I SA/Bd 227/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-05-08
Skład orzekający: Zdzisław Pietrasik, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może być pociągnięty do solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli jego mandat wygasł przed terminem płatności zobowiązań podatkowych, a egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna?Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek zarządu może być pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, nawet jeśli formalnie jego mandat wygasł, o ile faktycznie nadal pełnił funkcje zarządcze i nie podjął skutecznych kroków w celu rezygnacji lub zgłoszenia upadłości. Kluczowe jest wykazanie przez organ podatkowy pozytywnych przesłanek odpowiedzialności (pełnienie funkcji, bezskuteczność egzekucji) oraz brak wykazania przez członka zarządu negatywnych przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 rok oraz za odsetki i koszty postępowania egzekucyjnego. Skarżący kwestionował swoją odpowiedzialność, twierdząc m.in., że jego mandat wygasł przed terminem powstania zaległości, a egzekucja z majątku spółki nie była bezskuteczna. Organy podatkowe uznały, że skarżący nadal pełnił funkcje zarządcze, egzekucja była bezskuteczna, a przesłanki zwalniające z odpowiedzialności nie zostały spełnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę oraz wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant: Starszy asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2018r. sprawy ze skargi Ł. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2018r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych 1. oddala skargę 2. oddala wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji
Decyzją z dnia [...]. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. orzekł o solidarnej z podatnikiem odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu Spółki z o.o. [...] za jej zaległości podatkowe, powstałe wskutek nieuregulowania zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013r. w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę
w kwocie [...]zł i koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł oraz za odsetki za zwłokę od nieuregulowanej w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiąc grudzień 2013r. w wysokości [...] zł i koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organ stwierdził, że zaległości podatkowe powstały w czasie, gdy Skarżący pełnił funkcję członka zarządu ww. Spółki, egzekucja wobec majątku dłużnika okazała się bezskuteczna, a w sprawie nie wystąpiły przesłanki uwalniające Skarżącego od tej odpowiedzialności, określone w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017r., poz. 201 ze zm.), dalej jako: "O.p."
Od powyższego rozstrzygnięcia Skarżący złożył odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie m.in.: art. 122, art. 201 § 1 pkt 2, art. 116 § 1, art. 116 § 1 pkt 2,
art. 116 § 2, art. 124, art. 187 § 1 oraz art. 210 § 4 O.p. W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz umorzenie postępowania. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia podstawowych zarzutów, wniósł
o zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., uchylenie decyzji
w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, a także nakazanie temu organowi dokonania ustaleń faktycznych w opisanym zakresie.
W piśmie z dnia [...]. Skarżący odniósł się do zagadnień przedstawionych w stanowisku Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia
[...]., a dotyczących wygaśnięcia mandatu członka zarządu Spółki, wystąpienia przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 2 O.p., przedwczesnego przypisania mu odpowiedzialności z art. 116 § 1 O.p. i wyliczenia kosztów postępowania egzekucyjnego. W dniu [...]. do protokołu z zapoznania
z materiałem dowodowym sprawy Skarżący przedłożył kserokopię wyroku z dnia
30 stycznia 2014r., sygn. akt VIII K 1338/13. Z kolei w piśmie z dnia [...]. Skarżący podniósł kwestie: postępowania karnego prowadzonego przeciwko poborcy skarbowemu; roszczeń Spółki do spółki dominującej [...] S.A. i w tym zakresie wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka członka zarządu [...] S.A. T. B.; wygaśnięcia mandatu strony; zakwestionowania przez organ wystąpienia przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 2 O.p.; braku prowadzenia egzekucji do całego majątku Spółki i prawidłowości wyliczenia kosztów postępowania egzekucyjnego.
Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w B. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podał, że jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w okresie,
w którym upływał termin płatności przedmiotowych zobowiązań podatkowych Skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu w Spółce z o.o. [...]. Wobec powyższego, została spełniona przesłanka określona w art. 116 § 2 O.p., zgodnie z którą odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 tej ustawy powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Jednocześnie organ zaznaczył, że w jego ocenie organ pierwszej instancji prawidłowo wyliczył kwotę odsetek od powyższych zaległości, które wynoszą odpowiednio [...] zł i [...] zł.
Następnie organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku Spółki, które doprowadziło do wydania przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. postanowień z dnia [...].
umarzających postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanego [...] Spółka z o.o., m.in. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...] dotyczących zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013r. i odsetek od nieuregulowanej w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za grudzień 2013r. Organ egzekucyjny pozostawił jeden tytuł wykonawczy do realizacji ([...] - podatek VAT za I, II, III kwartał 2014r.) w związku z podjętymi działaniami zmierzającymi do ustalenia adresu Strony.
Organ wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych powstały koszty egzekucyjne odpowiednio
w wysokości: [...] zł i [...] zł, co razem stanowi kwotę [...]zł. Przedmiotowe koszty egzekucyjne naliczone zostały zgodnie z art. 64 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej: "u.p.e.a." Organ wyjaśnił, że dokumenty w powyższym zakresie znajdują się w aktach sprawy, do których Strona miała prawo wglądu, dlatego też zarzut
w zakresie błędnego ich wyliczenia nie znajduje uzasadnienia.
Z kolei odnosząc się do zarzutu, że organ podatkowy nie podjął wszelkich możliwych czynności, aby wyegzekwować należności od wierzycieli Spółki, Dyrektor stwierdził, iż nie może on stanowić przesłanki zwalniającej Skarżącego
z odpowiedzialności podatkowej. W sytuacji bowiem, gdy w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności członka zarządu Spółki, organy podatkowe dysponują wiążącym dla nich postanowieniem umarzającym postępowanie egzekucyjne wobec Spółki ze względu na jego bezskuteczność, nie mają legitymacji do weryfikowania, czy organ egzekucyjny wykorzystał wszystkie sposoby wyegzekwowania zobowiązania, gdyż postępowanie prowadzone w ww. zakresie nie może służyć do weryfikacji poprawności postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie Dyrektor zauważył, że w toku postępowania egzekucyjnego zobowiązanemu, tj. Spółce przysługiwała skarga na czynności egzekucyjne prowadzone przez organ egzekucyjny, zgodnie z art. 54 u.p.e.a. Ponadto w trybie art. 33 tej ustawy miała możliwość złożenia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej.
W świetle powyższego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej potwierdził stanowisko organu pierwszej instancji w przedmiocie bezskuteczności egzekucji prowadzonej z majątku Spółki, której wykazanie jest warunkiem wstępnym procedowania w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za przedmiotowe zaległości podatkowe, stosownie do treści powołanego przepisu art. 116 § 1 O.p.
Odnosząc się natomiast do przesłanek "negatywnych" uwalniających stronę od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie złożono wniosku
o ogłoszenie upadłości Spółki ani też nie wszczęto postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe). Sąd Rejonowy w Toruniu V Wydział Gospodarczy fakt ten potwierdził pismem z dnia [...].
Rozpoznając niniejszą sprawę organy podatkowe przeanalizowały zebrany materiał dowodowy pod kątem ustalenia, czy zaistniała w sprawie przesłanka do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości w oparciu o posiadane sprawozdania finansowe za lata 2010-2013 oraz inne materiały zebrane w sprawie. W opinii Dyrektora, w oparciu o posiadane w aktach sprawy dokumenty przedstawiające sytuację finansową Spółki oraz cel równomiernego zaspokojenia wszystkich wierzycieli, chociażby częściowego z majątku Spółki, złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpić powinno po upływie terminu dwóch tygodni od dnia upływu terminu płatności siódmego nieuregulowanego zobowiązania, tj. podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu pełnienia przez Spółkę funkcji płatnika za lipiec 2009r. uwzględniając, że wówczas suma niewykonanych zobowiązań ([...] zł) przekroczyła 10% wartości bilansowej Spółki za 2008r. ([...] zł x 10% = [...] zł),
a termin płatności ww. zobowiązania (podatek dochodowy od osób fizycznych) przypadał na [...]., a więc [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że wskazana w zaskarżonej decyzji wcześniejsza data złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nie ma wpływu na prawidłowe rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Dyrektor zaznaczył, że z uwagi na okoliczność, iż Skarżący sprawował funkcję Prezesa zarządu dopiero od dnia [...]., to wniosek o ogłoszenie upadłości powinien był zgłosić w terminie 2 tygodni od objęcia mandatu Prezesa zarządu.
W ocenie organu odwoławczego fakt, że jeszcze zanim Skarżący stał się członkiem zarządu wystąpiły przesłanki do złożenia takiego wniosku, nie wyłącza jego odpowiedzialności na gruncie przepisów podatkowych. Organ stwierdził, że być może od razu w momencie objęcia funkcji, Skarżący nie znał całokształtu finansów Spółki. Jednakże tkwienie w braku tej wiedzy było zawinione, gdyż nie wykazał, aby nie mógł niezwłocznie takich danych pozyskać we własnym zakresie i stosownie do tego podjąć dalsze kroki właściwe dla członka zarządu należycie dbającego o realizację swoich praw i obowiązków, albo też zaprzestać piastowania przejętej funkcji.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że wypełniona została pierwsza
z przesłanek określonych w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 233 ze zm.), dalej "u.p.u.n.", tj. niewykonywanie wymagalnych zobowiązali pieniężnych.
Wobec powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że nie została spełniona "negatywna" przesłanka w postaci zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, umożliwiająca zwolnienie Skarżącego z odpowiedzialności podatkowej za zaległości Spółki, stosownie do art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. Ponadto,
w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania przesłanka egzoneracyjna wymieniona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., która stanowi, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu. Skarżący nie dostarczył żadnych dowodów świadczących o zaistnieniu szczególnych okoliczności, uniemożliwiających zrealizowanie obowiązku zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego).
W ocenie organu, w sprawie nie zaistniała również przesłanka uniemożliwiająca orzekanie o odpowiedzialności osoby trzeciej, a mianowicie wskazanie przez członka zarządu mienia Spółki pozwalającego na zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowej. W tym zakresie organ podał, że w toku prowadzonego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. postępowania podatkowego Skarżący nie przedłożył żadnego dowodu potwierdzającego istnienie rzeczywistego mienia Spółki. Przedłożone przez stronę w dniu [...]. w Urzędzie Skarbowym faktury VAT wystawione przez Spółkę, już wcześniej znajdowały się w posiadaniu organu egzekucyjnego. Na ich podstawie w dniu [...]. dokonano zajęcia praw majątkowych stanowiących wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności.
W przedmiocie podniesionych uwag w piśmie z dnia [...].,
a dotyczących ustaleń między Spółką a spółką dominującą [...] S.A. w zakresie przekazania kwoty [...]zł, Dyrektor podał, że organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...]. podjął próbę zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w Spółce akcyjnej [...], jednakże okazała się ona nieskuteczna, bowiem podmiot ten nie podjął korespondencji. Zdaniem organu, istotną dla sprawy jest również okoliczność dokonania zajęcia przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Woli w Warszawie pismem z dnia 16 stycznia i [...]., udziałów i zysków w Spółce z o.o. [...] [...] należących do dłużnika [...] S.A. z siedzibą w W. w celu zaspokojenia należności w łącznej kwocie: [...] zł i [...] zł. W dniu [...]. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym we Włocławku dokonał zajęcia udziałów i wierzytelności zobowiązanego, tj. Spółki akcyjnej [...] należne od Spółki z o.o. [...] w celu zapłaty sumy należności głównej [...] zł. Z kolei w dniu [...]. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Miasta Stołecznego Warszawy na wniosek wierzyciela [...] Spółka
z o.o. w likwidacji dokonał zajęcia udziałów, wierzytelności i praw dłużnika [...] S.A. posiadanych w Spółce z o.o. [...] w celu zapłaty łącznej sumy [...] zł. Zatem wykonanie porozumienia między Spółką z o.o. a spółką [...] S.A. może być zagrożone. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że realizacja tego porozumienia jest zdarzeniem niepewnym, gdyż dotyczy okoliczności, która może być urzeczywistniona dopiero w przyszłości, co nie daje gwarancji efektywnej egzekucji. Dodatkowo zauważył, że Strona nie przedłożyła żadnych dokumentów w celu udowodnienia, iż porozumienie między wymienionymi Spółkami miało miejsce.
Odnosząc się do zarzutu braku obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego do czasu zakończenia postępowania karnego przeciwko poborcy skarbowemu, który miał pobierać środki od Spółki, organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja z dnia [...]. dotyczy zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013r. wraz należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi do dnia wydania decyzji oraz koszty postępowania egzekucyjnego
i odsetek od nieuregulowanej zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za grudzień 2013r., natomiast Skarżący w piśmie z dnia [...]. podał, iż wpłacał poborcy skarbowemu z W. środki pieniężne tylko na podatek od osób fizycznych PIT-4R. W związku z tym organ podatkowy wydał zaskarżoną decyzję w oparciu
o zgromadzony w toku postępowania podatkowego materiał dowodowy. Ponadto zdaniem organu, nie było podstaw do zawieszenia postępowania podatkowego, bowiem postępowanie karne w niniejszej sprawie nie stanowi "zagadnienia wstępnego",
o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Ustosunkowując się do zawartego w odwołaniu wniosku o zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., jeżeli okaże się, że postępowanie karne prowadzone przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia pod sygn. akt
II K 361/15 pozostaje w związku z regulowaniem przez Spółkę zobowiązań publicznoprawnych, Dyrektor wskazał, iż przepisy ustawy Ordynacja podatkowa nie przewidują możliwości zawieszenia postępowania podatkowego w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich na wniosek strony. Organ podatkowy może zawiesić postępowanie na wniosek strony jedynie w sprawie udzielenia ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych stosownie do art. 204 § 1 O.p.
Odnosząc się natomiast do przedłożonego w dniu [...]. wyroku
z dnia 30 stycznia 2014r. sygn. akt VIII K 1338/13, organ odwoławczy stwierdził, że nie ma on znaczenia w sprawie, bowiem dotyczy postępowania karnego w przedmiocie innej Spółki z o.o., tj. [...], w której Skarżący pełnił funkcję wiceprezesa zarządu.
Reasumując, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podniósł, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. w sposób prawidłowy zbadał przesłanki pozwalające na zgodne z art. 116 O.p. orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego jako prezesa zarządu Spółki z o.o. [...] za zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę
i koszty postępowania egzekucyjnego oraz za odsetki za zwłokę od nieuregulowanej
w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiąc grudzień 2013r. i koszty postępowania egzekucyjnego.
W skardze do tut. Sądu Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 210 § 4 O.p. poprzez:
- błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie dat, w jakich Skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki [...] [...], polegające na pominięciu okoliczności, że jego mandat jako członka zarządu wygasł z dniem [...].,
a w konsekwencji nieuzasadnione orzeczenie o jego solidarnej odpowiedzialności ze Spółką za zaległości podatkowe, których termin płatności przypadał po tej dacie, oraz należne odsetki za zwłokę oraz koszty egzekucji;
- odstąpienie od zebrania materiału dowodowego oraz ustalenia stanu faktycznego aktualnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji w zakresie odnoszącym się do wierzytelności przysługującej Spółce względem [...] S.A. oraz możliwości zaspokojenia zobowiązania podatkowego Spółki z kwoty zgromadzonej w depozycie sądowym, przy jednoczesnym ograniczeniu poczynionych ustaleń faktycznych do stanu istniejącego na koniec 2014r. oraz koniec 2016r., co doprowadziło do nieprawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie możliwości zaspokojenia zobowiązań podatkowych Spółki z wierzytelności przysługującej Spółce względem [...] S.A.;
2) przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 116 § 1 O.p. poprzez orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego ze Spółką za jej zaległości podatkowe, pomimo niewykazania przez organ prowadzenia egzekucji
z całego majątku Spółki, tj. z wierzytelności przysługujących Spółce wobec [...] A. B. oraz [...] sp. z o.o., co wyklucza możliwość uznania, że egzekucja przeciwko Spółce okazała się bezskuteczna, a co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji pomimo niespełnienia ustawowych przesłanek orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego ze Spółką;
3) przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 116 § 1 pkt 2 O.p. poprzez orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego ze Spółką za jej zaległości podatkowe, pomimo wskazania przez Skarżącego wierzytelności przysługującej Spółce wobec [...] S.A., faktu zdeponowania tej kwoty przez [...] S.A. w depozycie sądowym oraz toczącego się postępowania przed Sądem Okręgowym w Warszawie pod sygnaturą akt XX GNs 1/17 o wydanie środków pieniężnych z depozytu, a w konsekwencji zaistnienia okoliczności zwalniającej Skarżącego z odpowiedzialności;
4) przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 116 § 2 O.p. poprzez orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego ze Spółką za jej zaległości podatkowe pomimo niepełnienia przez stronę funkcji członka zarządu Spółki w okresie, w jakim upływał termin płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za grudzień 2013r. oraz termin płatności podatku dochodowego od osób prawnych za 2013r., oraz o odsetkach od tych zaległości i kosztach egzekucji.
Z ostrożności procesowej, w razie nieuwzględnienia powyższych zarzutów, Skarżący zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122, art. 124, art. 187 § 1 oraz art. 210 § 4 O.p. poprzez niedokonanie wyczerpujących ustaleń oraz niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowodów, na podstawie których organ ustalił wysokość kosztów egzekucyjnych oraz należnych odsetek za zwłokę, co pozbawia stronę możliwości zweryfikowania prawidłowości obliczeń dokonanych przez organ.
W związku z powyższymi zarzutami, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości oraz uchylenie decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]. i umorzenie postępowania. W przypadku nieuwzględnienia zarzutów podstawowych, w związku z zarzutami ewentualnymi, Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w części orzekającej o jego solidarnej odpowiedzialności ze Spółką za jej zaległości podatkowe w zakresie kosztów postępowania egzekucyjnego oraz należnych odsetek za zwłokę oraz uchylenie w tym zakresie decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia
[...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
I. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r., poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa.
II. Zasadniczym przedmiotem sporu w sprawie jest zagadnienie, czy istniały podstawy faktyczne i prawne orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, jako prezesa zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T. wraz ze Spółką, za jej zaległości podatkowe powstałe wskutek nieuregulowania zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013r. w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł oraz niezapłacone koszty postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie [...]zł i za odsetki za zwłokę od nieuregulowanej w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiąc grudzień 2013r. w wysokości [...] zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł.
Zdaniem organów podatkowych zaszły podstawy do orzeczenia tej odpowiedzialności
w oparciu o przesłanki zawarte w art. 116 § 1 i 2 O.p., bowiem w okresie, w którym upływał termin płatności wymienionych należności, Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu [...] Sp. z o.o. Stwierdzono także bezskuteczność prowadzonej
z majątku tej Spółki egzekucji. Ponadto, mimo niewypłacalności Spółki, nie złożono we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego, a Skarżący nie wykazał okoliczności, że niezłożenie takiego wniosku nastąpiło bez jego winy. Skarżący nie wskazał także mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.
Skarżący natomiast wskazuje na brak podstaw do orzeczenia o jego odpowiedzialności w zakresie podanym w decyzji, bowiem jego mandat jako członka zarządu wygasł
z dniem [...]. Podnosi także zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej w tym art. 122, art. 187 § 1, art. 210 § 4 - poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie terminu zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jak również w zakresie odnoszącym się do wierzytelności przysługującej Spółce względem [...] S.A. Stawia również zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez brak obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego do czasu zakończenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko poborcy skarbowemu, któremu zarzuca się przewłaszczenie należności Spółki. Ponadto Skarżący zarzuca naruszenie art. 116 § 1 O.p. z uwagi na niewykazanie przez organ bezskuteczności egzekucji wobec majątku Spółki. W ocenie Skarżącego, organ nie wyjaśnił również wyczerpująco, w jaki sposób ustalił wysokość kosztów egzekucyjnych.
W zaistniałym sporze rację należy przyznać organowi. Sąd nie podziela zarzutów skargi, bowiem zebrany materiał dowodowy oraz dokonane ustalenia organów podatkowych i ich prawnopodatkowa ocena są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w mających zastosowanie w sprawie przepisach prawa.
III. Należy zauważyć, że stosownie do art. 22 ustawy z dnia 10 września 2015r.
o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015r., poz. 1649 ze zm.) do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy.
W myśl art. 107 § 1 O.p. za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem również osoby trzecie, solidarnie z podatnikiem. Zgodnie z art. 108 § 1 O.p. o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji. Zasady odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych, jako osób trzecich, w brzmieniu adekwatnym do rozpoznawanej sprawy, określa art. 116 § 1 O.p. stanowiący, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług, a także ich oprocentowanie i koszty postępowania egzekucyjnego (art. 116 § 2 O.p.). Wskazane przepisy stosuje się również do byłego członka zarządu (art. 116 § 4 ).
Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że na organie podatkowym spoczywa obowiązek wykazania tzw. przesłanek pozytywnych odpowiedzialności członka zarządu spółki, tj. pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązania podatkowego, które przekształciło się
w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko spółce, natomiast ciężar udowodnienia istnienia jakiejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności (przesłanki negatywnej), spoczywa na członku zarządu (v. wyroki NSA: z dnia 22 listopada 2006r. sygn. akt I FSK 189/06,
z dnia 7 lipca 2009r. sygn. akt II FSK 371/08, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, jak i pozostałe przywołane orzeczenia sądów administracyjnych).
IV. W zakresie pierwszej z wymienionych przesłanek, którą powinien był wykazać organ, tj. pełnienia przez Skarżącego obowiązków członka zarządu w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązania podatkowego podnieść należy, że z akt sprawy wynika, iż na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia
[...]. Rep. A Nr [...] została zawiązana Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] z siedzibą w W.. Zgodnie z § 24 umowy, organami Spółki są Zgromadzenie Wspólników i Zarząd. Do Zgromadzenia Wspólników należą między innymi sprawy z zakresu powoływania i odwoływania członków Zarządu w drodze uchwał (§ 30 pkt 11 umowy). Zarząd składa się z jednego lub większej liczby członków, stosownie do zapisu § 33 umowy. Członkowie Zarządu, jak stanowi § 34 umowy, mogą być odwołani w każdym czasie uchwałą wspólników. W myśl § 37 umowy do pierwszego składu Zarządu powołano J. K. i H. G.. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w Krajowym Rejestrze Sądowym, gdzie Sąd Rejonowy dla Miasta Stołecznego Warszawy w Warszawie XIX Wydział Gospodarczy
w dniu [...]. na podstawie postanowienia dokonał rejestracji Spółki z o.o. [...]. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki uchwałą Nr [...] z dnia
[...]. dokonało zmiany paragrafu 2 umowy spółki i od tej chwili Spółka zaczęła funkcjonować pod firmą [...] Sp. z o.o. Z kolei uchwałą Nr [...] z dnia
[...]. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników [...].pl postanowiło zmienić nazwę Spółki, która od tej daty występowała pod firmą: [...]
Sp. z o.o. W tym samym dniu, tj. [...]. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników postanowiło uchwałą Nr [...] odwołać ze składu Zarządu jedynego członka Zarządu - T. B. i na jego miejsce powołać Skarżącego, tj. Ł. K.. W dniu [...]. Sąd Rejonowy dla Miasta Stołecznego Warszawy w Warszawie XII Wydział Gospodarczy dokonał wpisu do rejestru KRS
w zakresie zmiany siedziby Spółki. Od tego momentu adresem Spółki jest - T.,
ul. [...]. Z informacji odpowiadającej odpisowi z rejestru przedsiębiorców numer [...] według stanu na dzień [...]. wynika, że Skarżący cały czas pełni funkcję Prezesa Zarządu w Spółce z o.o. [...] (k. 523-527, tom 2 akt administracyjnych). Zatem, nie ulega wątpliwości, że w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2013r. oraz zaliczki na ten podatek za miesiąc grudzień 2013r., Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu "[...]" Sp. z o.o.
V. Skarżący powołując się na art. 202 § 1 kodeksu spółek handlowych (dalej: k.s.h.) podnosi, że pełnym rokiem obrotowym pełnienia przez niego funkcji członka zarządu był 2012r., za który sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone przez Zgromadzenie Wspólników w dniu [...]. i tym samym wygasł jego mandat jako członka zarządu Spółki. Na podstawie tego przepisu: "Jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, mandat członka zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu." Stosownie zaś do art. 202 § 2 k.s.h. "W przypadku powołania członka zarządu na okres dłuższy niż rok, mandat członka zarządu wygasa
z dniem odbycia zgromadzenia wspólników, zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za ostatni pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu, chyba że umowa spółki stanowi inaczej."
W tym kontekście skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, że brak dowodu na to, aby istniały w formie pisemnej uchwały
o odnowieniu członkom zarządu mandatu na kolejne kadencje (o powołaniu na kolejne kadencje), nie stoi na przeszkodzie ocenie, iż byli oni powoływani w formie uchwał podejmowanych per pacta concludentia, jeżeli niesporne okoliczności faktyczne jednoznacznie wskazują na dorozumianą wolę wspólników utrzymywania składu zarządu w jego dotychczasowym składzie i odnawiania mu mandatu (zob. wyrok NSA
z dnia 22 marca 2013r., sygn. akt I FSK 862/12; z dnia 26 października 2017r., sygn. akt I FSK 240/16 i I FSK 241/16; wyrok Sądu Najwyższego dnia 4 marca 2015r., sygn. akt IV CSK 340/14). W wymienionych wyżej wyrokach z dnia 26 października 2017r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że użyty w art. 116 § 2 O.p. zwrot legislacyjny: "pełnienie obowiązków członka zarządu", obejmuje również sytuację, w której mimo braku pisemnej uchwały o "odnowieniu" mandatu członka zarządu (w warunkach,
o których mowa w art. 202 § 1 k.s.h.), osoba taka - z akceptacją wspólników
- w dalszym ciągu, w niezmienny sposób prowadzi sprawy spółki i nie są podejmowane żadne działania mające zakończyć faktyczny zarząd spółką oraz wykreślenie dotychczasowego członka zarządu z Krajowego Rejestru Sądowego.
Podobne stanowisko wyrażono także w wyroku WSA w Poznaniu z dnia
10 listopada 2015r., sygn. akt I SA/Po 1288/14, stosownie do którego osoba, która faktycznie pełniła funkcję członka zarządu w okresie, w którym powstały zobowiązania podatkowe, nie może powoływać się na okoliczność, że jej mandat wygasł na podstawie art. 202 § 1 k.s.h., dla uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe, którą ponosi na podstawie art. 116 O.p.
Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2016r., sygn. akt II FSK 468/15 skład orzekający wyjaśnił, że brak wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego faktu wygaśnięcia mandatów członków zarządu spółki z o.o. powołanych umową wspólników na te stanowiska na czas nieoznaczony, w związku
z zatwierdzeniem przez uchwałę jej wspólników sprawozdania finansowego tej spółki za pierwszy pełny rok obrotowy, przy zaistnieniu innych jeszcze okoliczności związanych
z dalszym pełnieniem tych stanowisk przez tych członków zarządu, prowadzić może do ich odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na zasadach wskazanych
w art. 116 § 1-4 O.p. Podobnie w wyroku z dnia 22 marca 2013r., sygn. akt I FSK 862/12 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że mandat do pełnienia funkcji
w zarządzie nie wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy, nawet jeśli zaniedbało ono powołania w tym momencie nowego zarządu, jeżeli członek zarządu wciąż faktycznie sprawuje dotychczas pełnioną funkcję, podpisując dokumenty finansowe, jak i inne dokumenty oraz nie składa rezygnacji. Analogiczne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 czerwca 2016r., sygn. akt II FSK 1580/14.
VI. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy podkreślić, że w dniu [...]. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników postanowiło uchwałą Nr [...] odwołać ze składu Zarządu jedynego członka Zarządu - T. B.
i na jego miejsce powołać Skarżącego - Ł. K.. Organ ustalił, że na dzień [...]. - stosownie do wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym - Skarżący cały czas sprawował funkcję prezesa zarządu Spółki (od powołania go na tę funkcję nie było zmian). Brak jest zatem dowodów na odwołanie Skarżącego z funkcji członka zarządu.
Trafnie organ podnosi, że faktyczne sprawowanie przez Skarżącego funkcji członka zarządu Spółki w całym okresie objętym decyzją o jego odpowiedzialności potwierdza także wiele innych zebranych dowodów w sprawie np.: oświadczenie członków zarządu Spółki z o.o. [...] z dnia [...]. o wniesieniu
w całości wkładów na pokrycie kapitału zakładowego; uchwała zarządu Nr [...]
z dnia [...].; bilans sporządzony na dzień [...]. z dnia
[...].; rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do [...]. z dnia [...].; lista wspólników Spółki z dnia: [...].,
[...]., [...].; bilans sporządzony na dzień [...].; rachunek zysków i strat za okres od dnia 1 stycznia do [...]. z dnia [...].; bilans sporządzony na dzień [...]. z dnia [...].; wprowadzenie do sprawozdania finansowego za 2013r. z dnia [...].; oświadczenie zarządu z dnia [...].; oświadczenie zarządu z dnia
[...]. w przedmiocie sprawozdania finansowego Spółki za 2013r.; wniosek o zmianę wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym z dnia [...].; sprawozdanie zarządu z działalności Spółki za 2013r. z dnia [...]. oraz protokół z zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...]. - na których Skarżący złożył podpis. Organ odwoławczy odniósł się do tego zagadnienia na s. 9-10 zaskarżonej decyzji, a podana argumentacja z powołaniem się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego zasługuje na aprobatę.
VII. Dodatkowo należy podnieść, że nawet rezygnacja Skarżącego z pełnienia funkcji członka zarządu Spółki w dniu [...]. nie była skuteczna (k. 5-6,
t. 1/4). Z akt sprawy nie wynika, aby oświadczenie z dnia [...].
o rezygnacji z pełnienia funkcji Prezesa zarządu zostało złożone/zakomunikowane Zgromadzeniu Wspólników. Brak jest jakiegokolwiek dowodu, który potwierdzałby, że niniejsze lub inne tego rodzaju pismo dotarło do właściwego organu Spółki (zgromadzenia wspólników). Wręcz przeciwnie z akt sprawy wynika, że Sąd Rejonowy w Toruniu VII Wydział Gospodarczy zarządzeniem z dnia [...]. sygn. akt [...] na mocy art. 7 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego z dnia
[...]. poprzez złożenie dokumentu rezygnacji członka zarządu Spółki wobec powołanego w tym celu przez Zgromadzenie Wspólników pełnomocnika
(art. 210 § 1 Kodeksu spółek handlowych) wraz z dowodem dojścia tego oświadczenia do wiadomości wymienionej osoby (art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego). Z uwagi na nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych pisma, Sąd Rejonowy
w Toruniu zarządzeniem z dnia [...]. sygn. akt 17267/16/458 zarządził zwrot pisma procesowego z dnia [...]. (k. 3, 5, 11 t. 1/4). Sąd rejestrowy zatem nie uwzględnił jako skutecznej rezygnacji z członka zarządu Spółki.
Ponadto należy mieć na uwadze, że po dacie rzekomej rezygnacji z funkcji członka zarządu, Skarżący nadal podpisywał dokumenty Spółki jako prezes zarządu np. oświadczenie zarządu z dnia [...]. w przedmiocie sprawozdania finansowego Spółki za 2013r.; wniosek o zmianę wpisu w krajowym rejestrze Sądowym z dnia [...].; sprawozdanie zarządu z działalności Spółki za 2013r. z dnia [...]., czy protokół z zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...].
Warto w tym miejscu przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 3 sierpnia 2017r., sygn. akt II FSK 807/17, w którym Sąd orzekł, że faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu w spółce z o.o. nawet po formalnej rezygnacji z funkcji członka zarządu w tejże spółce, powoduje odpowiedzialność podatkową tego podmiotu przewidzianą w art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej. Sąd w tut. składzie przywołany pogląd podziela.
Ponadto Sąd zauważa, że z protokołu rozprawy z dnia [...]. przed Sądem Rejonowym w Toruniu wynika, iż Skarżący oświadczył, że jest przedstawicielem spółki [...] Sp. z o.o. Powyższe przesądza, że Skarżący nadal traktował siebie jako reprezentanta tej Spółki także w 2015r. i tak był traktowany również przez Sąd powszechny – jako "prezes dłużnika", "przedstawiciel dłużnika" (k. 537, t. 2/4).
Uwzględniając podane okoliczności i zgromadzony materiał dowodowy, za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 116 § 2 O.p. poprzez przyjęcie, że termin płatności za zobowiązania, za które została orzeczona solidarna odpowiedzialność Skarżącego, upływał w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu Spółki. Rację ma organ, że Skarżący pełnił formalnie i faktycznie funkcję członka zarządu w okresie powstania wymienionego w decyzji podatku dochodowego od osób prawnych za 2013r., o czym przesądza wiele dowodów już wyżej wskazanych,
a szczegółowo opisanych w decyzji organów podatkowych i załączonych do akt sprawy administracyjnej.
VIII. Odnośnie do kolejnej pozytywnej przesłanki odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej dotyczącej bezskuteczności egzekucji, wobec tego, że pojęcia tego nie wyjaśnia ani ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ani też ustawa Ordynacja podatkowa, pojęcie to należy rozumieć zgodnie z dyrektywami wykładni językowej i powiązać je z celem postępowania egzekucyjnego. W języku potocznym pod pojęciem bezskuteczności rozumie się nieprzynoszenie pożądanych rezultatów, daremność, bezowocność ("Słownik Języka Polskiego" pod redakcją
M. Szymczaka, Warszawa 1978, t. I, s. 150). Celem egzekucji jest doprowadzenie do zaspokojenia roszczeń wierzyciela. W związku z powyższym o skuteczności egzekucji można mówić wówczas, gdy zostanie osiągnięty oczekiwany rezultat, a więc zostanie wyegzekwowana kwota długu. W uchwale z dnia 8 grudnia 2008r., sygn. akt II FPS 6/08 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Takie dowody, związane
z bezskutecznym poszukiwaniem majątku Spółki, a tym samym bezskutecznością egzekucji, zostały w rozpoznawanej sprawie zgromadzone.
W ocenie składu orzekającego organy podatkowe zasadnie przyjęły, że egzekucję prowadzoną z majątku Spółki należało uznać za bezskuteczną. Wniosek taki nasuwa nie tylko formalne stwierdzenie bezskuteczności egzekucji postanowieniami
Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...].
o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (k. 554-556, t. 2/4), ale również zgromadzone dowody obrazujące przebieg egzekucji oraz czynności podejmowane przez organ egzekucyjny, szczegółowo opisane w wydanych decyzjach. Podać należy, że postępowanie egzekucyjne było prowadzone przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. oraz Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...].
I tak z akt administracyjnych wynika, że organ egzekucyjny - Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. w dniach [...] - wystosował zawiadomienia: do BRE Bank S.A., Banku Spółdzielczego w T., Idea Bank S.A. i mBanku S.A. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelności z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. W dniach 19 marca, [...]., [...], [...]., [...]. banki poinformowały, że brak jest środków na rachunkach Spółki, wskazując niekiedy na zbieg egzekucji.
Ponadto organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...].,
[...]., [...]., [...]. i [...]. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelności z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, podjął próbę zajęcia rachunków w Bankach: [...]. W odpowiedzi na powyższe, banki pismami m.in. z dnia [...] i [...]. i [...]. poinformowały, że nie prowadzą rachunków Spółki.
