II SA/Bd 407/19
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-10-02
Skład orzekający: Joanna Janiszewska-Ziołek, Grzegorz Saniewski, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w tym rozporządzenie nr 883/2004, do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, gdy jeden z rodziców pracował za granicą i posiadał druk A1?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo posiadanie przez pracownika druku A1 nie jest wystarczające do stwierdzenia, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Organ powinien zbadać, czy pracownik faktycznie podlegał ustawodawstwu innego państwa członkowskiego w zakresie świadczeń rodzinnych. Bez takich ustaleń decyzja przyznająca lub odmawiająca świadczenia wychowawczego jest przedwczesna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na jedno z dzieci skarżącej K. B. za okres od października 2017 r. do maja 2018 r. Organ I instancji (Wojewoda) oraz organ II instancji (Samorządowe Kolegium Odwoławcze) wliczyły do dochodu rodziny dietę męża skarżącej, pracującego za granicą i posiadającego druk A1, co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego. Skarżąca kwestionowała wliczenie diety do dochodu, powołując się na odmienne orzecznictwo sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. B. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. B. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] Wojewoda K. – P., działając na podstawie art. 104, art. 107 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096), art. 2, art. 4, art. 5 ust. 1 i ust. 3, art. 7 ust. 3, ust 3b, art. 11, art. 16 ust. 5, art. 18, art. 20 ustawy z dnia [...] lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2017 r., poz. 1851 z późn. zm., zwanej w skrócie "u.p.p.w.d."), art. 24 ustawy z dnia [...] lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz.U. z 2017 r., poz. 1428), a także zgodnie z art. 13 ust. 1 lit. b) ppkt. i), art. 67 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, po rozpatrzeniu wniosku skarżącej K. B.:
– przyznał skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na dzieci: M. B. w okresie od [...] września 2018 r. do [...] września 2018 r. i M. B. w okresie od [...] października 2017 r. do [...] maja 2018 r. oraz od [...] września 2018 r. do [...] września 2018 r. w kwocie po [...] zł miesięcznie na dziecko (pkt 1 decyzji)
oraz
- odmówił przyznania prawa do świadczenia wychowawczego w okresie od [...] października 2017 r. do [...] maja 2018 r. na dziecko: M. B. (pkt 2 decyzji).
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że J. B. w okresie od [...] lipca 2017 r. do [...] maja 2018 r. był zatrudniony w firmie S. P. S.. z o.o., w związku z czym był oddelegowany do pracy poza granicami [...], co zostało poświadczone drukiem A1 z ZUS, który wydano na okres od [...] sierpnia 2017 r. do [...] grudnia 2017 r. oraz od [...] stycznia 2018 r. do [...] maja 2018 r. Od dnia [...] sierpnia 2018 r. J. B. podjął zatrudnienie w firmie R. , w związku z czym wykonuje pracę jako pracownik delegowany, co zostało poświadczone drukiem A1 wydanym przez ZUS na okres od [...] września 2018 r. do [...] września 2019 r. Z kolei skarżąca K. B. w okresie od [...] października 2017 r. zamieszkuje w [...] wraz z dziećmi, gdzie od 2011 r. prowadzi działalność gospodarczą w formie zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne na karcie podatkowej.
Wobec powyższego organ stwierdził, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie od [...] października 2017 r. do [...] maja 2018 r. oraz od [...] września 2018 r. do [...] września 2018 r.
Ustalając dochód rodziny organ stwierdził, że w okresie od [...] października 2017 r. do [...] maja 2018 r. na prawo do zasiłku rodzinnego będzie miał wpływ m.in. dochód J. B. z tytułu zatrudnienia w firmie S. P. S.. z o.o., który wyniósł za m-c sierpień 2017 r. - [...] zł netto oraz kwoty diet, które J. B. otrzymał za okres od [...] lipca 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r. w wysokości [...] zł oraz za okres od [...] sierpnia 2017 r. do [...] września 2017 r. w kwocie [...]zł. Organ dokonał przeliczenia stawki dziennej ww. diet za okres od [...] sierpnia 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r. oraz od [...] sierpnia 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r. i stwierdził, iż dochód J. B. za sierpień 2017 r. wyniósł [...] zł (tj. [...] zł na jednego członka rodziny), tym samym w okresie od [...] października 2017 r. do [...] maja 2018 r. miesięczny dochód rodziny przekroczył kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (800 zł).
Ponadto organ I instancji ustalił, że J. B. [...] maja 2018 r. utracił zatrudnienie w S. P. S.. z o.o., a w okresie od [...] maja 2018 r. do [...] lipca 2018r. pracował w firmie W. Sp. z o.o. Sp. k., natomiast od [...] sierpnia 2018 r. rozpoczął zatrudnienie w firmie R., stąd w okresie od [...] września 2018 r. do [...] września 2018 r. wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego ma dochód K. B., który w 2016 r. wyniósł [...] zł oraz dochód J. B. z tytułu ulgi prorodzinnej w kwocie [...]zł, tj. [...] zł miesięcznie na osobę w rodzinie.
