I SA/Bd 710/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Mirella Łent po rozpoznaniu w dniu 06 grudnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy M.M. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...]r. Pełnomocnik strony uzasadniając wniosek wskazał na znaczną kwotę zobowiąznia wynoszącą ponad 200.000,00 zł, nie licząc odsetek za zwłokę oraz kosztów postępowania egzekucyjnego. Podał, że jedyny majątek skarżącego to udział w spółce "B. W." J. i M. M. Spółka jawna. Majątkiem tej spółki jest nieruchomość (działka zabudowana budynkiem administracyjno-mieszkalnym) o powierzchni [...] m2 położona w S., obciążona dwoma hipotekami: zwykłą i kaucyjną. Dodał, że skarżący jest w separacji z żoną. Jest ojcem dwójki dzieci na które ma ustalone alimenty w łacznej kwocie 2.500 zł. Skarżący jest zatrudniony na okres próbny, w wymiarze pełnego etatu jako specjalista ds. transportu i z tego tytuł osiąga dochód w wysokości 2.100 złotych wynagrodzenia zasadniczego. Biorąc pod uwagę opisaną sytuację materialną skarżącego, egzekucja ponad 200.000,00 zł niewątpliwe zostanie skierowana do jego praw związanych ze statusem wspólnika w "B.W." J. i M. M. spółka jawna. W rezultacie skarżącemu grozi utrata udziału kapitałowego w tej spółce, a być może także nieruchomości będącej własnością spółki. W związku z powyższym zachodzi znaczne ryzyko utraty przez skarżącego majątku, której skutki będą nie do odwrócenia w przypadku pozytywnego dla skarżącego zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Obowiązującą zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części decyzji lub postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków oraz aktów terenowych organów administracji rządowej, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu, Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, a użycie przez ustawodawcę zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Podkreślenia wymaga, że wystąpienie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu wiąże się z obowiązkiem takiego jego sformułowania, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w przepisie, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacji w przedstawionym przez wnioskodawcę materiale dowodowym. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża wnioskodawcę (por. postanowienia NSA: z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14, z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09; z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 536/10; z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 17/11, orzeczenia są dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Jak wskazano wyżej, wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania wnioskodawcy o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa p.p.s.a. nie przewiduje, jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy, możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. W tym zakresie, Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2012r. o sygn. akt II GZ 455/12, zgodnie z którym, postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności wydawane jest wyjątkowo, na wniosek i nie stosuje się w odniesieniu do niego treści art. 49 p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przewodniczący nie ma obowiązku wzywania wnioskodawcy do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy. Podkreślić należy, że zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej, Sąd jednak może stosownie do treści ww. art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniany na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazł się wnioskodawca obciążony obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08 orzeczenie jest dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach niniejszej sprawy podkreślenia wymaga okoliczność, iż skarżący uzasadniając swój wniosek ograniczył się do wskazania, że z uwagi na wysokość ewentualnie dochodzonej w drodze egzekucji kwoty wynikającej z decyzji, istnieje ryzyko utraty przez skarżącego majątku w postaci udziału kapitałowego w spółce, a być może także nieruchomości będącej własnością spółki. Okoliczności wskazane we wniosku uzasadniają przede wszystkim to, że skarżący istnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej upatruje de facto w trudnej sytuacji materialnej, na którą się powołuje. Tymczasem, zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem, sytuacja materialna oraz dotkliwość egzekucji nie mieści się wśród przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 6 maja 2013 r., sygn. akt I FZ 159/13). Zdaniem Sądu, skarżący powinien tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Podkreślić należy wymaga, że nie jest obowiązkiem Sądu rozpoznającego wniosek o przyznanie ochrony tymczasowej samodzielnie w oparciu o akta sprawy określić, czy wykonanie decyzji może wywołać którykolwiek ze skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest on również zobligowany aby ustalać, jakie okoliczności faktyczne czynią prawdopodobnym spełnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie. Wreszcie nie jest zadaniem Sądu, aby samodzielnie poszukiwać dowodów potwierdzających takie prawdopodobieństwo, przy założeniu, że takie dowody rzeczywiście w aktach sprawy się znajdują. Innymi słowy, Sąd nie może w ocenie zasadności wniosku bazować wyłącznie na jego treści oraz treści załączonych do niego dokumentów, a na skarżącej ciąży obowiązek umotywowania żądania w taki sposób, aby wynikały z niego podstawy do zastosowania instytucji ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z 29 listopada 2017 r., sygn. akt II FZ 608/17). Podkreślenia również wymaga, że wykonanie każdej decyzji pociąga za sobą określone konsekwencje, zaś jej uchylenie powoduje, że wykonanie aktu okazuje się zbędne. Istotą ochrony tymczasowej jest jednak przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia pomimo przywrócenia stanu sprzed wydania decyzji, co nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zwykło się zauważać, iż przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, lecz wywieranie skutków finansowych dla wnioskodawcy jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia nie służy bowiem zabezpieczeniu wnioskodawcy przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Jednocześnie wskazać należy, że w orzecznictwie odnoszącym się do problematyki wstrzymywania aktów nakładających obowiązek ponoszenia wydatków pieniężnych podnosi się, iż rodzaj nałożonego obowiązku, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne z natury rzeczy przecież odwracalnego. Stanowisko takie zostało przedstawione w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt. GZ 138/04, w którym dodatkowo wskazano, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Z kolei w postanowieniu z dnia 7 października 2011 r. o sygn. akt II GSK 2001/11, NSA zauważył, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Odnosząc się do argumentacji strony, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji doprowadzi do utraty przez nią majątku, wskazać należy, że samo powołanie takiej okoliczności nie uzasadnia udzielenia ochrony tymczasowej. Skarżący ograniczył się do wskazania na potencjalne zagrożenie utraty majątku, z którego jedynie, ze względu na wysokość dochodów, będzie możliwa egzekucja. Zdaniem Sądu, nie ma żadnych podstaw, by automatycznie – bez odpowiednich (i popartych stosownymi dokumentami) informacji od skarżącego zakładać, że wykonanie decyzji będzie groziło utratą udziałów w spółce czy jej majątku. Wskazać jednocześnie należy, że przedstawienie we wniosku sytuacji materialnej skarżącego nie poparte żadnymi dowodami (dokumentami) budzi wątpliwości co do jej wiarygodności. Już zestawienie deklarowanych dochodów (2.100 zł) z wysokością zobowiązań alimentacyjnych (2.500 zł) wskazuje, że skarżący przedstawił swoją sytuację majątkową w sposób niepełny. Nie podał informacji o kosztach utrzymania oraz źródłach, z których finansuje swoje wydatki oraz dokumentacji potwierdzającej te informacje, takich jak rachunki, wyciągi z kont bankowych itp. Ogólnikowe stwierdzenia skarżącego, że egzekucja należności wynikająca z zaskarżonej decyzji, może skutkować utratą majątku nie stanowi przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa ww. przepisie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.