II SA/Bd 1361/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-03-18
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Jarosław Wichrowski, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie rejestracji automatu o niskich wygranych jest zasadne, gdy opinia jednostki badającej wskazuje na niespełnianie przez automat warunków określonych w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, a strona skarżąca podnosi zarzuty dotyczące m.in. naruszenia przepisów postępowania, braku notyfikacji przepisów technicznych UE oraz nieprawidłowości w przeprowadzeniu badania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie rejestracji automatu było zasadne. Badanie sprawdzające przeprowadzone przez upoważnioną jednostkę badającą stanowiło wystarczający dowód na niespełnianie przez automat warunków określonych w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Zarzuty dotyczące naruszeń przepisów postępowania, braku notyfikacji przepisów technicznych UE oraz nieprawidłowości w przeprowadzeniu badania zostały uznane za niezasadne. Sąd podkreślił, że badanie sprawdzające nie jest opinią biegłego w rozumieniu Ordynacji podatkowej, a jednostka badająca była prawidłowo upoważniona do przeprowadzenia takiego badania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych przez Naczelnika Urzędu Celnego, a następnie utrzymania tej decyzji przez Dyrektora Izby Celnej. Podstawą decyzji było stwierdzenie, że automat nie spełnia warunków określonych w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, co potwierdziło badanie sprawdzające przeprowadzone przez Izbę Celną w P. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, brak notyfikacji przepisów technicznych UE, nieprawidłowości w badaniu oraz brak należytego uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant asystent sędziego Dawid Myszyński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi "A" w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia ... 2014 r. nr ... w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w T. na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), art. 8, art. 23a ust. 7, art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej zwana u.g.h.) w związku z art. 11 i art. 14 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie u.g.h. oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r., Nr 134, poz. 779, zwana dalej ustawą nowelizującą u.g.h. z 2011 r. lub ustawą zmieniającą), cofnął rejestrację automatu o niskich wygranych F., nr fabr. [...], nr rej. [...], uzasadniając to okolicznością, że maksymalna stawka i jednorazowa wygrana na ww. automacie jest niezgodna z art. 129 ust. 3 u.g.h.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła P. sp. z o.o. w W. zarzucając jej:
rażące naruszenie formy prowadzonego postępowania poprzez brak wydania niezbędnych w toku postępowania postanowień oraz związane z tym ograniczenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu; naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 130 O.p. poprzez powołanie się na badania wykonane przez podmiot, który z mocy prawa podlega wyłączeniu, a także naruszenie art. 180, art. 187 i art. 197 O.p., w szczególności zasady prawy obiektywnej wskazanej w art. 122 O.p.;
naruszenie art. 122 O.p. i art. 129 u.g.h. oraz § 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 102 poz. 946), a także art. 23a ust. 7 w zw. z 23b ust. 1 u.g.h. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w szczególności nie przeprowadzenie dowodów mogących świadczyć o prawidłowym funkcjonowaniu automatu oraz nie dokonanie koniecznych badań sprawdzających, a także nie sprecyzowanie pojęć i zwrotów, których używa organ;
naruszenie art. 122, art. 180 i art. 187 O.p., art. 129 u.g.h. oraz § 14 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, a także art. 23a ust. 7 w zw. z art. 23b ust. 1 u.g.h. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w szczególności nie przeprowadzenie dowodów mogących świadczyć o prawidłowym funkcjonowaniu automatu oraz nie dokonanie koniecznych badań sprawdzających, nie dokonanie konfrontacji rozbieżnych opinii znajdujących się w aktach postępowania, a także nie sprecyzowanie pojęć i zwrotów, których używa organ;
brak należytego uzasadnienia prawnego oraz faktycznego, brak wskazania pełnej podstawy prawnej decyzji i naruszenie art. 121 § 1 O.p., tj. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; naruszenie art. 124 O.p. poprzez naruszenie zasady obowiązku wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi organy kierują się przy załatwianiu sprawy a także naruszenie Konstytucji, w szczególności zakazu ograniczania swobody gospodarczej (art. 22) i zasady państwa prawa (art. 2).
Decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w T. na podstawie art. 233 O.p., art. 8, art. 23a ust. 7, art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. w zw. z art. 11 i art. 14 ustawy nowelizującej u.g.h. z 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 23b ust. 1 u.g.h., na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. Stosownie do ust. 3 tego unormowania, badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia.
Opinia jednostki badającej z badania sprawdzającego z [...].05.2014 r. potwierdziła ustalenia zawarte w opinii biegłego sądowego z [...].12.2010 r. co do wysokości maksymalnych stawek za udział w jednej grze (tj. 10 zł) oraz co do wartości maksymalnej jednorazowej wygranej sięgającej nawet do 600 zł, jak również wykazała inne nieprawidłowości w funkcjonowaniu badanego automatu. Badanie przeprowadziła upoważniona przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jednostka badająca - Izba Celna w P. Wydział Laboratorium Celne. Jej upoważnienie do badań zostało wydane w oparciu o właściwą podstawę prawną i przez właściwy organ i wskazuje zakres upoważnienia.
Wymogi ustawowe dla automatów do gier o niskich wygranych określa przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. poprzez wskazanie, że są to urządzenia mechaniczne, elektromechaniczne i elektroniczne, pozwalające na gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących naruszenia art. 122, art. 180, art. 187 i art. 197 O.p. oraz art. 23a ust. 7 w zw. z art. 23b ust. 1 u.g.h., organ uznał je za całkowicie nieuzasadnione. Postępowanie przeprowadzone zostało bowiem prawidłowo. Rozstrzygnięcie oparte zostało o całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, który uznać należy za kompletny i wyczerpujący.
Dalej organ argumentował, że zgodnie z wyrokiem WSA w Bydgoszczy z 23.01.2013 r., I SA/Bd 999/12, badania przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą nie można utożsamiać z innym dowodem w postaci np. opinii biegłego, zatem podstawą cofnięcia rejestracji automatu może być wyłącznie dowód w postaci badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą potwierdzający, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Zatem, nie może to być jakikolwiek inny dowód, np. opinia biegłego albo eksperyment funkcjonariusza celnego. W konsekwencji wynik badania sprawdzającego, o którym mowa w art. 23b u.g.h., nie stanowi opinii biegłego w rozumieniu art. 197 O.p.. Stąd też, zdaniem organu odwoławczego, nie można podejmować próby podważenia tego dowodu przedstawiając np. opinię biegłego zawierającą wnioski przeciwne.
Odnosząc się do kwestii kompetencji Laboratorium Celnego w P. do prowadzenia badań automatów do gier organ wskazał, że zgodnie z art. 23f ust. 1 u.g.h. upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych. Jednym z warunków udzielenia upoważnienia jest przedstawienie akredytacji m.in. Polskiego Centrum Akredytacji (art. 23f ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1). Upoważnienie jest udzielane na okres nie dłuższy niż od upływu okresu ważności akredytacji (ust. 3), odmowa jego wydania następuje w drodze decyzji (ust. 4), w określonych w ustawie przypadkach może być cofnięte w drodze decyzji ministra (ust. 5). Ponadto minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (ust. 6). Przytoczony przepis został wprowadzony ustawą nowelizującą u.g.h. z 2011 r. W myśl jej art. 12 ust. 1, podmioty będące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jednostkami badającymi upoważnionymi przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydawania opinii będących podstawą dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier uznaje się za jednostki badające upoważnione do badań technicznych automatów i urządzeń do gier zgodnie z przepisami art. 23f u.g.h. Z ust. 2 przytaczanego artykułu wynika m.in., że podmiot, który został w tym trybie uznany za upoważnioną jednostkę badającą, jest obowiązany do złożenia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. do 14 lipca 2012 r.), dokumentu akredytacji, wystawionego zgodnie z wymogami określonymi w art. 23f ust. 2 pkt 1 u.g.h. Sankcją za niedopełnienie tego warunku jest wygaśnięcie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 12 ust. 3). Z pisma Ministra Finansów numer [...] z [...].06.2013 r. wynika, że jednostka badająca wywiązała się z obowiązku określonego w art. 12 ust. 2 ww. ustawy i przedłożyła dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1 art. 23f u.g.h. Z informacji znajdujących się na aktualnej stronie Ministerstwa Finansów (ww.finanse.mf.gov.pl/inne-podatki/podatki-od-gier-gry-hazardowe) wynika, że Laboratorium Celne w P. jest nadal jedną z jednostek badających upoważnionych przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 23f ust. 6 u.g.h.). Nie ma podstaw do kwestionowania i dalszej merytorycznej oceny prawidłowości upoważnienia udzielonego przez Ministra Finansów jednostce badającej. Stanowiłoby to wkroczenie w kompetencje Ministra Finansów bez należytej podstawy prawnej.
Odnosząc się do brzmienia art. 129 ust. 3 u.g.h., definiującego pojęcie "gry na automatach o niskich wygranych" i wskazując m.in. na "wartość jednorazowej wygranej" i "wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze", to przy wykładni pojęć "jednorazowej wygranej" i "jednej gry" należy wziąć pod uwagę, że jeśli w tej samej grze gracz poddaje ryzyku stawkę postawioną na jej początku, a także wygrane uzyskane w trakcie tej gry, to oznacza to, że ocena stawki w całej grze wymaga dokonania zsumowania kwoty, którą zaryzykowano na początku gry, jak też kwot wygranych i zaryzykowanych w toku tej samej gry. Zapis art. 129 ust. 3 u.g.h. należy czytać łącznie, co oznacza, że odniesienie wartości jednorazowej wygranej i wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze należy przyporządkować do jednego i tego samego zdarzenia.
Odnosząc się do wniosku spółki o przeprowadzenie rozprawy, to nie podlegał on uwzględnieniu, gdyż dowód w postaci opinii z badań sprawdzających sporządzony przez Izbę Celną w P. jest wystarczającym i właściwym dowodem potwierdzającym określony stan faktyczny. Organ może nie uwzględnić wniosku o przeprowadzenia rozprawy, jeżeli przedmiotem rozprawy mają być okoliczności niemające znaczenia dla sprawy, bądź jeżeli okoliczności te są wystarczająco potwierdzone innym dowodem.
Natomiast wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na pytanie prawne w toczącej się przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawie o sygn. akt. P 30/14 zostało rozpoznane w odrębnym postanowieniu, na który strona mogła złożyć stosowny środek zaskarżenia.
Odnosząc się do zarzut nienotyfikowania ustawy o grach hazardowych organ wyjaśnił, że jej art. 23a ust. 7, obowiązujący od 14 lipca 2011 r., stanowiący materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji, nie narusza prawa unijnego w zakresie procedury udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych, tj. dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 2008 r., publik. w Dz.U.UE.L.1998.204.37, albowiem projekt ustawy zmieniającej, zawierający między innymi ten przepis, został notyfikowany w Komisji Europejskiej, a okres obowiązkowego wstrzymania procedury legislacyjnej upłynął 17.12.2010 r. (pismo Prezesa Rady Ministrów z 28.01.2011 r., nr [...] , kierowane do Marszałka Sejmu, którym przesłano do Sejmu projekt tej ustawy - druk nr [...] ). Natomiast z definicji gry na automacie o niskich wygranych określonej w art. 129 ust. 3 u.g.h. nie wynikają warunki uniemożliwiające prowadzenie gier na automatach - poza kasynami i salonami gier albo mogące wpływać na sprzedaż takich automatów, czyli przepis ten nie może być uznany za "techniczny" w rozumieniu powyższych przepisów unijnych i wyroku TSUE z 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11.
Przepisy u.g.h., w ocenie organu, nie stanowią zatem przepisów o charakterze technicznym w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE. W szczególności zakwestionowany przez skarżącą art. 129 u.g.h. nie stanowi ze swej istoty przepisu, który może powodować ograniczenie czy stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, a ponadto nie wprowadza żadnych nowych warunków mogących mieć wpływ, zwłaszcza istotny, na właściwości lub sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych. Tym samym nie zachodziły przesłanki do poddania tego przepisu procedurze notyfikacyjnej określonej w art. 8 Dyrektywy 98/34/WE, a w efekcie do odmowy zastosowania go w sprawie ze względu na zaniechanie jego notyfikacji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyła P. zarzucając jej naruszenie:
- art. 120 O.p., gdyż decyzje obydwu instancji wydano w oparciu o akt prawny (ustawę o grach hazardowych), co do ważności której zachodzą poważne wątpliwości;
- art. 130 O.p. poprzez powołanie się na badania wykonane przez podmiot, który z mocy prawa podlega wyłączeniu, a także naruszenie art. 180, art. 187 i art. 197 O.p., w szczególności zasady prawdy obiektywnej wskazanej w art. 122 tej ustawy;
- art. 122, art. 180 i art. 187 O.p. oraz art. 129 u.g.h. i § 14 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie warunków urządzania i zakładów wzajemnych, a także art. 23a ust. 7 w zw. z ust. 1 u.g.h. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w szczególności nie przeprowadzenia dowodów mogących świadczyć o prawidłowym funkcjonowaniu automatu oraz nie wykonanie koniecznych badań sprawdzających, nie dokonania konfrontacji rozbieżnych opinii znajdujących się w aktach postępowania, a także nienależytego sprecyzowania pojęć i zwrotów, których używa organ;
- należytego uzasadnienia prawnego oraz faktycznego, brak wskazania pełnej podstawy prawnej decyzji i naruszenie art. 121 § 1 O.p., tj. prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; naruszenie art. 124 O.p. poprzez naruszenie zasady obowiązku wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi organy kierują się przy załatwianiu sprawy, a także naruszenie Konstytucji, w szczególności zakazu ograniczania swobody gospodarczej (art. 22) i zasady państwa prawa (art. 2).
W uzasadnieniu skargi wskazano, że przepisy ustawy o grach hazardowych są przepisami technicznymi w rozumieniu art. 1 pkt 1 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. Na skutek nienotyfikowania Komisji Europejskiej projektu tej ustawy, która wprowadza zakaz używania automatów do gier poza kasynami gry, nie może ona być stosowana. W konsekwencji, wskutek uchylenia ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, nie ma obecnie ustawy, która reglamentowałaby podejmowanie działalności w zakresie organizowania gier na automatach o niskich wygranych. W tej sytuacji żadnemu podmiotowi, który będzie prowadził tego rodzaju działalność, nie będzie można postawić zarzutu, że skutecznie narusza obowiązujące zakazy czy normy.
Zgodnie z art. 121 O.p., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W sytuacji, gdy istnieje stan niepewności co do konstytucyjności norm prawnych, na podstawie których ma być wydana decyzja, postępowanie administracyjne winno być zawieszone z uwzględnieniem ogólnej zasady z art. 121 O.p. w sytuacji, gdy organ nie znajduje innej podstawy prawnej do zawieszenia postępowania podatkowego.
Ponadto, zdaniem skarżącej, Izby Celnej w P. nie można uznać za podmiot niezależny, który dokona obiektywnej oceny stanu jakiegokolwiek automatu o niskich wygranych. Organ celny (jakim jest de facto jednostka przy Izbie Celnej w P.) w sposób oczywisty wspierać będzie tezy głoszone przez organ należący do tego samego rodzaju służb. Jednostka badająca winna być niczym biegły sądowy wolna od powiązań z którąkolwiek ze stron postępowania. Izba Celna w P. na mocy art. 130 O.p. winna podlegać wyłączeniu.
Ponadto organ odwoławczy winien przeprowadzić w toku postępowania z urzędu rozprawę, a to z uwagi na to, że wszelkie dostarczane przez skarżącą dowody były przez organy konsekwentnie pomijane. Spółka pragnęła zatem zaprezentować swoją argumentację, przedstawić znanych sobie ekspertów a także doprowadzić do konfrontacji biegłych.
Uzasadniając naruszenie art. 122, art. 180 i art. 187 O.p., art. 129 u.g.h. oraz § 14 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, a także art. 23a ust. 7 w zw. z 23b ust. 1 u.g.h., skarżąca wskazała, że doszło do tego poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności nie przeprowadzono dowodów mogących świadczyć o prawidłowym funkcjonowaniu automatu oraz nie dokonano koniecznych badań sprawdzających, nie dokonano konfrontacji rozbieżnych opinii znajdujących się w aktach postępowania, a także nienależycie sprecyzowano pojęcia i zwroty, których używa organ.
Organ zobowiązany był ustawą do uzyskania opinii specjalistycznej, a po uzyskaniu jej nie zwrócił się do sporządzającego ją o wyjaśnienie jej treści. Zamiast tego organ I instancji (nie posiadający wiedzy specjalistycznej) sam dokonał jej interpretacji tworząc definicje pojęć. W przypadku wątpliwości strony co do treści opinii czy stosowanych pojęć organ winien zwrócić się z urzędu do instytucji sporządzającej opinię o wyjaśnienia co do jej treści (użytych w treści pojęć). Skoro ustawodawca wprost wskazuje, że organ celny nie ma uprawnień do badania automatów, to nadinterpretacją jest przyznawanie mu uprawnień do wykładni wyników takich badań. Jeśli traktuje się badania automatów o niskich wygranych jako badania wymagające wiedzy specjalnej, to to samo (tym bardziej) winno dotyczyć wyjaśniania wątpliwości wokół wydanych w ten sposób opinii. W razie wątpliwości co do tez opinii eksperckiej podmioty nie będące ekspertami z zakresu (tak organ jak i uczestnik) nie powinny prowadzić do rozwoju dywagacji własnych, a winny zwrócić się o uzupełnienie opinii przez podmioty uprawnione lub o wydanie nowych opinii, przeprowadzenie nowych dowodów. Wnioski skarżącej w tym zakresie były sukcesywnie oddalane.
Automat w chwili wszczęcia postępowania posiadał ważne dokumenty rejestrowe oraz ważne poświadczenie rejestracji. Organy państwa wyraziły zgodę na jego funkcjonowanie w obrocie, a spółka działała w zaufaniu do tychże organów. Wyniki postępowania wskazują, że nie dokonano ingerencji w automat. W trakcie okresu eksploatacji nie uległy także zmianie przepisy w zakresie, który mógłby unieważnić opinie techniczne lub poświadczenia rejestracji.
W celu zebrania należytego materiału dowodowego należało na początku postępowania dokonać z udziałem spółki faktycznego eksperymentu, co mogło doprowadzić do wczesnej weryfikacji tezy organu oraz umorzenia postępowania.
Organ z naruszeniem prawa odmawiał także przeprowadzenia wniosków dowodowych. W świetle przepisów O.p. organ podatkowy może nie uwzględnić wniosku jedynie w sytuacji, gdy żądanie dotyczyłoby tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony lub gdyby dowód był fałszywy lub też nie pozostawał w związku z badanym faktem albo dotyczył okoliczności bez znaczenia dla sprawy. Mimo to odmawiano przeprowadzenia dowodów na okoliczność stanu faktycznego automatu innych, niż pochodzące od Izby Celnej w P.
Ponadto, urządzenie zostało uprzednio przebadane na zlecenie organów celnych przez podmiot nieuprawniony, którego kompetencje nie wynikają z u.g.h. (biegły R.). Biegły ten nigdy nie posiadał statusu jednostki badającej. Istnieje potencjalne ryzyko, że ten nieuprawniony biegły mógł dokonać ingerencji we wnętrze automatu i mógł swym działaniem uszkodzić potencjalnie plomby lub wykonać czynności służące nieuprawnionej zmianie w zakresie oprogramowania urządzenia.
Ponadto posiadając w aktach dwa równoważne dokumenty wydane przez jednostki o tych samych uprawnieniach organ winien był ustalić, na czym polega rozbieżność opinii. Nie można odmówić waloru dowodowego jednej opinii i przyznać go bezkrytycznie innej bez stwierdzenia różnic między nimi i przyczyn takich różnic.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie zauważyć należy, że, jak wynika z art. 129 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy jest prowadzona do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, którym im udzielono, według przepisów dotychczasowych (tj. przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych - Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27), o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Ustawą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 14 lipca 2011 r., wprowadzono do ustawy o grach hazardowych procedurę weryfikacji dotychczasowych rejestracji automatów do gier o niskich wygranych. W art. 11 ust. 1 ustawy nowelizującej u.g.h. z 2011 r. przewidziano, że poświadczenia rejestracji dokonane na podstawie dotychczasowych przepisów w celu dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier, o których mowa w art. 23a ust. 1 u.g.h., zachowują ważność do czasu ich wygaśnięcia albo cofnięcia zgodnie z art. 23a ust. 6 i 7 u.g.h. Przepis art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej u.g.h. z 2011 r. stanowi zaś, że przepisy art. 23a, art. 23c i art. 23e ust. 1 i 2 u.g.h. stosuje się odpowiednio również do eksploatacji automatów i automatów do gier o niskich wygranych przez podmioty prowadzące działalność na podstawie art. 129 ust. 1 u.g.h., do czasu wygaśnięcia udzielonego zezwolenia. Zgodnie z dodanym do ustawy o grach hazardowych (i jednocześnie mającym zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy, z mocy przytoczonego wyżej przepisu przejściowego oraz art. 14 ustawy zmieniającej) przepisem art. 23a ust. 7 u.g.h., naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji, cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Podstawą do cofnięcia rejestracji jest zatem stwierdzenie przez organ, że automat nie spełnia wymogów ustawowych. Wymogi ustawowe dla automatów do gier o niskich wygranych określa zaś przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. poprzez wskazanie, że są to urządzenia mechaniczne, elektromechaniczne i elektroniczne, pozwalające na gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł.
Jednocześnie do ustawy o grach hazardowych ww. ustawa zmieniająca dodała art. 23b, konsekwencją czego jest zastąpienie § 14 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych tymże przepisem, który został opublikowany w akcie wyższego rzędu. Zgodnie zaś z art. 23b ust. 1 u.g.h., na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać urządzenie lub automat badaniu sprawdzającemu. Badanie sprawdzające przeprowadza jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 23a ust. 3 u.g.h.). Bezspornie w niniejszej sprawie wystąpiło uzasadnione podejrzenie, że automat nie spełnia warunków określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h., co wynika wprost z protokołu kontroli z dnia [...] października 2010 r.
Oceniając podniesione w niniejszej sprawie zarzuty kwalifikowane jako naruszenia przepisów postępowania stwierdzić trzeba, że muszą mieć one cechę istotności, co oznacza, że gdyby organ nie naruszył prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Tylko bowiem takie naruszenia przepisów mogłyby uzasadniać zastosowanie przez Sąd środka przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; por. wyrok NSA z 9.07.2013 r., I OSK 437/12, LEX nr 1375112).