Organ egzekucyjny w dniu [...]. dokonał następujących zajęć praw majątkowych stanowiących wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank:
zawiadomienie w firmie [...] - zajęcie nieskuteczne; dłużnik zajętej wierzytelności pismem z dnia [...]. poinformował, że nie może zrealizować zajęcia, gdyż wierzytelność Spółki uległa przedawnieniu. Ponadto oświadczył w dniu [...]., że powstała kwota nie została uregulowana ze względu na niewłaściwe wykonanie usługi przez Spółkę i pozostaje kwestią sporną między kontrahentami;
zawiadomienie w Pagis P. A. - zajęcie nieskuteczne; korespondencja skierowana do dłużnika zajętej wierzytelności została doręczona w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.) w dniu [...].; z adnotacji umieszczonej na kopercie wynika, że mieszkanie było zamknięte; ponaglenie z dnia [...]. zostało również odebrane trybie art. 44 k.p.a.;
zawiadomienie w [...] S.A. - zajęcie nieskuteczne; dłużnik zajętej wierzytelności pismem z dnia [...]. poinformował, że nie posiada żadnych zobowiązań wobec Spółki;
- zawiadomienie w [...]. Spółka z o.o. - zajęcie nieskuteczne; w dniu [...]. i [...]. organ egzekucyjny wystosował ponaglenia, pomimo tego podmiot ten nie udzielił odpowiedzi; w dniu [...]. poborca skarbowy ustalił, że podmiot ten nie prowadzi działalności pod wskazanym w zajęciu adresem;
zawiadomienie w [...] S.A. - zajęcie nieskuteczne; korespondencja skierowana do dłużnika zajętej wierzytelności została doręczona w dniu [...]. w trybie art. 44 k.p.a.; na potwierdzeniu odbioru znajduje się adnotacja: "Biuro zamknięte", natomiast na ponagleniu dłużnika zajętej wierzytelności z dnia [...]. pracownik Poczty Polskiej S.A. umieścił adnotację: "adresat wyprowadził się";
zawiadomienie w [...] Spółka jawna - zajęcie nieskuteczne; dłużnik zajętej wierzytelności pismem z dnia [...]. poinformował, że nie posiada żadnych zobowiązań wobec Spółki;
zawiadomienie w [...] Spółka z o.o. - zajęcie nieskuteczne; korespondencję skierowaną do dłużnika zajętej wierzytelności doręczono w trybie zastępczym (art. 44 k.p.a.) w dniu [...].; na potwierdzeniu odbioru umieszczono adnotację: "Biuro zamknięte", natomiast na ponagleniu dłużnika zajętej wierzytelności z dnia [...]. pracownik Poczty Polskiej S.A. zawarł adnotację: "adresat wyprowadził się";
zawiadomienie w [...] S.A. - korespondencja skierowana do dłużnika zajętej wierzytelności została doręczona w dniu [...]. w trybie art. 44 k.p.a.; ponaglenie organu egzekucyjnego z dnia [...]. również odebrane w ww. trybie, natomiast na ponagleniu z dnia [...]. znajduje się adnotacja listonosza: "adresat wyprowadził się". Po zweryfikowaniu adresu spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym organ egzekucyjny ponownie w dniu [...]. zawiadomieniem dokonał zajęcia prawa majątkowego. W konsekwencji podjętych działań, [...] S.A. pismem z dnia [...]. uznał zajętą wierzytelność i poinformował organ egzekucyjny, że posiada wobec Spółki zobowiązanie w łącznej kwocie [...]zł, jednakże nie może jej przekazać z uwagi na brak płynności finansowej. Organ egzekucyjny pismem z dnia [...]. zwrócił się z wnioskiem do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. o przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że firma [...] S.A. posiada ww. zaległość wobec Spółki. Dlatego też Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. wystawił na dłużnika zajętej wierzytelności w dniu [...]. tytuł wykonawczy Nr [...]. Organ egzekucyjny w dniu
[...]. dokonał zajęć rachunków bankowych: w PKO B.P. S.A. (odpowiedź z Banku z dnia [...]. - zbieg egzekucji z wieloma komornikami na terenie kraju), Banku Millenium S.A. (odpowiedź Banku z dnia [...]. - zajęcia wielu organów), Idea Banku S.A. (odpowiedź Banku z dnia [...]. - zbieg egzekucji z wieloma komornikami na terenie kraju) i mBanku S.A. (odpowiedź Banku
z dnia [...]. - brak rachunku bankowego). W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu organ egzekucyjny pismem
z dnia [...]. przekazał go wraz z aktami egzekucyjnymi do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K.. Naczelnik Pierwszego Ś. Urzędu Skarbowego w S. z uwagi na brak możliwości dokonania czynności egzekucyjnych zwrócił zlecenie rekwizycyjne bez wykonania. Postanowieniem z dnia
[...]. postępowanie egzekucyjne wobec [...] S.A. zostało umorzone
z uwagi na bezskuteczność egzekucji;
zawiadomienie w [...] Spółka z o.o. - zajęcie nieskuteczne; korespondencja skierowana do dłużnika zajętej wierzytelności została doręczona w dniu [...]. w trybie art. 44 k.p.a.; na ponagleniu dłużnika zajętej wierzytelności z dnia
[...]. pracownik Poczty Polskiej S.A. umieścił adnotację: "adresat wyprowadził się".
W konsekwencji powyższych ustaleń należy stwierdzić, że czynności podjęte wobec ww. podmiotów nie doprowadziły do pozyskania środków, z których mogłoby dojść do zapłaty należności podatkowych od Spółki z o.o. [...]. Brak możliwości uregulowania należności podatkowych wynika zatem nie tylko
z postanowienia organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ale również z wielu innych dowodów, w tym wyżej przywołanych.
IX. W dniu [...]. Skarżący przedłożył w Urzędzie Skarbowym
w T. kopie faktur VAT wystawione przez Spółkę z o.o. [...] celem dokonania zajęć wierzytelności. Zauważyć jednak należy, że organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...].:
- dokonał zajęcia wierzytelności w [...] S.A. - korespondencja skierowana do dłużnika zajętej wierzytelności została doręczona w dniu [...]. w trybie art. 44 k.p.a. Na ponaglenie organu egzekucyjnego z dnia [...]. następca prawny Spółki - [...] S.A. odpowiedział pismem z dnia [...]. wyjaśniając, że od stycznia 2012r. firma nie dokonywała i nie dokonuje żadnych transakcji i rozliczeń z [...] Spółką z o.o.;
- dokonał zajęcia wierzytelności w [...] S.A. - korespondencja skierowana do dłużnika zajętej wierzytelności została doręczona w dniu [...]. w trybie art. 44 k.p.a.; podobnie dokonano ponaglenia z dnia [...]. - na potwierdzeniu odbioru umieszczono adnotację: "Mieszkanie zamknięte".
Ponadto w dniach [...]., [...], [...]. - poborca skarbowy sporządził raporty o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych. W raportach ujawniono, że [...] Spółka z o.o. pod wskazanym adresem nie prowadzi działalności.
Poborca skarbowy w dniu [...]. dokonał także zajęcia ruchomości stanowiących własność Spółki z o.o. [...] drukarki K. [...], laptopów [...] (3 sztuki), notebooków [...] (2 sztuki), drukarki B. [...], drukarki [...], drukarki [...] (k. 558-559,
t. 2/4). Ostatecznie egzekucja z tych ruchomości okazała się jednak niemożliwa z uwagi na brak możliwości ustalenia miejsca ich przechowywania.
Nadto Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Woli
w Warszawie pismami z dnia 16 stycznia i [...]. dokonał zajęcia udziałów i zysków w Spółce z o.o. [...] [...] należących do dłużnika [...] S.A. z siedzibą w W.. Z kolei w dniu [...]. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym we [...] dokonał zajęcia udziałów i wierzytelności zobowiązanego, tj. Spółki akcyjnej [...] należne od Spółki z o.o. [...]. Nadto w dniu
[...]. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Miasta Stołecznego Warszawy pismem Nr [...] dokonał zajęcia udziałów, wierzytelności i praw dłużnika [...] S.A. posiadanych w Spółce z o.o. [...].
Z powyższego jednoznacznie wynika, że wskazane okoliczności nie mogą stanowić potwierdzenia dla skutecznego pozyskania środków od wymienionych podmiotów.
X. Zasadnie Dyrektor przywołuje także szereg innych ustaleń, które świadczą
o bezskuteczności egzekucji wobec Spółki z o.o. [...], tj.:
- podmiot nie posiada jakichkolwiek praw do nieruchomości ujawnionych w rejestrach KRS i ruchomości zabezpieczonych zastawem rejestrowym (pismo Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia [...]. - k. 580-581, t. 2/4),
- wykaz majątku Spółki złożony ustnie przez przedstawiciela Spółki, tj. Skarżącego do protokołu z dnia [...]. na rozprawie w sprawie o sygn. akt I Co 679/15,
z którego wynika, że "(...) Spółka nie posiadała nigdy nieruchomości. Potrzebne były tylko komputery, biurka, sprzęt elektroniczny. Spółka cały czas funkcjonuje pod wskazanym adresem. Jest to firma jednoosobowa. Działalność gospodarcza jest cały czas prowadzona. Księgowość jest już prowadzona we własnym zakresie. Sprzęt jest cały czas na [...] - w siedzibie spółki. Poborca spisał cały sprzęt. Od tamtego czasu nic się nie zmieniło (...)" (k. 537-548, t. 2/4),
- podmiot nie figuruje w centralnej ewidencji pojazdów - informacja z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców Oddział P. z dnia [...]. i [...]. (k. 571-578, t. 2/4),
- w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych podmiot nie figuruje (dnia [...].; k. 561-563, t. 2/4),
- w systemie OGNIVO ustalono rachunek bankowy w mBank S.A. (1 lutego 2017r.;
k. 570, t. 2/4) - zajęty w postępowaniu egzekucyjnym; w wyniku zajęcia nie uzyskano żadnych kwot,
- w systemie CERBER ustalono rachunki bankowe w Idea S.A., mBank S.A. (22 marca 2017r.; k. 564-565, t. 2/4) - zajęte w postępowaniu egzekucyjnym; w wyniku zajęcia nie uzyskano żadnych kwot,
- w CZM (System Czynności Majątkowych) – Spółka nie występuje jako strona.
XI. W związku z ustalonymi okolicznościami Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. postanowieniami z dnia [...]. Nr [...].DS i Nr [...] umorzył postępowania egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanego [...] Spółka z o.o. m.in. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...] dotyczących zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013r. i odsetek od nieuregulowanej w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za grudzień 2013r. (k. 554-556, t. 2/4).
Ponadto postanowieniami tymi umorzono postępowania egzekucyjne prowadzone wobec Spółki w przedmiocie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług oraz zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.
W konsekwencji powyższego uprawnione jest stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o bezskuteczności egzekucji z majątku [...]
Sp. z o.o. Podnieść należy, że postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały wydane w 2017r., a zatem w roku wydania decyzji organu pierwszej instancji (zaś zaskarżona decyzja – w styczniu 2018r.), stąd nie można zarzucać odwołania się w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego do nieaktualnych ustaleń organu egzekucyjnego sprzed kilku lat.
XII. Zdaniem tut. Sądu, Skarżący nie wykazał również istnienia okoliczności, które uwalniałyby go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki,
a wymienione w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p. Sąd akceptuje ocenę organów, że Skarżący nie wskazał mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości podatkowych. Okolicznością zwalniającą członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości spółki nie jest wskazanie mienia jakiegokolwiek, ale takiego, które faktycznie, realnie i w sposób nie budzący wątpliwości umożliwia zaspokojenie istniejących zaległości podatkowych. Określenie "zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części" oznacza, że można przewidzieć z dużą dozą pewności, iż egzekucja będzie skuteczna i doprowadzi do wyegzekwowania należności, a ich wysokość będzie miała wartość stanowiącą znaczny (duży) odsetek, porównując ją z wysokością zaległości podatkowych spółki. Zdaniem tut. Sądu, Skarżący nie wskazał ani nie przedłożył żadnego dowodu potwierdzającego posiadanie przez Spółkę [...] majątku, z którego można byłoby faktycznie zaspokoić roszczenia z tytułu zaległości podatkowych i to w znacznej części. W tej sytuacji w pełni na aprobatę zasługuje stanowisko organów o braku wskazania przez Skarżącego majątku, z którego mogłoby dojść do zaspokojenia wierzyciela.
Odnośnie do przedłożonych przez Skarżącego w dniu [...]. (k. 300-324) w Urzędzie Skarbowym faktur VAT wystawionych przez Spółkę zauważyć należy, że już wcześniej znajdowały się one w posiadaniu organu egzekucyjnego. Na ich podstawie w dniu [...]. dokonano zajęcia praw majątkowych stanowiących wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności, jednakże nie mogą one stanowić potwierdzenia dla skutecznego pozyskania środków od wskazanych w nich podmiotów, bowiem podjęte czynności przez organ nie przyniosły pozytywnego rezultatu, jak już wcześniej wyjaśniono.
XIII. W przedmiocie podniesionych w skardze uwag dotyczących przysługujących Spółce wierzytelności w wysokości około [...] zł od firmy [...] S.A. podnieść należy, że organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...]. dokonał próby zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w Spółce akcyjnej [...], jednakże okazała się ona nieskuteczna, bowiem podmiot ten nie podjął korespondencji.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...]. spisano ze Stroną skarżącą protokół o stanie majątkowym zobowiązanego – Spółki z o.o. [...]. Skarżący podał m.in., że siedziba Spółki mieściła się przy ul. [...] w T.
w wynajmowanym lokalu. Wyposażenie było własnością właściciela lokalu. Spółka nie posiada nieruchomości i pojazdów. Oświadczył także, że Spółka [...] S.A. posiada zobowiązania pieniężne wobec Spółki z o.o. [...] w kwocie [...]zł. Nie ma natomiast wiedzy czy Spółka z o.o. [...] nadal prowadzi działalność gospodarczą
(k. 549, t. 2/4).
Istotną dla sprawy jest również okoliczność dokonania zajęcia przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Woli w Warszawie pismami z dnia [...]. oraz [...]. udziałów i zysków w Spółce z o.o. [...] [...] należących do dłużnika [...] S.A. z siedzibą w W. w celu zaspokojenia należności w łącznych kwotach: [...] zł i [...] zł. W dniu
[...]. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym we [...] dokonał zajęcia udziałów i wierzytelności obowiązanego (tj. Spółki akcyjnej [...] należne od Spółki z o.o. [...] (sygn. sprawy [...]) w celu zapłaty sumy należności głównej [...] zł. Z kolei w dniu [...]. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Miasta Stołecznego Warszawy na wniosek wierzyciela [...] [...] Spółka z o.o. w likwidacji, pismem Nr [...] dokonał zajęcia udziałów, wierzytelności i praw dłużnika [...] S.A. posiadanych w Spółce z o.o. [...] w celu zapłaty łącznej sumy [...] zł. Nie budzi zatem wątpliwości, że dokonano już zajęcia udziałów, wierzytelności i zysków na łączną kwotę przekraczającą wielokrotnie kwotę [...]zł. Ponadto nie może ujść uwadze, że sam Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że powołana kwota około [...] zł jest w depozycie bankowym, bowiem obecnie toczy się postępowanie przed Sądem Okręgowym w W. pod sygnaturą XX Gns 1/17 o jej wydanie. Zatem zgodzić się należy z organem podatkowym, że próba przeprowadzenia egzekucji z ww. wierzytelności jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym. W konsekwencji wskazanie wierzytelności w wysokości ok. [...] zł od [...] S.A. nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi. W związku z powyższym niezasadne byłoby również przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka T. B., członka zarządu S.A. [...], na tę okoliczność.
Mając na uwadze powyższe w pełni zgodzić się należy z organem, że Skarżący nie wskazał realnego majątku, z którego mogłoby dojść do faktycznego zaspokojenia wierzyciela w znacznej części.
XIV. W kwestii obowiązku wykazania przez Skarżącego, że we właściwym czasie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy należy podać, mając na uwadze przepisy adekwatne dla rozpoznawanej sprawy, iż zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z kolei na podstawie art. 11 tej ustawy, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, natomiast dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Stosownie natomiast do art. 21 ust. 1 i 2 tej ustawy, dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić
w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami.
Sformułowanie art. 21 u.p.u.n. dotyczące "właściwego czasu" do zgłoszenia wniosku, jak również ocena przesłanek wymienionych w art. 11 ("nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych" oraz "gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku") oznacza, że czasem właściwym do podjęcia tych czynności jest czas, w jakim zarząd spółki, niebędący w stanie zrealizować zobowiązań względem jej wierzycieli, winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wierzycieli (np. wyrok NSA
z 18 marca 2015r., I FSK 74/14). Celem postępowania upadłościowego jest ochrona praw wierzycieli oraz zaspokojenie roszczeń wobec upadłego w sposób przewidziany przepisami. Termin na złożenie przez przedsiębiorcę wniosku o ogłoszenie upadłości, liczony od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, ma na celu ograniczenie do niezbędnego minimum czasu, w którym dłużnik może rozporządzać swoim majątkiem. Wniosek o ogłoszenie upadłości można uznać za złożony we właściwym czasie tylko wtedy, gdy nie upłynęło więcej niż dwa tygodnie od chwili, gdy bądź to przedsiębiorca nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań bądź też, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11 Prawa upadłościowego i naprawczego). Takie też stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006r., I FSK 1115/05; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2006r., II FSK 1287/05; S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2009, s.552).
Niezgłoszenie we właściwym czasie stosownego wniosku jest wynikiem zawinionego zaniechania obowiązków członka zarządu (v.: wyrok SN z 20 stycznia 2011r., II UK 174/10, publ. OSNP 2012/5-6/73; wyrok NSA z dnia 19 lutego 2013r.,
I GSK 239/12).
Mając na uwadze powyższe rozważania podnieść należy, że w toku postępowania organy dokonały analizy pod kątem czy i kiedy zaistniała w sprawie przesłanka do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki. W tym celu m.in. poddano analizie sprawozdania finansowe za lata 2010-2013 oraz inne materiały zebrane w sprawie - deklaracje, karty kontowe Spółki, listy zaległości wraz z odsetkami, raporty Poltax.
Jak wynika z bilansów sporządzonych na dzień koniec 2010r., 2011r., 2012r. i 2013r. Spółka osiągnęła zysk w wysokości: [...] zł za 2011r., [...] zł za 2012r., [...] zł za 2013r. oraz stratę w wysokości [...] zł za 2010r. Kapitał własny Spółki wykazywał w analizowanych latach wartość dodatnią: [...] zł - 2010r., [...] zł - 2011r., [...] zł - 2012r., [...] zł - 2013r. Zobowiązania długoterminowe i krótkoterminowe Spółki łącznie wyniosły odpowiednio: [...] zł - 2010r., [...] zł - 2011r., [...] zł - 2012r. (brak zobowiązań długoterminowych), [...] zł - 2013r. (brak zobowiązań długoterminowych). Natomiast majątek Spółki kształtował się następująco: [...] zł - 2010r., [...] zł - 2011r., [...] zł - 2012r., [...] zł - 2013r. Należności krótkoterminowe wyniosły na ostatni dzień roku: 2010, 2011, 2012, 2013 odpowiednio: [...] zł, [...] zł, [...] zł i [...] zł. Spółka nie wykazała należności długoterminowych. Ponadto środki trwałe kształtowały się na poziomie: [...] zł - 2010r., [...] zł - 2011r., [...] zł - 2012r., [...] zł - 2013r. Spółka posiadała środki pieniężne w kasie i na rachunkach, których wielkość w 2010r. wyniosła [...] zł, w 2011r. - [...] zł, w 2012r. - [...] zł i w 2013r. - [...] zł.
Analizując sytuację finansową organy podatkowe ustaliły, że wskaźnik ogólnego zadłużenia (zobowiązania ogółem/aktywa ogółem) mówiącego, jaki udział
w finansowaniu majątku firmy miały zobowiązania i dług, kształtował się następująco: na dzień [...]. – 0,05, na dzień [...]. - 0,25, na dzień
[...]. - 0,52, na dzień [...]. - 0,49. Wskaźnik zadłużenia długoterminowego, liczony jako iloraz wartości zobowiązań długoterminowych
i wysokości kapitału własnego Spółki, wyniósł: 0,0001 w 2010r., 0,05 w 2011r., 0,00
w 2012r. i 2013r.
Jak wynika jednak z akt sprawy (lista zaległości - stan na dzień [...]., k. 656, t. 2/4), w okresie kiedy Skarżący pełnił funkcję Prezesa zarządu, Spółka posiadała zaległości, które powstały wskutek nieuregulowania zadeklarowanych przez podmiot zobowiązań podatkowych z terminami płatności począwszy od [...]., tj. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia przez Spółkę funkcji płatnika za styczeń 2009r. Stan nieregulowania zobowiązań podatkowych pogłębiał się z upływem kolejnych terminów zapłaty zobowiązań
w podatku od osób fizycznych z tytułu pełnienia przez Spółkę funkcji płatnika za miesiące od lutego do listopada 2009r., za miesiące od lipca do grudnia 2011r., za miesiące od stycznia do grudnia 2012r., a także nieuregulowanych zobowiązań
w podatku od towarów i usług za miesiące: maj, czerwiec i listopad 2012r., kwiecień
i grudzień 2013r. oraz I, II, III i IV kwartał 2014r. oraz zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013r. wraz z odsetkami za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiąc grudzień 2013r. Ponadto Spółka (zgodnie ze stanem zaległości na dzień [...]., k. 651, t. 2/4) posiadała zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. za okres od kwietnia 2012r. do września 2013r.
W oparciu o powyższe przywołane dane stwierdzić należy, że Spółka nie wykonywała zobowiązań wobec wierzyciela jakim jest Skarb Państwa począwszy od dnia [...]. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego, że w oparciu o posiadane w aktach sprawy dokumenty przedstawiające sytuację finansową Spółki oraz cel równomiernego zaspokojenia wszystkich wierzycieli, chociażby częściowego z majątku Spółki, złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, nastąpić powinno po upływie dwóch tygodni od dnia upływu terminu płatności nieuregulowanego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pełnienia przez Spółkę funkcji płatnika za lipiec 2009r. Uwzględniając, że wówczas suma niewykonanych zobowiązań ([...] zł) przekroczyła 10% wartości bilansowej Spółki za rok 2008 ([...] zł x 10% = [...] zł), a termin płatności wymienionego zobowiązania (podatek dochodowy od osób fizycznych) przypadał na [...]., to w związku z tym wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być zgłoszony [...]., jak trafnie wykazał organ.
Podkreślić należy, że z uwagi na okoliczność, iż Skarżący sprawował funkcję Prezesa zarządu dopiero od dnia [...]., to wniosek o ogłoszenie upadłości powinien był zgłosić w terminie 2 tygodni od objęcia mandatu Prezesa zarządu. Okoliczność, że jeszcze zanim Skarżący stał się członkiem zarządu wystąpiły przesłanki do złożenia takiego wniosku, zdaniem Sądu, nie wyłącza jego odpowiedzialności na gruncie przepisów podatkowych. Brak wiedzy nie może być usprawiedliwieniem dla braku działania i podejmowania właściwych kroków przez członka zarządu należycie dbającego o realizację swoich praw i obowiązków. Nie budzi zatem wątpliwości, że zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić wcześniej niż powstały zaległości podatkowe objęte odpowiedzialnością w niniejszej sprawie.
Spełniona zatem została przesłanka określona w art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, tj. niewykonywanie wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
Odnosząc się do zarzutu Strony, że organ podatkowy pierwszej instancji błędnie przyjął, że dla uznania Spółki za niewypłacalną nie może mieć znaczenia to, czy Spółka nie wykonywała swoich wymagalnych zobowiązań względem jednego, czy też wielu wierzycieli, należy stwierdzić, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Nawet bowiem
w przypadku, gdy jedynym wierzycielem Spółki jest Skarb Państwa, nie można przyjąć, że członkowie jej zarządu nie mają z tego powodu obowiązku zgłaszać wniosku
o ogłoszenie upadłości w ramach przesłanek egzoneracyjnych.
Okoliczność zaś niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki została potwierdzona przez Sąd Rejonowy w T. V Wydział Gospodarczy w piśmie z dnia [...]. (k. 622-623, t. 3/4).
XV. Z kolei zarzut Skarżącego, że organ podatkowy nie podjął wszelkich możliwych czynności, aby wyegzekwować należności od wierzycieli Spółki: [...] A. B., [...] Spółka z o.o., zdaniem Sądu, nie może stanowić przesłanki zwalniającej z odpowiedzialności podatkowej. W sytuacji bowiem, gdy
w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności członka zarządu Spółki, organy podatkowe dysponują postanowieniem umarzającym postępowanie egzekucyjne wobec Spółki ze względu na jego bezskuteczność, nie mają legitymacji do weryfikowania, czy organ egzekucyjny wykorzystał wszystkie sposoby wyegzekwowania zobowiązania, gdyż postępowanie prowadzone w ww. zakresie nie może służyć do weryfikacji poprawności postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie należy zauważyć, że w toku postępowania egzekucyjnego zobowiązanemu, tj. Spółce przysługiwała skarga na czynności egzekucyjne prowadzone przez organ egzekucyjny, zgodnie z art. 54 u.p.e.a. Ponadto, w trybie art. 33 ww. ustawy miała ona możliwość złożenia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. Ustawodawca nie przyznał osobie trzeciej (członkowi zarządu Spółki) legitymacji do ingerowania w stosunek prawny czy to między podatnikiem a organem podatkowym, czy między zobowiązanym podatnikiem
a organem egzekucyjnym, w zakresie zasadności, wymagalności, wykonalności
i egzekwowania tych zobowiązań.
Niemniej jednak tut. Sąd zauważa, że z decyzji oraz akt sprawy administracyjnej wynika, iż wobec spółki [...] S.A. podjęto czynności egzekucyjne, jednak nie przyniosły one żadnego rezultatu. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia praw majątkowych stanowiących wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, tj. w firmie [...] S.A., zawiadomieniem z dnia [...]., jednakże zajęcie to okazało się nieskuteczne (k. 257-260, t. 1/4). Natomiast powołana należność przysługująca Spółce [...] od wierzyciela o nazwie [...] Spółka z o.o., nie znajduje odzwierciedlenia w materiałach dowodowych, w tym w złożonych przez Skarżącego w dniu [...]. (k. 296-324, t. 1/4) i [...] r. (k. 701-732, t. 3/4).
Wobec natomiast [...] A. B. wprawdzie nie zostały podjęte czynności, jednakże zauważyć należy, że faktura VAT z dnia [...].
Nr [...] (k. 718, t. 3/4) dokumentująca należność od firmy [...] A. B. została złożona w dniu [...]. przez Skarżącego na etapie prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania o jego odpowiedzialności podatkowej (k. 732, t. 3/4). Organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego nie posiadał informacji o współpracy Spółki ze wskazanym kontrahentem, dlatego też nie dokonał zajęcia w tym przedmiocie (k. 1042, t. 4/4). Niemniej jednak należy podkreślić, że wysokość określona do zapłaty w przywołanej fakturze VAT (6.150,00 zł brutto), przy założeniu że egzekucja będzie efektywna, w żaden sposób nie gwarantuje zaspokojenia przedmiotowych zaległości podatkowych Spółki w "znacznej części", stosownie do art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Przeprowadzenie egzekucji zaległości podatkowych spółki "w znacznej części" oznacza bowiem, że musi mieć egzekwowalną wartość spełniającą przesłankę znaczności w porównaniu z wysokością zaległości podatkowych spółki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
7 grudnia 2011r., sygn. akt I FSK 39/11). W przedmiotowej sprawie, jak wykazano wyżej, ustalona wartość nie spełnia przesłanki znaczności.
XVI. Odnosząc się do kwestii wyliczenia kosztów egzekucyjnych wskazać należy, że w toku postępowania egzekucyjnego powstały koszty egzekucyjne w łącznej wysokości [...] zł. Przedmiotowe koszty egzekucyjne naliczone zostały na podstawie art. 64 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na stronie 16-17 zaskarżonej decyzji Dyrektor wskazał konkretne czynności, z którymi związane są koszty egzekucyjne w podanej kwocie.
Wysokość, jak i szczegółowe rozliczenie kosztów postępowania egzekucyjnego wynika wprost z informacji: "Stanu zaległości zobowiązanego na dzień [...]." (k. 634-635, 650-651, t. 2/4), która znajduje się w aktach sprawy. Organ nie dokonywał
w niniejszej sprawie wyliczenia tych kosztów, a jedynie przyjął ich już ustaloną wysokość. Zauważyć należy, że Strona miała prawo wglądu do tych dokumentów
i z tego prawa skorzystała w dniach 2 i [...]. (k. 988 i 1023, t. 4/4). Dlatego też Sąd nie podziela zarzutu Skarżącego w zakresie wyliczenia kosztów postępowania egzekucyjnego.
Dla podważenia wskazanych wielkości w decyzji i wynikających z akt administracyjnych nie wystarcza gołosłowne ich kwestionowanie. Nadto Sąd zauważa, że podważanie wysokości naliczonych kosztów egzekucyjnych następuje
w postępowaniu egzekucyjnym. W postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej przyjmowane są te koszty, które ustalono w postępowaniu egzekucyjnym.
XVII. Odnośnie do przedłożonego w dniu [...]. wyroku z dnia
30 stycznia 2014r. sygn. akt VIII K 1338/13 stwierdzić należy, że nie ma on znaczenia
w niniejszej sprawie, bowiem dotyczy postępowania karnego w przedmiocie innego podmiotu, tj. Spółki z o.o. [...], w której Skarżący pełnił funkcję wiceprezesa zarządu (k. 1022, t. 4/4).
XVIII. W przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności także w zakresie odsetek za zwłokę podać należy, że organ odwoławczy odniósł się do tego zagadnienia na
s. 10-11 zaskarżonej decyzji. Powołał stosowne przepisy Ordynacji podatkowej w tym
art. 53 § 1 (stanowiący, że od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 51 § 1 pkt 2
i art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę) i art. 53 § 4 (w myśl którego, odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego) oraz art. 107 (wcześniej już wskazany). Rację ma organ, że osoba trzecia – członek zarządu spółki kapitałowej ponosi także odpowiedzialność za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych. Terminy płatności podatku wynikają z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zaś stawka odsetek określona jest w § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia
22 sierpnia 2005r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej,
a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz.U. Nr 165, poz. 1373 ze zm.). Strona skarżąca wprawdzie zgłasza zastrzeżenia w przedmiocie odsetek za zwłokę, jednak wobec braku skutecznego podważenia wysokości zaległości podatkowych, zastosowanej stawki za zwłokę oraz upływu przyjętego terminu płatności podatku, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi w tym zakresie podniesionych.
XIX. Odnosząc się do zarzutu braku obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego do czasu zakończenia postępowania karnego przeciwko poborcy skarbowemu, który miał pobierać środki od Spółki, Sąd podziela stanowisko organów podatkowych w tym zakresie, że nie było podstaw do zawieszenia tego postępowania. Postępowanie karne w powyższej sprawie nie stanowi "zagadnienia wstępnego",
o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Jednocześnie należy podkreślić, że w celu wyjaśnienia wskazanej przez Skarżącego okoliczności, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. pismem z dnia [...]. wystąpił do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] o podanie informacji
o wpłatach dokonanych przez Spółkę poborcy skarbowemu (data i kwota wpłaty) oraz
o odniesienie się do sytuacji dotyczącej przywłaszczenia przez poborcę skarbowego środków Spółki oraz informacji o toczącym się postępowaniu karnym. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] w odpowiedzi z dnia
[...]. przekazał zestawienie rozliczenia uzyskanych kwot od zobowiązanej Spółki m.in. w podatku dochodowym od osób fizycznych począwszy od dnia [...]. Podał, że w związku z dokonanymi pobraniami należności u zobowiązanego, wszystkie pobrane środki zostały wpłacone i rozliczone (k. 757-761, t. 3/4). Podkreślić też należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności z tytułu zaległości
w podatku dochodowym od osób prawnych, a nie z tytułu pobranych, a nie wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.
XX. Reasumując, zdaniem Sądu, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumenty uzasadniają stwierdzenie, że organy podatkowe obu instancji
w sposób prawidłowy zbadały przesłanki pozwalające na - zgodne z art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa - orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego jako prezesa zarządu Spółki z o.o. [...] za zaległości tej Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych wraz z odsetkami za zwłokę i koszty postępowania egzekucyjnego oraz odsetki od zaniżonej zaliczki. Prawidłowo wskazano, że zaległości podatkowe powstały w czasie, gdy Skarżący pełnił funkcję członka zarządu oraz wykazano bezskuteczność egzekucji wobec majątku dłużnika. Ponadto w sprawie nie wystąpiły przesłanki uwalniające Skarżącego od tej odpowiedzialności, określone
w przepisie art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p.
W ocenie Sądu, nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, zawartych w skardze. Materiał dowodowy
w sprawie zebrano w sposób wyczerpujący, a następnie bez przekroczenia ustawowych granic poddano go starannej analizie i ocenie, wyciągając logicznie uzasadnione wnioski. Organ odniósł się również do wszystkich istotnych i mających znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia zagadnień. Za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, wykazał niezasadność twierdzeń strony. Organ podatkowy według swej wiedzy, doświadczenia życiowego oraz wewnętrznego przekonania ocenił wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, rozpatrując wszystkie dowody we wzajemnej łączności, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 124 i art. 210 § 4 O.p.). Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał procesowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia wymaganej przez prawo podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji. Inna ocena tego samego materiału dowodowego dokonana przez Stronę nie może stanowić sama
w sobie podstawy do stwierdzenia, iż ocena dokonana przez organ podatkowy jest niewłaściwa czy też dowolna.
XXI. Odnośnie do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartego w skardze należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sama możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie oznacza jednakże, że sąd jest zobligowany
w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej (postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2015r., sygn. akt II OZ 19/15). Dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku niezbędne jest odniesienie się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione w świetle przesłanek wynikających z prawa (postanowienie NSA z dnia 24 maja 2004r., FZ 85/04). Dlatego też brak uzasadnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, Warszawa 2010, s. 206).
W rozpatrywanej sprawie uzasadniając wniosek o przyznanie ochrony tymczasowej wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody po stronie Skarżącego. Podano, że zobowiązanie podatkowe wynikające z zaskarżonej decyzji opiewa na znaczną kwotę pieniężną. Prowadzenie egzekucji w tym zakresie - z uwagi na nieposiadanie przez Skarżącego środków pozwalających na jednorazowe zaspokojenie zobowiązania - będzie wiązało się z zajęciem rachunku bankowego oraz wierzytelności przysługujących Skarżącemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, pozbawiając go środków utrzymania. Podkreślono, że Skarżący nie posiada istotnych aktywów (nieruchomości, kosztownych ruchomości itp.), które mógłby zbyć lub ukryć
w celu uniemożliwienia zaspokojenia należności podatkowych, wobec czego wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie będzie wiązało się z ryzykiem uszczuplenia majątku Skarżącego.
W świetle powyższego, podanych we wniosku okoliczności nie można uznać za wystarczające dla wstrzymania wykonania decyzji. Dla wykazania, że zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wystarczy bowiem samo stwierdzenie strony, iż wskutek wykonania decyzji może ponieść niepowetowane straty. Na tej podstawie Sąd nie jest w stanie zbadać, czy w okolicznościach tej konkretnej sprawy wykonanie decyzji będzie niekorzystnie oddziaływać na sytuację strony skarżącej. Okoliczności powołane we wniosku o przyznanie ochrony tymczasowej muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany tak, aby możliwe było ustalenie, że przyznanie ochrony tymczasowej jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Zatem to w interesie strony leży poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji
i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (postanowienie NSA z dnia 20 lipca 2015r., sygn. akt II FZ 542/15). Nie wystarczy zatem jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2014r., sygn. akt
II OZ 661/14), gdyż twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony (postanowienie NSA z dnia 17 września 2014r., sygn. akt II GSK 2045/14). Tymczasem w przedmiotowej sprawie strona nie przedłożyła dokumentacji dotyczącej jej sytuacji finansowej i majątkowej. Z uzasadnienia wniosku nie wynika bowiem, jakimi w ogóle środkami finansowymi dysponuje Skarżący. Sąd nie otrzymał informacji o wysokości aktywów i pasywów strony, posiadanych nieruchomościach, wartościowych ruchomościach. Tym samym Sąd nie posiada wiedzy, która pozwoliłaby na dokonanie analizy ustawowych przesłanek w sposób zindywidualizowany, adekwatny do okoliczności rozpoznawanej sprawy. W rezultacie, na podstawie samych tylko twierdzeń strony niepopartych żadnym dodatkowym materiałem źródłowym, nie jest możliwa ocena faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację finansową Skarżącego. Należy także zaznaczyć, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje w ramach instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, kompetencji Sądu do wzywania wnioskodawcy o przedłożenie dodatkowo stosownych dokumentów lub złożenie wyjaśnień, które miałyby uzasadniać potrzebę wstrzymania decyzji (postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2010r. sygn. akt
II FZ 391/10).
XXII. Wobec nietrafności podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa, Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a., skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło