I SA/Bd 218/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. sprawy ze skargi S. m. u. "P." Sp. z o. o. w upadłości likwidacyjnej w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z dnia [...]Naczelnik Urzędu Celnego w T. określił skarżącej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. W dniu 14 lipca 2014r. (data stempla pocztowego) syndyk skarżącej Spółki złożył odwołanie od ww. decyzji. Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Celnej w T. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy przytoczył i wyjaśnił, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, treść przepisów dotyczących doręczeń pism w postępowaniu podatkowym. Organ podniósł, że wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami mają walor dokumentu urzędowego i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Natomiast, w sytuacji, gdy adnotacje te nie spełniają wymogów określonych w art. 150 § 1, § 1a i § 2 O.p., dopuszczalne jest prowadzenie przez organ podatkowy postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie istniejących wątpliwości np. poprzez wystąpienie do odpowiedniej placówki pocztowej o przekazanie stosownych informacji związanych ze sposobem doręczenia przesyłki. W związku z tym organ wystąpił do operatora pocztowego - Poczty Polskiej o prawidłowe uzupełnienie zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej, zawierającej m.in. zaskarżoną decyzję, o dane dotyczące dat awizowania przesyłki. W odpowiedzi Poczta wskazała daty pierwszej i drugiej awizacji przesyłki, zaznaczając, że drugie awizo z powodu awarii systemu informatycznego nie zostało w nim zarejestrowane. Organ podał, że zaskarżona decyzja została wysłana na adres kancelarii syndyka za pośrednictwem poczty. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz pisemnych wyjaśnień Poczty Polskiej w dniu 12 czerwca 2014r. w oddawczej skrzynce pocztowej adresata pozostawiono awizo, a przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym T.. Z powodu niepodjęcia ww. przesyłki, poczta dokonała powtórnego jej awizowania w dniu 20 czerwca 2014r. Zatem, w ocenie organu, wynikający z art. 150 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749) – dalej jako: "O.p.", 14-dniowy termin przechowywania przesyłki przez pocztę upłynął w dniu 26 czerwca 2014r. Pomimo upływu terminu wynikającego ww. przepisu, korespondencja została wydana przez pocztę w dniu 30 czerwca 2014r. pełnomocnikowi syndyka. Zdaniem organu odwoławczego okoliczność wydania przesyłki w dniu 30 czerwca 2014r. nie zmieniła jednak faktu, że doręczenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło w trybie zastępczym przewidzianym w art. 150 O.p., w dniu 26 czerwca 2014r., tj. z upływem 14 dniowego terminu przechowywania przesyłki przez pocztę. W ocenie organu, w sytuacji gdy stosownie do art. 150 O.p. nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze faktyczne wydanie pisma nie może być uznane, jako doręczenie prawne. Organ zaznaczył, iż doręczenie pisma w toku postępowania podatkowego może nastąpić tylko raz, w szczególności, że Ordynacja podatkowa łączy skutki procesowe z doręczeniem w formie przepisanej prawem, a nie z faktycznym otrzymaniem tego pisma przez podatnika. W takim przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 §1 O.p., a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Organ zaznaczył, że przetrzymanie i wydanie przez urząd pocztowy pisma po upływie tego terminu nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Skoro przesyłkę awizowano w dniu 12 czerwca 2014r., termin do jej odebrania zgodnie z art. 150 § 1 O.p. biegł przez kolejnych 14 dni, tj. do 26 czerwca 2014r., a termin do złożenia odwołania rozpoczął się w dniu 27 czerwca a zakończył 10 lipca 2014r. Zatem, jak wskazał organ, złożone w dniu 14 lipca 2014r. odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminowi do jego wniesienia. W złożonej do tut. Sądu skardze syndyk wniósł o uchylenie postanowienia organu odwoławczego i przekazanie sprawy temu organowi w celu merytorycznego rozpoznania wniesionego odwołania, zarzucając: 1) dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w sprawie polegających na przyjęciu, że odbiór przesyłki poleconej zawierającej decyzję organu pierwszej instancji miał miejsce po terminie odbioru określonego w powtórnym awizie, podczas gdy decyzję tę odebrano mimo niedokonania przez operatora pocztowego ponownego awiza, a w konsekwencji błędne zastosowanie przez organ odwoławczy fikcji doręczenia określonej w art. 150 O.p. i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy odwołanie zostało przez skarżącego wniesione w terminie, 2) niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy na skutek zbyt ograniczonego postępowania dowodowego, w szczególności poprzez: - uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do rzeczywistego terminu drugiej awizacji przesyłki, zwłaszcza wobec braku możliwości wskazania takiej daty przez Urząd Pocztowy T. bezpośrednio obsługujący korespondencję kierowaną do syndyka, - danie pełnej wiary pismu Biura Ładu Korporacyjnego i Zgodności, Dział Operacyjny Gdańsku, w którym wskazano datę powtórnej awizacji przesyłki, mimo, że Urząd Pocztowy T. daty takiej nie był wstanie wskazać, a listonosz nie zamieścił o niej wzmianki na kopercie oraz brak wskazania na jakiej podstawie data ta została ustalona, 3) brak właściwego uzasadnienia postanowienia, w szczególności niewskazanie dlaczego pomimo braku zarejestrowania drugiej awizacji w systemie informatycznym i niemożności ustalenia daty awizacji przez Urząd Pocztowy T. oraz brak zamieszczenia wzmianki o drugim awizie na kopercie, Dyrektor Izby Celnej dał wiarę pismu Biura Ładu Korporacyjnego i Zgodności, Dział Operacyjny w Gdańsku oraz na jakiej podstawie Biuro ustaliło ostatecznie datę drugiej awizacji, 4) naruszenie art. 127 O.p., albowiem z uwagi na błędne stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, odwołanie to nie zostało merytorycznie rozpoznane, wobec czego miało miejsce pozbawienie strony prawa do dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 poz. 269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie pod względem legalności nie można zarzucić mu naruszenia prawa, o którym mowa w zacytowanych ww. przepisach. Spór sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy celne zasadnie uznały, iż odwołanie strony od decyzji DIC w T. zostało złożone z uchybieniem terminu do jego złożenia. W opinii Sądu pomimo odbioru decyzji w dniu 30 czerwca 2014 r. termin 14 dniowy na złożenie odwołania minął w dniu 10 lipca 2014 r. a zatem złożenie ww. środka zaskarżenia w dniu 14 lipca 2014 r. nastąpiło z uchybieniem terminu do jego złożenia. Jak wynika z akt sprawy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] wysłano na adres prawidłowy synka spółki. Z powodu niemożności dostarczenia przesyłki, pozostawiono w dniu 12 czerwca 2014 r. w skrytce oddawczej adresata pierwsze avizo, zawiadamiające o tym, że przesyłka będzie przechowywana na poczcie przez 14 dni. Ponieważ adresat nie odebrał przesyłki w ciągu pierwszych 7 dni , w dniu 20 czerwca 2014 r. pozostawiono drugie avizo. W odpowiedzi Biura Ładu Korporacyjnego i Zgodności Dział Operacyjny w Gdańsku Poczty Polskiej SA zaznaczono, że przesyłka była awizowana dwukrotnie a drugie avizo nie zostało zarejestrowane z powodu awarii systemu informatycznego. Adresat odebrał przesyłkę w dniu 30 czerwca 2014 r. tj. po upływie 14 dni od daty pierwszego aviza. W opinii Sądu ten fakt nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż przesyłkę należało odebrać do dnia 26 czerwca 2014 r. i od dnia następnego czyli od 27 czerwca 2014 r. liczył się 14 dniowy termin na złożenie odwołania od ww. decyzji. Termin ten minął w dniu 10 czerwca 2014 r., co oznacza, że złożenie odwołania w dniu 14 lipca 2014 r. zostało uczynione z uchybieniem terminowi na jego złożenie. Organ, wbrew stanowisku strony wyjaśnił wszystkie wątpliwości związane z brakiem zarejestrowaniu drugiego awiza i nieprawidłowym wypełnieniem zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. Dla sprawy znaczenie ma wyłącznie fakt, że strona była dwukrotnie informowana o przesyłce, zgodnie z art. 150 § 1 Op. W myśl art. 150 § 2 Op. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14 dniowego okresu przechowywania przesyłki. W przypadku nie odebrania w tym terminie przesyłki przekazuje się ją do nadawcy w tym wypadku do organu, który umieszcza ją w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia zastępczego. Zdaniem Sądu skarżący nie wskazał na żadne dowody pozwalające skutecznie zakwestionować wyniki postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Celnej, bo za takie trudno uznać twierdzenia strony o braku wiarygodności ustaleń organu co do daty dokonania powtórnego awiza ze względu na braku wzmianki o drugim awizie na kopercie czy braku odnotowania daty powtórnego awiza w systemie informatycznym. Samo zaprzeczenie przez skarżącego otrzymaniu awiza przesyłki zawierającej decyzję podatkową, w dodatku w sytuacji gdy przesyłka ta została odebrana, nie może być uznane za wystarczające do obalenia skuteczności doręczenia w trybie zastępczym. Pogląd taki wyrażany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 listopada 2010 r.,I SA/Lu 348/10, wyrok NSA z dnia 25 lutego 2014 r., I GSK 675/12, wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 grudnia 2011 r., I SA/Kr 157/11). Z art. 150 § 1a O.p. wynika, ze powtórne zawiadomienie o przesyłce następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Skoro pierwsze awizo mało miejsce w dniu 12 czerwca 2014 r., to drugie powinno być dokonane w dniu 20 czerwca 2014 r. Taką też datę drugiego awiza wskazano w piśmie Poczty Polskiej SA z dnia 5 listopada 2014 r. Okoliczność, że daty powtórnego awiza nie zamieszczono w systemie informatycznym na skutek awarii, nie przeczy temu, że czynności tej faktycznie dokonano. Nie można zgodzić się z poglądem, że skoro daty awiza nie odnotowano w systemie informatycznym, to tego awiza nie było. Ponadto podkreślenia wymaga, że przedmiotowa przesyłka została odebrana przez pełnomocnika – T.S. w dniu 30 czerwca 2014 r., co dowodzi, że musiał on być w posiadaniu zawiadomienia o przesyłce, bowiem inaczej nie zostałaby mu ona wydana w placówce pocztowej. Wskazać należy, że strona sama w skardze stwierdziła, że "z uwagi na upływ czasu i znaczne ilości obsługiwanej korespondencji syndyk nie dysponuje możliwością ustalenia, czy drugie awizo wskazanej przesyłki rzeczywiście miało miejsce. Nawet w przypadku gdyby dokument taki został pozostawiony w skrzynce, z oczywistych względów nie można by się do niego odnieść w skardze, skoro musiałby on zostać wydany w okienku placówki pocztowej w celu odebrania przesyłki" (s.4). Tym samym skarżący nie neguje możliwości otrzymania awiza, a brak pewności w tym względzie tłumaczy upływem czasu i znaczną ilością obsługiwanej korespondencji. Nie sposób natomiast zgodzić się z twierdzeniem, że nawet gdyby drugie awizo pozostawiono w skrzynce oddawczej, to nie można się do tego odnieść, ponieważ musiałoby ono zostać wydane w okienku placówki pocztowej. Fakt odebrania przesyłki świadczy niedwuznacznie o tym, że skarżący odebrał powtórne zawiadomienie o przesyłce. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że zarzuty skargi nie mogą zostać uwzględnione gdyż zaskarżone postanowienie DIC w T. jest zgodne z prawem. Zgodnie z art. 150 O.p. w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 powołanej ustawy, dochodzi do zastępczego doręczenia przesyłki. Jeżeli doręczenie pisma (przesyłki) następuje za pośrednictwem poczty, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 150 § 1 pkt 1 O.p.), przy czym zobowiązana jest do dwukrotnego powiadomienia adresata przesyłki o pozostawieniu jej w określonej placówce pocztowej (art. 150 § 1a). Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Natomiast zawiadomienie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 2 O.p.). W rozpoznawanej sprawie, wobec braku możliwości doręczenia przesyłki adresatowi, doręczyciel pozostawił zawiadomienie o pozostawieniu jej w skrytce oddawczej adresata , co wymaga podkreślenia. Przesyłka została awizowana po raz pierwszy w dniu 12 czerwca 2014 r., zaś powtórne awizo zostało złożone w dniu 20 czerwca 2014r. W tej sytuacji 14-dniowy termin do jej odbioru upłynął, jak zasadnie skonstatował organ odwoławczy, w dniu 26 czerwca 2014r. (włącznie). W konsekwencji powyższego odwołanie powinno być złożone najpóźniej do dnia 10 lipca 2014r. (włącznie). Odwołanie w przedmiotowej sprawie zaś zostało nadane w dniu 14 lipca 2014r. a zatem z przekroczeniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Okoliczność zatem, że po upływie w/w 14-dniowego terminu skarżąca odebrała przesyłkę nie oznacza, iż termin ten uległ przedłużeniu bądź podlega obliczeniu według innych zasad niż wynika to z przywołanych przepisów prawa. Skład orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony przez tut. Sąd w wyroku z dnia 21 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 830/13. wraz z wszystkimi argumentami zbieżnymi z niniejszą sprawą. Dlatego za zasadne należy uznać również stanowisko NSA wyrażone w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2010r., sygn. akt II FSK 1908/09 oraz w wyroku z dnia 11 grudnia 2009r., sygn. akt II FSK 1075/08, że : " dniem doręczenia zastępczego jest dzień, w którym bezskutecznie upłynął czternastodniowy termin odbioru decyzji prawidłowo złożonej w placówce pocztowej (§ 2 zd.2 art. 150 O.p.), a nie dzień późniejszego faktycznego wydania jej w tej placówce adresatowi, nota bene z naruszeniem przepisów O.p.". Należy zauważyć, że doręczenie zastępcze stwarza fikcję, iż przesyłka została faktycznie doręczona adresatowi. W przeciwnym razie nie można by prowadzić skutecznie żadnego postępowania. Zatem intencją Ustawodawcy było stworzenie tej fikcji po to aby postępowanie mimo braku odbioru decyzji było nadal prowadzone ze wszystkim skutkami prawnymi, w tym z ustawowym terminem do zgłoszenia środka zaskarżenia, wynikającymi z art. 233 § 2 Op. Zatem uzasadnione jest twierdzenie, że doręczenie przesyłki nie nastąpiło, jeśli skarżący nie zgłosi się po jej odbiór w wymaganym przepisami terminie. Podobnie orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 2009r., sygn. akt II FSK 1075/08, mijałoby się z celem przepisów o doręczeniach w postępowaniu podatkowym. Innymi słowy okoliczność, że w przedmiotowej sprawie Placówka Pocztowa w T. faktycznie wydała przesyłkę adresatowi w dniu 30 czerwca 2014 r. nie może w żadnym razie przesądzać o określeniu dnia doręczenia decyzji w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Reasumując, termin do złożenia odwołania w sprawie kończył się z upływem 10 lipca 2014 r. a nie jak przyjęła skarżąca z upływem 14 lipca 2014r. W konkluzji powyższego należy podnieść, że w przypadku odebrania przez adresata przesyłki z urzędu pocztowego w okresie 14 dni, na które została ona złożona, datą doręczenia będzie dzień jej faktycznego odbioru stwierdzony pokwitowaniem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, a nie fikcyjna data wynikająca z treści art. 150 § 2 O.p. (por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1986r., sygn. akt III ARN 7/86 - OSNCP 1987, Nr 9, poz. 143). Jednakże w przypadku odbioru tej przesyłki po tej dacie, skutek prawny doręczenia następuje z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej. W pełni na aprobatę zasługuje działanie organu, który wobec niewypełnienia wszystkich wymaganych pozycji na potwierdzeniu odbioru, zwrócił się do Urzędu Pocztowego o wyjaśnienie kiedy przesyłka wpłynęła do tego Urzędu oraz czy i kiedy była awizowana. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego te okoliczności zostały ustalone. Warto w tym miejscu przywołać także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2011r., o sygn. II FSK 334/10, w którym wyrażono następujący pogląd: "W sytuacji, gdy stosownie do art. 150 ord. pod. nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze faktyczne wydanie pisma pełnomocnikowi nie może być uznane jako doręczenie prawne. Doręczenie pisma w toku postępowania administracyjnego może nastąpić tylko raz, zważywszy, że skutki procesowe ustawa łączy z doręczeniem w formie prawem przepisanej, a nie z faktycznym otrzymaniem tego pisma przez pełnomocnika skarżącej. Prawidłowo sąd wywiódł, że w takim przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 art. 150 ord. pod., a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Przetrzymanie i wydanie przez urząd pocztowy pisma po upływie tego terminu niewątpliwie stanowi uchybienie, jednakże uchybienie to nie ma żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy." Takie rozumienie przepisów prawa potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2012r. w sprawie o sygn. akt II FSK 2916/11, w którym stwierdził, że dla rozpoczęcia biegu terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. bez znaczenia pozostaje fakt, że skarżący odebrał w Urzędzie Pocztowym przesyłkę po upływie 14-dniowego terminu określonego w art. 150 § 1 O.p. Sąd w tutejszym składzie ww. poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego podziela. W kontekście powyższego Sąd uznał, że organ odwoławczy nie naruszył przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia również wymaga, że strona, która uchybiła terminowi do wniesienia środka odwoławczego może, gdy uważa, iż nastąpiło to bez jej winy, wnieść o jego przywrócenie. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca jednak z możliwości takiej nie skorzystała i nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym organ odwoławczy, wobec braku wniosku strony o przywrócenie uchybionego terminu, zobowiązany był w ramach wstępnej kontroli dopuszczalności odwołania stwierdzić - na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. - uchybienie terminu do jego wniesienia. Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 wyżej wskazanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. E. Kruppik – Świetlicka L. Kleczkowski H. Adamczewska – Wasilewicz