I SA/Bd 986/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2013 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku B. R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodów z nieujawnionych źródeł lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2005r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...]. ustalającą B. R. podatek dochodowy od osób fizycznych w formie ryczałtu od przychodów z nieujawnionych źródeł lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2005r. Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jednocześnie skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podała, że jest wdową, jedynym żywicielem rodziny, posiada na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku szkolnym. Jedynym źródłem dochodu rodziny jest wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości 3.000 zł/m. Podatniczka wyjaśniła, że wykonanie decyzji może spowodować pozbawienie płynności finansowej i uniemożliwi pokrywanie bieżących, niezbędnych wydatków związanych z funkcjonowaniem rodziny, szczególnie w okresie jesienno zimowym. W ocenie skarżącej taka sytuacja może w konsekwencji doprowadzić do ubóstwa, co będzie stanowiło trudny do odwrócenia skutek szczególnie w rozwoju zdrowotnym i emocjonalnym dzieci. Strona podkreśliła, że nie posiada środków do uiszczenia zobowiązania z ostatecznej decyzji, tym samym organ może ich dochodzić w drodze egzekucji administracyjnej, co może spowodować niepowetowane szkody. Na koniec skarżąca zauważyła, że treść skargi wskazuje na liczne uchybienia prawa, które uzasadniają domniemanie, że decyzje te zostaną uchylone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270) dalej p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przytoczonej regulacji chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie NSA z 28 października 2010r. sygn. akt: II GZ 313/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd może zatem udzielić skarżącemu tzw. "ochrony tymczasowej", która polega na wstrzymaniu wykonania np. egzekucji należności pieniężnych wynikających z zaskarżonej decyzji podatkowej, aż do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania w tym przedmiocie stosownego rozstrzygnięcia. Należy przy tym podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania aktu administracyjnego jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności tego aktu (zob. postanowienie NSA z 20 kwietnia 2011r. sygn. akt: II OZ 358/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być wykazana przez stronę skarżącą, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek strony skarżącej. Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu Sądu zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia wniosku w tej sprawie zwłaszcza, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. W szczególności strona skarżąca powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie NSA z 22 grudnia 2004r. sygn. akt: OZ 889/04, niepubl.; postanowienie NSA z 9 marca 2005r. sygn. akt: II OZ 52/05, niepubl.). Skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (zob. postanowienie NSA z 17 listopada 2010r. sygn. akt: II FZ 595/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca upatruje ziszczenia się przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. w naruszeniu podstaw egzystencji jej i jej rodziny bowiem jest wdową, jedynym żywicielem rodziny, posiada na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku szkolnym. Jedynym źródłem dochodu rodziny jest wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości 3.000 zł/m. Podatniczka wyjaśniła, że wykonanie decyzji może spowodować pozbawienie płynności finansowej i uniemożliwi pokrywanie bieżących, niezbędnych wydatków związanych z funkcjonowaniem rodziny, szczególnie w okresie jesienno zimowym. W jej ocenie taka sytuacja może w konsekwencji doprowadzić do ubóstwa, co będzie stanowiło trudny do odwrócenia skutek szczególnie w rozwoju zdrowotnym i emocjonalnym dzieci. Podkreśliła, że nie posiada środków do uiszczenia zobowiązania z ostatecznej decyzji, tym samym organ może ich dochodzić w drodze egzekucji administracyjnej, co może spowodować niepowetowane szkody. Skarżąca zauważyła, że treść skargi wskazuje na liczne uchybienia prawa, które uzasadniają domniemanie, że decyzje te zostaną uchylone. Należy wskazać, że skarżąca nie przedstawiła żadnych bliższych informacji ani nie przedstawiła żadnych dowodów dotyczących jej majątku. Na podstawie wniosku skarżącej nie można stwierdzić, że nie jest ona w stanie zapłacić kwoty wynikającej z decyzji. Strona nie podała, czy wynagrodzenie w wysokości 3000 zł, które stanowi jedyne źródło dochodu rodziny stanowi kwota brutto czy netto. Ponadto skarżąca nie oświadczyła, jakie ponosi wydatki, czy posiada jakieś oszczędności, nieruchomości czy ruchomości. Wskazując, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi jej rodzinę do życia w ubóstwie i w konsekwencji spowoduje trudne do odwrócenia skutki w rozwoju zdrowotnym dzieci strona nie wskazała, czy jej dzieci borykają się z problemami zdrowotnymi i czy w związku z tym ponosi jakieś stałe koszty leczenia. Ponadto należy wskazać, że w sytuacji, gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Stanowisko takie zostało wyrażone między innymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2012r. (sygn. akt: II FSK 404/12 orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca nie wykazała tymczasem istnienia powyższych przesłanek. Godzi się zauważyć, że sama egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W razie bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie wyegzekwowane kwoty zostaną zwrócone. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 29 października 2010r. (sygn. akt: I FZ 317/10 www.orzeczenia.nsa.gov.pl), egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. Strona musi bowiem wykazać następstwo czynności egzekucyjnych, które może rodzić zagrożenie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżąca w żaden sposób nie wykazała jakie następstwo będzie miało wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Na marginesie zauważyć należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zwrócić należy również uwagę na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 października 2010r. (sygn. akt: I FZ 389/10 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym zostało stwierdzone, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowo administracyjnym, bowiem wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. W tym stanie rzeczy ponownie należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, by wykonanie zaskarżonej decyzji wywołało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wobec powyższego przedmiotowy wniosek strony skarżącej należało oddalić jako bezzasadny w świetle art. 61 § 3 w zw z art. 160 p.p.s.a.