I SA/Bd 126/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2017r., na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B.) z dnia [...] listopada 2016r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Pismem z dnia 9 stycznia 2017r. skarżąca złożyła do tut. Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2016r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] sierpnia 2016r. określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji, gdyby była ona egzekwowana. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że sytuacja finansowa jej oraz jej męża jest dramatyczna. Wskazała, że aktualnie toczy się wobec niej wiele analogicznych postępowań w związku z podatkiem akcyzowym od nabycia wewnątrzwspólnotowego. W zdecydowanej większości spraw WSA w Bydgoszczy uwzględniał skargi, jednakże organy podatkowe każdą niekorzystną decyzję skarżyły do NSA, w związku z czym decyzje, które zostały uchylone w dalszym ciągu stanowią tytuły wykonawcze, zaś postępowanie egzekucyjne jest jedynie zawieszone. Niemniej jednak na chwilę obecną każdy składnik majątku skarżącej pozostaje zajęty w postępowaniu egzekucyjnym. Wkrótce po zakończeniu działalności gospodarczej skarżąca złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej do sądu upadłościowego w T.. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego sąd upadłościowy stwierdził, że skarżąca nie posiada jakiegokolwiek majątku, w związku z czym nie ma możliwości nawet otwarcia likwidacji. Sąd upadłościowy oddalił wniosek o stwierdzenie upadłości. Zakończenie działalności gospodarczej i złożenie wniosku o upadłość spowodowały z kolei, że banki, które dotychczas kredytowały działalność skarżącej zaprzestały kredytowania i upomniały się o spłatę udzielonych kredytów. Bank Spółdzielczy w C. zażądał natychmiastowej spłaty zaciągniętych przez skarżącą pożyczek. Aktualnie toczą się dwa postępowania sporne w sprawach z powództwa Banku Spółdzielczego w C. zawisłe przed Sądem Okręgowym w T.. Wierzycielem skarżącej jest także P. oraz B. Skarżąca wraz z mężem musi korzystać z pomocy finansowej jedynej córki. Brak wstrzymania wykonalności skarżonej decyzji jedynie pogorszy sytuację finansową skarżącej, a mając na uwadze aktualne przejściowe problemy, może to spowodować nieodwracalne skutki wobec skarżącej i jej rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze. zm.) – dalej: "P.p.s.a.", wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części na wniosek skarżącego po przekazaniu skargi może mieć miejsce, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Analizując przesłanki zawarte w art. 61 § 3 P.p.s.a., których spełnienie umożliwia zastosowanie wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, należy wskazać na wyjątkowy charakter omawianej instytucji. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a zastosowanie ww. instytucji jest uzależnione od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Regulacja ta nakłada na wnioskodawcę określone obowiązki. Strona dążąc do wstrzymania wykonania decyzji musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2014r., sygn. akt I OZ 363/14). Z uwagi na fakt, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady wykonalności decyzji, strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia, lecz musi precyzyjnie wskazać na zagrożenia płynące z jej wykonania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2012r., sygn. akt II OSK 768/12). Wskazać należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest bowiem pogląd, zgodnie z którym każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia (por. postanowienie NSA z dnia 25 marca 2015r., sygn. akt II GSK 321/15, postanowienie NSA z dnia 19 lipca 2016r., sygn. akt II GSK 3188/16, postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2015r., sygn. akt I GSK 1904/14 i postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2014r., sygn. akt I GZ 538/14). Nie jest to zatem sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie ochrony tymczasowej, o której mowa w powołanych wyżej przepisach P.p.s.a. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca w uzasadnieniu wniosku przedstawiła ogólne informacje dotyczące jej sytuacji majątkowej. Z uwagi na to, mając na uwadze art. 64 § 3 w zw. z art. 134 P.p.s.a., Sąd na podstawie akt sądowych, a także dokumentów znanych z urzędu, analizował również inne, niż wskazane we wniosku o wstrzymanie, okoliczności faktyczne, mogące mieć znaczenie dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie. Dokonując oceny niebezpieczeństwa wystąpienia negatywnych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., Sąd miał więc na uwadze sytuację materialną wnioskodawcy przedstawioną we wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 8 listopada 2011r., II FZ 638/11; z 26 czerwca 2012r., II FZ 497/12; z 18 lipca 2012r., II FZ 1590/12; z 12 września 2012r., II OZ 760/12). Nie dopatrzył się jednakże zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek uzasadniających udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej. Wprawdzie postanowieniem z 27 lutego 2017r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w 90% oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, nie oznacza to jednak automatycznie zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Gdyby tak przyjąć to każdorazowo przyznanie prawa pomocy musiałoby w konsekwencji skutkować wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. Tymczasem przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności wymagają oceny, czy powodują niebezpieczeństwo wyrządzenia wielkich rozmiarów szkody lub spowodowania nieodwracalnych skutków. W tym miejscu wskazać należy, na co również zwrócił uwagę referendarz sądowy w swoim postanowieniu, że wprawdzie skarżąca wraz z mężem zaprzestali prowadzenia działalności gospodarczej, jednakże działalność gospodarcza w innej formie prawnej jest kontynuowana przez ich córkę pod tym samym adresem. Ponadto, odnosząc się do kwestii braku majątku zauważyć należy, że nieruchomość, w której zamieszkuje skarżąca wraz z mężem stanowi własność ich córki, która nabyła ją w drodze darowizny od rodziców. Zatem, pomimo prowadzenia w stosunku do skarżącej i jej męża licznych postępowań egzekucyjnych, nieruchomość, o której mowa powyżej nie jest przedmiotem tych postępowań, a skarżącej i jej mężowi przysługuje do niej ograniczone prawo rzeczowe polegające na prawie dożywotniego zamieszkiwania. Skarżąca ma zatem zapewnione podstawowe warunki utrzymania. Korzysta też z pomocy finansowej córki. Podkreślenia wymaga, że w rozpatrywanej sprawie kwota określonego w decyzji, której wstrzymania domaga się skarżąca, podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu wynosi [...] zł. Konieczność uregulowania tej należności jest naturalną konsekwencją wykonania decyzji organu podatkowego. Oczywistym przy tym jest, że zapłata lub wyegzekwowania należności jest przyczyną zmniejszenia ilości środków pozostających w dyspozycji dłużnika (por. postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008r., II FZ 248/08). Jednak ponoszenie wydatków pieniężnych nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o spełnienie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy przecież odwracalnego w przypadku, gdyby okazało się ono nienależne (por. postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2017r., sygn. akt II GZ 34/17, postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2016r., sygn. akt II FZ 867/16 i postanowienie NSA z dnia 3 marca 2016r., sygn. akt II GZ 119/16). Nie zachodzi zatem niebezpieczeństwo spowodowana trudnych do odwrócenia skutków. Nie można również powiedzieć, że wyegzekwowanie należności podatkowej spowoduje likwidację prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem tę skarżąca już zakończyła. W konsekwencji, w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.