II SA/Bk 482/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi S. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej uznania za właścicieli gospodarstwa rolnego p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2013 r. Sąd oddalił skargę S. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej uznania za właścicieli gospodarstwa rolnego. Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. Skarżący zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Uzasadniając opisane żądanie Skarżący podał, że przez zaniedbania ustanowionego w sprawie pełnomocnika z urzędu, który nie poinformował go o stanie sprawy, w tym terminie rozprawy, a przede wszystkim o rozstrzygnięciu, został pozbawiony możliwości uczestnictwa w samej rozprawie oraz możliwości zaprezentowania swojego stanowiska. Skarżący oświadczył, że dopiero w dniu 29 maja 2015r., kiedy to zadzwonił do sądu dowiedział się o zapadłym w sprawie wyroku oddalającym jego skargę. Zdaniem autora wniosku zaniedbania pełnomocnika polegające na niepowiadomieniu skarżącego o terminie rozprawy oraz nie złożeniu wniosku o uzasadnienie wyroku, pozbawiało go możliwości obrony swoich oraz zamknęło drogę do złożenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle unormowań art. 87 oraz art. 86 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: (1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; (2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; (3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym przypadku złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku); (4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; (5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 §2 p.p.s.a.). Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa wprawdzie, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22 lipca 1999 r., sygn. I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Nadto przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt II OZ 10/14). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe. (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II GZ 752/13), czy nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (wyr. NSA z 3.VIII.2001r., I SA/Wr 676/99, niepubl.). Uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przedmiotowej sprawie jest bezsporne, wobec czego zasadnym było złożenie wniosku o jego przywrócenie. Analizując złożony wniosek w kontekście opisanych powyżej przesłanek należy przyjąć, że o ile skarżący spełnił wymogi formalne konieczne do uwzględniania wniosku, to nie można uznać, aby uprawdopodobnił okoliczności, że niedochowanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie wyroku było przez niego niezawinione. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Skarżący w postępowaniu przed tutejszym Sądem był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego. Powierzając prowadzenie swoich spraw pełnomocnikowi, tak w ramach prawa pomocy, jak i ustanowionego w sprawie z wyboru, strona winna liczyć się z tym, iż wszelkie jego działania, jak również jego zaniechania w podejmowaniu określonych czynności procesowych, będą odnosić skutek prawny wobec mocodawcy. Dlatego też zaniechanie dokonania czynności przez pełnomocnika strony musi być traktowane jako zachowanie samej strony. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego niedochowanie przez radcę prawnego lub adwokata ciążącego na nim obowiązku należytego dbania o interesy jego mocodawcy, powoduje, iż mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika (tak NSA w postanowieniach: z dnia 14 lipca 2010r. sygn. akt II GZ 154/10, z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 198/09; z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 737/09; z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt II OZ 800/09 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych w skrócie: CBOSA). Skoro zatem za zaniechania pełnomocnika w dokonaniu czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona, to okoliczności podnoszone przez skarżącego, że ustanowiony pełnomocnik zaniedbał złożenia w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia nie mogą stanowić o braku jego winy, skoro za działania lub zaniechania pełnomocnika w zakresie czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona. Natomiast skarżący nie wykazał, że istniały obiektywne przeszkody do zgłoszenia przez pełnomocnika wniosku o uzasadnienie wyroku w ustawowym terminie. Także brak możliwości porozumienia się skarżącego z pełnomocnikiem w sytuacji, gdy skarżący nie wykazał by podejmował taką próbę nie stanowi zdaniem Sądu przesłanki przywrócenia terminu. Brak bowiem możliwości kontaktu mocodawcy z pełnomocnikiem jest okoliczności związaną z realizacją stosunku wewnętrznego pełnomocnictwa, a relacje te pozostają bez wpływu na bieg terminów procesowych (tak NSA w postanowieniu z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt II GZ 523/14, Lex nr 1530539). W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje okoliczność, że skarżący miał trudności w skontaktowaniu się z pełnomocnikiem. Za przywróceniem terminu w przedmiotowej sprawie nie przemawia także samo zachowanie Skarżącego, który informację o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu otrzymał w dniu 22 sierpnia 2013r., a dopiero w dniu 29 maja 2015r. skontaktował się z Sądem celem ustalania, na jakim etapie jest jego sprawa. W ocenie Sądu powyższe okoliczności świadczą o niedbalstwie Skarżącego w prowadzeniu swoich spraw, skoro przez okres niemalże 2 lat nie zainteresował się co dzieje się w jego sprawie. Tymczasem nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy (por. postanowienie NSA z dnia 6 maja 2008 r. sygn. akt I OZ 307/08, CBOSA). Mając powyższe na uwadze Sąd, w oparciu o art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.