Zatem w ocenie orzekającego organu należało przyznać prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w okresie od 20 do [...] września 2018 r., natomiast odmówić przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w okresie od [...] października 2017 r. do [...] maja 2018 r. Ponadto w ocenie organu I instancji przyznać należało świadczenie wychowawcze na drugie dziecko w okresie od [...] października 2017 r. do [...] maja 2018 r. oraz od [...] września 2018 r. do [...] września 2018 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zakwestionowała jej pkt 2, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 2 pkt. 1 u.p.p.w.d. poprzez całkowicie błędną wykładnię pojęcia "dochód" i przyjęcie, iż do dochodu rodziny wlicza się również dietę wypłacaną kierowcy za podróż służbową, co pozbawiło odwołującą prawa do świadczenia wychowawczego za okres od [...] października 2017 r. do [...] maja 2018 r. na dziecko M. B..
Zdaniem skarżącej zarzut naruszenia przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez błędną wykładnię pojęcia "dochód" i przyjęcie, iż do dochodu rodziny wlicza się dietę wypłacaną kierowcy za podróż służbową ma swoje uzasadnienie w treści wyroku WSA w Szczecinie z dnia 2.07.2015 r., sygn. akt II SA/Sz 19/15.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] lutego 2019 r., znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie dochód 4-osobowej rodziny skarżącej osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, tj. w 2016 r. stanowił dochód skarżącej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (kwota wpłaconego podatku za 2016 r. wynosiła [...] zł). Podkreślono przy tym, iż przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie w okresie od [...] października 2017 r. do [...] maja 2018 r. oraz w okresie od [...] września 2018 r. do [...] września 2018 r., zatem uwzględnić należy dochód J. B. (męża skarżącej) z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w S. P. S.. z o.o., zawartej na czas określony od dnia [...] października 2017 r. do dnia [...] września 2018 r. (z dniem [...] maja 2018 r. nastąpiła utrata zatrudnienia).
Wskazano, że zgodnie z art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d., w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Wynagrodzenie męża skarżącej za sierpień 2017 r. wyniosło [...] zł netto (zaświadczenie pracodawcy z [...] kwietnia 2018 r.).
Wskazano ponadto, że kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowiło uwzględnienie w dochodzie rodziny dochodu męża skarżącej z tytułu diety, która za okres od 10 lipca do [...] sierpnia 2017 r. wyniosła [...] zł oraz w okresie od 15 sierpnia do [...] września 2017 r. wyniosła [...] zł.
Wskazując na utrwalone orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych Kolegium zauważyło, że diety wypłacone kierowcy transportu międzynarodowego zaliczają się do należności, o których mowa w art. 3 pkt. 1 lit. c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako uzyskane w ramach stosunku pracy i w związku z wykonywaniem pracy poza granicami kraju. Jak podkreśla orzecznictwo sądowe, jeżeli wolą ustawodawcy było, aby przy ustalaniu prawa do świadczeń wzięto pod uwagę dochody ze wszystkich źródeł, a w tym także niepodlegające obowiązkowi podatkowemu, to pojęcie "należności ze stosunku pracy (...) osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" należy potraktować równie szeroko, przyjmując, iż są to wszystkie uzyskiwane przez pracownika, w ramach stosunku pracy, płatności. Bez znaczenia pozostaje, iż należności te nie stanowią wynagrodzenia w rozumieniu Kodeksu pracy, czy przychodu podlegającego opodatkowaniu w rozumieniu ustawy o podatku od osób fizycznych.
W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że dieta męża skarżącej za okres od 10 lipca do [...] sierpnia 2017 r. oraz za okres od 15 sierpnia do [...] września 2017r. również wliczana jest do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego na okres 2017/2018. Oznacza to, że ustalenia organu I instancji w zakresie wysokości dochodu rodziny są prawidłowe. Ustalona wysokość dochodu męża skarżącej za sierpień 2017 r. w kwocie [...]zł wraz ze stawkami dziennymi diety za okres od 1 sierpnia do [...] sierpnia 2017 r. oraz od 15 sierpnia do [...] sierpnia 2017 r. wyniosła łącznie [...] zł, tj. [...] zł na członka rodziny.
W skardze do Sądu K. B. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d., poprzez błędną wykładnię pojęcia dochód i przyjęcie, iż do dochodu rodziny wlicza się również dietę wypłacaną kierowcy za podróż służbową, co pozbawiło odwołującą prawa do świadczenia wychowawczego za okres od [...] października 2017 r. do [...] maja 2018 r. na dziecko M. B..
W uzasadnieniu podniesionego zarzutu skarżąca podniosła, iż wbrew stanowisku organu II instancji, w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane są stanowiska zgoła odmienne od przytoczonych w uzasadnieniu decyzji, bowiem zgodnie ze stanowiskami prezentowanymi w doktrynie i orzecznictwie, dieta wypłacana kierowcy za podróż służbową poza granice kraju, nie jest dochodem (...), albowiem stanowi ona rekompensatę dla pracownika w związku z poniesionymi, zwiększonymi wydatkami w podróży zagranicznej związanymi z wyżywieniem, noclegami etc. (art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców) - tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2.07.2015 r., sygn. akt II SA/Sz 19/15, Legalis.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga jest zasadna, aczkolwiek z innego powodu niż wskazuje skarżąca.
W świetle art. 11 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (w skrócie "u.p.p.w.d."), Wojewoda jest właściwy do wydania decyzji w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego, gdyż pełni funkcję instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji Szwajcarskiej;
Stosownie do art. 2 pkt. 15 u.p.p.w.d., przez przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego należy rozumieć rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str.1 , z późn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1 z późn. zm.). Przepisy te mają na celu wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw. Kolizja taka może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy dochodzi do przyznania świadczeń w ramach różnych systemów zabezpieczenia społecznego. Obowiązek ustalenia, czy mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego obejmuje zatem sprawdzenie, czy przebywający poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest uprawniony do pobierania świadczenia. Do momentu powstania uprawnienia do świadczenia na terenie innego państwa członkowskiego zastosowanie ma bowiem wyłącznie ustawodawstwo polskie. (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lipca 2018 r. sygn. I OSK 390/18, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – w skrócie "CBOSA" dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Zgodnie z art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 883/2004 osoby, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego Państwa Członkowskiego. Z istoty bowiem koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wynika, że ma ono na celu poddanie osób przemieszczających się we Wspólnocie systemom zabezpieczenia społecznego tylko jednego Państwa Członkowskiego w celu uniknięcia zbiegu mających tu zastosowanie przepisów ustawodawstw krajowych oraz komplikacji, które mogłyby z tego wynikać – motyw 16 wstępu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( WE) nr 883/2004.
W wyroku z 17 stycznia 2018 r. (sygn. I OSK 972/16, opubl. w CBOSA ) dotyczącym wprawdzie interpretacji art. 23a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że samo ustalenie, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego nie jest równoznaczne z tym, że osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie. Użyte w art. 23a ust. 5 i 6 ustawy pojęcie "podleganie ustawodawstwu innego państwa" należy rozumieć w taki sposób, że marszałek województwa (obecnie wojewoda) w celu ustalenia faktu i okresu podlegania temu ustawodawstwu przez osobę uprawnioną lub członka jej rodziny, musi zbadać sam te okoliczności. W szczególności zaś powinien wyjaśnić, z jakich świadczeń dana osoba może skorzystać lub korzysta w państwie obcym. W praktyce zatem organ powinien wskazać przepis uprawniający obywatela polskiego pracującego na terenie państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji, do pobierania świadczenia rodzinnego w tym państwie, albo akt (rozstrzygnięcie, czynność) organu lub instytucji państwa obcego, która przyznała świadczenie rodzinne wskutek skonkretyzowania takiego właśnie przepisu (wyrok NSA z 21 lipca 2010 r., sygn. I OSK 556/10, dostępny w CBOSA). W konsekwencji, marszałek województwa (obecnie wojewoda) nie może ustalić faktu podlegania obcemu ustawodawstwu jedynie na podstawie informacji o podjęciu zatrudnienia, ani nawet ubieganiu się o świadczenia rodzinne przez wnioskodawcę, czy członka rodziny wnioskodawcy w innym państwie. Takie okoliczności pozwalają marszałkowi województwa jedynie na ustalenie, że w danej sytuacji mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W dalszej kolejności organ ten przystępuje do zbadania, które unijne przepisy dotyczące ustawodawstwa mają zastosowanie, zgodnie z ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 11–16 rozporządzenia nr 883/2004 i szczególnymi normami dotyczącymi świadczeń rodzinnych, między innymi na podstawie art. 67-69 tego rozporządzenia. Z uwagi na zastosowanie tych samych regulacji prawnych i treść art. 16 ust. 6 i 7 u.p.p.w.d., powyższe uwagi mają zastosowanie także w rozpoznawanej sprawie.
Kluczowe zatem do ustalenia organu właściwego do rozpoznania sprawy było nie tylko stwierdzenie faktu wyjazdów ojca dzieci do innego państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów, ale również ustalenie, czy podlegał on ustawodawstwu państwa, o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.p.p.w.d., w zakresie wnioskowanych świadczeń w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Organ stwierdził, że mąż skarżącej jest pracownikiem wykonującym pracę najemną poza granicami RP i w związku z tym wydany został druk A1 - zaświadczenie o ustawodawstwie dotyczące zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do osoby uprawnionej, wystawiony na podstawie art. 11-16 rozporządzenia (WE) nr 883/2004. Ww. zaświadczenie upoważnia, oprócz korzystania z opieki medycznej, również do ubiegania się o prawo do świadczeń rodzinnych na terenie państw członkowskich, zaś powyższe wskazuje na występowanie w omawianej sprawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Zaświadczenie A1 wskazuje, któremu ustawodawstwu dotyczącemu zabezpieczenia społecznego podlega dana osoba (korzystanie ze świadczeń zdrowotnych w państwie wykonywania pracy odbywa się na koszt państwa, które wydało zaświadczenie A1). Jednocześnie dokument A1 poświadcza, że osoba ta nie jest zobowiązana do opłacania składek w innym państwie członkowskim, zaświadczenie A1 jest podstawą do wydania EKUZ. Nawet w sytuacji kiedy pracownik jest oddelegowany do pracy za granicę na krótki okres (poniżej 2 lat) i jednocześnie jest objęty zabezpieczeniem społecznym swojego kraju pochodzenia, to kraj pochodzenia będzie odpowiedzialny za wypłacenie świadczeń rodzinnych. Jeżeli członkowie rodziny nie mieszkają w kraju, w którym dana osoba jest ubezpieczona, mogą przysługiwać jej świadczenia rodzinne z różnych krajów.
W rozpoznawanej sprawie samo ustalenie, że wydano zaświadczenie A1 nie jest wystarczające do uznania, że mąż skarżącej nabył uprawnienie. Niewątpliwie zaś wskazuje ono na występowanie w omawianej sprawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W dalszej części organ powinien jednak ustalić czy mąż wnioskodawczyni miał uprawnienia do świadczenia w innym państwie.
Dla należytego rozpoznania sprawy należało więc dokładnie prześledzić treść i sposób wykonania umowy łączącej męża skarżącej z pracodawcą i warunki oraz czas wykonywania umowy w kraju i poza granicami.
Zgodnie z art. 12 Rozporządzenia nr 883/2004 osoba, która wykonuje działalność jako pracownik najemny w państwie członkowskim w imieniu pracodawcy, który normalnie prowadzi tam swą działalność, a która jest delegowana przez tego pracodawcę do innego państwa członkowskiego do wykonywania pracy w imieniu tego pracodawcy, nadal podlega ustawodawstwu pierwszego państwa członkowskiego, pod warunkiem że przewidywany czas takiej pracy nie przekracza 24 miesięcy i że osoba ta nie jest wysłana, by zastąpić inną delegowaną osobę.
Ustalenia te powinny opierać się na współpracy krajowych instytucji państw członkowskich i polegać na wymianie danych niezbędnych do ustalenia praw i obowiązków ubezpieczonych oraz świadczeniobiorców. Wprost stanowi o tym art. 11 ust. 4 u.p.p.w.d., zgodnie z którym Wojewoda wymienia dane w zakresie świadczenia wychowawczego w ramach Systemu Elektronicznej Wymiany Informacji dotyczących Zabezpieczenia Społecznego, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącym wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, za pośrednictwem punktu kontaktowego, o którym mowa w art. 12 ust.2.
Jak już wcześniej wskazano do momentu powstania uprawnienia do świadczenia na terenie innego państwa członkowskiego zastosowanie ma bowiem wyłącznie ustawodawstwo polskie (por. wyroki NSA z 21 lipca 2010 r. I OSK 556/10, z dnia 22 listopada 2017 r. I OSK 243/16 i I OSK 245/16 opubl. w CBOSA).
Ustalenie przez organ, że w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 4 u.p.p.w.d.) wiąże się ze zmianą właściwości rzeczowej organu do rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego, o czym jest mowa w art. 16 ust. 5 ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję zgodnie z art. 11, tj. w sprawach świadczenia wychowawczego realizowanego w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.
W konsekwencji ustaleń wojewody, że w sprawie mają zastosowanie materialne przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego powstaje obowiązek dla organu właściwego do wydania decyzji w przedmiocie świadczenia wychowawczego od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 16 ust. 6).
Wobec powyższego należało przyjąć, że wydanie decyzji bez dokonania właściwych ustaleń, o których mowa wyżej, było w przedmiotowej sprawie przedwczesne.
W tym stanie rzeczy, Sąd - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c oraz art. 135 p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a. Dopiero prawidłowe ustalenie, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, o których mowa w art. 16 ust. 4 p.p.w.d. pozwoli wojewodzie na podstawie art. 16 ust. 7 p.p.w.d. wydać decyzję w sprawie świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 tej ustawy.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło