II SA/Bk 91/14
WyrokWSA w Białymstoku2014-04-10
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Paweł Janusz Lewkowicz, Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz S. wykonał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Bk 9/11, zobowiązujący go do załatwienia wniosku J. B. w przedmiocie podziału nieruchomości w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Burmistrz S. wykonał wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 2011 r., ponieważ wydał zawiadomienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt. Fakt, że późniejsze rozstrzygnięcie organu zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, nie wpływa na ocenę wykonania wyroku w kontekście art. 154 § 1 p.p.s.a., ponieważ samo zobowiązanie do załatwienia wniosku nie narzucało organowi konkretnego kształtu rozstrzygnięcia. Ponadto, modyfikacja wniosku przez stronę nie spowodowała wszczęcia nowego postępowania, a jedynie kontynuację dotychczasowego, co nie miało zasadniczego znaczenia dla oceny wykonania wyroku.Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył skargę na niewykonanie przez Burmistrza S. wyroku WSA w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 2011 r., który zobowiązał organ do załatwienia wniosku o podział nieruchomości. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. i bezpodstawne niewywiązywanie się z załatwienia sprawy w terminie. Sprawa dotyczyła wieloletniego postępowania podziałowego, które zostało zakłócone przez decyzje SKO o stwierdzeniu nieważności poprzednich rozstrzygnięć. Burmistrz S. kilkukrotnie wzywał skarżącego do uzupełnienia dokumentacji, a następnie pozostawił wniosek bez rozpoznania. WSA w Białymstoku dwukrotnie oddalił skargę skarżącego, jednak NSA uchylił drugie orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na niewykonanie przez Burmistrza S. wyroku w sprawie [...] ze skargi J. B. na bezczynność Burmistrza S. w sprawie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi J. D. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego J. B. wykonane na zasadzie prawa pomocy.-
Pismem z dnia [...] maja 2012 r. J. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na niewykonanie przez Burmistrza S. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Bk 9/11, uwzględniającego skargę J. B. na bezczynność tego organu w przedmiocie niezałatwienia jego wniosku z dnia [...] grudnia 2006 r. w przedmiocie podziału nieruchomości.
W skardze J. B. zarzucił organowi naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego nadużywanie i bezpodstawne niewywiązywanie się z załatwienia sprawy w terminie zakreślonym we wskazanym wyroku. Wniósł o ukaranie organu za niewykonanie wyroku oraz o stwierdzenie w trybie art. 149 § 1 p.p.s.a., że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2006 r. wystąpił do Burmistrza S. o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości nr [...] o pow. 0,1989 ha położonej w S. przy ul. [...] Do wniosku załączył szkic projektu podziału. Przedmiotowe postępowanie podziałowe zostało zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. orzekającą podział zgodnie z wnioskiem. Z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego tej decyzji, jak i poprzedzającego ją postanowienia opiniującego z dnia [...] grudnia 2006 r. – rozstrzygnięciami SKO odpowiednio z dnia [...] maja 2009 r. i z dnia [...] kwietnia 2010 r. podjętymi w postępowaniu nadzwyczajnym (nieważnościowym) – postępowanie podziałowe powróciło do etapu sprzed wydania postanowienia opiniującego, a zatem do etapu, na którym organ dysponował wyłącznie wnioskiem o podział wraz z projektem podziału.
W dniu 28 stycznia 2011 r. J. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Burmistrza S. w załatwieniu sprawy podziałowej prowadzonej pod numerem [...] oraz domagał się wyznaczenia temu organowi trzydziestodniowego terminu na wydanie postanowienia opiniującego projekt podziału oraz terminu czternastodniowego od daty wydania tego postanowienia na wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości ewentualnie o wydanie rozstrzygnięć odmownych. Ponadto wniósł o ustalenie w wyroku początkowej daty bezczynności organu dla celów odszkodowawczych oraz wydanie postanowienia sygnalizacyjnego kierowanego do Rady Miejskiej w S. informującego o notorycznym niezałatwianiu w terminie jego wniosków przez Burmistrza.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2011 r. w sprawie II SAB/Bk 9/11, WSA w Białymstoku zobowiązał Burmistrza S. do załatwienia, w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt organowi, wniosku J. B. z dnia [...] grudnia 2006 r. w przedmiocie podziału nieruchomości. Sąd wskazał, że od daty doręczenia decyzji SKO eliminującej decyzję podziałową z obrotu prawnego, tj. od dnia [...] kwietnia 2010 r. – Burmistrz S. stał się ponownie organem prowadzącym postępowanie podziałowe z wniosku z dnia [...] grudnia 2006 r., zobowiązanym do jego zakończenia z zachowaniem terminów ustawowych wynikających z k.p.a., ewentualnie dokonania innych czynności procesowych. Zatem zachowanie organu I instancji w kontekście zarzutu bezczynności, postawionego w skardze, należało oceniać od daty [...] kwietnia 2010 r. Sąd ustalił, że od powyższej daty do chwili rozstrzygania przez sąd w sprawie niniejszej (a więc przez okres około jednego roku) – Burmistrz nie zakończył w sposób formalny postępowania podziałowego, jak również nie wydał rozstrzygnięcia merytorycznego dotyczącego powyższego wniosku z [...] grudnia 2006 r. Sąd stwierdził, że Burmistrz S. uchybił obowiązkowi podejmowania czynności procesowych w postępowaniu prowadzonym z wniosku J. B. z [...] grudnia 2006 r. co najmniej od dnia [...] kwietnia 2010 r., kiedy to otrzymał decyzję SKO eliminującą z obrotu prawnego rozstrzygnięcie podziałowe i od której to daty powinien był podejmować przewidziane w Kpa czynności procesowe zmierzające do końcowego załatwienia sprawy lub prawnego uregulowania jej przebiegu. Ponadto Sąd wyraził pogląd, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania mieści się w grupie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (innych niż decyzje i postanowienia), dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Jest zatem czynnością materialno – techniczną podlegającą kontroli sądu.
Na skutek powyższego wyroku Burmistrz S. w dniu [...] lipca 2011 r. wezwał J. B. do uzupełnienia wstępnego projektu podziału nieruchomości w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wezwania bez wskazania rygoru niewykonania tej czynności. Strona w dniu [...] lipca 2011 r. złożyła poprawiony szkic projektu podziału działki opracowany na kopii mapy ewidencyjnej.
Burmistrz S. stwierdził, że z uwagi na to, iż poprawiony szkic projektu opracowano na kopii mapy ewidencyjnej a nie na kopii mapy zasadniczej, jak tego wymagają przepisy prawa, nie można uznać, że wniosek o podział został uzupełniony o wymagane dokumenty. W związku z powyższym, zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2011 r., na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., zawiadomił J. B. o pozostawieniu jego wniosku z dnia [...] grudnia 2006 r. o podział działki nr [...] bez rozpoznania – k. 213 akt.
W zawiadomieniu o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania organ wyjaśnił, że wstępny projekt podziału nieruchomości opracowuje się na kopii mapy zasadniczej, a w przypadku jej braku – na kopii mapy katastralnej, uzupełnionej o niezbędne dla projektu podziału elementy zagospodarowania terenu. Organ podał przy tym, że mapa zasadnicza dla nieruchomości objętej wnioskiem istnieje i znajduje się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno – Kartograficznej w S. i jest zaewidencjonowana pod nr [...].
W związku z zawiadomieniem J. B. pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. wniósł do organu m.in. żądanie wykonania wyroku WSA w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 2011 r. w sposób zgodny z prawem (pkt 1 pisma), a następnie w dniu [...] sierpnia 2011 r. oświadczył, że żądanie to było wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Podał, że uzupełnił braki formalne podania o podział działki w sposób prawidłowy i tym samym powinno być wydane merytoryczne rozstrzygnięcie o zatwierdzeniu bądź odmowie zatwierdzenia projektu podziału. Zdaniem strony organ z góry zaplanował pozostawienie podania bez rozpoznania i celowo unika wykonania wyroku, o czym świadczy chociażby fakt zakreślenia dłuższego terminu uzupełnienia braków niż w pierwotnym wezwaniu.
Organ nie uwzględnił wezwania do usunięcia naruszenia prawa z uwagi na to, że nie zostały w sposób prawidłowy usunięte braki wniosku z dnia [...] grudnia 2006 r. Wskazał przy tym, że zakreślenie dłuższego terminu w ponownym wezwaniu wynikało z tego, że strona odnośnie pierwotnego wezwania zarzucała rażące naruszenie prawa poprzez zakreślenie terminu 7 – dniowego jako niewystarczającego na wykonanie wymaganych czynności (pismo Burmistrza S.z dnia [...] września 2011 r.).
W związku z powyższym J. B. złożył do WSA w Białymstoku skargę na czynność Burmistrza S. z dnia [...] lipca 2011 r. o pozostawieniu podania o podział nieruchomości bez rozpoznania. Zarzucił naruszenie art. 64 § 2 k.p.a., przez nieprawidłowe wezwanie do usunięcia braków formalnych podania. Nieprawidłowość wezwania polegała na tym, że nie wskazano w nim konkretnych braków podania i ograniczono się jedynie do zacytowania regulacji prawnej. W takiej sytuacji skarżący musiał sam dochodzić, jakie wymogi formalne podania spełnia a jakie nie. Wskazując na te naruszenia wniósł o zobowiązanie Burmistrza S. do merytorycznego rozpoznania podania w określonym terminie i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 746/11, WSA w Białymstoku stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Sąd wskazał, że w pierwszym wezwaniu prawidłowo wskazano skutki prawne niezastosowania się do wezwania, to już w drugim wezwaniu skutków takich nie określono. Z uwagi na występujące braki w wezwaniach nie można było zastosować w sprawie sankcji w postaci pozostawienia podania bez rozpoznania.
Pismem z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...], Burmistrz S. wskazując jako podstawę prawną art. 64 § 2 k.p.a., wezwał J. B.do:
1) uzupełnienia wstępnego projektu podziału nieruchomości nr [...] o wymagane prawem elementy, tj: oznaczenie nieruchomości według danych z księgi wieczystej, powierzchni nieruchomości podlegającej podziałowi; przedstawienie w kolorze czerwonym powierzchni projektowanych do wydzielenia działek gruntu; przedstawienia w formie graficznej w kolorze czerwonym lub w formie opisowej propozycji sposobu zapewnienia dostępu projektowanych do wydzielenia działek gruntu do drogi publicznej;
2) dołączenia aktualnego wypisu z katastru nieruchomości i kopii mapy katastralnej obejmującej nieruchomość podlegającą podziałowi z uwagi na to, że dołączony wypis do podania z dnia [...] grudnia 2006 r. posiada datę wydania przez Starostwo Powiatowe w S. na dzień[...] listopada 2006 r. Ponadto organ poinformował, że wstępny projekt podziału należy opracować na kopii mapy zasadniczej zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości. Następnie przytoczono treść § 3 powołanego rozporządzenia. Wskazano, że dołączony do podania projekt podziału nieruchomości nie zawiera wszystkich wymaganych prawem elementów wymienionych w § 3 ust. 2 w/w rozporządzenia.
Pismem z dnia [...] marca 2012 r. J. B. wniósł o wypożyczenie wstępnego projektu podziału nieruchomości w celu jego uzupełnienia. Ponadto wskazał, że pismo organu z dnia [...] marca 2012 r. jest nieprecyzyjne odnośnie tego, czy chodzi o wypis czy wyrys z operatu ewidencji gruntów. Skarżący dodatkowo wskazał, że do dnia dzisiejszego Starosta nie wprowadził do ewidencji zmian wynikających z decyzji SKO unieważniającej podział działki numer [...].
Burmistrz S. pismem z dnia [...] marca 2012 r., powołując się na art. 64 § 2 k.p.a. poinformował wnioskodawcę, że wstępny projekt podziału należy opracować na kopii mapy zasadniczej. W wezwaniu przytoczono treść art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz poinformowano, że przesyła się wstępny projekt podziału nieruchomości nr [...] wraz z podaniem z dnia [...]grudnia 2006 r.
Pismem z dnia [...] marca 2012 r., zatytułowanym "Uzupełnienie wstępnego projektu podziału działki" J. B. poinformował, że zwraca poprawiony szkic projektu podziału działki oraz wskazał, że uzupełnienie wstępnego projektu podziału działki nr [...], przez usunięcie braków wskazanych w punkcie pierwszym pisma Burmistrza S. z dnia [...] marca 2012 r., nastąpiło już w dniu [...] lipca 2011 r. Ponadto zdaniem strony z żadnego przepisu prawa nie wynika obowiązek aktualizacji złożonych wcześniej dokumentów. Ponadto wskazał, że Burmistrz S. nie wezwał wprost do uzupełnienia wstępnego projektu podziału działki poprzez opracowanie go na kopii mapy zasadniczej. Dlatego kolejne informowanie strony o tym, że projekt wstępnego podziału działki należy opracować na kopii mapy zasadniczej a nie na kopii mapy katastralnej – jak to zostało uczynione – nie jest dla strony wiążące. Ponadto skarżący wskazał, że uzyskanie kopii mapy zasadniczej dla działki oznaczonej w księdze wieczystej jako działka nr 1 jest niemożliwe, albowiem na mapie zasadniczej nie ma działek odpowiadających działce z księgi wieczystej. Ponadto Burmistrz nie zwrócił się do Starosty S. o cofnięcie podziału działki nr [...]. W punkcie piątym swojego pisma skarżący zawarł następujące stanowisko: "Niniejszym prostuję podanie z dnia [...] grudnia 2006 r. o podział działki nr [...] wskazując, iż przedmiotem podania jest podział działki nr 1." J. B. poinformował, że błędne oznaczenie działki wynikało z wprowadzenia go w błąd przez organ, który wskazywał, że możliwy jest tylko podział działki według oznaczeń ewidencji gruntów i budynków. Z orzeczeń SKO w B. wynika, że podziału należy dokonywać w odniesieniu do tej działki, która figuruje w księdze wieczystej.
Pismem z dnia[...] marca 2012 r. Burmistrz S. poinformował J. B. o pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku z dnia [...] grudnia 2006 r., dotyczącego podziału działki nr [...] - z uwagi na nieusunięcie braków wymienionych w wezwaniu z dnia [...] marca 2012 r.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. J. B. wezwał Burmistrza S. do usunięcia naruszenia prawa (k. 302 akt adm.).
W skardze do WSA w Białymstoku J. B. zarzucił organowi naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego nadużywanie i bezpodstawne niewywiązywanie się z załatwienia sprawy w terminie zakreślonym w wyroku tut. Sądu. Wniósł o ukaranie organu za niewykonanie wyroku oraz o stwierdzenie w trybie art. 149 § 1 p.p.s.a., że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012 r. w sprawie II SA/Bk 480/12 WSA w Białymstoku skargę oddalił. W uzasadnieniu zaś wskazał, że skarga nie mogła być uwzględniona, bowiem Burmistrz S. zastosował się do wyroku WSA w Białymstoku o sygnaturze II SAB/Bk 9/11 i załatwił sprawę skarżącego w ten sposób, że pozostawił jego podanie bez rozpoznania. W dacie składania skargi przez skarżącego była już w obrocie prawnym czynność Burmistrza S. z dnia [...] marca 2012 r. pozostawienia podania bez rozpoznania. Kwestia trafności rozstrzygnięcia organu w sprawie nie podlega ocenie Sądu w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 154 p.p.s.a. Legalność pozostawienia podania J. B. bez rozpoznania została oceniona przez WSA w Białymstoku w wyroku w sprawie II SA/Bk 457/12.
Ponadto, w ocenie Sądu, skarga podlegała oddaleniu również z tego powodu, że w obrocie prawnym nie ma już sprawy administracyjnej tożsamej przedmiotowo ze sprawą, która była przedmiotem wyroku II SAB/Bk 9/11. Skoro wniosek skarżącego o podział nieruchomości został zmodyfikowany pismem procesowym z dnia [...] marca 2012 r. poprzez wskazanie działki o innym numerze ewidencyjnym – zamiast działki nr [...] wskazano działkę 1 – to nie można skutecznie zarzucać niewykonania wyroku II SAB/Bk 9/11, gdyż stosunek prawny będący przedmiotem skargi w sprawie II SAB/Bk 9/11, obecnie uległ istotnej modyfikacji.
Skargę kasacyjną na powyższy wyrok wniósł J. B.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 października 2013 r. w sprawie I OSK 1306/13 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że przez niewykonanie wyroku należy rozumieć nie tylko niewydanie orzeczenia, ale również niewydanie go w określonym przez Sąd terminie. W niniejszej sprawie Sąd I instancji z żaden sposób nie odniósł się do tej kwestii i nie rozważał tej przesłanki. Ponadto z uzasadnienia orzeczenia nie wynika, które rozstrzygnięcie organu Sąd uznał za załatwienie sprawy, a co za tym idzie brak jest ustalenia, kiedy wyrok sądu został wykonany. Oczywistym jest, iż ustalenie to jest niezbędne do prawidłowej oceny czy wyrok sądu został wykonany, czy też niewykonany w rozumieniu art. 154 § 1 p.p.s.a.
Ponadto NSA zauważył, że Sąd I instancji stwierdził, iż w obrocie prawnym nie ma już sprawy tożsamej przedmiotowo ze sprawą, która była przedmiotem wyroku II SAB 9/11, bowiem skarżący zmodyfikował swój wniosek o podział nieruchomości poprzez wskazane działki o innym numerze ewidencyjnym, co zdaniem Sądu uzasadnia oddalenie skargi. Bezsporne jest, iż skarżący pismem z dnia [...] marca 2012 r. zmodyfikował swój wniosek o podział nieruchomości, ale Sąd I instancji nie wyraził jednoznacznego poglądu jakie to ma skutki prawne, tj. czy poprzez modyfikację wniosku zostało wszczęte nowe postępowanie o podział nieruchomości, czy też kontynuowane jest dotychczasowe. Jeżeli bowiem zostało wszczęte nowe postępowanie, to należało wyjaśnić czy zostało formalnie zakończone dotychczasowe, które było przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie II SAB/Bk 9/11. Natomiast jeżeli nastąpiła kontynuacja tego postępowania, to dla oceny wykonana wskazanego wyroku nie ma to zasadniczego znaczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W postępowaniu tym sąd dokonuje oceny w zakresie wykonania bądź niewykonania innego, prawomocnego orzeczenia sądowego. Niewykonanie przez organ wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność ma miejsce wtedy, gdy organ administracji publicznej będąc zobowiązanym prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, nie wykonuje nałożonego przez ten sąd obowiązku, polegającego na wydaniu w określonym terminie aktu lub dokonaniu określonych przez sąd czynności procesowych. Dotyczy to zarówno obowiązków objętych sentencją wyroku, jak też wskazań zawartych w jego uzasadnieniu. Przez niewykonanie wyroku należy więc rozumieć pozostawanie organu w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00).
Za niewykonanie wyroku należy uznać również takie działanie organu, które następuje po zwrocie akt administracyjnych organowi przez sąd administracyjny, lecz pozostaje w sprzeczności z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w prawomocnym wyroku sądu. Ponadto, o niewykonaniu wyroku może być mowa także w razie niewłaściwej lub opieszałej realizacji obowiązków nałożonych na organ administracji publicznej przez sąd administracyjny. W wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. W związku z powyższym, w postępowaniu wywołanym omawianą skargą sąd administracyjny powinien przede wszystkim ustalić, jak przebiegało postępowanie organu i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu lub przewlekłość postępowania, czy też ta bezczynność lub przewlekłość jest wynikiem innych okoliczności niezależnych od organu prowadzącego postępowanie.
Dodatkowo podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza więc to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Związanie samego sądu oznacza, że jest on zobowiązany do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez siebie poglądowi w pełnym zakresie. Godzi się jednak wskazać, że niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu może być tylko podstawą uchylenia decyzji, nie może natomiast skutkować ukaraniem organu grzywną (por. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2001 r., sygn. akt V SA 354/01).
Przez ocenę prawną, o której stanowi art. 153 p.p.s.a. należy z kolei rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy i może ona dotyczyć zarówno stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1597/06).
Pomiędzy oceną prawną, a wskazaniami odnośnie dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, natomiast wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają zatem kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1377/05).
Mając powyższe na uwadze należy, w ocenie Sądu, dojść do przekonania, że w celu prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zasadniczą kwestią jest znalezienie odpowiedzi na pytanie, czy Burmistrz S. będąc związanym oceną prawną i wskazaniami dotyczącymi dalszego postępowania zawartymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 2011 r. w sprawie II SAB/Bk 9/11, prawidłowo wykonał to orzeczenie.
Zdaniem Sądu, na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej.
Na wstępie należy jednak wskazać, że niniejsza sprawa była już przedmiotem wyrokowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), który w wyniku złożonej przez skarżącego skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 23 października 2013 r. w sprawie I OSK 1306/13 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Białymstoku z dnia 4 grudnia 2012 r. w sprawie II SA/Bk 480/12 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.
Uchylenie zaskarżonego wyroku przez NSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji. Stosownie bowiem do treści art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podkreślić przy tym należy, że rozpatrując ponownie sprawę wojewódzki sąd administracyjny, a w ślad za nim również i organ, związani są nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania.
Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 190 zd. 1 p.p.s.a. dotyczyć może tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego i polega na tym, że gdy w trakcie ponownego rozpoznania sprawy sąd pierwszej instancji stwierdzi, że stan faktyczny, który stanowił podstawę faktyczną rozstrzygnięcia dokonanego przez NSA nie został dostatecznie wyjaśniony bądź jest odmienny od przyjętego przez sąd odwoławczy. Nie jest wtedy związany wyrażoną poprzednio oceną, ponieważ do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1130/06). Drugi z przypadków utraty mocy wiążącej wykładni prawa wyrażonej w wyroku NSA to podjęcie, po wydaniu przez NSA, a przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd pierwszej instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania - przez NSA uchwały, w której wyrażona zostanie odmienna wykładnia prawa od przyjętej w wyroku wydanym w tej sprawie w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. W takim przypadku moc wiążącą będzie miała wykładnia wynikająca z uchwały a nie z wcześniejszego wyroku NSA (por.: J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006, s. 420-421, a także uchwała NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08).
Odnosząc przedstawione powyżej rozważania do okoliczności niniejszej sprawy brak jest, w ocenie Sądu, przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej we wskazanym wyroku NSA. Oznacza to, że ocena legalności postępowania organu w przedmiocie wykonania wyroku WSA w Białymstoku będzie prowadzona w oparciu o stanowisko przedstawione przez NSA w przedmiotowym wyroku.
Dokonując kontroli postępowania organu w zakresie wykonania przez ten organ wyroku w sprawie II SAB/Bk 9/11 oraz mając na względzie treść wyroku NSA z dnia 23 października 2013 r. w sprawie I OSK 1306/13, skład orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że organ wykonał wskazany wyrok, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że prawomocny wyrok został organowi doręczony w dniu 24 czerwca 2011 r. W dniu 7 lipca 2011 r. Burmistrz S. zwrócił się do WSA w Białymstoku o zwrot akt administracyjnych dołączonych do sprawy II SAB/Bk 18/11. Przedmiotowe akta administracyjne zostały organowi zwrócone w dniu 14 lipca 2011 r. Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Burmistrz S. zawiadomił J. B. o pozostawieniu jego wniosku z dnia [...] grudnia 2006 r. o podział działki nr [...] bez rozpoznania, a zatem organ zmieścił się we wskazanym przez Sąd terminie.
W tym miejscu zauważenia wymaga, że WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 14 kwietnia 2011 r. w sprawie II SAB/Bk 9/11 zobowiązał Burmistrza S. do załatwienia w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt organowi wniosku J. B. z dnia [...] grudnia 2006 r. w przedmiocie podziału nieruchomości. Zdaniem Sądu, wydając zawiadomienie z dnia [...] lipca 2011 r., Burmistrz S. zastosował się do wytycznych zawartych we wskazanym wyroku i wykonał go w terminie. Wytyczne te, co już było podkreślane wcześniej, sprowadzały się do obowiązku załatwienia wniosku z dnia [...] grudnia 2006 r. w terminie 30 dni od daty zwrotu akt organowi. Organ wniosek załatwił w postaci wydania zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania i doręczył je następnie skarżącemu.
W wyroku z dnia 4 grudnia 2012 r. w sprawie II SA/Bk 480/12 WSA w Białymstoku zaprezentował pogląd, który następnie nie został zakwestionowany przez NSA w wyroku z dnia 23 października 2013 r. w sprawie I OSK 1306/13, że "Burmistrz S. zastosował się do wyroku tut. Sądu o sygnaturze II SAB/Bk 9/11 i załatwił sprawę skarżącego w ten sposób, że pozostawił jego podanie bez rozpoznania....Kwestia trafności rozstrzygnięcia organu w sprawie nie podlega ocenie Sądu w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 154 p.p.s.a.".
Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela zaprezentowane stanowisko i dodatkowo wyjaśnia, że sam fakt niezadowolenia skarżącego z treści rozstrzygnięcia organu z dnia[...] lipca 2011 r. (ostatecznie wyeliminowanego z obrotu prawnego) nie daje podstaw do przyjęcia, że organ nie wykonał czegoś, do czego tak naprawdę przedmiotowy wyrok go nie zobowiązywał. Podkreślenia bowiem wymaga, że zobowiązanie przez sąd organu do załatwienia wniosku w żadnej mierze nie narzucało temu organowi kształtu rozstrzygnięcia. Jak słusznie wskazano w wyroku NSA z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie II OSK 2676/11, a Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela to stanowisko, na ocenę istnienia bezczynności organu, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., nie ma wpływu prawidłowość nowego rozstrzygnięcia, lecz tylko to, czy zostało faktycznie wydane. W szczególności niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu nie może skutkować ukaraniem organu grzywną.
W niniejszej zaś sprawie, co wykazano już powyżej, nie tylko nie można mówić o niezastosowaniu się organu do wskazań kierowanych do niego przez Sąd w sprawie II SAB/Bk 9/11, ale wręcz stwierdzić trzeba, że organ do tych wskazań w pełni się zastosował i zrobił to w zakreślonym przez ten Sąd terminie. Późniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego wskazanej czynności (zawiadomienia) pozostaje bez wpływu na ocenę zachowania organu w kontekście przesłanek z art. 154 p.p.s.a.
W wyroku z dnia 23 października 2013 r. w sprawie I OSK 1306/13, NSA zarzucił WSA w Białymstoku, że Sąd ten nie ustalił, kiedy wyrok sądu w sprawie II SAB/Bk 9/11 został wykonany. Kierując się zatem powyższymi wytycznymi, Sąd w składzie niniejszym jednoznacznie wskazuje, że organ wykonał wyrok WSA w Białymstoku w sprawie II SAB/Bk 9/11 w dniu [...] lipca 2011 r., a zatem w zakreślonym we wskazanym wyroku terminie (akta administracyjne organ otrzymał bowiem w dniu 14 lipca 2011 r.).
W tym miejscu zauważenia jednak wymaga, że z przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a. wynika, że należy oceniać wykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, po uprzednim pisemnym wezwaniu przez stronę właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, co nie jest kwestionowane, w grę wchodzi tylko kwestia oceny wykonania wyroku. Przedmiotem niniejszego postępowania nie jest też, jak chce we wniosku skarżący, ocena zachowania organu w kontekście art. 149 p.p.s.a. Nie można bowiem pomijać okoliczności, że w sprawie II SA/Bk 480/12 przedmiot postępowania został przez WSA w Białymstoku określony jako badanie przesłanek z art. 154 p.p.s.a. i NSA oceniając wydany w tej sprawie wyrok (I OSK 1306/13), ustalenia tego nie zakwestionował.