Przystępując do oceny zasadności wskazanych w skardze naruszeń przepisów postępowania, podnieść na wstępie należy, że punktem wyjścia dla analizy reguł postępowania podatkowego jest zasada wyrażona w art. 120 O.p., zgodnie z którą organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, stanowiąca konkretyzację normy konstytucyjnej zawartej w art. 7 Konstytucji.
Zgodnie natomiast z art. 125 § 1 O.p., organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Należy podkreślić, że w myśl art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Przepisy te stanowią konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w art. 122 O.p. poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. To bowiem organ podatkowy zabiega w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie.
W polskiej procedurze podatkowej obowiązuje wobec uregulowania wynikającego z art. 122 i art. 191 O.p. zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego (wyrok NSA z 30.01.2013 r., II FSK 1212/11, LEX nr 1269916).
Zgodnie z art. 180 § 1 O.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei na podstawie powołanego już art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie zaś z art. 192 O.p., okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
Mając na uwadze stanowisko skarżącej Sąd zauważa ponadto, że zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny - zgodnie z art. 210 § 4 O.p. - znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji podatkowej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia podatkowego. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych w art. 124 O.p., zgodnie z którym organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Niewątpliwie uzasadnienie zaskarżonej decyzji, wbrew stanowisku skarżącej, spełnia wszystkie ww. kryteria.
W ocenie Sądu nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 120 O.p. Jak wynika z uzasadnienia skargi, skarżąca wywodzi go z faktu braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych, w związku z zawartymi w tej ustawie przepisami technicznymi. Swoje stanowisko skarżąca wspiera także powołując się na wyrok TSUE z 19 lipca 2012 r. (C-213/11, C-214/11 i C 217/11).
Ustosunkowując się do tego zarzutu Sąd zwraca uwagę, że zastosowany przez organy przepis z art. 23a ust. 7 u.g.h. obowiązujący od 14.07.2011 r. - stanowiący materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji - nie naruszał prawa unijnego w zakresie procedury udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych, tj. Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 2008 r., ponieważ projekt ustawy zmieniającej, zawierający między innymi ten przepis, został notyfikowany Komisji Europejskiej, a okres obowiązkowego wstrzymania procedury legislacyjnej upłynął 17.12.2010 r., jak wskazano w piśmie Prezesa Rady Ministrów z 28.01.2011 r., nr [...] , kierowanym do Marszałka Sejmu, którym przesłano do Sejmu projekt tej ustawy (druk nr [...] dostępny na stronie http://sejm.gov.pl). Jak trafnie stwierdził organ odwoławczy, projekt nowelizacji u.g.h. został notyfikowany Komisji Europejskiej 16.09.2010 r. po numerem [...] .
Ponadto zauważyć należy, że ewentualnie techniczny charakter mogą mieć przepisy, które mogą powodować ograniczenia, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach w wypadku ustalenia, że wprowadzają one warunki mogące mieć wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, a nie przepisy dopuszczające cofnięcie poświadczenia rejestracji w przypadku, gdy ujawniono, że automat nie spełnia przesłanek ustawowych do jego rejestracji.
Nie był zasadny zarzut skarżącej związany z koniecznością, w jej ocenie, zawieszenia postępowania administracyjnego z uwagi na toczące się postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym. Organ wydał w tym przedmiocie stosowne postanowienie z dnia [...].06.2014 r. o odmowie zawieszenia postępowania, które strona mogła zaskarżyć, czego jednak nie uczyniła. W ocenie Sądu należy w tym zakresie podzielić stanowisko organu i stwierdzić, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów skarżącej podkreślić należy, że podstawą cofnięcia rejestracji automatu może być wyłącznie dowód w postaci badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą potwierdzający, iż zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia ww. warunków określonych w ustawie o grach hazardowych. Tylko bowiem jednostka badająca upoważniona przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, spełniająca warunki, o których mowa w art. 23f u.g.h., może w badaniu sprawdzającym ustalić, czy automat do gier spełnia warunki określone w ustawie.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy sporny automat przeszedł wymaganą ustawą procedurę sprawdzającą spełnianie warunków określonych w ustawie. Badanie przeprowadziła upoważniona przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jednostka badająca – Izba Celna w P. Wydział Laboratorium Celne. Upoważnienie to zostało wydane w oparciu o właściwą podstawę prawną i przez właściwy organ i wskazuje zakres upoważnienia. Sąd tym samym nie podziela zarzutu skargi dotyczącego dopuszczenia przez organy dowodu z opinii jednostki badającej niegwarantującej odpowiedniego standardu badań i niezapewniającej obiektywizmu w ich przeprowadzeniu. Wyjaśnić bowiem należy, że to do wyłącznych kompetencji organu prowadzącego postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu należał wybór jednostki badającej. Jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest wybór takiej jednostki spośród wykazu jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier ogłoszonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Wykaz jednostek badających i upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier w myśl art. 23f ust. 6 u.g.h., minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, a ww. jednostka badająca widniała na niej w dacie wydawania przez nią opinii i widnieje również obecnie.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide np. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp z 2.10.2013 r., II SA/Go 743/13), że z treści art. 23f ust. 1-6 u.g.h. wynika, iż podanie do publicznej wiadomości wykazu jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier stanowi wystarczającą podstawę do zwrócenia się z odpowiednim zleceniem. Jeżeli bowiem upoważnienie do badań technicznych udzielane jest na określony czas, a w wykazie, o którym mowa w ust. 6, właściwy minister umieszcza tylko jednostki upoważnione, to oznacza to, że dany wykaz winien być aktualizowany przez wskazany organ administracyjny i powinien uwzględniać jedynie te jednostki badające, które spełniają wszystkie wymagane prawem warunki. Z treści wykazu jednostek upoważnionych przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier opublikowanego na jego stronie internetowej wynika, że Izba Celna w P. Wydział Laboratorium Celne znajduje się na tym wykazie. Omawiane upoważnienie jest aktem wewnętrznym Ministra Finansów, na podstawie którego dokonuje on wyboru jednostek umocowanych do prowadzenia odpowiednich badań. Upoważnienie to nie stanowi rozstrzygnięcia kwestii materialnoprawnej, nie tworzy na rzecz innych podmiotów żadnych praw i obowiązków. Adresatem tego upoważnienia jest jednostka badająca. Udzielenie upoważnienia stanowi zatem realizację zadań Ministra Finansów i, jak wynika z powyższej regulacji, wybór jednostki badającej nie jest dowolny, ale jest zdeterminowany spełnieniem odpowiednich warunków przez daną jednostkę (vide wyrok WSA w Białymstoku z 21.06.2012 r., II SA/Bk 266/12).
Na marginesie wskazać też należy, że podstawowe kryteria udzielenia upoważnienia jednostce badającej odnoszą się przede wszystkim do poziomu jej fachowości (art. 23f ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h.) oraz do jej bezstronności, wyrażającej się głównie w autonomii względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, mającej konkretny wymiar podmiotowy (zakaz określonych relacji). Z żadnych przepisów ustawy o grach hazardowych nie wynika uprawnienie dla podmiotu eksploatującego automaty do zainicjowania postępowania w sprawie upoważnienia dla określonej jednostki badającej udziału w takim postępowaniu, czy złożenia wniosku o cofnięcie jednostce badającej takiego upoważnienia. Byłoby to bowiem – w płaszczyźnie wykładni celowościowej – oddanie podmiotowi eksploatującemu automaty uprawnień do wyznaczania podmiotów, których opinia przesądza o możliwości eksploatacji tych automatów (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 20.11.2012 r., VI SA/Wa 1536/12).
W opinii technicznej wydanej na potrzeby niniejszego postępowania jednostka badająca stwierdziła negatywny wynik badania w zakresie zapewnienia grze na badanym automacie nieprzekraczania ustawowej maksymalnej stawki za udział w jednej grze oraz nieprzekraczania ustawowej maksymalnej wartości jednorazowej wygranej (art. 129 ust. 3 u.g.h.). Z tego powodu automat w obecnym stanie prawnym nie spełnia warunków rejestracji automatu o niskich wygranych. Konstrukcja automatu nie zapewnia prawidłowego ustalenia maksymalnej stawki oraz nie zapewnia uniemożliwiania przekraczania wartości maksymalnej stawki, o której mowa w art. 129 ust. 3 u.g.h., w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane. Automat nie spełnia wymogów art. 129 ust. 3 w zakresie maksymalnej stawki za pojedynczą grę, gdyż umożliwia przekraczanie wartości maksymalnej stawki w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane. Powyższe spowodowało określenie negatywnego wyniku badań.
Skarżąca polemizuje z treścią opinii, domagając się jej zweryfikowania, co jej zdaniem uzasadnia treść pierwszej opinii wydanej w postępowaniu rejestracyjnym przedmiotowego automatu. W świetle stanowiącego podstawę prawną decyzji cofającej rejestrację automatu art. 23a ust. 7 u.g.h., wystarczające dla cofnięcia rejestracji jest stwierdzenie niezgodności automatu z warunkami określonymi w ustawie. Nie ma znaczenia fakt, czy automat utracił cechy techniczne pozwalające na prowadzenie gier odpowiadających definicji ustawowej gry na automatach o niskich wygranych, czy od początku ich nie posiadał, mimo że został zarejestrowany jako automat do takich gier (por. wyrok WSA w Białymstoku z 27.08.2013 r., II SA/Bk 349/13). W ocenie Sądu, jeżeli wystąpi sytuacja, w której po uzyskaniu opinii przez wdrożenie obowiązkowe trybu ustawowego (art. 23b u.g.h.), w sprawie nadal istnieją wątpliwości, czy automat nie spełnia warunku ustawowego, w szczególności gdy wątpliwości te wynikają z treści opinii wydanej w toku postępowania rejestracyjnego danego automatu, to co - do zasady - dopuszczalna jest weryfikacja wydanej opinii w postępowaniu o cofnięcie rejestracji. Taki kierunek postępowania dowodowego uzasadniony byłby tylko wówczas, gdy występują w sprawie istotne wątpliwości. W sprawie niniejszej takich wątpliwości organy nie miały, albowiem punktem odniesienia dla organów, opierających się na wnioskach kwestionowanej przez skarżącą opinii jednostki badającej, była treść art. 129 ust. 3 u.g.h., a nie treść opinii wydanej w postępowaniu rejestracyjnym, prowadzonym w innym stanie prawnym. W związku z tym niezasadne są związane z tym zarzuty zawarte w skardze.
Nie był również zasadny zarzut skarżącej dotyczący możliwości ingerencji w przedmiotowy automat przez biegłego R. R. Opinia przez niego wydana była sporządzona na potrzeby postępowania, więc nie można zarzucić, że biegły ten w sposób bezprawny posiadał dostęp do automatu, tym bardziej że jest to biegły sądowy Sądu Okręgowego w C. Twierdzenia skarżącej dotyczące możliwości ingerencji przez niego w automat i wprowadzenie wskutek tego niedozwolonych zmian, mają jedynie hipotetyczny charakter i stanowią zwykłe spekulacje nie poparte żadnymi konkretnymi zarzutami. Wskazać w tym miejscu należy, że skarżąca jest niekonsekwentna w swoich twierdzeniach. Z jednej strony bowiem snuje przypuszczenia, że biegły sądowy mógł dokonać ingerencji w automat, a z drugiej strony twierdzi, że nie doszło w ogóle do żadnej ingerencji w tenże automat.
Odnosząc się do zarzutów skargi odnośnie naruszenia art. 122, art. 180, art. 187 i art. 197 O.p., § 14 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych oraz art. 23a ust. 7 w zw. z art. 23b ust. 1 u.g.h., uznać należy je za całkowicie nieuzasadnione. W ocenie Sądu organy administracji publicznej w niniejszym postępowaniu przeprowadziły prawidłowo postępowanie dowodowe, co wynika z wcześniejszych rozważań. Swoje rozstrzygnięcia organy oparły o całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, który uznać należy za kompletny i wyczerpujący.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela przedstawione w orzecznictwie sądów stanowisko, zgodnie z którym badanie sprawdzające wydane w trybie przepisów art. 23b u.g.h. nie jest opinią biegłych w rozumieniu art. 197 O.p. Powołanie na biegłego następuje z urzędu, jeżeli opinii biegłego wymagają przepisy prawa podatkowego (art. 197 § 2). Do wyłączenia biegłego stosuje się odpowiednio przepisy art. 130 § 1 i 2 O.p. W pozostałym zakresie do biegłych stosuje się przepisy dotyczące przesłuchania świadków (art. 197 § 3). Z przepisów ustawy o grach hazardowych wynika, że podstawą cofnięcia rejestracji automatu może być wyłącznie dowód w postaci badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą potwierdzający, iż zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Zatem, co istotne, nie może to być jakikolwiek inny dowód, np. opinia biegłego albo eksperyment funkcjonariusza celnego (wyrok WSA w Bydgoszczy z 23.01.2013 r., I SA/Bd 999/12; wyrok WSA w Gdańsku z 19.04.2012 r., sygn. akt III SA/Gd 172/12; dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok WSA w Białymstoku z 6.06.2013 r., II SA/Bk 106/13, LEX nr 1328562). W tym miejscu należy stwierdzić, że nie był zasadny zarzut skarżącej, iż organ w początkowym stadium postępowania winien dokonać eksperymentu, który mógłby, w jej ocenie, spowodować umorzenie postępowania. Dowód taki nie był, co wskazano wyże, dopuszczalny,
Podobny pogląd wyraził wcześniej NSA (w wyrokach z 29.11.2011 r. w sprawach II GSK 1031/11 i II GSK 1262/11, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl)., który dokonując wykładni celowościowej przepisów regulujących kwestię podmiotu właściwego do przeprowadzenia wskazanego badania sprawdzającego jednoznacznie stwierdził, że badania przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą nie można utożsamiać z innym dowodem w postaci np. opinii biegłego. W konsekwencji wynik badania sprawdzającego, o którym mowa w art. 23b u.g.h., nie stanowi opinii biegłego w rozumieniu art. 197 O.p., stąd nie można skutecznie żądać wyłączenia wszystkich osób laboratorium jako biegłych czy też laboratorium jako całej instytucji
Odnosząc się do brzmienia art. 129 ust. 3 u.g.h., definiującego pojęcie "gry na automatach o niskich wygranych" i wskazując m.in. na "wartość jednorazowej wygranej" i "wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze", to przy wykładni pojęć "jednorazowej wygranej" i "jednej gry" należy zgodzić się z organem odwoławczym, że jeśli w tej samej grze gracz poddaje ryzyku stawkę postawioną na jej początku, a także wygrane uzyskane w trakcie tej gry, to oznacza to, że ocena stawki w całej grze wymaga dokonania zsumowania kwoty, którą zaryzykowano na początku gry, jak też kwot wygranych i zaryzykowanych w toku tej samej gry. Zapis art. 129 ust. 3 u.g.h. należy czytać łącznie, co oznacza, że odniesienie wartości jednorazowej wygranej i wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze należy przyporządkować do jednego i tego samego zdarzenia. Gdyby przyjąć, że w rozumieniu jednej gry stawką za udział w grze byłaby wyłącznie stawka pobierana z licznika "Kredyt" (bez względu na ilość uruchomień bębnów i rozegranych pojedynczych gier) rozpoczynająca jedną grę, a wygraną - wygrana z pojedynczego losowania, a nie z pojedynczej gry (będącej w takiej sytuacji sumą wielu losowań), to spowodowałoby to sytuację, kiedy gracz jednorazowo ryzykuje postawione w grze pieniądze, a wypłaca z gry zwielokrotnioną wygraną, omijając w ten sposób przepis określający limit jednorazowej wygranej. Przeczyłoby to sensowi regulowania rynku gier na automatach o niskich wygranych. Dlatego nie można przyjąć, że skoro ustawodawca nie określił, z ilu losowań (etapów) składa się jedna gra, to może się ona składać z nieskończonej ilości losowań. Podobnie nie można przyjąć, że w jednej grze na automatach do gier o niskich wygranych może wystąpić nieskończona liczba jednorazowych wygranych, każda o wartości nie wyższej niż określona w ustawie, gdyż oznaczałoby to brak jakiegokolwiek pułapu limitującego górną granicę wygranej. Poprzez podział jednej gry na nieskończoną ilość etapów (losowań) oraz kumulację wielokrotnej liczby jednorazowych wygranych w jednej grze gra na automacie do gier o niskich wygranych pozwalałaby grającemu na osiągnięcie podobnych efektów, jak gra na automatach urządzanych w kasynie. Za jedną grę w rozumieniu art. 129 ust. 3 u.g.h. należy zatem uznać zamknięty cykl rozpoczynający się uruchomieniem gry i kończący się wraz z jej finałem niezależnie od tego, czy dana gra ma przebieg jednoetapowy, czy też składający się z wielu etapów (losowań), a pod pojęciem maksymalnej stawki za udział w jednej grze należy uznać kwotę najwyższej opłaty, jaką grający może poddać ryzyku w trakcie tak rozumianej jednej gry.
W tym miejscu należy wskazać, że zupełnie gołosłowny i nie poparty słuszną argumentacją był zarzut skarżącej dotyczący sprecyzowania zwrotów i pojęć, których używa organ. Zarzut ten odnosi się do treści opinii jednostki badającej i używanej tam nomenklatury. W ocenie Sądu treść opinii jest w pełni jasna i jej zrozumienie nie wymagało dodatkowego postępowania. Użyte w opinii słownictwo i pojęcia są jasne i nie wymagają jakiegokolwiek wyjaśnienia, nie wzbudziły one żadnych wątpliwości Sądu i tym bardziej nie powinny być niezrozumiałe dla skarżącej spółki, która prowadzi działalność w zakresie gier hazardowych.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 22 i art. 2 Konstytucji stwierdzić należy, że skarżąca nie sprecyzowała, na czym miałoby ono konkretnie polegać i Sąd z urzędu również nie dostrzegł żadnych argumentów przemawiających za ich zasadnością. Niewątpliwie art. 129 ust. 3 u.g.h. nie godzi w zakaz ograniczania swobody gospodarczej (zagwarantowany art. 22 Konstytucji RP). Art. 23d u.g.h. zawiera upoważnienie dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier, uwzględniających ochronę interesów uczestników gier i zabezpieczenie wykonywania zobowiązań wobec budżetu państwa. Zdaniem Sądu, pojęcie "szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier" obejmuje kwestie określenia warunków badań automatów (urządzeń do gier) zarówno przedrejestracyjnych jak i sprawdzających, dokonywanych w czasie ich eksploatacji oraz wskazania niezbędnych elementów opinii technicznych z badań poprzedzających rejestrację i z badań sprawdzających prawidłowość funkcjonowania automatów. Doprecyzowanie w rozporządzeniu potrzeby sprawdzenia, czy eksploatowany automat do gier o niskich wygranych uniemożliwia kontynuowanie gry za uzyskane wygrane, nie modyfikuje ustawowej definicji gry na automatach do gier o niskich wygranych, ani nie godzi w zasadę swobody gospodarczej. Rynek gier na automatach podlega prawnej reglamentacji i świadomość warunków ograniczających swobodę działalności w zakresie gier na automatach powinna być znana podmiotom eksploatującym automaty. Powyższe zaś jest podyktowane istniejącym zagrożeniem uzależnieniem od hazardu, niewątpliwie godzącym w interesy uczestników gier i dlatego wymaga bieżącego monitorowania prawidłowości funkcjonowania automatów do gier o niskich wygranych, do których dostęp, do czasu wygaśnięcia dotychczasowych zezwoleń dla podmiotów eksploatujących takie automaty, jest bardzo łatwy. Mechanizm gry pozwalający na jej kontynuowanie za uzyskane wygrane prowadzący do uzyskiwania wygranych wielokrotnie przewyższających dopuszczalne stanowi zachętę do hazardu i wypacza istotę gry na automacie do gier o niskich wygranych. Ponadto konieczność objęcia badaniem sprawdzającym mechanizmu gry na automacie pod kątem uniemożliwiania kontynuowania gry za uzyskane wygrane przekraczania ustawowej maksymalnej stawki opłaty za jedna grę i maksymalnej jednorazowej wygranej, istniała już w okresie obowiązywania ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Mechanizm gry pozwalający na jej kontynuowanie za uzyskane wygrane prowadzący do wygranej wyższej, niż maksymalna zastrzeżona dla gier o niskich wygranych, przyzwala na niekontrolowany rozwój hazardu poza kasynami, co jest sprzeczne z duchem ustawy o grach hazardowych.
Dodatkowo należy podkreślić, że skoro sam ustawodawca przewidział instytucję cofnięcia rejestracji automatu do gry i określił okoliczności, w jakich cofnięcie takie następuje, nie jest zasadne zarzucanie naruszenia zasady demokratycznego państwa prawa, określonej w art. 2 Konstytucji. Tym bardziej, że całokształt dowodów zebranych w toku postępowania został w sposób wyczerpujący rozpatrzony, podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokonania wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a strona miała zapewniony czynny udział w toczącym się postępowaniu, w tym możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Nie był zasadny zarzut niewyznaczenia przez organ z urzędu rozprawy. Zgodnie z art. 200a § 1 pkt 1 O.p., organ odwoławczy przeprowadzi w toku postępowania rozprawę z urzędu - jeżeli zachodzi potrzeba wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin, lub sprecyzowania argumentacji prawnej prezentowanej przez stronę w toku postępowania. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiły ww. przesłanki. Organ wydał decyzję przede wszystkim w oparciu o opinię jednostki badającej, której treść była jasna i nie stwarzała konieczności jej wyjaśnienia na rozprawie, tym bardziej że skarżąca de facto nie kwestionowała jej zawartości merytorycznej. Stosownie do art. 200a § 3 O.p., organ odwoławczy może odmówić przeprowadzenia rozprawy, jeżeli przedmiotem rozprawy mają być okoliczności niemające znaczenia dla sprawy albo okoliczności te są wystarczająco potwierdzone innym dowodem. Niewątpliwie takim dowodem wystarczająco potwierdzającym okoliczności istotne dla sprawy jest wspomniana opinia jednostki badającej.
Reasumując, w ocenie Sądu, postępowanie przed organami zostało przeprowadzone wnikliwie, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Także mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło