II SA/Bd 1201/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi spółki "A" w T. na informację Zarządu Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę. Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Departament Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Urzędu Marszałkowski Województwa [...] w T. (dalej: Departament Wrażania RPO) poinformował spółkę A w T.., że wniosek o dofinansowanie projektu pn. "[...]" złożony w ramach konkursu dla Osi priorytetowej 6. Wsparcie rozwoju turystyki, Działanie 6.2 Rozwój usług turystycznych i uzdrowiskowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego (RPO WK-P) na lata 2007-2013 został oceniony na etapie oceny merytorycznej negatywnie. Projekt został odrzucony z powodu niespełnienia kryterium B.2. Kryteria oceny jakości projektu, kryterium B.2.6. Strategiczny charakter projektu i komplementarność z innymi przedsięwzięciami, gdyż nie uzyskał w przedmiotowym kryterium wymaganej minimalnej liczby punktów. Ocenie podlegał wynikający z dokumentów strategicznych, planów wieloletnich, bądź innych dokumentów planistycznych wnioskodawcy stopień komplementarności i powiązania projektu m.in. z Regionalną strategią innowacji Województwa Kujawsko - Pomorskiego na lata 2007 -2013 oraz Strategią Rozwoju Turystyki w Województwie Kujawsko – Pomorskim (podkryterium d). Z powyższym nie zgodził się skarżący, wnioskując o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucił on organowi, iż ocena przeprowadzona przez ekspertów nie została wykonana w sposób kompleksowy. Informacją z dnia [...] października 2010r. Zarząd Województwa [...] poinformował o negatywnym rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdzając, że projekt nie spełnił kryterium merytorycznego B.2.6 Strategiczny charakter projektu i komplementarność z innymi przedsięwzięciami. Na to rozstrzygnięcie wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie negatywnego rozstrzygnięcia, stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez instytucję zarządzającą. Zarzucił organowi, że negatywna informacja powstała na skutek oceny merytorycznej wniosku dokonanej wbrew Systemowi wyboru i oceny projektów w ramach RPO WK-P na lata 2007-2013 oraz wbrew metodologii oceny kryteriów wyboru projektów dla RPO WK-P na lata 2007-2013. Dodatkowo wskazał, że instytucja zarządzając ponownie rozpatrując wniosek nie odniosła się do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że swoim orzeczeniem zmieniła na niekorzyść ocenę projektu, czym pogorszyła sytuację skarżącego oraz, że dokonała oceny projektu na podstawie tylko części dokumentacji. Zwrócił również uwagę na powstałe wątpliwości co do udziału w ocenie projektu trzeciego eksperta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrokiem z 6 grudnia 2010 r., w sprawie I SA/Bd 920/10 oddalił skargę. Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, iż zmiana rozstrzygnięcia wpłynęła na jego niekorzyść, ponieważ w rozpoznawanej sprawie jego sytuacja w stosunku do oceny dokonanej przez ekspertów na każdym etapie postępowania nie uległa pogorszeniu. Sąd zwrócił też uwagę na okoliczność, że w złożonych dokumentach brak jest informacji dotyczącej powiązania przedmiotowego projektu z Regionalną strategią innowacji Województwa, ani też informacji na temat zgodności projektu ze Strategią Rozwoju Turystyki w Województwie Kujawsko – Pomorskim. Sąd uznał, iż analiza dokumentów z punktu widzenia pozostałych podkryteriów została przeprowadzona prawidłowo, a instytucja zarządzająca podała powody, dla których przyznała projektowi taką, a nie inną liczbę punktów. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 lutego 2011 r. (sygn. akt. II GSK 100/11) w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącego, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. NSA uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się do wszystkich zawartych w skardze zarzutów oraz, że zmiana punktacji na niekorzyść w trakcie trwania procedury odwoławczej oznacza w rzeczywistości zmianę podstaw negatywnego rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie, gdyż pozbawia stronę prawa do środka odwoławczego w zakresie obejmującym nową punktację. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 299/11 stwierdził, że ocena projektu przeprowadzona została w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Marszałkowi Województwa [...]. Stosując się do wskazań NSA zawartych w wyroku z dnia 18 lutego 2011r. Sąd uznał za zasadne zarzuty skargi w przedmiocie zmiany punktacji na niekorzyść w trakcie trwania procedury odwoławczej oraz niewyjaśnienie przez organy w toku postępowania podstaw powołania i roli trzeciego eksperta w ocenie podkryterium "d". Sąd zobowiązał organ, by ten ponownie rozpatrując sprawę, wypowiedział się na etapie prowadzonego przez siebie postępowania co do trybu powołania trzeciego eksperta, jak i co do wpływu dokonanej przez niego oceny na dokonaną przez organ ocenę podkryterium "d", pamiętając jednak o tym, że kryterium B.1 nie mogło stanowić podstawy do powołania trzeciego eksperta, oraz ocena tego eksperta jest rozstrzygająca w sytuacji, kiedy jego powołanie miałoby uzasadnienie w zaistnieniu rozbieżności ocen dokonanych w ocenach ekspertów z [...].03.2010 r. oraz z [...].05.2010 r., które wynosiłyby przynajmniej 40 % punktów w omawianym kryterium. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, pismem z dnia [...] grudnia 2011r. nr [...] Departament Wdrażania RPO Urzędu Marszałkowskiego T. poinformował, iż wniosek o dofinansowanie projektu pn. "[...]" złożony w ramach konkursu dla Osi priorytetowej 6. Wsparcie rozwoju turystyki, Działanie 6.2 Rozwój usług turystycznych i uzdrowiskowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013, w wyniku ponownej oceny merytorycznej będącej skutkiem pozytywnie rozpatrzonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy został przez Zespół Oceniający oceniony pozytywnie. Jednocześnie poinformował, że w związku z wyczerpaniem środków przewidzianych na konkurs nr [...], zgodnie z uchwałą Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. w sprawie przyjęcia zmienionego załącznika nr 2 Lista rezerwowa projektów w ramach konkursu nr [...] przedmiotowy wniosek został umieszczony na 33 miejscu na liście rezerwowej. Do pisma załączono kserokopię indywidualnych kart oceny merytorycznej Zespołu Oceniającego. Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. spółka A w T. zwróciła się do instytucji zarządzającej z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając, że : - praca ekspertów wskazuje na nieskorzystanie z dokumentów przedłożonych na żądanie Urzędu nr [...] w maju 2010 r., w której beneficjent deklarował przewidywaną liczbę turystów korzystających z wytworzonych /zmodernizowanych produktów turystycznych. Powyższe dane stanowią podstawowe kryterium oceny dla B.3.2., - eksperci nie korzystali z załączników rekomendujących przedmiotowy projekt oraz dokumentacji technicznej zawartej w załączniku nr 6, informacje zawarte w tych dokumentach stanowią istotne uzupełnienie o rozbudowanie danych potrzebnych do kompleksowej i rzetelnej oceny inwestycji, - Departament Polityki Regionalnej w piśmie [...] ustalił, że w ramach przedmiotowego kryterium B.2.6 "wnioskodawca zawarł w dokumentacji dwie sprzeczne informacje. Odpowiednie Departamenty dokonały oceny wniosków bez wyjaśnienia rozbieżności. Informacje w załącznikach do projektu są istotne nie tylko do kryterium B.2.6 ale dla całej oceny merytorycznej, - eksperci wykluczają się wzajemnie co potwierdza założenia wnioskodawcy o braku znajomości przedłożonej dokumentacji projektowej oraz nie korzystaniu z metodologii oceny projektów uchwalonej przez instytucję zarządzającą (uchwała [...] z [...] marca 2010 r.) między innymi w celu uniknięcia rozbieżności w interpretacji kryteriów przez ekspertów oceniających. W uzasadnieniu zawarto uwagi do ocen poszczególnych ekspertów w kryteriach B.2.1 b, B 2.1. c, B.2.2 b, B.2.2. c, B.2.3.b, B.2.5 c, B.3.2 a (ekspert z[...].05.2010r.), B.2.1 a, B.2.1.b, B.2.1.c, B.2.2 b, B.2.2.c, B.2.3.a, B.2.3.b i B.3.2.a (ekspert z [...].03.2010r.) oraz B.2.1. a i b, B.2.2. b i c, B.2.3..b i B.3.2.a (ekspert z[...].05.2010r.). Dodatkowo wnioskodawca wskazał, że błędna jest informacja podana w piśmie z [...] grudnia 2011 r. o uruchomieniu rezerwy środków pieniężnych "po zakończeniu procedury odwoławczej z przeznaczaniem na projekty zgodnie z pozycją na liście rezerwowej", ponieważ sprzeczna jest ona ze stanowiskiem i wytycznymi Ministra Rozwoju Regionalnego, celowością tworzenia "rezerwy na odwołania" oraz Systemem oceny projektów. Wnioskodawca wskazując na liczne błędy ekspertów dokonujących oceny wniósł o dokonanie poprawek i skorygowanie przyznanej punktacji. Pismem z dnia[...] stycznia 2012 r. Instytucja Zarządzająca RPOWKP poinformowała beneficjenta, iż wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy rozpatrzony został negatywnie. W odpowiedzi na zarzut niewyjaśnienia sprzecznych informacji organ wskazał, że wbrew temu co twierdzi wnioskodawca Departament Rozwoju Regionalnego wskazał na czym rozbieżność ta polegała przytaczając fragment informacji zawartych w sekcji C.1.5 wniosku o dofinansowanie projektu oraz w Załączniku nr 22.4 (tj. pismo Starosty T. pozytywnie opiniującego realizację projektu). Departament Rozwoju Regionalnego ustalił ponadto, że przedmiotowy projekt oraz projekt kluczowy pn. "[...]" są ze sobą powiązane w zakresie wzajemnych funkcjonalności. Odnosząc się do zarzutu wzajemnie wykluczającej się oceny ekspertów organ wskazał, że zgodnie z System Oceny Projektów w ramach RPOWK-P stanowiącym załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., każdy z członków Zespołu Oceniającego ocenia projekt indywidualnie (samodzielnie) i całościowo. Mimo tego, że eksperci podczas oceny projektu kierują się wskazówkami zawartymi w Metodologii, nie można wykluczyć, że ich oceny w ramach tego samego projektu, mogą się różnić, bowiem każdy z ekspertów ocenia projekt indywidualnie, kierując się własnym doświadczeniem i wiedzą. W dalszej części organ odniósł się do pozostałych zarzutów dotyczących uchybień popełnionych podczas oceny konkretnych kryteriów przez każdego z ekspertów. W odniesieniu do zarzutów w stosunku do oceny eksperta z dnia [...] maja 2010 r. w kryterium B.2.1 b organ uznał, iż argumentacja wnioskodawcy jest bezzasadna. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawca wskazuje, że projekt zwiększa atrakcyjność handlową, nie tylko samego pensjonatu, ale również regionu. Informacja ta jednak nie znajduje potwierdzenia w dokumentacji projektowej, a w biznes planie brak jest informacji, które wskazywałyby na stworzenie infrastruktury handlowej. Odpowiadając na zarzuty dotyczące oceny kryterium B.2.1. c organ uznał, że ekspert prawidłowo dokonał oceny przedmiotowego projektu w zakresie tego kryterium, a zmiana była konieczna i dokonana został na podstawie rekomendacji zawartych w Analizie formalnej i merytorycznej wybranych wniosków w ramach działania 6.2 Rozwój usług turystycznych i uzdrowiskowych z czerwca 2010 r., nadmieniając, że ocena każdego ze złożonych projektów w przedmiotowym konkursie w ramach kryterium B.2.1. c podlegała ponownej weryfikacji przez ekspertów, którzy odrzucili projekt. W stosunku kryterium B.2.2. b organ wskazał na błędna interpretację tego kryterium przez wnioskodawcę, gdyż nie można punktować beneficjentów, którzy wcześniej nie świadczyli usług turystycznych, o czym świadczy samo brzmienie tego kryterium. W przypadku kryterium B.2.2. ustalono, iż nie ma wątpliwości, że ekspert oceniający projekt opierał się również na informacjach zawartych w załączniku nr 6, a wbrew temu co twierdzi wnioskodawca w załączniku nr 6 nie ma informacja na temat audio i videoprzekaźników. W stosunku do zarzutów oceny w kryterium B.2.3 b organ ustalił, że wnioskodawca zapoznając się z kartą oceny merytorycznej błędnie odczytał wynik oceny, bowiem Budowa (rozbudowa, odbudowa, nadbudowa), wyposażenie o charakterze inwestycyjnym bazy turystycznej, w tym noclegowej, gastronomicznej, rekreacyjno-sportowej oceniana jest w ramach podkryterium d, za które wnioskodawca otrzymał 1 pkt, a nie jak wskazał w podkryterium b. W zakresie podkryterium B.2.5. c po zapoznaniu się z załącznikiem nr 6 ustalono, że w jego treści nie ma informacji o urządzeniach wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ramach podkryterium B.3.2. a ustalono, że ekspert wyliczył stopień, w jakim projekt przyczyni się do rozwoju bazy turystycznej regionu, co nie należało do jego obowiązków, to ostatecznie dane zawarte piśmie wnioskodawcy z dnia [...] maja 2010 r. zostały uwzględnione i przeniesione do Zbiorczej karty oceny merytorycznej przedmiotowego wniosku o dofinansowanie projektu. W odniesieniu do zarzutów kierowanych w stosunku do oceny eksperta z dnia [...] marca 2010 r. organ ustalił, że w kryterium B.2.1. a zarzut nie znajduje poparcia w dokumentacji projektowej. Ustalił również, ze w dokumentacji projektowej brak jest informacji świadczącej o tym, że w ramach przedmiotowego projektu nastąpi podniesienie standardu infrastruktury rekreacyjno – sportowej. W stosunku do kryterium B.2.1. b organ ustalił, że projekt nie przyczyni się do unowocześnienia infrastruktury handlowej, analogicznie jak w odniesieniu do oceny eksperta z dnia [...] maja 2010 r. i zgodził się z oceną eksperta, że w ramach projektu nie dojdzie do unowocześnienia infrastruktury rekreacyjno-sportowej. W kryterium B.2.1. c organ wskazał na błędne przekonanie wnioskodawcy, że w tym kryterium punktowane są usługi gastronomiczne, konferencyjne oraz noclegowe. Ocena w ramach tego podkryterium dotyczy przede wszystkim wpływu zastosowanych rozwiązań na wzrost atrakcyjności regionu. Organ jednocześnie zaznaczył, iż nie zgadza się z oceną dokonaną przez eksperta, mając jednak na uwadze wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 20 kwietnia 2011 (II SA/Bd 299/11) w wyniku procedury odwoławczej nie może dokonać punktacji na niekorzyść. W przypadku kryterium B.2.2.b ustosunkowanie się organu do zarzutów identyczne, jak w przypadku oceny eksperta z dnia [...] maja 2010 r. W kryterium B.2.3.a Organ uznał zarzuty w wnioskodawcy w stosunku do oceny w tym kryterium za bezzasadne, gdyż ekspert przyznał maksymalną ilość punktów. Uznał, że zarzut wynika z błędnego odczytu oceny z karty oceny merytorycznej. Do zarzutów w ramach kryterium B.2.3.b i B.3.2.a organ przyjął identyczne stanowisko jak w stosunku do oceny eksperta z [...] maja 2010 r. Instytucja zarządzająca odniosła się również do zarzutów kierowanych w stosunku do oceny eksperta rozstrzygającego z dnia [...] maja 2010 r. Organ po przeanalizowaniu dokumentacji projektowej oraz karty oceny merytorycznej ustalił, iż w stosunku do kryteriów, których ocena zdaniem wnioskodawcy została przeprowadzona niepoprawnie(kryteria B.2.1.a, B.2.1.b, B.2.2.b, B.2.2.c, B.2.3.b, B.3.2.a) nie było potrzeby powoływania eksperta rozstrzygającego, gdyż różnica między przyznaną przez ekspertów punktacją w tych kryteriach nie wynosiła więcej niż 40%. Ekspert rozstrzygający dokonał oceny w ramach wyżej wymienionych kryteriów, jednakże ocena ta nie była brana pod uwagę przy ogólnej ocenie projektu. Spółka A w T. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z [...] lutego 2012 r. na "informację Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2012 r.", zarzuciła naruszenie: - art. 30b ust 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, poprzez dwukrotną ocenę wniosku przez tą samą osobę. Skarżący wskazał, że ten sam pracownik organu dokonywał oceny wniosku oraz sporządził odpowiedź na skargę w sprawie o sygn. akt. I SA/Bd 920/10, - art. 30b ust. 2 ww. ustawy, poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, - art. 29 ust. 4 i art. 35 ust. 3a ww. ustawy, poprzez umieszczenie projektu na 33 pozycji listy rezerwowej. - oparcie ustaleń na treści załącznika nr 6 stanowiącego wyłącznie uzupełnienie dokumentacji, nie zaś na powołanym załączniku nr 6 dołączonym do wniosku. Mając powyższe na uwadze skarżąca spółka wniosła o uchylenie negatywnego rozstrzygnięcia i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez instytucję zarządzającą, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zaznaczyła, że w czasie trwania konkursu Zarząd Województwa [...] kilkakrotnie podjął uchwałę dotyczącą tworzenia rezerwy na odwołania. W uchwale nr [...] wskazano, iż rezerwa finansowa w całości przeznaczona zostanie na dofinansowanie projektów, których wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został rozpatrzony pomyślnie. Uchwałą nr [...] Zarząd Województwa [...] zmienił powyższy zapis, skutkiem czego przedmiotowy projekt znalazł się na 33 pozycji listy rezerwowej. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...], działający jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Kujawsko-Pomorskiego, wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 30b ust. 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki organ wskazał, iż skarżący błędnie utożsamia sporządzenie odpowiedzi na skargę z wydaniem informacji o rozpatrzeniu wniosku, odpowiedź na skargę nie jest elementem oceny poprawności złożonego projektu, czyli nie jest rozpatrzeniem środka odwoławczego. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego celowości tworzenia rezerwy finansowej organ wskazał, że zgodnie z System Oceny Projektów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko – Pomorskiego, stanowiącym załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2010 z późn.zm., projekty, które nie otrzymały dofinansowania z powodu braku środków finansowych i znalazły się na liście rezerwowej oraz wszystkie projekty, w stosunku do których wniesiono środek odwoławczy na tzw. etapie przedsądowym procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko – Pomorskiego oraz na etapie postępowania przed sądami administracyjnymi, których środek ten został rozpatrzony pozytywnie, lecz przywrócony do oceny już po zakończeniu oceny merytorycznej, są porównywane ze sobą pod względem otrzymanej punktacji i na tej podstawie tworzona jest lista rezerwowa. Przedmiotowy projekt, został przywrócony do oceny na podstawie wyroku WSA w Bydgoszczy sygn. akt II SA/Bd 299/11, już po zakończeniu etapu oceny merytorycznej. Projekt skarżącego został porównany pod względem otrzymanej punktacji z innymi projektami, które zostały przywrócone do oceny po pozytywnym rozpatrzeniu środka odwoławczego oraz projektami z listy rezerwowej i umieszczony został na 33 pozycji listy rezerwowej. Organ wskazał, że nie można dopuścić do sytuacji, w której tylko te projekty, które pozytywnie przeszły procedurę odwoławczą mogą ubiegać się o dofinansowanie ze środków rezerwy finansowej. Mogłoby dojść do sytuacji, w której projekt, który został pozytywnie oceniony i znalazł się na liście rezerwowej mając wyższą liczbę punktów niż projekt, który został przywrócony do oceny w skutek pozytywnego zakończenia procedury odwoławczej nie będzie miał żadnych szans na skorzystanie z rezerwy finansowej. Organ dodał, że rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wziął pod uwagę właściwy załącznik i uznał zarzut skarżącego za chybiony. Wskazał również, ze w załączniku nr 6, który został złożony w uzupełnieniu dokumentacji brak jest informacji, na które powoływał się skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zatem organ nie mógł uznać zarzutów skierowanych do oceny projektu dokonanej w ramach kryterium B.2.2 i B.2.5. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2012 (sygn. akt II SA/Bd 127/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 30c ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, pozostawił skargę bez rozpatrzenia z uwagi na niekompletność skargi – brak informacji Zarządu Województwa [...], od której złożony został wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia [...] grudnia 2011r. Z wniosku tego wynika, iż wniesiony został on w odpowiedzi na pismo [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Na skutek skargi kasacyjnej beneficjenta, powyższe postanowienie zostało uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II GSK 509/12). Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2012 r. (sygn. akt II SA/Bd 416/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uwzględniając skargę stwierdził, że ocena przedmiotowego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Marszałkowi Województwa [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał na naruszenie art. 30b ust 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, gdyż zaskarżona informacja wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy i odpowiedź na skargę w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 920/10, w której to dokonano bardzo szczegółowej oceny wniosku, sporządzone zostały przez tą samą osobę. Sąd uznał, że przez sformułowanie użyte w ww. przepisie "jakikolwiek etap postępowania" należy rozumieć nie tylko ocenę merytoryczną projektu, ale też inne czynności w trakcie postępowania. Również, zmiana treści uchwały dotyczącej tworzenia listy rezerwowane została uznana za naruszenie prawa, gdyż niedopuszczalna jest jakiekolwiek zmienianie zasad konkursu w trakcie jego trwania. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę kasacyjną Zarządu Województwa [...], wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2012 r. (sygn. akt II GSK 1296/12) uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. NSA nie podzielił poglądu WSA w Bydgoszczy, iż sporządzenie i podpisanie odpowiedzi na skargę uznać można za czynności związane z oceną projektu w trakcie trwania postępowania, w rozumieniu art. 30b ust. 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Ponadto NSA uznał za zasadny zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a., zgodnie z którym pisemne motywy sporządzone przez ten sąd nie zawierały przede wszystkim wskazania ustawowego wzorca mogącego stanowić podstawę prawną do rozstrzygania w zakresie oceny podnoszonych zmian uchwał (regulacji zawartej w załącznikach do nich) Zarządu Województwa [...] dotyczących tworzenia rezerw na odwołania w trakcie trwania konkursu. NSA podkreślił, że w rozważaniach uchylonego wyroku powołano się jedynie na fragment wcześniejszej uchwały bez uczynienia tego w stosunku do uchwały późniejszej. W istocie nie doszło zatem do porównania treści obu uchwał. Dodatkowo NSA podkreślił, że art. 141 § 4 P.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, że skoro nałożono w nim obowiązek przedstawienia poza skargą stanowisk innych stron (a w myśl art. 32 P.p.s.a w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stroną jest także organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi), to nie można przy wyjaśnianiu podstawy prawnej rozstrzygnięcia pomijać odniesienia się do argumentacji przedstawianej przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu wynika w niniejszej sprawie wprost z art. 30c ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712), zwanej dalej "ustawą", w związku z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej skrótowo jako: "P.p.s.a." Do kryterium legalności nawiązał również ustawodawca w art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, skoro w przepisie tym nakazał sądom uwzględnienie skargi, w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo (celowe podkreślenie składu orzekającego), z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą (lub – pośredniczącą). W przepisach art. 30c-30d samej ustawy przewidziano kilka rozwiązań autonomicznych, regulujących wybrane zagadnienia procesowe, w tym także kierunki rozstrzygnięć, jakie może podjąć sąd, załatwiając skargę (art. 30c ust. 3-5). Natomiast w zakresie nieuregulowanym w ustawie, w postępowaniu sądowoadministracyjnym odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy P.p.s.a. (określone dla aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4), ze wskazanymi wyłączeniami (art. 30e ustawy). Sprawując funkcję kontrolną nad działalnością instytucji oceniających wnioski o dofinansowanie projektów ze środków Unii Europejskiej sąd administracyjny nie jest uprawniony do dokonywania oceny tychże wniosków, a tym samym zastępowania instytucji odpowiedzialnych za realizację programów operacyjnych. Rola sądu sprowadza się zatem do kontroli zgodności z prawem dokonanej oceny wniosku (wyrok NSA z 23 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 230/10, publ. www.orzeczenia.nsa.com.pl.). Pokreślić również należy, iż dokumenty składające się na system realizacji programu operacyjnego, w tym te ustalające zasady przeprowadzania samego konkursu, stanowią - w znacznej części - uregulowania pozostające poza systemem źródeł prawa powszechnie obowiązującego (dokumenty programowe, uchwały, wytyczne, regulaminy, czy nawet wyjaśnienia instytucji odpowiedzialnych za przebieg poszczególnych etapów realizacji programu), odnoszą się bowiem tylko do relacji między właściwą instytucją a zainteresowanymi otrzymaniem pomocy z programu operacyjnego wnioskodawcami, którzy składając do niego aplikacje wyrażają - z zasady - zgodę na poddanie się wymogom danego programu. Uregulowania te nie mogą być jednak zarówno tworzone, jak i wykładane w sprzeczności z aktami prawa powszechnie obowiązującego dotyczącymi bezpośrednio konkretnej sfery działalności publicznoprawnej (w szczególności z ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, zawierającej pewne, choć z pewnością ograniczone wskazania co do wymogów stawianych programom pomocowym w ramach polityki rozwoju, ale i standardami konstytucyjnymi). Działania podejmowane przez organ nie mogą być dowolne (por. wyrok NSA z 30 marca 2010 r., II GSK 314/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok TK z 12 grudnia 2011 r., P 1/11, OTK-A 2011/10/115). W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu została poddana informacja Departamentu Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...], którą rozstrzygnięto negatywnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez skarżącą na stanowisko Departamentu Wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] (dalej: Departament Wdrażania RPO) stwierdzające, że wniosek skarżącej spółki o dofinansowanie projektu [...] w wyniku ponownej oceny merytorycznej będącej skutkiem pozytywnie rozpatrzonego wniosku kryteriów ponownie rozpatrzenie sprawy został przez Zespół Oceniający oceniony pozytywnie, jednakże w związku z wyczerpaniem środków przewidzianych na konkurs nr [...], wniosek został wpisany na 33 miejscu listy rezerwowej (zgodnie z uchwałą nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. w sprawie przyjęcia zmienionego załącznika nr 2 Lista rezerwowa projektów w ramach konkursu [...]). Zgodnie z art. 30c ust. 1 ustawy, po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwrócono uwagę na dwa różne (aczkolwiek podobnie brzmiące) pojęcia: negatywna ocena projektu i negatywny wynik postępowania odwoławczego. Negatywną ocenę projektu utożsamia się z oceną niedającą możliwości zakwalifikowania projektu do dofinansowania (a taki jest ostateczny cel składania danego projektu), a która jest przedmiotem środka odwoławczego określonego w art. 30b ust. 1 ustawy. To drugie pojęcie jest pojęciem szerszym i podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Negatywny wynik postępowania odwoławczego zawiera więc w sobie zarówno negatywną ocenę projektu, jak również pozostawienie protestu bez rozpatrzenia. Zaskarżenie negatywnego wyniku postępowania odwoławczego umożliwia zatem poddanie sądowej kontroli zarówno negatywnej oceny projektu, jak również pozostawienie projektu bez rozpatrzenia (por. wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1661/11. Warto też zwrócić uwagę, że ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie definiuje wprost pozytywnej ani negatywnej oceny projektu. Posiłkując się jednak wykładnią gramatyczną oraz systemową NSA uznał, że przez "pozytywną ocenę projektu", uniemożliwiającą stronie wniesienie środków odwoławczych, należy rozumieć takie zakończenie procedury wyboru projektu, które jest równoznaczne ze skierowaniem projektu do dofinansowania. Ocena pozytywna będzie zatem przeciwieństwem negatywnej oceny, którą jest taka ocena (lub dany jej etap), której wyniki nie pozwalają na skierowanie do dalszego etapu oceny bądź do dofinansowania. Chodzi bowiem o negatywny charakter wyniku konkursu dla danego wnioskodawcy (tak: postanowienia NSA z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 1494/10, z dnia 7 marca 2012r. sygn. akt II GSK 200/12 ). W rozpoznawanej sprawie negatywne rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazane zaskarżonym pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. powoduje, że wniosek o dofinansowanie przedmiotowego projektu pozostał na 33 miejscu listy rezerwowej projektów do dofinansowania, zatem - wbrew oczekiwaniu wnioskodawcy - nie został skierowany do dofinansowania. Ów negatywny dla strony wynik procedury odwoławczej, podlegał zatem skardze do sądu administracyjnego. Sąd stwierdził, iż stanowiąca przedmiot skargi ocena wniosku o dofinansowanie nie została przeprowadza w sposób naruszający prawo, nie nosi cech dowolności i została w sposób wystarczający uzasadniona. Zarzuty skargi natomiast nie zasługują na uwzględnienie. Można mieć jedynie zastrzeżenia, co do braku szczegółowego uzasadnienia pozytywnej oceny wniosku w informacji z dnia [...] grudnia 2011 r., jednakże zgodne jest to z systemem realizacji przedmiotowego programu operacyjnego. Nadto dopiero we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wnioskodawca podniósł zarzuty do poszczególnych ocen ekspertów w kryteriach wcześniej niekwestionowanych, bowiem uprzednio kwestionował wyłącznie ocenę w kryterium, które było powodem negatywnej oceny wniosku (B.2.6.). Organ przy udzielaniu zaskarżonej informacji nie naruszył art. 30b ust. 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, który stanowi, że w rozpatrywaniu środków odwoławczych nie mogą brać udziału osoby, które na jakimkolwiek etapie dokonywały czynności związanych z określonym projektem. W tym zakresie przytoczyć należy stanowisko wyrażone w niniejszej sprawie w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2012r. sygn. akt II GSK 1296/12. NSA wskazał, że nie ma ustawowej definicji użytego ww. przepisie zwrotu "wykonywania czynności związanych z określonym projektem". Sprecyzowano tylko, że w ramach tego pojęcia mieścić się będzie zaangażowanie w jego ocenę" i chodzi o czynności zaistniałe "na jakimkolwiek etapie postępowania". Systematyka ustawy (umiejscowienie całego art. 30b w ustawie oraz okoliczność, iż ust. 3 tego artykułu rozwija w istocie treść wcześniejszych jego jednostek redakcyjnych i konweniuje z późniejszymi) nakazuje przyjąć, iż chodzi tu tylko o etap postępowania administracyjnego (procedurę rozpatrywania projektu w ramach danego systemu operacyjnego). Ustawodawca chciał przy tym zaakcentować, iż w rachubę wchodzą wszelkie (poza ściśle technicznymi) czynności związane z projektem podjęte w ramach postępowania administracyjnego a nie tylko polegające na zaangażowaniu się bezpośrednio w formułowanie jego oceny zawieranej w informacji przesyłanej wnioskodawcy (np. samo podpisanie informacji, wezwanie do poprawienia projektu, pozostawienie projektu bez rozpoznania) stąd sformułowanie " tym zaangażowane w jego ocenę". W tym kierunku interpretowało omawiany przepis dotychczasowe orzecznictwo NSA nie wykraczające przy dokonywaniu wykładni art. 30b ust. 3 ustawy poza postępowanie administracyjne. Wobec powyższego stwierdzić NSA stwierdził, że podpisanie i przesłanie odpowiedzi na skargę przez M. W. – G. w związku ze złożeniem przez skarżącego wcześniejszej skargi do WSA w Bydgoszczy (na negatywną ocenę projektu zawartą w informacji z dnia [...] października 2010 r.) nastąpiło w ramach postępowania sądowoadministracyjnego i mimo, iż ze swej istoty nawiązywać ona musi w swej treści do oceny projektu przeprowadzonej w postępowaniu administracyjnym nie stanowi czynności związanej z projektem w ujęciu omawianego przepisu. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, a nadto jest nim związany w tej sprawie na mocy przepisu art. 190 P.p.s.a. Organ przy udzielaniu zaskarżonej informacji nie naruszył art. 31 ust. 1 ustawy oraz Trybu składania wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 dla Osi priorytetowej 6. Wsparcie rozwoju turystyki, działania 6.2 Rozwój usług turystycznych i uzdrowiskowych, który określa cel i zakres konkursu, zasady jego organizacji, warunki uczestnictwa, kryteria i sposób wyboru projektów, a także pozostałe niezbędne informacje podczas przygotowania dokumentacji konkursowej, stanowiącego załącznik nr 2 do uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] marca 2009 r. (zwanego dalej jako: "Tryb składania wniosków"). Zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy, w celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów w procesie wyboru projektów o dofinansowania mogą uczestniczyć eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym. Według powyższego przepisu merytoryczna weryfikacja projektu w procesie jego wyboru z uczestnictwem ekspertów posiadających wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym oparta została na konstrukcji uznania administracyjnego. Oznacza to, że jeżeli ocena projektów nastąpiła z uczestnictwem ekspertów, to wynik takiej oceny powinien być należycie uzasadniony, ze szczególnym wyjaśnieniem okoliczności, które zadecydowały o ocenie w ramach poszczególnych kryteriów. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu), lecz wyłącznie do kontroli oceny projektu dokonanej przez ekspertów w aspekcie kompletności oceny oraz jasności kryteriów tejże oceny (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 lutego 2012, sygn. akt III SA/Kr 668/11, od którego skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem NSA z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 713/12- publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W § 12 Trybu składania wniosków uregulowano przebieg oceny merytorycznej projektu. W § 15 ust. 2 wyliczono enumeratywnie, jakiego dokładnie rodzaju niezgodności może dotyczyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zakres niezgodności dokonanej oceny projektu powiązany został ściśle z poszczególnymi kryteriami (formalnymi, merytoryczno-technicznej dopuszczalności projektu). Ocena zgodności projektu z przyjętymi kryteriami ma wpływ na rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Departament Rozwoju Regionalnego w oparciu o § 16 Trybu składania wniosków. W ocenie Sądu, wniosek o dofinansowanie projektu, a więc i sam projekt musi być oceniany jako całość. Nie ma znaczenia, że przy rozpatrywaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ odwoławczy w zakresie jednego, czy dwóch podkryteriów uznał, że ocena projektu z przyjętymi kryteriami wyboru nie została przeprowadzona w sposób właściwy. Całościowe pojmowanie sprawy przekłada się na ocenę i cel projektu. Na etapie procedury odwoławczej niespełnienie kryterium merytoryczno-technicznego na podstawie § 16 ust. 3 pkt 2 Trybu składania wniosków może polegać na uznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jako negatywny – w przypadku, gdy ocena zgodności projektu z przyjętymi kryteriami wyboru została przeprowadzona w sposób właściwy. O całościowym postrzeganiu sprawy może dowodzić § 16 ust. 4 Trybu składania wniosków. Zgodnie z tym przepisem Departament Rozwoju Regionalnego jest związany zakresem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co oznacza, że weryfikuje poprawność przeprowadzonej oceny jedynie w części tego kryterium lub kryteriów oceny, które zostały wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pod warunkiem, że zarzuty dotyczą wszystkich powodów odrzucenia wniosku o dofinansowanie projektu. Przekładając powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności należy podkreślić, iż przedmiotowy projekt w wyniku uwzględnienia wcześniejszych orzeczeń sądowych i ponownej oceny merytorycznej został oceniony przez zespół oceniający pozytywnie we wszystkich kryteriach oceny. Tryb składania wniosków, nie przewiduje w takiej sytuacji (§ 12 ust. 7) szczegółowego wskazywania uzasadnienia dokonanej pozytywnej oceny projektu, wskazuje jedynie, że wnioskodawca zostaje poinformowany pisemnie o wynikach oceny merytorycznej przez Departament Wdrażania RPO. Informację taką stanowiło pismo z [...] grudnia 2011 r. do którego dołączono kserokopie indywidualnych kart oceny merytorycznej Zespołu Oceniającego z przeprowadzona ocena w kryteriach pozytywnie rozpatrzonych. Mając na uwadze § 16 ust. 4 Trybu składania wniosków należy stwierdzić, że wniosek skarżącej spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy zawierał zarzuty dotyczące błędów popełnionych przez poszczególnych ekspertów podczas oceny projektu w kryteriach B.2.6. oraz B.2.1. b, B.2.1. c, B.2.2 b, B.2.2. c, B.2.3.b, B.2.5 c, B.3.2 a (ekspert z 28.05.2010r.), B.2.1 a, B.2.1.b, B.2.1.c, B.2.2 b, B.2.2.c, B.2.3.a, B.2.3.b i B.3.2.a (ekspert z 4.03.2010r.) oraz B.2.1. a i b, B.2.2. b i c, B.2.3.b i B.3.2.a (ekspert z 29.05.2010r.). Z informacji z dnia [...] stycznia 2012 r. wynika, że ocena projektu oparta została na szczegółowej ocenie merytorycznej ekspertów posiadających specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z przedmiotowej dziedziny objętej programem operacyjnym, zgodnie z wymogiem art. 31 ust. 1 ustawy. Organ zastosował się do procedury narzuconej przez obowiązujące przepisy. Bezspornym pozostaje, że powołano również eksperta rozstrzygającego co do tych kryteriów, w których zaistniała określona do tego przesłanka. Z akt sprawy i z udzielonej informacji nie wynikają kwestie rozbieżne, czy też niewyjaśnione, niedoprecyzowane, nieocenione i nadto nieuzasadnione. Uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Zarząd Województwa [...] zmienił uchwałę Operacyjnego sprawie przyjęcia Systemu oceny projektów Operacyjnego ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 wprowadzając w załączniku System oceny projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko – Pomorskiego na lata 2007- 2013 w nowym brzmieniu (obowiązującym w dacie ogłoszenia konkursu). W dokumencie tym określono między innymi poszczególne etapy oceny projektów, w tym oceny merytorycznej (2.3.2. str. 7 -9). Poprzez pojęcie oceny merytorycznej rozumie się sprawdzenie opracowanej przez wnioskodawcę dokumentacji projektowej pod kątem stopnia spełniania kryteriów. Wynikiem oceny merytorycznej jest, w przypadku trybu konkursowego, uszeregowanie wniosków w kolejności uwzględniającej stopień spełniania kryteriów oceny projektów (stopień spełnienia kryteriów oceniany jest poprzez zastosowanie odpowiedniej metodologii). W ramach oceny merytorycznej oceniane są: dopuszczalność merytoryczno-techniczna projektu, jakość projektu oraz wpływ założonych rezultatów projektu na osiąganie celów RPO WK-P. Kryteria w tym obszarze oceny podlegają ocenie "tak-nie" i punktacyjnej. Ocenę merytoryczną przeprowadza zespół oceniający. Ocena merytoryczna składa się z następujących elementów: B.1 kryteria merytoryczno-technicznej dopuszczalności projektu – ocena "tak-nie" (tzw. kryteria dostępowe), B.2 kryteria oceny jakości projektu – ocena punktowa, B.3 kryteria oceny wpływu przewidywanych rezultatów projektu na osiąganie założonych w RPO WK-P celów – ocena punktowa. Zespół oceniający tworzą członkowie z dwóch odrębnych list, zatwierdzanych przez Zarząd Województwa [...]. Każdy z członków zespołu oceniającego ocenia projekt indywidualnie (samodzielnie) i całościowo. Na etapie oceny merytoryczno-technicznej dopuszcza się możliwość udzielenia przez wnioskodawcę wyjaśnień lub uszczegółowienia informacji zawartych w dokumentacji projektowej poddanej ocenie, zgodnie z rekomendacjami poszczególnych członków zespołu oceniającego (...). W przypadku złożenia przez wnioskodawcę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu oraz jego pozytywnego rozpatrzenia przez Departament Polityki regionalnej wniosek zostaje przywrócony do ponownej oceny merytorycznej. Zespół oceniający weryfikuje poprawność przeprowadzonej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu wraz z załącznikami jedynie w zakresie kryterium lub kryteriów oceny, które zostały wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pod warunkiem że zarzuty dotyczą wszystkich powodów odrzucenia wniosku o dofinansowanie projektu. W przypadku kryteriów B2 i B3 każdy z ekspertów może przyznać do 10 punktów za dane kryterium zgodnie z opisem znajdującym się obok kryterium (tj. przyznając wartości określone dla opcji kryteriów według opracowanej tzw. metodologii kryteriów wyboru projektów dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013). Dla wybranej grupy kryteriów zostały przez KM RPO określone także wartości minimalne punktów, które projekt winien uzyskać dla każdego z tych kryteriów, aby spełnić "minimalną jakość". Eksperci są zobowiązani do uzasadnienia swojej decyzji dotyczącej oceny każdego kryterium oceny merytorycznej tj. z grup B.1, B.2, B.3. Eksperci zapisują swoje oceny na indywidualnej karcie ocen i podpisują ją. Sekretarz zespołu oceniającego wprowadza oceny do zbiorczego elektronicznego arkusza ocen, dokonuje wydruku i potwierdza zgodność ocen podpisem na wydruku. W przypadku rozbieżności ocen dokonanych przez poszczególnych ekspertów wynoszącej co najmniej 40% punktów w danym kryterium, projekt poddawany jest ocenie przez drugiego eksperta z obszaru tematycznego, którego ocena ma charakter rozstrzygający. Ekspert ten wybierany jest według kolejności z alfabetycznej listy przez sekretarza. Ekspert rozstrzygający zobowiązany jest do przedstawienia wyczerpującego (tj. odnoszącego się do przyznanej punktacji) pisemnego uzasadnienia wystawionej oceny każdego kryterium. W przedmiotowej sprawie procedura oceny merytorycznej projektu została zachowana, w tym z udziałem eksperta rozstrzygającego (B.2.6), z udziałem którego było prowadzone postępowanie. Podkreślić również należy, że w sprawie zapewniony był udział ekspertów posiadających specjalistyczną wiedzę na etapie oceny merytorycznej projektu. Sąd nie posiada uprawnień, aby kwestionować merytorycznie stanowisko ekspertów, oparte na wiedzy specjalistycznej. Ocenie sądu natomiast podlega procedura oceny projektu przez zespół oceniający w oparciu o obowiązujące przepisy. W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do podważenia stanowiska ekspertów w poszczególnych kryteriach oceny. Analiza dokumentacji nie potwierdza w szczególności zasadności, zgłaszanego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, zarzutu dowolności oceny i "nieskorzystania" przez ekspertów z metodologii. Podkreślić należy, że organ rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie działa z urzędu i nie ocenia na nowo sprawy w pełnym zakresie. Właściwy departament Instytucji Zarządzającej ponownie rozpoznając sprawę dokonał szczegółowej analizy dokonanej uprzednio oceny projektu i szczegółowo odniósł się do wszystkich zarzutów wniosku, tzn. do tych, które zostały w nim jednoznacznie i konkretnie sformułowane. Z mocy art. 37 ustawy do postępowania w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Z punktu widzenia istoty sporu zgłoszonego w pkt 1 zarzutów skargi należy podkreślić znaczenie regulacji zawartej w Załączniku do uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...], stanowiącego Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013, System Oceny Projektów w Ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko- Pomorskiego na lata 2007- 2013. Powyższy dokument zawiera opisaną w nim procedurę odwoławczą opracowaną na podstawie aktu prawa powszechnie obowiązującego, a mianowicie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, a także zgodnie z Wytycznymi Ministra Rozwoju Regionalnego. Procedura odwoławcza opisana w powyższych aktach ma walor subsydiarny. Oznacza to, że zadaniem organu rozpoznającego wniosek o ponowne rozpatrzenie jest ukierunkowanie sprawy w kontekście przepisów ustawy. Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy instytucja zarządzająca, wykonując powierzone jej zadania, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnić przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektu. Z powyższego wynika, że wskazane zasady powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści dokumentacji stanowiącej (składającej się na) system realizacji programu operacyjnego, która to dokumentacja stanowi, zarówno dla Instytucji Zarządzającej, jak i podmiotów aplikujących o dofinansowanie projektów, wiążące źródło prawa w prowadzonym na jej podstawie postępowaniu. Z przepisu art. 30b ust. 2 ustawy wynika wobec właściwej instytucji adresowany obowiązek prawny zamieszczenia w uzasadnieniu wyników oceny projektu, pouczenia o możliwości wniesienia środka odwoławczego wraz ze wskazaniem terminu do jego wniesienia, sposobu wniesienia oraz organu, do którego środek ten należy wnieść. Przepis art. 30b ust. 1 ustawy mówi o środkach odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego, który zawiera "Procedurę odwoławczą". Zgodnie z "procedurą odwoławczą" zawartą w systemie realizacji programu operacyjnego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy to zakwestionowanie przez wnioskodawcę oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach RPO WK-P na lata 2007-2013, poprzez złożenie pisemnego wystąpienia do Instytucji Zarządzającej RPO o przeprowadzenie postępowania dotyczącego ponownej weryfikacji przeprowadzonej oceny pod kątem jej zgodności z kryteriami oceny projektów w ramach RPO WK-P na lata 2007-2013, zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO, w celu zakwalifikowania projektu do dofinansowania bądź skierowania go do dalszego etapu oceny. Nie dopuszcza się możliwości kwestionowania w ramach wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zasadności samych kryteriów oceny projektów. W ramach złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawca zobowiązany jest do wskazania konkretnego błędu lub naruszenia, które miało wpływ na wynik oceny wraz z uzasadnieniem swojego stanowiska. Wszystkie zarzuty dotyczące danej oceny wniosku muszą zostać ujęte w jednym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Wnioskodawca może zakwestionować ocenę przeprowadzoną w poszczególnych kryteriach merytorycznych. Instytucją odpowiedzialną za rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest Instytucja Zarządzająca RPO – Departament Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w T.. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy musi spełniać z góry narzucone wymogi jak zakres żądania, wyczerpujące określenie zarzutów oraz zakres naruszenia, ponieważ Instytucja Zarządzająca RPO jest związana zakresem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – weryfikuje poprawność przeprowadzonej oceny jedynie w zakresie tego kryterium lub kryteriów oceny, które zostały wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Istnieje zatem ścisła zależność pomiędzy obowiązkami wnoszącego wniosek (wskazania zakresu żądania oraz wyczerpującego określenia zarzutów), a obowiązkami organu rozpatrującego wniosek poprzez obowiązek dokonania ponownej oceny projektu w zakresie objętym wnioskiem. W okolicznościach sprawy podkreślenia wymaga, iż strona skarżąca zasadniczo nie kwestionuje oceny co do poszczególnych kryteriów wyrażonej w informacji z [...] stycznia 2012 r., z wyjątkiem zarzutu, iż zawarte w niej twierdzenia opierają się na treści załącznika nr 6 stanowiącego wyłącznie uzupełnienie dokumentacji nie zaś na załączniku nr 6 dołączonym do wniosku. W uzasadnieniu skargi spółka wskazuje, że "pomyłka ta w istocie oznacza nieuznanie zarzutów skierowanych do oceny kryterium B.2.2 oraz B.2.5", co oznacza, iż oceny projektu dokonano z naruszając prawo. Sąd nie znalazł również podstaw proceduralnych do podważenia stanowiska ekspertów odnośnie oceny wniosku w powyższych kryteriach. Analiza akt sprawy, w szczególności przedłożonej przez stronę skarżącą dokumentacji aplikacyjnej wraz z załącznikami, i to zarówno w wersji złożonej [...] czerwca 2009 r., jak i uzupełnionej w grudniu 2009r, nie potwierdza zgłoszonego w skardze bardzo ogólnikowo zarzutu rzekomego pomylenia przez oceniających załącznika nr 6 do wniosku. W skardze wnioskodawca zarzucił, że powołuje się na załącznik nr 6 dołączony do wniosku, a osoba oceniająca błędnie kontroluje załącznik 6 złożony w uzupełnieniu dokumentacji. W tym zakresie w szczególności podkreślić przyjdzie, iż analiza dokumentacji uzupełnionej przez wnioskodawcę w dniu [...] grudnia 2009r. wskazuje, iż nowoprzedłożony załącznik nr 6 "Wyciąg z dokumentacji technicznej lub program funkcjonalno-użytkowy/specyfikacja zakupywanego sprzętu/specyfikacja zakupywanych usług" uzupełnia i zastępuje uprzedni załącznik o tym numerze (naprawiając uchybienia wytknięte przez zespół oceniający). Załącznik zawiera specyfikację techniczną wyposażenia pensjonatu, poszczególnych tym jego poszczególnych pomieszczeń, w którym brak jest wskazania jako wyposażenie pensjonatu audio- i videoprzewodników z wykorzystaniem innowacyjnych narzędzi ICT, wskazanych w Metodologii oceny kryteriów wyboru projektów dla RPOWKP na 2071 2007-2013 (załącznik do uchwały nr [...] Komitetu Monitorującego z dnia [...]marca 2010r.) jako możliwa forma realizacji kryterium B.2.2 c w zakresie wykorzystania nowoczesnych nośników informacji. Ponadto analiza treści obydwu załączników nie potwierdza zasadności podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutów co do zawartości załącznika nr 6 i jej wpływu na zarzucane błędne dokonanie przez ekspertów oceny projektu (w zakresie kryterium B.2.2. c i B.2.5 c). Ponadto także ocena instytucji zarządzającej wyrażona w zaskarżonej informacji o negatywny rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie prawidłowości oceny projektu w kryterium B.2.5 c jest prawidłowa i zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Jak zasadnie podano wnioskodawca (w wersji z czerwca oraz uzupełnionej w grudniu 2012r.) jednoznacznie wskazał w sekcji D.1. Polityka zrównoważonego rozwoju (w tym ochrony środowiska), że przedmiotowy projekt ma neutralny wpływ na środowisko. Przy czym do wyboru miał także opcje o "pozytywnym wpływie na środowisko" oraz "negatywnym wpływie na środowisko". Wnioskodawca uzasadnił, że zważywszy na charakter przedsięwzięcia, projekt charakteryzuje się neutralnym wpływem na środowisko naturalne. Przedsięwzięcie jest zgodne z polityką zrównoważonego rozwoju ponieważ efekty jego realizacji osiągane będą z poszanowaniem zasad ochrony środowiska naturalnego. Ponadto przedsięwzięcie nie będzie miało negatywnego wpływu na środowisko naturalne ani na obszary Natura 2000. Zgodnie z Metodologią oceny projektów dla kryterium B.2.5. Wypełnianie polityk i zasad wspólnotowych, punktuje się poszczególne rozwiązania wpisujące się w poszczególne polityki wspólnotowe. Dla zasady zrównoważonego rozwoju wskazano katalog rozwiązań, za każde z nich ekspert mógł przyznać po 1 punkcie, a także punkt za inne rozwiązania zastosowane w projekcie, jeśli według jego wiedzy przyczyni się ono do realizacji danej polityki wspólnotowej. Zgodnie z metodologią punktowaniu podlegały rozwiązania w projektach umożliwiające pozytywną odpowiedź na cztery pytania. Przedmiotowy projekt w tym podkryterium od obydwu ekspertów uzyskał 0 pkt, eksperci zgodnie uznali zatem, iż wnioskowany projekt nie spełnia tego podkryterium, przy czym ekspert z obszaru tematycznego poza wskazaną przez wnioskodawcę neutralnością projektu dla środowiska dodał w uzasadnieniu, że brak jest w dokumentacji informacji o tym, że infrastruktura zostanie przygotowana tak, aby promować politykę zrównoważonego rozwoju lub chronić przed emisjami chemicznymi, elektrycznymi, magnetycznymi, brak również informacji o wykorzystywaniu nowoczesnych technologii o niskim oddziaływaniu na środowisko oraz o instalacji nowoczesnych systemów monitoringowych. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawca zarzucił, że w załączniku nr 6 wskazał szereg urządzeń np. rekuperatory, klimakonwektory, które wykorzystują nowoczesne technologie o niskim oddziaływaniu na środowisko, zastosowano instalacje proekologiczna zmniejszająca zapotrzebowanie na energię elektryczna oraz paliwa kopalne (gruntowy wymiennik ciepła). Projekt oparty jest na systemie proekologicznego pensjonatu mającego wszystkie parametry techniczne tzw. "budynku pasywnego" spełniającego założenia wskazane w metodologii. Instytucja zarządzająca rozpatrując ponownie sprawę oceny przedmiotowego projektu prawidłowo uzasadniła w tym zakresie swoje stanowisko w zaskarżonej informacji. Zważyć przyjdzie, że w powyższym zakresie wnioskodawca błędnie interpretuje realizację zasady zrównoważonego rozwoju w ujęciu ww. Metodologii uznając, że wybudowanie nowego obiektu, który wykorzystuje aktualne technologie budowlane i.t.p. jest wystarczająca przesłanka dla uznania, że realizuje on cele związane między innymi z ograniczeniem emisji szkodliwych substancji do środowiska. Stanowiska tego Sąd nie podziela i przychyla się jednocześnie do własnej oceny wnioskodawcy wyrażonej w uzasadnieniu punktu D.1. wniosku, że projekt jest neutralny dla środowiska. Przedmiotowy projekt nie prowadzi do eliminacji szkodliwego oddziaływania na środowisko, skoro polega na budowie nowej inwestycji (obiektu budowlanego) z wykorzystaniem obowiązujących standardów i norm. Zasadnie instytucja zarządzająca konstatuje, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie zmieni istniejącej w chwili składania wniosku o dofinansowanie projektu sytuacji w przedsiębiorstwie w zakresie polityki zrównoważonego rozwoju. Zgodnie natomiast z Metodologią przyznanie punktów w tym podkryterium możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy z przedłożonej dokumentacji projektowej wynika, że wnioskodawca zamierza podjąć działania, które zmienią jego dotychczasową politykę w przedmiocie zrównoważonego rozwoju. Sytuacja taka nie zaistniała w okolicznościach niniejszej sprawy. Marginalnie, wobec treści zarzutów wskazać należy, że stanowiące podstawę polemiki wnioskodawcy urządzenia, nie są wymienione wprost w załączniku nr 6 w ramach specyfikacji technicznej wyposażenia pensjonatu, także w jego pierwotnej wersji. Na podstawie analizy przedłożonej przez skarżącą spółkę dokumentów stwierdzić przyjdzie, że powoływane urządzenia występują jedynie jako elementy wskazane w ramach projektu budowlanego budynku gastronomiczno-hotelowego z marca 2009r. stanowiącego element pierwotnego załącznika nr 6 (np. klimakonwektory w projekcie instalacji wentylacji mechanicznej planowanego obiektu budowlanego). Pozostawało to bez wpływu na zgodność oceny z prawem. Informacja o podjętym rozstrzygnięciu powinna zgodnie z § 18 ust. 3 Trybu składania wniosków zawierać: 1) w każdym przypadku – wskazanie rozstrzygnięcia i jego uzasadnienie wraz ze wskazaniem, z jakich powodów wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został rozpatrzony pozytywnie lub negatywnie; 2) w przypadku negatywnego rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – pouczenie w przedmiocie przysługującego Wnioskodawcy prawa do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Informacja z dnia [...] stycznia 2012r. wskazuje, że eksperci opinie wyrazili w oparciu o założenia Metodologii oceny kryteriów wyboru projektów dla Działania 6.2. RPO Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 dla przedmiotowego konkursu, na co wskazują między innymi odniesienia w uzasadnieniu ocen. W zakresie Kryterium B.2.6. nadto organ związany był uprzednim wyrokiem tutejszego Sądu. Informacja o rozstrzygnięciu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy informuje niezwłocznie wnioskodawcę na piśmie o wynikach procedury odwoławczej. W ocenie Sądu, niezasadny okazał się zarzut skarżącej braku odniesienia się przez instytucję zarządzającą, w zaskarżonej informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, do wszystkich zarzutów wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie doszło do naruszenia art. 30b ust. 2 ustawy. System Realizacji RPOWKP przewiduje środek odwoławczy, z którego strona skorzystała. W obszernym uzasadnieniu wyczerpująco odniesiono się do konkretnych zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skierowanych wobec ocen poszczególnych ekspertów. W szczególności instytucja zarządzająca wskazała, iż sformułowany w końcowej części pisma zarzut, że cyt.: "o uruchomieniu rezerwy środków pieniężnych po zakończeniu procedury odwoławczej z przeznaczeniem na projekty zgodne z pozycją na liście rezerwowej" jest sprzeczne ze stanowiskiem i wytycznymi Ministra Rozwoju regionalnego, celowością tworzeniu "rezerwy na odwołania" oraz Systemem został sformułowany bardzo ogólnie, bez wskazania jak zdaniem wnioskodawcy sprzeczność zaszła, co uniemożliwiło ustosunkowanie się do tego zarzutu. W ocenie Sądu, powyższe oznacza, iż instytucja rozważyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy także w tym zakresie. Podkreślić przyjdzie, iż wnioskodawca nie zakwestionował faktu umieszczenia go na konkretnej pozycji listy rezerwowej, czy też błędu w sposobie ustalenia alokacji projektu na tej liście, lecz samą okoliczność umieszczenia projektu, który uzyskał pozytywną ocenę merytoryczną, na liście rezerwowej. Skarżąca wskazała nie na błędną ocenę projektu w tym zakresie (błędne ustalenie liczby uzyskanych punktów i konkretnego miejsca projektu na liście rezerwowej), lecz na to, że informacja o pozytywnej ocenie projektu co do zasady jest błędna i sprzeczna ze stanowiskiem i wytycznymi Ministra Rozwoju Regionalnego (niesprecyzowanym w żaden sposób), a także celowością tworzenia "rezerwy na odwołania" oraz systemem oceny projektów. Wskazać należy, że tak niejednoznaczne i ogólnikowe sformułowanie zarzutu wobec informacji o pozytywnym wyniku oceny w istocie uniemożliwiało instytucji zarządzającej odrębne ustosunkowanie się do tego zarzutu w sposób oczekiwany przez wnioskującą spółkę. Analiza treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w tym kontekście także nie umożliwiała odczytania rzeczywistej treści zarzutu, którą beneficjent skonkretyzował dopiero w treści skargi do sądu administracyjnego. Odnosząc się do uzasadnienia tego zarzutu skargi podkreślić przyjdzie, iż pozbawione jakichkolwiek podstaw prawnych jest oczekiwanie przez wnioskodawcę, że instytucja zarządzająca rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oceny projektu o dofinansowanie, winna ustosunkować się nie tylko do zarzutów zgłoszonych w treści środka odwoławczego, lecz również do zarzutów czy wątpliwości zgłaszanych ustnie w toku rozmów wnioskodawcy z pracownikami instytucji zarządzającej. Na marginesie należy wskazać, iż nie można wykluczyć tego, że celowym zabiegiem wnioskodawcy było tak ogólnikowe sformułowanie spornego obecnie zarzutu we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co w istocie uniemożliwiło instytucji zarządzającej odniesienie się do jego istoty. Beneficjent jednocześnie zastrzegł bowiem, że bez względu na wynik pracy Urzędu Marszałkowskiego nad środkiem odwoławczym powyższa kwestia będzie przedmiotem sporu administracyjnego i cywilnego. Niezależnie od powyższego Sąd zważył, że nie zasługuje na uwzględnienie eksponowany przez skarżącą spółkę zarzut naruszenia art. 29 ust. 4 oraz 28 ust. 6 ustawy, poprzez dokonanie przez Instytucję Zarządzająca zmiany zasad i trybu wykonywania wyboru projektów na niekorzyść wnioskodawcy w trakcie trwania konkursu – poprzez umieszczenie spornego projektu na liście rezerwowej. Strona skarżąca w tym zakresie podniosła, że w trakcie trwania konkursu Zarząd Województwa [...] kilkakrotnie podjął uchwałę dotyczącą tworzenia rezerw na odwołania. Uchwała nr [...] oraz załącznik nr 2 do uchwały nr [...] z dnia [...] września 2011 r. jednoznacznie stanowią o celowości tworzenia rezerwy. W § 18 pkt 2 uchwały [...] tegoż załącznika wskazano, iż stworzona rezerwa finansowa zostanie w całości przeznaczona na dofinansowanie projektów, których wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy zostały rozpatrzone pomyślnie. Uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Zarząd Województwa [...] zmienił ww. załącznik wskutek czego przedmiotowy wniosek został wpisany na 33 miejscu listy rezerwowej, przeznaczonej zgodnie z nowelizacją dla wszystkich ubiegających się o dofinansowanie. Skarżąca stwierdziła, że w oczywisty sposób ta niezgodna z prawem zmiana została dokonana z pokrzywdzeniem strony skarżącej, której sytuacja o wiele lepiej przedstawiałaby się gdyby lista rezerwowa przeznaczona była tylko dla projektów z pozytywnie zakończonymi wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie celem dogłębnego ustalenia nieprawidłowości zawartych w zaskarżonej informacji wnioskodawca mailowo zwrócił się do Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Departament Koordynacji i Wdrażania Programów regionalnych. W odpowiedzi na pytanie pracownik ministerstwa potwierdził twierdzenia strony skarżącej (dołączono do skargi). Wskazać przyjdzie, że za prawidłową realizację Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego odpowiada, jako instytucja zarządzająca, Zarząd Województwa [...] (art. 25 pkt 1 ustawy), do której zadań należy w szczególności: - przygotowanie szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego oraz jego zmian, z uwzględnieniem wytycznych ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, o których mowa w art. 35 ust. 3 pkt 1; - przygotowanie i przekazanie Komitetowi Monitorującemu do zatwierdzenia propozycji kryteriów wyboru projektów; - wybór, w oparciu o kryteria, o których mowa w pkt 3, projektów, które będą dofinansowane w ramach programu operacyjnego; - określenie systemu realizacji programu operacyjnego oraz opracowywanie, w razie potrzeby propozycji jego zmian; - zarządzanie środkami finansowymi przeznaczonymi na realizację programu operacyjnego, pochodzącymi z budżetu państwa, budżetu województwa lub ze źródeł zagranicznych (art. 26 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy, wykonując powyższe zadania instytucja zarządzająca powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Instytucja zarządzająca w celu wyłonienia projektów do dofinansowania w ramach programu operacyjnego ogłasza konkurs. Ogłoszenie o konkursie zawiera informacje określone w art. 29 ust. 2 ustawy. W myśl art. 29 ust. 4 do czasu zawarcia wszystkich umów o dofinansowanie projektu z beneficjentami wyłonionymi w konkursie lub w wyniku rozpatrzenia środków odwoławczych przewidzianych w ustawie, instytucja ogłaszająca konkurs nie może spowodować pogorszenia zasad konkursu, warunków realizacji projektu oraz nakładać na podmioty ubiegające się o dofinansowanie dodatkowych obowiązków. Przepis ten nie ma zastosowania do przypadków, gdy konieczność zmiany wynika ze zobowiązań międzynarodowych lub przepisów innych ustaw (ust. 4a). Art. 35 ust. 3 ustawy stanowi, że minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, w celu zapewnienia zgodności sposobu wdrażania programów operacyjnych z prawem Unii Europejskiej oraz spełniania wymagań określanych przez Komisję Europejską, a także w celu zapewnienia jednolitości zasad wdrażania programów operacyjnych, może, z uwzględnieniem art. 26, wydać wytyczne dotyczące programów operacyjnych w zakresie między innymi: szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego (pkt 1) i trybu dokonywania wyboru projektów (pkt 2). Przy czym wytyczne w zakresie trybu dokonywania wyboru projektów nie mogą być zmieniane na niekorzyść wnioskodawców w trakcie trwania konkursu, a w przypadku konkursów otwartych - zmiany nie mogą wpływać negatywnie na rozpatrywanie wniosków złożonych przed dniem dokonania zmiany (ust. 3a), z wyjątkiem przypadków gdy konieczność wprowadzenia zmian wynika ze zobowiązań międzynarodowych lub przepisów odrębnych ustaw. W takim przypadku, dokonując zmiany wytycznych minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego wraz z publikacją zmian podaje informację zawierającą ich uzasadnienie oraz termin, od którego zmiany będą stosowane (art. 35 ust. 4). Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, że kształtując system realizacji programu operacyjnego, w tym kryteria wyboru projektów do dofinansowania, zasady poszczególnych konkursów instytucja zarządzająca zobowiązana jest uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Analizując zbiór aktów kreujących zasady konkursu nr [...] w ramach którego skarżąca zgłosiła wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą "[...]" stwierdzić należy, że nie doszło do naruszenia powyższych zasad. Uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. w sprawie ogłoszenia naboru wniosków o dofinansowanie projektów ze środków EFRR w ramach działania 6.2 Rozwój usług turystycznych i uzdrowiskowych, Oś Priorytetowa 6 Wsparcie rozwoju turystyki Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013, Zarząd Województwa [...] ustalił treść ogłoszenia o naborze wniosków (załącznik nr 1) oraz tryb składania wniosków o dofinansowanie - załącznik nr 2. W załączniku nr 2 określono między innymi, że: w wyniku przeprowadzonej przez Departament Wdrażania RPO oceny merytorycznej projekty zostają uszeregowane w formie listy rankingowej z uwzględnieniem liczby uzyskanych punktów (§ 12 ust.6), Departament Wdrażania RPO w terminie maksymalnie 10 dni roboczych od terminu wyznaczonego na zakończenie oceny merytorycznej dokonuje w formie uchwały Zarządu Województwa [...] wyboru projektów do dofinansowania, do pozycji, na której zostanie wyczerpana alokacja przyznana na przedmiotowy konkurs (§ 13 ust. 1). Środkiem odwoławczym w systemie realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który należy złożyć na piśmie w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania pisemnej informacji w sprawie negatywnej oceny projekty na danym etapie oceny. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy może dotyczyć 1) niezgodności dokonanej oceny projektu z kryteriami formalnymi lub 2) niezgodności dokonanej oceny z kryteriami merytoryczno technicznej dopuszczalności projektu i będzie rozstrzygany przez Departament Polityki Regionalnej (§ 14 i § 15). W § 18 ww. załącznika nr 2 do uchwały z dnia [...] marca 2009 r. określono skutki wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. Wniesienie ww. wniosku nie wstrzymuje biegu procedury wyboru dla pozostałych projektów uczestniczących w konkursie, 2. Dla projektów, od oceny których wpłyną ww. wnioski, zostanie stworzona rezerwa środków o określonej minimalnej kwocie. Stworzona rezerwa zostanie w całości przeznaczona na dofinansowanie projektów, których wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy zostały rozpatrzone pozytywnie. 3. W przypadku rozpatrzenia pozytywnie ww. wniosku na etapie oceny formalnej, wniosek o dofinansowanie zostanie przywrócony do oceny formalnej. 4. W przypadku rozpatrzenia pozytywnie ww. wniosku na etapie oceny merytorycznej, wnioskodawca zgodnie z oceną merytoryczną zostanie włączony na listę rankingową projektów. Wskazać zatem należy, że wykładnia powyższych zapisów analizowanych w całokształcie, a nie wyłącznie z uwzględnieniem literalnego brzmienia zdania drugiego ust. 2 § 18, prowadzi do stwierdzenia, że był to zapis ramowy, wskazujący na utworzenie rezerwy (w nieokreślonej wysokości) umożliwiającej dofinansowanie projektów, których wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy zostaną rozpatrzone pozytywnie. Zgodnie z ust. 1, wniesienie środka odwoławczego nie wstrzymuje procedury dla pozostałych projektów, zatem brak takiej regulacji w ogóle pozbawiałby wnioskodawców, którzy pozytywnie przeszli procedurę odwoławczą, możliwości uzyskania dofinansowania mimo, iż ich projekty ostatecznie zostałyby ocenione pozytywnie. Jednocześnie wskazać przyjdzie, że regulacja ta jest bardzo ogólna i nie precyzuje sposobu postępowania w sytuacji gdy pozytywne rozpatrzenie ww. wniosku nastąpi w wyniku wyroku sądu administracyjnego, a wniosek wróci do ponownej oceny i pozytywna ocena merytoryczna nastąpi już po zakończeniu etapu oceny merytorycznej i dofinansowaniu wyłonionych w tym trybie projektów. Szczegółową regulację dotyczącą tworzenia rezerwy oraz sposobu i trybu jej uruchamiania Zarząd Województwa [...] uregulował w innych aktach prawnych w ramach systemu realizacji RPO Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013. Z informacji udzielonej przez instytucję zarządzającą wynika, iż dokument określający tryb składania wniosków o dofinansowanie projektów ze środków EFRR w ramach działania 6.2 Rozwój usług turystycznych i uzdrowiskowych, Oś Priorytetowa 6 Wsparcie rozwoju turystyki RPO Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 stanowiący załącznik nr 2 do uchwały z [...] marca 2009 r., obowiązywał w tym samym brzmieniu w zakresie § 18 "skutki wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy" w dniu ponownego rozpatrzenia przez instytucje zarządzającą wniosku skarżącej spółki o dofinansowanie projektu. Na marginesie wskazać przyjdzie, że uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2011r. Zarząd Województwa [...] zmienił uchwałę nr [...] w sprawie ogłoszenia naboru wniosków o dofinansowanie projektów ze środków EFRR w ramach Działania 6.2 Rozwój usług turystycznych i uzdrowiskowych, Oś Priorytetowa 6 Wsparcie rozwoju turystyki Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013, poprzez nadanie nowego brzmienia załącznikom nr 1 i 2. Nowe brzmienie § 18 załącznika nr 2 – jest tożsame z brzmieniem dotychczasowym. Ogłoszenie o konkursie ukazało się na stronie internetowej instytucji zarządzającej w dniu 30 marca 2009 r. i zawierało informacje określone w art. 29 ust. 2 ustawy. W odpowiedzi na konkurs nr [...] spółka A. w T. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn. [...] w dniu [...] czerwca 2009r. (nr projektu [...]. Wskazać należy, iż uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. Zarząd Województwa [...] przyjął System oceny projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013. Punkt 2.2.4. "Lista rezerwowa" stanowi, że w przypadku, gdy pula środków, jakie pozostały w danym działaniu (po konkursie) przekracza 1 mln zł "lista rezerwowa" nie będzie tworzona. Niewykorzystana kwota jest przesuwana do puli środków do rozdysponowania na kolejny konkurs. W sytuacji kiedy pula środków, jakie pozostały w danym działaniu (po konkursie) nie przekracza 1 mln zł, projekty, które przeszły pozytywnie wszystkie szczeble oceny i znalazły się na liście rankingowej, ale z powodu braku środków nie otrzymały dofinansowania, umieszczane są na "liście rezerwowej". Tryb uruchamiania projektów z listy rezerwowej (w przygotowaniu). Oznacza to, że powyższy dokument nie określił ewentualnego trybu tworzenia tzw. "rezerwy na odwołania" ani też uruchamiania środków z listy rezerwowej projektów. Kolejnym przywoływanym przez stronę skarżącą aktem prawnym wiążącym instytucję zarządzającą w toku niniejszego konkursu są Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] września 2009 r. ([...]) w zakresie procedury odwoławczej dla wszystkich programów operacyjnych. Zgodnie z pkt 1.8 ppkt 2 tego aktu zatytułowanego "Wpływ na inne projekty i "rezerwa finansowa", wraz z ogłoszeniem konkursu na wybór projektów może zostać ustanowiona, przez właściwą instytucje zarządzającą, rezerwa finansowa w celu ewentualnego sfinansowania umów zawartych z wnioskodawcami, którzy pozytywnie przejdą procedurę odwoławczą, o ile projekt będący przedmiotem procedury odwoławczej zostanie wybrany do dofinansowania. Sposób ustalania rezerwy, jej wysokość i tryb jej uruchamiania określa instytucja zarządzająca dla danego programu operacyjnego. Wskazaną przez stronę skarżącą uchwałą nr [...]z dnia [...] stycznia 2010 r. Zarząd Województwa [...] (w trakcie trwania konkursu) zmienił uchwałę w sprawie przyjęcia Systemu oceny projektów w ramach RPO Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 wprowadzając nowe brzmienie załącznika. W pkt 2.3 uregulowano etapy oceny, w tym w pkt 2.3.3. dotyczy listy rezerwowej. W pkt tym poza dotychczasową treścią przytoczoną wyżej, dodano, że "w momencie utworzenia konkursu zostaje utworzona rezerwa środków w wysokości 5% alokacji z danego konkursu z przeznaczeniem na tzw. procedurę odwoławczą. W przypadku gdy wniosek, którego odwołanie zostanie rozpatrzone pozytywnie zostanie przywrócony do oceny przed zakończeniem etapu oceny merytorycznej i utworzeniem listy rankingowej, wówczas jest porównywany pod względem otrzymanej punktacji z wszystkimi projektami. Projekty z utworzonej na tej podstawie listy rankingowej otrzymują dofinansowanie do wysokości 95% alokacji założonej na dany konkurs. Projekty, które nie otrzymały dofinansowania z powodu braku środków finansowych i znalazły się na liście rezerwowej oraz wszystkie projekty, w stosunku do których wniesiono środek odwoławczy na tzw. etapie przedsądowym procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego oraz na etapie postępowania przed sądami administracyjnymi, który to środek został rozpatrzony pozytywnie, lecz przywrócony do oceny już po zakończeniu etapu procedury merytorycznej, są porównywane ze sobą pod względem otrzymanej punktacji. Na tej podstawie tworzona jest lista rezerwowa i uruchamiana jest rezerwa w wysokości 5% alokacji z danego konkursu. Projekty, które nie uzyskały dofinansowania ze względu na wyczerpanie środków rezerwy pozostają na liście rezerwowej w oczekiwaniu na tzw. oszczędności poprzetargowe powstałe podczas realizacji projektów, które otrzymały dofinansowanie w danym konkursie. Odnosząc się do twierdzenia skargi, iż w czasie trwania konkursu Zarząd Województwa kilkakrotnie podjął uchwałę dotyczącą tworzenia rezerw na odwołania wskazać należy, że po zakończeniu etapu oceny merytorycznej i stworzeniu listy rankingowej, Zarząd Województwa [...] podjął uchwałę nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. w sprawie przyznania dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013, konkurs nr [...]. Mocą tej uchwały przyznano dofinansowanie ze środków EFRR projektom wskazanym w załączniku nr 1 do uchwały, w wysokości 95 % przyznanej alokacji w konkursie (§ 1), utworzono listę rezerwową projektów, które będą mogły być dofinansowane z EFRR, w przypadku pojawienia się oszczędności poprzetargowych, stanowiącą załącznik nr 2 (§ 2) oraz utworzono rezerwę środków w wysokości 5 % alokacji przedmiotowego konkursu z przeznaczeniem na procedurę odwoławczą (§ 3). W uzasadnieniu tej uchwały instytucja zarządzająca opisała przebieg konkursu oraz sposób wyboru projektów do dofinansowania. Wskazała, że projekty, które nie otrzymały dofinansowania z powodu braku środków finansowych i znalazły się na liście rezerwowej oraz wszystkie projekty, których odwołania zostaną rozpatrzone pozytywnie, lecz przywrócone do oceny już po zakończeniu etapu oceny merytorycznej będą porównywane ze sobą pod względem otrzymanej punktacji. Na tej podstawie zostanie stworzona lista rezerwowa i uruchomiona rezerwa w wysokości 5% alokacji z przedmiotowego konkursu. Projekty, które nie uzyskają dofinansowania ze względu na wyczerpanie środków z rezerwy pozostaną na liście rezerwowej w oczekiwaniu na oszczędności przetargowe. Zważyć przyjdzie, iż tworząc dla przedmiotowego konkursu zarówno listę rezerwową (załącznik nr 2) jak i rezerwę środków w wysokości 5% alokacji konkursu z przeznaczeniem "na procedurę odwoławczą", uchwałą z [...].08.2010r. nr [...] Zarząd Województwa [...] określił jednoznacznie cel tej instytucji oraz sposób rozdysponowania środków z utworzonej rezerwy. Całkowicie nieuprawnione wobec treści tej uchwały i jej uzasadnienia są stwierdzenia skargi, jakoby stworzona nią rezerwa miała zostać (cyt.): "w całości przeznaczona na dofinansowanie projektów, których wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy zostały rozpatrzone pomyślnie". Nie znajduje także potwierdzenia wskazany w skardze zarzut, zgodnie z którym uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Zarząd Województwa [...] zmienił załącznik nr 2 do uchwały nr [...] w zakresie dotyczącym tworzenia rezerwy finansowej. Podkreślić bowiem należy, że uchwała nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. zmienia załącznik nr 2 wskazanej wyżej uchwały nr [...] z [...] sierpnia 2010r. w sprawie przyznania dofinansowania w ramach RPO Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013, konkurs nr [...], czyli zmienia listę rezerwową utworzoną wcześniej zmienianą uchwałą. Z uzasadnienia uchwały zmieniającej wynika, że projekty w liczbie 44, które nie otrzymały dofinansowania zostały uchwałą z [...].08.2010r. umieszczone na liście rezerwowej, a w związku z zakończona ponowną oceną merytoryczną wszystkich projektów w ramach procedury odwoławczej w działaniu 6.2 RPOWKP (konkurs 13) zgodnie z Systemem oceny Projektów w ramach RPO na lata 2007-2013 projekty, które nie otrzymały dofinansowania z powodu braku środków finansowych i znalazły się na liście rezerwowej oraz wszystkie projekty, w stosunku do których wniesiono środek odwoławczy, który został rozpatrzony pozytywnie, lecz wniosek o dofinansowanie projektu został przywrócony do oceny już po zakończeniu etapu oceny merytorycznej, są porównywane ze sobą pod względem otrzymanej punktacji. Na tej podstawie jest uzupełniana lista rezerwowa. Organ wskazał, że w ramach zakończonej procedury odwoławczej (zarówno przed organem jak i w trybie postępowania sądowego) ponownej ocenie merytorycznej poddanych zostało 12 wniosków o dofinansowanie projektów. Po zakończeniu ponownej oceny merytorycznej w wyznaczonych kryteriach, przyznana została nowa punktacja, którą wprowadzono do modelu wielokryterialnego, przy pomocy którego wygenerowano listę rankingową. Wnioskodawcy, których projekty zostały poddane ponownej ocenie merytorycznej zgodnie z Systemem Oceny Projektów w ramach RPO na lata 2007-2013 mają możliwość wniesienia odwołania od przyznanej punktacji oraz od zajmowanego miejsca na liście rezerwowej, w związku z czym 5% pula alokacji z przeznaczeniem na procedurę odwoławczą zostanie uruchomiona w momencie całkowitego zakończenia procedury odwoławczej w przedmiotowym konkursie tj. w momencie gdy w stosunku do żadnego projektu nie będzie przysługiwał już żaden środek odwoławczy, tak na etapie przedsądowym jak i sadowym. Wobec tego stwierdzić należy, iż uchwałą z dnia [...] grudnia 2011r. z pewnością nie pogorszono sytuacji skarżącego wnioskodawcy, nie zmieniono nią zasad konkursu, w tym zasad wyboru projektów, czy tworzenia listy rezerwowej, które uregulowane zostały w Systemie Oceny Projektów, a nadto wcześniej uchwałą zmienianą. Mocą tej uchwały projekt skarżącej spółki oraz inne projekty, które pozytywnie przeszły etap ponownej oceny merytorycznej po raz pierwszy znalazły się na rezerwowej liście rankingowej projektów (zgodnie z ilością otrzymanych punktów), czyli na liście projektów uprawnionych do ubiegania się o dofinansowanie w ramach pozostałej alokacji środków, a następnie ewentualnie środków poprzetargowych. Oznacza to ponadto, że sytuacja skarżącego wnioskodawcy (został umieszczony na 33 miejscu listy rezerwowej) jest taka sama jak wnioskodawców, którzy już w pierwotnej procedurze oceniania, uzyskali pozytywną ocenę merytoryczną, lecz nie uzyskali dofinansowania swych projektów ze względu na wyczerpanie 95% alokacji środków. Takie zasady, w ocenie Sądu, czego zdaje się nie dostrzegać strona skarżąca, w pełni odpowiadają dyspozycji art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, bowiem uwzględniają zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu i danego konkursu oraz zapewniają przejrzystość i porównywalność reguł stosowanych przy ocenie projektów. Postulowanej przez skarżącego zasady, zgodnie z którą całość środków utworzonej z rezerwy na procedurę odwoławcza miałaby być przeznaczona wyłącznie na dofinansowanie projektów, które pozytywnie przeszły procedurę odwoławczą nie dałoby się pogodzić z wyżej wskazanymi zasadami. Mogłaby ona prowadzić do, pożądanej przez skarżącą spółkę, lecz niedopuszczalnej w świetle przepisów Unii Europejskiej, Konstytucji RP oraz ustawy sytuacji, w której projekty, które w wyniku procedury odwoławczej i ponownej oceny merytorycznej uzyskały nawet znacznie mniejszą liczbę punktów (czyli w mniejszym stopniu spełniały wyznaczone kryteria) uzyskałyby dofinansowanie ze środków EFRR z pominięciem projektów, które w prawdzie zostały ocenione znacznie wyżej, lecz już na etapie pierwotnej oceny merytorycznej i nie uzyskały dofinansowania z powodu wyczerpania kwoty 95% alokacji środków przeznaczonych na ten sam konkurs. Zasadnie podnosi to instytucja zarządzająca w odpowiedzi na skargę. Powyższy zarzut oparty jest wyłącznie na subiektywnym oczekiwaniu strony skarżącej uzyskania dofinansowania ze środków Unii Europejskiej jej projektu. Pomija jednocześnie zupełnie cele, kierunki i główne zasady udzielania beneficjentom pomocy w ramach prowadzenia polityki rozwoju dla realizacji tych projektów, które najlepiej i najpełniej realizują priorytety i kryteria, dla których realizacji ogłoszony został dany konkurs okolicznościach ramach regionalnego programu operacyjnego. W okolicznościach niniejszej sprawy, przy braku zgłaszania we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu dotyczącego błędnego sposobu dokonania rankingowania pozycji przedmiotowego projektu na liście rezerwowej, stwierdzić przyjdzie, iż kwestionowane przez stronę skarżącą umieszczenie spornego projektu na liście rezerwowej (na pozycji wynikającej z porównania wyników oceny projektów, które przeszły pozytywnie wszystkie etapy oceny) nie narusza obowiązujących przepisów prawa, w tym przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Dodatkowo analiza przedłożonej w toku postępowania zbiorcza karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie w ramach 6 Osi RPOWK-P Wsparcie rozwoju turystyki z dnia [...] października 2011 r. potwierdza uwzględnienie przy dokonaniu ponownej oceny wniosku [...] we wszystkich kryteriach ocen wynikających z ocen ekspertów i prawidłowe ich uśrednienie. Z tych też względów skarga podlega oddaleniu, na mocy art. 30 c ust. 3 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.