W art. 154 § 1 p.p.s.a. mowa jest o tym, że aby wnieść skargę na niewykonanie wyroku, należy uprzednio pisemnie wezwać właściwy organ do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Skarżący takie wezwanie przedłożył na piśmie organowi w dniu [...] kwietnia 2012 r. Powyższe, w ocenie Sądu, nie ma wpływu na ocenę wykonania przez organ wyroku w postaci wydania zawiadomienia z dnia [...] lipca 2011 r., ale ma wpływ na ocenę, czy po wyeliminowaniu wskazanego zawiadomienia (czynności organu) z obrotu prawnego (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 746/11), organ prowadził postępowanie w sposób prawidłowy w rozumieniu przesłanek z art. 154 p.p.s.a. W ocenie bowiem Sądu, pisemne wezwanie, o którym mowa we wskazanym przepisie, zakreśla ramy czasowe badania kwestii niewykonania przez organ wyroku sądowego. Nie może przy tym być tak, że jak w niniejszej sprawie, gdy organ raz wykonał wyrok sądowy, a następnie rozstrzygnięcie organu zostanie wyeliminowane z obrotu prawnego, to strona zostanie pozbawiona możliwości kolejnego domagania się wykonania tego samego wyroku przez organ.
Badając więc sprawę w powyższym kontekście trzeba także stwierdzić, że organ ponownie wykonał wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 2011 r. w sprawie II SAB/Bk 9/11. Prawomocny wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 stycznia 2012 r. w sprawie II SA/Bk 746/11 wraz z aktami administracyjnymi został zwrócony organowi w dniu 14 marca 2012 r. Organ podjął czynności i w dniu [...] marca 2012 r. wydał zawiadomienie o pozostawieniu wniosku z dnia [...] grudnia 2006 r. bez rozpoznania. Termin 1 miesiąca do załatwienia wniosku zakreślony w wyroku w sprawie II SAB/Bk 9/11 został zatem zachowany. Jeśli zaś chodzi o ocenę prawidłowości samego rozstrzygnięcia organu, to zastosowanie mają argumenty przedstawione wyżej odnośnie oceny zawiadomienia z dnia [...] lipca 2011 r.
W tym miejscu zauważenia wymaga, że NSA ponadto nakazał wyjaśnić, jakie skutki prawne miała modyfikacja wniosku przez skarżącego dokonana w dniu [...] marca 2012 r. poprzez wskazanie działki o innym numerze ewidencyjnym, tj. czy poprzez modyfikację wniosku zostało wszczęte nowe postępowanie o podział nieruchomości, czy też kontynuowane jest dotychczasowe. Jeżeli bowiem zostało wszczęte nowe postępowanie, to należało wyjaśnić czy zostało formalnie zakończone dotychczasowe, które było przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie II SAB/Bk 9/11. Natomiast jeżeli nastąpiła kontynuacja tego postępowania, to dla oceny wykonana wskazanego wyroku nie ma to zasadniczego znaczenia.
Kierując się powyższymi wytycznym Sąd w składzie niniejszym ustalił, że modyfikacja wniosku nie spowodowała umorzenia dotychczasowego postępowania i wszczęcia nowego postępowania. Na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. strona skarżąca jednoznacznie to potwierdziła, zaś Burmistrz S. wprawdzie nie był dokładnie zorientowany odnośnie przedmiotowej kwestii, jednakże potwierdził, że wszystkie rozstrzygnięcia, jakie zostały w sprawie wydane, znajdują się w aktach administracyjnych, zaś innych nie było.
Zdaniem Sądu, z analizy przedmiotowych akt administracyjnych nie wynika, aby organ wydawał jakiekolwiek rozstrzygnięcie w zakresie umorzenia pierwotnie prowadzonego postępowania i aby wszczynał nowe postępowanie odnośnie zmodyfikowanego wniosku. Oznacza to zatem, że jak wskazał NSA w wyroku z dnia 23 października 2013 r., nastąpiła kontynuacja tego postępowania, co powoduje, że dla oceny wykonana wskazanego wyroku nie ma to zasadniczego znaczenia.
Ze względów przedstawionych powyżej, skargę skarżącego należy uznać za niezasadną.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło