II SA/Bk 903/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 marca 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. nr [...] Wojewoda P. na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735) oraz art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.) odmówił przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...]o wymeldowaniu B. S. z pobytu stałego w B. przy ul. [...]. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...].08.2021 r. Nr [...] orzeczono o wymeldowaniu B. S. z pobytu stałego w B. przy ul. [...]. Decyzja powyższa skierowana do B. S. została doręczona ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi – L. K., w dniu [...].08.2021 r. Decyzja ta zawierała pouczenie o trybie i terminie jej zaskarżenia, zaś czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał z dniem [...].08.2021 r. Decyzję powyższą, w imieniu B. S., zaskarżył L. K.. Organ stwierdził jednak, że odwołanie zostało złożone w dniu [...].08.2021 r., a więc z jednodniowym uchybieniem terminu przewidzianego do dokonania tej czynności. Jednocześnie w dniu [...] września 2021 r. Wojewoda P. poinformował pełnomocnika odwołującej o przekroczeniu terminu do wniesienia odwołania i pouczył o treści art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.) wskazując, że strona po poinformowaniu o przekroczeniu terminu, może w terminie 30 dni złożyć wniosek o przywrócenie terminu uprawdopodabniając, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Pismo z w/w pouczeniem pełnomocnik odwołującej otrzymał w dniu [...] września 2021 r. Wnioskiem z dnia [...] października 2021 r. (data wpływu do organu) pełnomocnik B. S. złożył prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie wymeldowania odwołującej z pobytu stałego w B. przy ul. [...] podnosząc, że pismo Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2021 r. (decyzję) otrzymał nie dnia [...] sierpnia 2021 r., ale [...] sierpnia 2021 r., gdyż dokładnie pamięta, że [...] sierpnia 2021 r. nie było u niego listonosza. Powyższe okoliczności – zdaniem pełnomocnika – może potwierdzić inna osoba, która wtedy była u niego. Pełnomocnik wskazał, że nie umie wyjaśnić tej pomyłki, prawdopodobnie listonosza. Na tej podstawie wniósł o przywrócenie terminu. Wojewoda P. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia powołując się w tym zakresie na treść art. 58 i 59 k.p.a. oraz wskazując, że zgodnie z art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.) termin 7 dniowy na wniesienie prośby o przywrócenie terminu od ustania przyczyny uchybienia terminu został wydłużony do 30 dni. Ponadto Wojewoda wskazał, że pozytywne załatwienie prośby o przywrócenie terminu uzależnione jest łącznie od uprawdopodobnienia przyczyn uchybienia terminu do dokonania czynności, złożenia razem z prośbą odwołania i zachowanie terminu 30 dni od ustania przyczyny uchybienia. Organ podkreślił także, że przy czynnościach dokonywanych przez pełnomocnika, brak winy w uchybieniu terminu i uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu powinno zachodzić po stronie pełnomocnika - bez względu na działanie czy brak działania samej strony (np. wyroki NSA z dnia 9 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1989/16 oraz z dnia 10 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 930/15). Na tej podstawie uznał, że w niniejszej sprawy nie wszystkie z w/w przesłanek decydujące o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania, zostały spełnione. Wprawdzie L. K. otrzymał w dniu [...].09.2021 r. informację, że może złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, po czym pismem opatrzonym datą [...].10.2021 r., a złożonym w dniu [...].10.2021 r. - a więc w okresie wyznaczonych 30 dni - złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].08.2021 r. Jednakże nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, gdyż w tym zakresie powoływał się na okoliczność odebrania decyzji w dniu [...] sierpnia 2021 r., a nie jak wpisał listonosz [...] sierpnia 2021 r. Zdaniem organu o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowana osoba działa z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie (tu: wniesienie odwołana stało się obiektywnie niemożliwe z powodu trudnych do przezwyciężenia przeszkód; innymi słowy, brak winy w uchybieniu terminu uzasadniają tylko takie okoliczności, które wskazują, że nawet pomimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu przez zainteresowanego sprawy, udaremniły mu dokonanie czynności w terminie. Dopuszczenie się przez zainteresowanego choćby lekkiej niestaranności, co miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, wyklucza możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ zaakcentował, że wprawdzie pełnomocnik skarżącej powołuje się na pomyłkę w dacie doręczenia mu skarżonej decyzji (jak twierdzi nastąpiło to [...] sierpnia, a nie [...] sierpnia 2021 r.), to jednak powyższe stwierdzenie pozostaje w sprzeczności z faktyczną datą doręczenia przesyłki odzwierciedloną w dokumentacji urzędowej. Skarżona decyzja została wysłana za pośrednictwem Poczty Polskiej i doręczona L. K. - pełnomocnikowi B. S., za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji L. K. własnoręcznym podpisem potwierdził jej odbiór opatrując podpis datą "[...].08.21". Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji, datę jej odbioru przez L. K. - wskazującą na [...].08.2021 r. - potwierdza też data i podpis doręczającego oraz data stempla pocztowego. Ponadto w systemie elektronicznym Poczty Polskiej dokumentującym status przesyłek, ujęto fakt doręczenia przesyłki zawierającej skarżoną decyzję z datą [...].08.2021 r. godz. 11:16. Mając powyższe okoliczności na względnie Wojewoda P. wskazał, że wobec braku uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania w sprawie wymeldowania B. S., nie zaistniały kumulatywnie wszystkie przesłanki pozwalające na przywrócenie uchybionego terminu. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyła B. S., początkowo reprezentowana przez pełnomocnika L. K. Jednakże z uwagi na brak możliwości reprezentowania jej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a.) skarżąca – na wezwanie Sądu – osobiście podpisała skargę. Skarżąca podniosła, iż przekroczenie terminu dotyczy jednego dnia. Podkreśliła, że niestety była to jej pomyłka, której nie potrafi wyjaśnić i prosi o przywrócenie terminu. Jak należy wnioskować z treści skargi, wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, prosząc o przychylne rozpatrzenie prośby. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. w pierwszej kolejności zauważył, że L. K. nie może być pełnomocnikiem B. S. w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Co prawda w aktach znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez B. S. L. K., które było honorowane przez organy w postępowaniu administracyjnym, jednak skarżąca nie mogła go prawidłowo umocować do zastępowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bowiem L. K. nie zalicza się do żadnej z kategorii podmiotów wymienionych w art. 35 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na powyższe organ wnosił o jej odrzucenie. Odnosząc się merytorycznie do skargi jeszcze raz przedstawił tok postępowania w sprawie i podkreślił, że L. K. podejmując określone czynności w postępowaniu przed organami administracji I i II instancji działał w ramach udzielonego mu przez B. S. pełnomocnictwa. Uchybiając terminowi do wniesienia odwołania i wnioskując o jego przywrócenie, nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. O braku winy można bowiem mówić w sytuacjach od strony - tu: pełnomocnika - niezależnych, kiedy zainteresowany nie miał wpływu na zdarzenia określane jako losowe. Do takich sytuacji (uprawdopodobniających brak winy) z całą pewnością nie należy pomyłka zainteresowanego w wyliczeniu terminu do wniesienia odwołania, tj. terminu liczonego od mylnie przyjętej daty doręczenia skarżonej decyzji. W związku z powyższym organ wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 322 t.j., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie Wojewody P. z dnia [...] października 2021 r., w którym na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej k.p.a.) oraz art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.) odmówiono B. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] o wymeldowaniu B. S. z pobytu stałego w B. przy ul. [...]. Przechodząc do istoty sprawy należy wskazać, że zgodne z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Tak więc zainteresowany wnoszący prośbę o przywrócenie terminu powinien nie tylko uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, ale jednocześnie dopełnić czynności, dla której określony był termin oraz zachować siedmiodniowy, nie przywracalny już termin od ustania przyczyny uchybienia terminu do jej wniesienia. Bezspornie na mocy art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842) termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu uległ wydłużeniu do 30 dni, o czym organ odwoławczy prawidłowo poinformował w dniu [...] września 2021 r. Pismo z w/w pouczeniem pełnomocnik odwołującej się otrzymał w dniu [...] września 2021 r. Wnioskiem z dnia [...] października 2021 r. (data wpływu do organu) pełnomocnik B. S. złożył prośbę o przywrócenie terminu, a zatem wniosek został złożony z zachowaniem terminu trzydziestodniowego. Jako uprawdopodobnienie skarżący podniósł, że jego zdaniem zaskarżoną decyzję otrzymał [...] sierpnia 2021 r. a nie [...] sierpnia 2021 r., jak wynikało, ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, a listonosz się pomylił. Należy podzielić ustalenia organu II instancji, że okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniają brak winy w przekroczeniu terminu do wniesienia odwołania, bowiem nie ma wątpliwości, że zaskarżona decyzja została odebrana w dniu [...] sierpnia 2021 r. co potwierdza zarówno podpis pełnomocnika skarżącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji z dnia [...] sierpnia 2021 r. oraz podpis doręczyciela z tej samej daty (k. 54 akt admin.). Organ odwoławczy przy tym przeprowadził dodatkowy dowód, gdyż ustalił po numerze przesyłki, elektroniczny status tej przesyłki z dokładnością do minuty, z którego wynika, że przesyłkę doręczono w dniu [...] sierpnia 2021 r. o godzinie 11:16 (emonitoring przesyłek Poczty Polskiej k. 108 akt admin.). Argumentacja zatem przedstawiona w prośbie o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Poza tym, skoro strona wystąpiła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to tym samym wykazywała świadomość jego uchybienia, a zatem zgodziła się ze skutecznością doręczenia decyzji (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. akt II OSK 2400/20, dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Skarżąca natomiast w skardze podnosiła, że doszło do pomyłki i prosi o przywrócenie terminu. Przedstawione jednak okoliczności tj. brak uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej czy też jej pełnomocnika, w zasadzie wyklucza pozytywne rozpoznanie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przede wszystkim należy podkreślić, że już z treści samego przepisu art. 58 § 1 k.p.a. wynika, że to strona powinna uwiarygodnić, stosowną argumentacją, swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt II GSK 810/18, CBOSA). W świetle art. 58 § 1 k.p.a. tylko w sytuacji, gdy strona dołożyła wszelkiej staranności i dbałości o swoje interesy, a dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody, w danych warunkach nie do przezwyciężenia, można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Chodzi zatem o sytuacje, w których strona nie mogła tej przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy należy bowiem przyjmować obiektywny miernik staranności, jakiej – w danej sytuacji życiowej i osobistej – można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Dopuszczenie się przez stronę chociażby lekkiego niedbalstwa wyklucza możliwość przywrócenia terminu. Innymi słowy, kwestia stopnia zawinienia nie ma w tym przypadku znaczenia, bowiem każdy, nawet najmniejszy stopień zawinienia wyklucza przywrócenie terminu (por. np. wyroki NSA z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 3883/19 i 19 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 2539/20, CBOSA). Idąc dalej, należy jeszcze wyjaśnić, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Z uwagi na kryterium braku winy, które warunkuje przywrócenie uchybionego terminu, za usprawiedliwione, niezawinione przyczyny niedochowania terminu mogą być uznane wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw – udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2923/18, CBOSA). W ocenie tutejszego Sądu, okoliczności podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu nie uzasadniały braku winy strony w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. W sprawie nie zostały spełnione wymogi z art. 58 § 1 k.p.a. Podnoszona okoliczność, że doszło do pomyłki, nie uzasadnia pozytywnego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, bowiem jest to okoliczność zawiniona przez stronę czy też jej pełnomocnika, którego działania bezpośrednio obciążają stronę skarżącą wskazując, że nie dochowała ona należytej staranności w przedmiotowej sprawie. Niezależnie od tego, czy skarżąca w czasie biegu terminu do wniesienia odwołania wiedziała, kiedy ten termin upływa, powinna była zweryfikować datę odbioru przesyłki i termin do wniesienia odwołania. Tego właśnie wymaga obiektywny miernik staranności. Powinna zatem zdawać sobie sprawę ze znaczenia zachowania terminu do wnoszenia środków odwoławczych. Zwlekanie z wniesieniem odwołania do ostatniego dnia terminu – ustalonego przez stronę błędnie – również wskazuje na brak należytej ostrożności procesowej. Strona ma prawo wnieść środek odwoławczy do końca terminu, jednakże czyniąc to właśnie w ostatnim dniu, godzi się na negatywne skutki ewentualnego błędu w obliczeniu terminu. W konsekwencji, rozstrzygnięcie organu II instancji o odmowie jego przywrócenia było zasadne. Przy jego podjęciu Wojewoda nie naruszył przepisów postępowania, w szczególności przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. Sąd całkowicie zgodził się też z organem co do tego, że błędy ze strony pełnomocnika, nawet jeżeli skutkowały przekazaniem błędnej informacji o dacie odbioru adresowanej do niej przesyłki, nie wyłączają winy strony w zachowaniu terminu. To strona ponosi bowiem odpowiedzialność za działania wszystkich osób, przy pomocy, których dokonuje czynności procesowych, a odpowiedzialność za działania tych osób jest oceniana pod względem należytej staranności działań samej strony (por. wyrok NSA z 2 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 3049/17, CBOSA). Według zaś utrwalonej linii orzecznictwa, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę lub jej pełnomocnika zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, jeśli do jego uchybienia doszło wskutek choćby lekkiego niedbalstwa. Wszystkie niezbędne ustalenia faktyczne w tym zakresie zostały poczynione, a ich ocena prawna była prawidłowa. Organ II instancji prawidłowo zastosował przepis art. 58 § 1 k.p.a. i trafnie rozstrzygnął przedmiotową sprawę. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Wskazać przy tym należy, iż nie było podstaw do odrzucania skargi, gdyż na etapie postępowania sądowego skarżąca podpisała skargę osobiście. Na mocy art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.