po powrocie do Polski w 2019 roku nie miała kontaktu z opuszczonym lokalem, a jedynie w 2021 roku wystąpiła do Prokuratury Rejonowej w B. z zawiadomieniem dotyczącym przywłaszczenia przedmiotowego lokalu. Postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. odmówiono jednak wszczęcia dochodzenia w tej sprawie. W sprawie istotne też pozostaje, że we właściwym czasie skarżąca nie podejmowała dostępnych jej kroków prawnych, tj. nie zainicjowała stosownego postępowania sądowego celem przywrócenia jej utraconego posiadania, które to roszczenie zgodnie z art. 344 § 2 k.c. może być dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia. Podnoszona przez nią argumentacja, że nie opuściła lokalu dobrowolnie i ma zamiar wrócić, w świetle powyższej przedstawionych rozważań, pozostaje bez znacznie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Niezależnie od motywacji i podanych powodów, które jednocześnie w żaden sposób nie zostały udokumentowane i uprawdopodobnione przez stronę, faktem pozostaje, że skarżąca nie wniosła powództwa posesoryjnego przeciw M. Ł. oraz W. Ł. Kwestionowanie samej decyzji o wymeldowaniu w postępowaniu administracyjnym nie może zaś służyć przyrównaniu posiadania. Jeżeli uważała ona, że jej prawa do przebywania w lokalu zostały naruszone przez ww. osoby, winna była skorzystać z właściwiej w tym zakresie drogi sądowej, odrębnej od postępowania toczącego się w przedmiocie wymeldowania. Ustosunkowując się zaś do podniesionych w skardze zarzutów i twierdzeń podkreślić należy, że celem decyzji o wymeldowaniu jest wyłącznie doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu danej osoby z miejscem rejestracji. Wydawana na podstawie art. 35 u.e.l. decyzja administracyjna służy celom jedynie aktualizacyjnym, tj. doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania danej osoby. Okoliczności, które zostały szczegółowo opisane przez skarżącą nie dotyczą omówionych powyżej przesłanek meldunkowych, tj. opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Okoliczności te nie mogły zatem doprowadzić do odmowy wymeldowania. Ponadto jak wyjaśniono wyżej, kwestie meldunkowe nie wpływają na stosunki właścicielskie, w tym możliwość korzystania z lokalu. Są to dwie różne kwestie, wynikające z odmiennych dziedzin prawa. Prawo własności kształtują bowiem przepisy prawa cywilnego (art. 140 i nast. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny). Obowiązek meldunkowy stanowi tymczasem domenę prawa administracyjnego i znajduje rozwinięcie w ustawie o ewidencji ludności. Zameldowanie skarżącej w lokalu nie rzutuje zatem w żaden sposób na jej ewentualne uprawnienia właścicielskie do tego lokalu. W sytuacji zaś, gdyby okoliczności niniejszej sprawy uległy zmianie i ewentualnie skarżąca ponownie zamieszkała w przedmiotowym lokalu, to pobyt ten będzie ewidencjonowany w formie ponownego zameldowania. Przechodząc zaś do oceny procedowania organów orzekających w sprawie wskazać należy, że sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek uchybień w postępowaniu dowodowym. Materiał dowodowy jest kompletny, spójny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie opisane ustalenia faktyczne są prawidłowe i nie naruszają zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd stoi na stanowisku, że postępowanie zostało przeprowadzone w zgodzie z przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a skarżąca nie przedstawiła przekonującej argumentacji na poparcie własnych twierdzeń w tym przedmiocie. Uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji zawierają z kolei odniesienie się do przeprowadzonych dowodów. Wyczerpująco opisano w nich nadto podstawę faktyczną i prawną. Uzasadnienia te spełniają zatem wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem, oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło