I SA/Bd 259/15

WyrokWSA w Bydgoszczy2015-06-16

Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Ewa Kruppik-Świetlicka, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za dany rok, oparta na danych z ewidencji gruntów i budynków, może zostać uchylona w sytuacji, gdy po wydaniu decyzji organu odwoławczego, ale przed wydaniem wyroku przez sąd administracyjny, zapadła decyzja korygująca wpisy w ewidencji gruntów i budynków, przywracająca poprzedni, rolny charakter nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organ podatkowy nie może samodzielnie korygować danych z ewidencji gruntów i budynków, które stanowią podstawę wymiaru podatku. W sytuacji, gdy po wydaniu decyzji organu odwoławczego, ale przed wyrokiem sądu, zapadła decyzja korygująca ewidencję gruntów i budynków, przywracająca rolny charakter nieruchomości od daty wcześniejszej niż decyzje podatkowe, stanowi to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący zostali obciążeni podatkiem od nieruchomości za 2011 rok, mimo że ich zdaniem nieruchomość stanowiła teren rolny. Organy podatkowe oparły się na wpisie w ewidencji gruntów i budynków, który klasyfikował działkę jako zurbanizowane tereny niezabudowane. Po wydaniu decyzji organu odwoławczego, ale przed rozpatrzeniem skargi przez WSA, zapadła decyzja korygująca ewidencję gruntów i budynków, która przywróciła poprzedni, rolny charakter nieruchomości z mocą wsteczną od 2005 roku. Skarżący podnosili, że zmiana klasyfikacji gruntu była niezgodna z prawem.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015r. sprawy ze skargi R. H. – M., J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [..]. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz R. H. – M., J. M. kwotę 155 zł (słownie: sto pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...]. Prezydent Miasta B., na podstawie art. 2-5 oraz art. 6 ust. 1-8 i ust. 10 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014r., poz. 849) dalej jako: "u.p.o.l.", ustalił skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2011r. w kwocie [...] zł od nieruchomości położonej przy ul. Ś. w B.. Nie zgadzając się z podjętą decyzją, podatnicy w odwołaniu wnieśli o uchylenie w całości podjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżących, przedmiotowa nieruchomość stanowiła teren niezabudowany sklasyfikowany jako teren rolny R V i VI klasy, której przekwalifikowanie nastąpiło bez ich wiedzy i woli. Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ podał, że przedmiotowa nieruchomość została wyłączona z produkcji rolnej w dniu 2 sierpnia 2005r. Z uwagi na nieuiszczanie podatku od tej nieruchomosci organ podatkowy pierwszej instancji, po uprzednim wezwaniu do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. W przeprowadzonym postępowaniu dowodowym organ ustalił, że zgodnie z treścią ewidencji gruntów i budynków według stanu na dzień [...]. skarżący są właścicielami nieruchomości położonej w B. przy ul. Ś. obejmującej działkę nr 11 o pow. 0,9876 ha oznaczoną symbolem "Bp" i sklasyfikowaną jako zurbanizowane tereny niezabudowane i na tej podstawie dokonał wymiaru podatku. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 21 ustawy z 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287) - dalej jako: "u.p.g.k.", podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawarte w ewidencji dane mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) – dalej jako: "O.p.". Zatem, podważenie zapisów wynikających z ewidencji gruntów i budynków bądź też ich zmiana może nastąpić wyłącznie w postępowaniu przed właściwymi w tej sprawie organami administracji, bowiem w postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe. Organ zauważył, że przepis art. 21 ust. 1 u.p.g.k. nie wymaga wykładni stanowiąc wprost, iż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są podstawą wymiaru podatku, a przez podstawę wymiaru podatku należy rozumieć zarówno określenie przedmiotu opodatkowania, zaliczenie do właściwej stawki podatkowej, jak i objęcie określonych gruntów zwolnieniem od opodatkowania. Innymi słowy, jak wskazał organ, nie można pominąć wynikających z ewidencji gruntów i budynków zapisów dotyczących danego obszaru. Do czasu zmiany, obowiązujące w ewidencji gruntów i budynków zapisy wiążą w tym przedmiocie, zarówno organy administracji publicznej, jak i sądy. Dopiero przeprowadzenie przez podatników skutecznego przeciwdowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim jest ewidencja gruntów i budynków, spowoduje możliwość zmiany sposobu opodatkowania spornych nieruchomości. Na poparcie argumentacji organ powołał orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. W złożonej do tut. Sądu skardze, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zawieszenie postępowania do czasu wydania decyzji aktualizującej stan na działce w związku z wnioskiem o wszczęcie procedury zmiany oznaczenia działki i użytkowania gruntu nr 11 obręb [...] przy ul. Ś.w B. [...]z 7 [...] W uzasadnieniu skargi podali, że Wydział Podatków i Opłat Lokalnych UM wydał decyzję o cofnięciu naliczonego podatku od nieruchomości przy ul. Ś. działka 11 obręb [...] w oparciu o stawkę dla roli w klasie V i VI za lata: 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014. Następnie wydał decyzję o naliczeniu podatku od nieruchomości w oparciu o stawkę od działki ozn. jako "Bp" - zurbanizowane tereny niezabudowane. Na podstawie wyjaśnienia z Wydziału Mienia i Geodezji zmiana charakteru zagospodarowania działki nastąpiła w oparciu o wydaną decyzję o warunkach zabudowy [...] znak [...] z [...] Zdaniem skarżących takie działanie stanowi naruszenie prawa. Warunki zabudowy nie są dokumentem źródłowym do procedowania kolejnych czynności zmierzających do klasyfikacji zmiany zagospodarowania terenu w rejestrze gruntów. Skarżący wskazali, że procedura zmiany klasyfikacji gruntu rolnego wymaga prac geodezyjnych, wytyczenia obiektu przez uprawnionego geodetę, niwelacji terenu, usunięcia humusu, zgłoszenia prac i zmian do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego oraz zapisania w dzienniku budowy, co stwarzałoby przesłanki do poinformowania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, a następnie Wydziału Mienia i Geodezji Referat Ewidencji Gruntów i Budynków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: I. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podać należy, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja powinna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. II. Przedmiotem sporu między stronami jest prawidłowość wymiaru podatku na 2011r. od nieruchomości położonej w B. przy ul. Ś.. Zdaniem skarżących, brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W ich ocenie powinni zostać obciążeni podatkiem rolnym, bowiem zmian w ewidencji gruntów i budynków dokonano niezgodnie z prawem. Z kolei organ odwołując się do wypisu z rejestru gruntów nie znajduje podstaw do opodatkowania gruntów podatkiem rolnym zamiast podatkiem od nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że skarżący są właścicielami nieruchomości o powierzchni 0,9876 ha stanowiącej działkę o nr 11, położoną w B. przy ul. Ś. (d.: wypis z rejestru gruntów ozn. jako zał. nr 3 w aktach administracyjnych organu II instancji). W ewidencji gruntów i budynków nieruchomość ta jest oznaczona jako zurbanizowane tereny niezabudowane (Bp). Organ podatkowy nieruchomość opodatkował podatkiem od nieruchomości według stawek przyjętych dla gruntów pozostałych. Podać należy, że zgodnie z art. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Na podstawie art. 2 ust. 2 tej ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zatem z powołanego przepisu wynika wprost, że podstawą wymiaru podatku (w zakresie podmiotowym i przedmiotowym) są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych akceptowany jest szeroko pogląd, że organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz uwzględniać odpowiednie zapisy ewidencji prowadzonych przez odpowiednie organy (np. wyrok NSA z 1 sierpnia 2014r. sygn. II FSK 1930/12; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2014r., sygn. akt II FSK 2234/12; wyrok WSA w Gorzowie z dnia 4 czerwca 2014r. sygn. akt I SA/Go 193/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2015r. sygn. akt I SA/Po 89/15 - wszystkie dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntów i budynków nie tyle decyduje rzeczywisty sposób użytkowania, czy wykorzystywania nieruchomości, co funkcje wskazane w ewidencji. W orzeczeniu z dnia 21 grudnia 2012r., sygn. akt II FSK 986/11 (dostępny: www.orzeczenia .nsa.gov.pl) NSA stwierdził, że w świetle art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków oraz, iż w tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające. Nadto zasadnicze znaczenie na poparcie wskazanej wykładni prawa mają przepisy art. 7a ust. 1 i 2 u.p.o.l., które stanowią, że dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego organy podatkowe prowadzą ewidencję podatkową nieruchomości w systemie informatycznym. Ewidencja podatkowa nieruchomości zawiera dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania, w szczególności wynikające z informacji i deklaracji składanych przez podatników na podstawie przepisów ustawy oraz przepisów o podatku rolnym i podatku leśnym, danych zawartych w księgach wieczystych, w ewidencji gruntów i budynków oraz innych ewidencjach i rejestrach. Należy zatem stwierdzić, że organ podatkowy nie ma kompetencji do podważania danych z ewidencji, co nie oznacza, że w niektórych przypadkach mogą wystąpić sytuacje, gdy organ podatkowy będzie w tym zakresie czynił ustalenia w celu określenia czy też ustalenia podatku od nieruchomości. Może to mieć miejsce, gdy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z innymi dokumentami urzędowymi, bądź gdy brak jest stosownych wpisów w ewidencji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy podać należy, że ze znajdującego się w aktach administracyjnych wypisu z rejestru gruntów wynika, iż sporna nieruchomość jest oznaczona jako: "Bp- zurbanizowane tereny niezabudowane" (zał. nr 3 akt administracyjnych organu II instancji). Niemniej na rozprawie w dniu [...]. skarżący przedłożył Sądowi kopię decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]. Nr [...] wraz z postanowieniem o sprostowaniu z dnia [...]. o tym samym numerze (k. 27-29 akt sądowych), wydanej na podstawie art. 7d pkt. 1, art. 22 ust. 1 oraz art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 44 pk 2, § 46 ust. 1 i § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku R. H.-M. i J. M.odnośnie zmiany użytku gruntowego na nieruchomości położonej przy ul. Ś. w B., obręb [...], działka nr 11, zapisanej w księdze wieczystej [...] to jest zgodności opisu użytku gruntowego na przedmiotowej działce z dokumentami źródłowymi stanowiącymi podstawę ujawnienia danych w operacie ewidencji gruntów i budynków. W sentencji tej decyzji orzeczono: "1. Wykreślić z operatu ewidencji gruntów i budynków dane opisujące rodzaj użytku gruntowego Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane dla działki nr 11 obręb [...] wprowadzone zmianą nr 6/2005 w obrębie [...]z dnia 02.09.2005r. 2. Wprowadzić w operacie ewidencji gruntów i budynków dla działki nr 11 obręb [...] rodzaj użytku R oraz oznaczenie klas bonitacyjnych V i VI w granicach ich konturów uwidocznionych przed zmianą nr 6/2005 z dnia 02.09.2005r. uzupełniony o zgodny z obecnym stanem na gruncie rodzaj użytku Lzr - grunty zadrzewione i zakrzewione na gruntach rolnych tj. Lzr-RV o powierzchni 0.9013 ha oraz Lzr-RVI o powierzchni 0.0863 ha. 3. Wprowadzić w operacie ewidencji gruntów i budynków dla działki nr 11 obręb [...] uwagę o następującej treści: "Dla wypisów historycznych od dnia 02.09.2005 do dnia wprowadzenia zmiany decyzją nr [...]z dnia [...]. należy przyjąć rodzaj użytku RV o po w. 0.9013 ha oraz RIV o po w. 0.0863 ha". Nie budzi zatem wątpliwości, że stosownie do ww. decyzji grunty będące przedmiotem opodatkowania uzyskały ponownie kwalifikację gruntów rolnych z wyraźnym zaznaczeniem, że wypisom z ewidencji gruntów należy nadawać taki charakter od 2 września 2005r. (pkt 3 sentencji). Istota sprawy sprowadza się zatem do stwierdzenia, czy zmiana danych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie oznaczenia użytków gruntowych dla określonej działki ewidencyjnej i wskazania ich powierzchni, może wywrzeć wpływ na ustalenia w zakresie przedmiotu oraz podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości względem okresu rozliczeniowego poprzedzającego dokonaną zmianę, czy też zmiana taka wywiera wpływ wyłącznie na okres rozliczeniowy następujący po jej dokonaniu. W sprawie zagadnienie to sprowadza się do określenia skutku prawnopodatkowego, jaki wiązać należy z decyzją Prezydenta z dnia [...] Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty. Podstawę opodatkowania w odniesieniu do gruntów, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., stanowi ich powierzchnia. Opodatkowaniu tym podatkiem - jak wyżej już podano - nie podlegają jednakże użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.). Te ostatnie grunty podlegają natomiast opodatkowaniu podatkiem rolnym, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz.U. z 2006r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) dalej: "u.p.r." Przez "użytki rolne" należy przy tym rozumieć grunty, które zostały w ten sposób sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków (art. 1a ust. 3 pkt. 1 u.p.o.l., zob. także art. 1 u.p.r.). Warto w tym miejscu przywołać wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2015r. sygn. akt III SA/Po 172/14, w którym zaprezentowano pogląd, że ewidencja gruntów i budynków jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. Ten ostatni przepis ustanawia domniemanie prawdziwości (autentyczności) dokumentu oraz zgodności z prawdą wynikających z jego treści okoliczności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że norma prawna zawarta w powyżej przywołanych regulacjach ustaw podatkowych wyznacza bardzo istotną granicę pomiędzy opodatkowaniem określonych gruntów podatkiem od nieruchomości albo ich opodatkowaniem wielokrotnie niższym podatkiem rolnym. Z woli ustawodawcy granica ta została wyznaczona według danych, co do charakteru tych gruntów, wynikających z ewidencji gruntów i budynków, o której mowa w art. 2 pkt 8 u.p.g.k. W świetle treści przywołanych powyżej przepisów organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń faktycznych, co do klasyfikacji określonych gruntów - jako użytki rolne bądź nie – podważających dane wynikające w tym zakresie z ewidencji gruntów i budynków (m.in. wyrok NSA z dnia 21 marca 2012r., sygn. akt II FSK 1815/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady o sposobie klasyfikacji gruntu, dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości (analogicznie - dla celów podatkowych w podatku rolnym), decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystywania nieruchomości, ile jej przeznaczenie wskazane w ewidencji gruntów i budynków (por. art. 21 ust. 1 u.p.g.k.). Na gruncie ustaw podatkowych (ustawa o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawa o podatku rolnym) ewidencja zyskała w tym względzie walor normatywny - dla wyznaczania zakresu opodatkowania (m.in. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3226/12, CBOSA). W orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 4 listopada 2014r., sygn. akt II FSK 2967/14, CBOSA) rozróżnia się na tym tle dane ewidencyjne o charakterze bezwzględnie wiążącym oraz względnie wiążącym. Bezwzględne związanie danymi polega na tym, że organ podatkowy nie może ich samodzielnie korygować dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym. Względna moc wiążąca informacji zawartych w ewidencji gruntów wiąże się natomiast z możliwością zaistnienia sytuacji o charakterze wyjątkowym, skutkujących koniecznością weryfikacji informacji ewidencyjnych co do zgodności z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym, z uwzględnieniem dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.). Sklasyfikowanie danego gruntu jako użytku rolnego oraz oznaczenie jego powierzchni należy przy tym ująć w pierwszej z powyżej wyróżnionych kategorii. Do grupy bezwzględnie wiążących danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków zaliczyć należy bowiem dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze (art. 20 ust. 1 pkt 1 u.p.g.k.). Podsumowując tę część rozważań należy przyjąć, że organ podatkowy, przy wymiarze podatku od nieruchomości (podatku rolnego), związany jest zawartą w ewidencji gruntów i budynków klasyfikacją określonego gruntu jako użytku rolnego, bądź jako użytku o innym charakterze, z wyznaczoną jego powierzchnią, a danych tych nie może samodzielnie korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w tym zakresie, dokonanej w odrębnym trybie, przez właściwego starostę. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych prowadzi także do wniosku, zgodnie z którym w przypadku dokonanej już zmiany - we właściwym trybie - w zapisach ewidencyjnych, także w zakresie oznaczenia rodzajów użytków gruntowych, wpływ tej zmiany na wymiar podatku od nieruchomości (podatku rolnego) dla okresu poprzedzającego jej przeprowadzenie zależy od okoliczności, które ją spowodowały. Zasadniczo, w celu stwierdzenia czy określone grunty podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (analogicznie podatkiem rolnym – przyp. Sądu) jedyną wymagającą ustalenia okolicznością faktyczną jest to, jak grunty te były sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków w okresie, którego dotyczy decyzja podatkowa (wyrok NSA z dnia 21 marca 2012r., sygn. akt II FSK 1815/10, CBOSA, por. art. 6 ust. 1 oraz ust. 3 u.p.o.l., a także art. 6a ust. 1 oraz ust. 4 u.p.r.). Jednakże w orzecznictwie podkreśla się jednocześnie, że ewentualne błędy w zakresie danych ewidencyjnych nie mogą powodować, że podatnik zapłaci ostatecznie podatek od nieruchomości w nienależnej wysokości. Rozwiązanie takie prowadziłoby bowiem do niedopuszczalnego złamania naczelnej zasady postępowania podatkowego, zawartej w art. 122 O.p., nakazującej dążenie do ustalenia prawdy obiektywnej (materialnej). Szczególna moc dowodowa ewidencji gruntów i budynków jako dokumentu urzędowego, wynikająca z art. 194 § 1 O.p. w zw. z art. 21 ust. 1 u.p.g.k., jest wobec tego wzruszalna na mocy art. 194 § 3 O.p., dopuszczającego możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Dane z ewidencji gruntów i budynków mogą zatem stanowić dokument wyjściowy dla ustalenia podstawy opodatkowania ale tylko w przypadku ich zgodności ze stanem faktycznym (wyrok NSA z dnia 26 lutego 2002r., sygn. akt III SA 2060/01, CBOSA). W przypadku wątpliwości odnośnie prawidłowości danych z ewidencji organy podatkowe zobowiązane są - w ramach dążenia do pełnego zrealizowania zasady prawdy obiektywnej - do przeprowadzenia postępowania dowodowego w odpowiednim zakresie (zob. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 kwietnia 2010r., sygn. akt III SA/Po 28/10, z dnia 23 lutego 2006r., sygn. akt I SA/Po 914/04, oraz z dnia 18 października 2007r., sygn. akt I SA/Po 1256/07, CBOSA). Mając na uwadze powyższe podkreślić w tym miejscu należy, że ww. decyzja z dnia [...]. [...] została wydana już po wydaniu zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy. Jednakże w sentencji jednoznacznie przesądzono jaki charakter należy nadać spornym gruntom począwszy od 2 września 2005r. Nie można zatem zarzucić organowi naruszenia prawa, o którym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a. Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b tej ustawy sąd uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (por. m.in. wyrok SN z 4 grudnia 2002r., III RN 200/2001, OSNPUS 2003, nr 24, poz. 582; wyrok NSA z 2 lutego 2006r., II OSK 496/2005, LexPolonica nr 2583318; wyrok NSA z 27 marca 2009r., II OSK 151/2009, LexPolonica nr 2048837 i wyrok WSA w Olsztynie z 23 lipca 2008r., II SA/Ol 196/2008, LexPolonica nr 2042338). Również w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 25 kwietnia 2005r. (FPS 6/2004, LexPolonica nr 377365, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 66) przyjęto, że w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego możliwe jest uchylenie zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy naruszenie mogło, czy też nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Tak też przyjął WSA w Gdańsku w wyroku z 15 lipca 2011r. (II SA/Gd 254/2011, LexPolonica nr 2779338). W doktrynie prezentowany jest pogląd, że naruszenie prawa "dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego - jako podstawa uchylenia aktu administracyjnego wynikająca z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. - następuje w związku z zaistnieniem przesłanek zawartych w art. 145 § 1 oraz art. 145a § 1 KPA (przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego). Sąd administracyjny ma obowiązek uchylić decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi wystąpienie jednej z ww. przesłanek, chyba że zachodzą okoliczności wskazane w art. 146 § 1 lub 2 KPA (tzw. negatywne przesłanki uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania); (por. m.in. B. Adamiak, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, s. 