I SA/Bd 50/17
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2017-07-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym jest uzasadnione, gdy strona skarżąca podnosi argumenty dotyczące swojej trudnej sytuacji finansowej, w tym prowadzenia licznych postępowań egzekucyjnych i braku majątku?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że sama konieczność uiszczenia należności pieniężnej, nawet w trudnej sytuacji finansowej strony, nie stanowi niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i wymaga uprawdopodobnienia nadzwyczajnych okoliczności, a nie ogólnikowych stwierdzeń.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, określającą podatek akcyzowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że toczy się wobec niego wiele analogicznych postępowań, jego majątek jest zajęty w postępowaniu egzekucyjnym, złożył wniosek o upadłość, który został oddalony z powodu braku majątku, a banki dochodzą spłaty kredytów. Skarżący wskazał, że brak wstrzymania wykonania pogorszy jego sytuację finansową i może spowodować nieodwracalne skutki.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Jarosław Szulc po rozpoznaniu w dniu 04 lipca 2017 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B.) z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Pismem z dnia 17 grudnia 2016r. skarżący złożył do tut. Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...], utrzymującą
w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] określającą podatek wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym
z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji, gdyby była ona egzekwowana.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że aktualnie toczy się wobec niego wiele analogicznych postępowań w związku z podatkiem akcyzowym od nabycia wewnątrzwspólnotowego. W zdecydowanej większości spraw WSA w Bydgoszczy uwzględniał skargi, jednakże organy podatkowe każdą niekorzystną decyzję skarżyły do NSA, w związku z czym decyzje, które zostały uchylone w dalszym ciągu stanowią tytuły wykonawcze, zaś postępowanie egzekucyjne jest jedynie zawieszone. Na chwilę obecną każdy składnik majątku skarżącego pozostaje zajęty w postępowaniu egzekucyjnym. Wkrótce po zakończeniu działalności gospodarczej skarżący złożył wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej do sądu upadłościowego w Toruniu. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego sąd upadłościowy stwierdził, że skarżący nie posiada jakiegokolwiek majątku, w związku z czym nie ma możliwości nawet otwarcia likwidacji. Sąd upadłościowy oddalił wniosek o stwierdzenie upadłości. Zakończenie działalności gospodarczej i złożenie wniosku o upadłość spowodowały z kolei, że banki, które dotychczas kredytowały działalność skarżącego zaprzestały kredytowania i upomniały się o spłatę udzielonych kredytów. Bank Spółdzielczy w C. zażądał natychmiastowej spłaty zaciągniętych przez skarżącego pożyczek. Aktualnie toczą się dwa postępowania sporne w sprawach z powództwa Banku Spółdzielczego w C. zawisłe przed Sądem Okręgowym w Toruniu. Wierzycielem skarżącego jest także P.. Skarżący musi korzystać z pomocy finansowej córki. Brak wstrzymania wykonalności skarżonej decyzji jedynie pogorszy sytuację finansową skarżącego, a mając na uwadze aktualne przejściowe problemy, może to spowodować nieodwracalne skutki wobec skarżącego i jego rodziny, w tym także zdrowotne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze. zm.) – dalej: "P.p.s.a.", wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części na wniosek skarżącego po przekazaniu skargi może mieć miejsce, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Analizując przesłanki zawarte w art. 61 § 3 P.p.s.a., których spełnienie umożliwia zastosowanie wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, należy wskazać na wyjątkowy charakter omawianej instytucji. Zgodnie
z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a zastosowanie ww. instytucji jest uzależnione od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Regulacja ta nakłada na wnioskodawcę określone obowiązki. Strona dążąc do wstrzymania wykonania decyzji musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14). Z uwagi na fakt, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady wykonalności decyzji, strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia, lecz musi precyzyjnie wskazać na zagrożenia płynące z jej wykonania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12).
Wskazać należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest bowiem pogląd, zgodnie z którym każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia (por. postanowienie NSA z dnia 25 marca 2015r., sygn. akt II GSK 321/15, postanowienie NSA z dnia 19 lipca 2016r., sygn. akt II GSK 3188/16, postanowienie NSA z dnia 08 stycznia 2015r., sygn. akt I GSK 1904/14 i postanowienie NSA z dnia 04 grudnia 2014r., sygn. akt I GZ 538/14). Nie jest to zatem sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie ochrony tymczasowej, o której mowa w powołanych wyżej przepisach P.p.s.a. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżący w uzasadnieniu wniosku przedstawił ogólne informacje dotyczące jego sytuacji majątkowej. Z uwagi na to, mając na uwadze art. 64 § 3 w zw. z art. 134 P.p.s.a., Sąd na podstawie akt sądowych, a także dokumentów znanych z urzędu, analizował również inne, niż wskazane we wniosku o wstrzymanie, okoliczności faktyczne, mogące mieć znaczenie dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie. Dokonując oceny niebezpieczeństwa wystąpienia negatywnych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., Sąd miał więc na uwadze sytuację materialną wnioskodawcy przedstawioną we wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 8 listopada 2011r., II FZ 638/11; z 26 czerwca 2012 r., II FZ 497/12; z 18 lipca 2012 r., II FZ 1590/12; z 12 września 2012 r., II OZ 760/12). Nie dopatrzył się jednakże zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek uzasadniających udzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej. Wprawdzie postanowieniem z 10 lutego 2017 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w 90% oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie, nie oznacza to jednak automatycznie zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Gdyby tak przyjąć to każdorazowo przyznanie prawa pomocy musiałoby
w konsekwencji skutkować wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. Tymczasem przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności wymagają oceny, czy powodują niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania nieodwracalnych skutków.
W tym miejscu wskazać należy, na co również zwrócił uwagę referendarz sądowy w swoim postanowieniu, że wprawdzie skarżący wraz z małżonką zaprzestali prowadzenia działalności gospodarczej, jednakże działalność gospodarcza w innej formie prawnej jest kontynuowana przez ich córkę pod tym samym adresem. Ponadto, odnosząc się do kwestii braku majątku zauważyć należy, że nieruchomość, w której zamieszkuje skarżący wraz z małżonką stanowi własność ich córki, która nabyła ją w drodze darowizny od rodziców. Zatem, pomimo prowadzenia w stosunku do skarżącego i jego żony licznych postępowań egzekucyjnych, nieruchomość,
o której mowa powyżej nie jest przedmiotem tych postępowań, a skarżącemu i jego żonie przysługuje do niej ograniczone prawo rzeczowe polegające na prawie dożywotniego zamieszkiwania. Skarżący ma zatem zapewnione podstawowe warunki utrzymania. Korzysta też z pomocy finansowej córki.
Podkreślenia wymaga, że w rozpatrywanej sprawie kwota określonego
w decyzji, której wstrzymania domaga się skarżący, podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu wynosi 8.965 zł. Konieczność uregulowania tej należności jest naturalną konsekwencją wykonania decyzji organu podatkowego. Oczywistym przy tym jest, że zapłata lub wyegzekwowanie należności jest przyczyną zmniejszenia ilości środków pozostających w dyspozycji dłużnika (por. postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., II FZ 248/08). Jednak ponoszenie wydatków pieniężnych nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi
o spełnienie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy przecież odwracalnego
w przypadku, gdyby okazało się ono nienależne (por. postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2017r., sygn. akt II GZ 34/17, postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2016r., sygn. akt II FZ 867/16 i postanowienie NSA z dnia 03 marca 2016r., sygn. akt II GZ 119/16). Nie zachodzi zatem niebezpieczeństwo spowodowana trudnych do odwrócenia skutków. Nie można również powiedzieć, że wyegzekwowanie należności podatkowej spowoduje likwidację prowadzonej działalności gospodarczej działalności gospodarczej, bowiem tę skarżący już zakończył.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające udzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło