II SA/Bk 159/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 04 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. "E. B." w B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. S. "E. B." z siedzibą w B. wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 43). Stowarzyszenie działa na rzecz ochrony środowiska naturalnego. Majątek strony skarżącej powstaje wyłącznie ze składek członkowskich. Posiadane przez Stowarzyszenie środki finansowe nie wystarczą na zaplanowane wydatki związane z realizacją celów statutowych w roku 2014. W związku z powyższym Stowarzyszenie nie jest w stanie pokryć żadnych kosztów związanych z opłatami sądowymi. Skarga w sprawie niniejszej dotyczy realizacji celów statutowych organizacji. Stowarzyszenie nie posiada środków trwałych. Na koniec 2013 r. strona skarżąca uzyskała dodatni wynik finansowy w wysokości 533,60 zł. Na koniec kwietnia 2014 r. bieżący stan konta Stowarzyszenia wynosił około 78,02 zł (k. 43-45). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 06 maja 2014 r. (k. 49) Stowarzyszenie "E. B." z siedzibą w B. oświadczyło, że ilość członków stowarzyszenia wynosi 10 osób, zaś miesięczna wysokość składki członkowskiej wynosi 5 zł. Termin płatności składki został określony jako rok kalendarzowy. W 2014 r. tj. w okresie od stycznia do końca kwietnia Stowarzyszenie nie miało żadnych przychodów. Natomiast wydatki za ten okres wyniosły 63,35 zł, w tym: koszty korespondencji – 17,90 zł oraz usług xero – 45,60 zł. Stan rachunku bankowego stowarzyszenia na koniec lutego 2014 r. wyniósł 78,02 zł (k. 83). Do akt sprawy strona skarżąca dołączyła: potwierdzenia pocztowe i fakturę (k. 52-53); wyciąg z rachunku bankowego w A. B. za miesiące luty- kwiecień 2014 r. (k. 54-58); bilans Stowarzyszenia na dzień [...] grudnia 2013 r. (k. 60); rachunek wyników za 2013 r. (k. 59); informację dodatkową do bilansu za 2013 r. (k. 61-62); zeznanie podatkowe za 2013 r. (k. 63-66). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Ze złożonych oświadczeń wynika, że w okresie od lutego do kwietnia 2014 r. bieżący stan konta Stowarzyszenia wynosił 78,02 zł (k. 54-58). W 2014 r. z tytułu składek członkowskich nie wpłynęła jeszcze żadna kwota. W tym samym czasie wydatki organizacji wyniosły 63,35 zł. Na dzień [...] grudnia 2013 r. majątek obrotowy Stowarzyszenia wynosił 533,60 zł (dodatni wynik finansowy). W roku 2013 r. przychód strony skarżącej wyniósł 600 zł (składki członkowskie). W tym samym okresie poniesione wydatki wyniosły 66,40zł, w tym materiały opłaty 17 zł oraz usługi pocztowe – 49,40 zł (k. 61). Stowarzyszenie nie posiada środków trwałych. Majątek strony skarżącej powstaje wyłącznie ze składek członkowskich i jest przeznaczony na realizację celów statutowych (§ 9 Regulaminu Stowarzyszenia). Skarżąca organizacja ma 10 członków, miesięczna wysokość składki wynosi 5 zł (k. 51). Odnosząc te okoliczności do sprawy niniejszej to należy, zatem stwierdzić, że Stowarzyszenie "E. B." z siedzibą w B. mając zapewnioną w statucie możliwość uzyskiwania środków finansowych na pokrycie wydatków związanych z działalnością statutową nie może przerzucać całości kosztów prowadzonego przez siebie postępowania sądowoadministracyjnego na rzecz Skarbu Państwa. Przyznanie wnioskowanego prawa pomocy prowadziłoby bowiem do sytuacji, w której działalność stowarzyszenia byłaby finansowana ze środków publicznych (w zakresie wzmiankowanych kosztów postępowania), to z kolei prowadziłoby do zaprzeczenia zasady, że organizacja społeczna powinna prowadzić działalność w oparciu o własne środki finansowe oraz majątek. Natomiast odmiennie należałoby oceniać okoliczności, w których stowarzyszenie zakładając sobie pewne cele, jednocześnie jasno i precyzyjnie określając sposób pozyskania środków, z których te cele będą realizowane, z przyczyn niezależnych od siebie nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków na funkcjonowanie – okoliczności te nie zostały jednak wykazane w sprawie niniejszej (vide. postanowienia NSA z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II OZ 1433/06; z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt II OZ 252/10, z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt. II OZ 853/10; z dnia 09 września 2010 r. sygn. akt II OZ 842/10 publ. https://cbois.nsa.gov.pl/). Stowarzyszenie o niewielkiej liczbie członków, niskiej składce członkowskiej w rezultacie niskim dochodzie musi liczyć się z trudną sytuacją w prowadzeniu działalności statutowej i podjąć odpowiednie kroki w kierunku uzyskania majątku np. poprzez zwiększenie liczby członków lub przekształcenie stowarzyszenia zwykłego w stowarzyszenie rejestrowe, które może zwiększyć swój majątek poprzez otrzymywanie darowizn, spadków, zapisów, prowadzić działalność gospodarczą dla uzyskania środków finansowych na działalność statutową. (vide. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 411/10, publ. https://cbois.nsa.gov.pl/). Ponadto należy jeszcze wskazać, że Stowarzyszenie na dzień 31 grudnia 2013 r. posiadało majątek obrotowy w kwocie 533,60 zł (dodatni wynik finansowy), natomiast wydatki organizacji w 2014 r. wyniosły 63,35 zł. Dodatkowo na koncie bankowym Stowarzyszenie posiada kwotę 78,02 zł. Kwoty te mogą być przeznaczona na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Konkludując należy zatem stwierdzić, że nawet faktyczny brak środków finansowych i majątku trwałego w sytuacji niewykorzystywania przez stronę skarżącą możliwości zarobkowych nie stanowi przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sytuacji gdy samo Stowarzyszenie nie stara się o ich pozyskanie. Stowarzyszenie "E. B." z siedzibą w B. inicjując postępowanie sądowoadministracyjne, a następnie uczestnicząc w nim powinno przewidzieć obowiązek ponoszenia związanych z nim kosztów (podobnie postanowienia NSA z dnia 09 listopada 2007 r. sygn. akt. II OZ 1090/07 i z dnia 12 lutego 2008 r. sygn. akt II OZ 80/08, a także z dnia 04 grudnia 2012 r. sygn. akt II OZ 1052/12 publ. https://cbois.nsa.gov.pl/). W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.