535; por. także uwagi zawarte w komentarzu do art. 145 § 1 pkt 3 PrPostSAdm). W literaturze przedmiotu pojawił się pogląd (uwzględniony następnie w niektórych orzeczeniach sądu administracyjnego), że w ramach zawartych w art. 145 § 1 oraz art. 145a § 1 KPA przesłanek umożliwiających wznowienie postępowania na potrzeby stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wskazane przepisy KPA można podzielić na takie, które się wiążą z naruszeniem prawa (procedury), i na przesłanki, którym nie da się przypisać tej cechy. J. Zimmermann wskazuje, że spośród przesłanek zawartych w art. 145 § 1 KPA wyłącznie część jest miarodajna dla sądu administracyjnego w trakcie uchylania decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Zdaniem cytowanego autora do przesłanek tych zalicza się przesłanki zawarte w pkt 1-4 oraz 6 art. 145 § 1 KPA. A contrario do przesłanek uniemożliwiających uchylenie przez sąd administracyjny decyzji na podstawie komentowanego przepisu zaliczyć należy więc przesłanki zawarte w pkt 5 oraz 7-8 art. 145 § 1 KPA (por. J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z 6.1.1999 r., III SA 4728/97, OSP 2000, Nr 1 poz. 16; por. także wyr. NSA z 25.11.2005 r., I FSK 306/05, Legalis; wyr. NSA z 20.1.2006 r., I FSK 518/05, Legalis). W literaturze przedmiotu (i w orzecznictwie) można też spotkać pogląd odmienny, wyraźnie wskazujący, że wystąpienie wszystkich przesłanek zawartych w art. 145 § 1 KPA daje podstawę do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny na podstawie komentowanego przepisu. Stanowisko to podzielają T. Woś, B. Adamiak oraz Ł Kiełkowski (por. T. Woś, [w:] T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu, (2009), s. 594; T. Woś, Prawomocność decyzji administracyjnych, s. 41; B. Adamiak, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne, s. 450; E Kiełkowski, Naruszenie prawa, s. 59 i n.). Pogląd ten podzielany jest również w orzecznictwie (por. w tym zakresie: wyr. NSA z 16.1.2006 r., I OPS 40/15, ONSAiWSA 2006, Nr 2, poz. 39; wyr. NSA z 14.11.2006 r., II OSK 1321/05, Legalis). Poprzeć należy to drugie stanowisko. Sąd administracyjny jest zobowiązany uchylić akt, jeśli stwierdzi wystąpienie którejkolwiek przesłanek wznowienia postępowania zawartych w art. 145 § 1 KPA." (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", C.H. Beck Warszawa 2011, s. 528-529). Sąd w tut. składzie powyższy pogląd podziela i stwierdza, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wznowienia obliguje do uwzględnienia skargi. W konsekwencji należy stwierdzić, że w sprawie zachodzi przesłanka wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., na podstawie którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Wprawdzie ww. decyzji nie było w obrocie na dzień wydania zaskarżonej decyzji, bowiem została wydana dopiero [...]., jednakże jest dowodem potwierdzającym okoliczność faktyczną istniejąca od 2 września 2005r. Okolicznością tą jest nierozpoczęcie procesu inwestycyjnego związanego z budową obiektu budowlanego, co spowodowało, że grunty zachowały nadal charakter rolny. Ta okoliczność ostatecznie spowodowała zmianę wpisu do ewidencji i to ze skutkiem dla wypisów "historycznych" od 2 września 2005r. W ramach okoliczności kontrolowanej sprawy, mając na względzie całokształt zgromadzonego w niej materiału dowodowego stwierdzić należy, że brak podstaw do pominięcia okoliczności faktycznej (co do rolnego charakteru gruntów) istniejącej w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji i potwierdzonej nowym dowodem - decyzją wydaną w 2015r. W tej sytuacji Prezydent Miasta B., który wydał ww. decyzję z dnia [...]. ustali, czy jest ona ostateczna i prawomocna, w przypadku odpowiedzi twierdzącej uwzględni przy wymiarze podatku wynikające z niej rozstrzygnięcie o rolnym charakterze gruntów począwszy od 2 września 2005r., jak orzekł w pkt 3 tej decyzji. Mając powyższe na uwadze tut. Sąd na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B.. W oparciu o art. 152 p.p.s.a. określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Jednocześnie Sąd orzekł o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.. informacje o jednostce

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło