II SA/Bd 412/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Mariusz Pawełczak (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2026 r. sprawy ze skarg A. S., M. T., B. S., B. D., S. R., D. G., U. K. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2025 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany regulaminu określającego wysokość i szczegółowe warunki przyznawania niektórych składników wynagrodzenia oraz trybu i kryterium przyznawania nagród nauczycielom w przedszkolach i szkołach 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 1 pkt 1; 2. zasądza od Gminy [...] na rzecz każdej ze skarżących kwotę po 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi; 3. zasądza od Gminy [...] na rzecz skarżących solidarnie kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. 1. Pismem z dnia 9 maja 2025 r. M. T., B. Ś., M. D., A. S., S. R., D. G., U. K. (dalej: "skarżące", "strona skarżąca") reprezentowane przez zawodowego pełnomocnika wniosły skargę na uchwałę nr [...] Rady Gminy L. (dalej: "organ") z dnia [...] kwietnia 2025 r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] stycznia 2024 r. w sprawie regulaminu określającego wysokość i szczegółowe warunki przyznawania niektórych składników wynagrodzenia oraz w sprawie trybu i kryterium przyznawania nagród nauczycielom zatrudnionym w przedszkolach i szkołach prowadzonych przez Gminę L. (dalej: "uchwała"). Zaskarżonej uchwale strona skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 30 ust. 6 pkt 2 w związku z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tj. Dz. U z 2024 poz. 986 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały – dalej: "Karta Nauczyciela") poprzez pozbawienie prawa do wynagrodzenia za przepracowane godziny doraźnych zastępstw i godzin ponadwymiarowych w tygodniach, w których przypadają usprawiedliwione nieobecności w pracy nauczyciela lub dni ustawowo wolne od pracy, tj. nieuwzględnienie w podstawie ustalenia liczby godzin ponadwymiarowych w wyżej opisanych tygodniach pomniejszonego wymiaru zajęć; - art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela poprzez wykroczenie przez organ poza delegację ustawową i określenie odmiennych niż wskazuje Karta Nauczyciela zasad obliczania wynagrodzenia za godziny doraźnego zastępstwa i godziny ponadwymiarowe. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżące na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") wniosły o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części, tj. w zakresie § 1 ust. 1 uchwały. Ponadto powołując się na przepis art. 106 § 3 p.p.s.a strona skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci tabeli "PORÓWNANIE dotychczasowego rozliczenia godzin ponadwymiarowych z nowym rozliczeniem w maju 2025 r. i w czerwcu 2025 r. na podstawie przydziału wybranych nauczycieli z września 2024 r. - straty wynikające z braku przepracowania pensum w dniach egzaminu ósmoklasisty, Bożego Ciała, dnia dyrektorskiego 27.06 oraz w dniu zakończenia roku szkolnego". Rozwijając w uzasadnieniu sformułowane zarzuty skarżące podniosły, że z § 12 uchwały nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] stycznia 2024 r. usunięty został ust. 4 zgodnie z którym "w tygodniach, w których przepadają dni usprawiedliwionej nieobecności w pracy nauczyciela lub dni ustawowo wolne od pracy, w tygodniach, w których zajęcia rozpoczynają się lub kończą w środku tygodnia, za podstawę ustalenia liczby godzin ponadwymiarowych przyjmuje się obowiązkowy wymiar zajęć pomniejszony o 1/5 tego wymiaru (lub Ľ)..." Zastosowanie schematu obliczenia wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnego zastępstwa, bez uwzględnienia ww. ograniczenia powoduje, iż w ogólnym rozliczeniu z powodu braku przepracowania pensum w tygodniu, w którym np. przypada Boże Ciało lub egzamin ósmoklasisty skarżące tracą prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe, które wykonały w tym tygodniu, w którym przypada dzień wolny. Istnieje zatem widoczna niekorzyść dla skarżących podczas odbywania zajęć ponadwymiarowych wszędzie tam, gdzie tygodniowa liczba godzin obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, opiekuńczych i wychowawczych jest mniejsza niż ta, wynikająca z osobistego zaszeregowania z powodu przypadania w danym tygodniu dni świątecznych lub egzaminów. Zatem brzmienie § 1 zaskarżonej uchwały jest sprzeczne z prawem i krzywdzące finansowo dla skarżących bowiem odmiennie niż Karta Nauczyciela ustala zasady obliczania wynagrodzenia. Ponadto powołując się na wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 486/20 strona skarżąca zaakcentowała, że organ w zaskarżonej uchwale przekroczył delegację ustawową do określenia szczegółowych warunków obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny doraźnych zastępstw i godzin ponadwymiarowych. Z przepisów nie wynika kompetencja organu do decydowania o zachowaniu lub utracie przez nauczyciela prawa do wynagrodzenia za godziny doraźnych zastępstw lub godzin ponadwymiarowych. Tym samym organ nie miał kompetencji do ograniczania prawa nauczycieli do wynagrodzenia za przedmiotowe godziny, bowiem przepis tego nie ogranicza ani nie daje takiego upoważnienia organowi. 2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że dotychczas w Gminie L. obowiązywała uchwała Rady Gminy L. z dnia [...] stycznia 2024 r. w sprawie regulaminu określającego wysokość i szczegółowe warunki przyznawania niektórych składników wynagrodzenia oraz w sprawie trybu i kryterium przyznawania nagród nauczycielom zatrudnionym w przedszkolach i szkołach prowadzonych przez Gminę L., która przewidywała odmienne zasady obliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe tj. w tej uchwale przyjęto rozwiązanie z Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2009 r., w którym określono dla nauczycieli zatrudnionych w szkołach prowadzonych przez organy administracji rządowej - dodatki do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw. Dla ustalenia wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe w tygodniach, w których przypadają dni usprawiedliwionej nieobecności w pracy nauczyciela lub dni ustawowo wolne od pracy, oraz w tygodniach, w których zajęcia rozpoczynają się lub kończą w środku tygodnia - za podstawę ustalenia liczby godzin ponadwymiarowych przyjęto tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć pomniejszony o 1/5 tego wymiaru (lub 1/4, gdy dla nauczyciela ustalono czterodniowy tydzień pracy) za każdy dzień usprawiedliwionej nieobecności w pracy lub dzień ustawowo wolny od pracy. Ten rodzaj rozliczania godzin ponadwymiarowych funkcjonował do dnia 9 maja 2025 r. w gminie L.. Zmiany wprowadzone zaskarżoną uchwałą określają, że dopóki nauczyciel nie zrealizuje pensum z umowy o pracę, nie otrzyma wynagrodzenia za nieprzepracowane godziny ponadwymiarowe. Zmiana uchwały w tej kwestii podyktowana była kwestiami oszczędności w zakresie szeroko pojętej oświaty, która z roku na rok stawała się coraz bardziej niedoszacowaną pozycją w budżecie gminy L.. Po przeprowadzeniu audytu zewnętrznego, który wykazał pewne nieprawidłowości w zakresie interpretowania zapisów poprzedniej uchwały przez dyrektorów szkół, dla których organem prowadzącym jest gmina L., zrodził się pomysł zmiany uchwały w przedmiotowym zakresie. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze organ wskazał, że nowe warunki obliczania godzin ponadwymiarowych nie wpływają w żaden sposób na wymiar godzin doraźnych zastępstw. Zgodnie z art. 35 ust. 2a Karty Nauczyciela przez godziny doraźnego zastępstwa rozumie się dodatkowe godziny zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych przydzielone nauczycielowi ponad tygodniowy obowiązkowy wymiar pracy, realizowane w zastępstwie nieobecnego nauczyciela. Godziny te przydzielane są w przypadku nagłej i niespodziewanej nieobecności nauczyciela, kiedy konieczne jest zapewnienie opieki nad uczniami. Za niezrealizowane godziny zastępstw doraźnych nie może zostać i nigdy nie była dokonywana zapłata. Natomiast godziny ponadwymiarowe są to przydzielone do obowiązkowego wymiaru zajęć stałe godziny, których przydzielenie jest podyktowane koniecznością realizowania podstawy programowej, o czym stanowi art. 35 ust. 1 Karty Nauczyciela i w tym zakresie uchwała Rady Gminy doprecyzowuje zasady ich rozliczania. Dla podstawy obliczenia tych godzin według nowych zasad nie pomniejsza się tygodniowego wymiaru zajęć o 1/5 w przypadku nieobecności nauczyciela spowodowanej jego usprawiedliwioną nieobecnością czy dniem ustawowo wolnym od pracy, gdyż przepisy Karty Nauczyciela nie zawierają takich przepisów, które by pozwalały na tego typu pomniejszanie pensum do 14,4 (przy jednym dniu nieobecności przy pensum 18). Natomiast zapis art. 39 ust. 4 Karty Nauczyciela wskazuje na zapłatę tych składników wynagrodzenia (godzin ponadwymiarowych), których wysokość może być ustalona na podstawie już wykonanych prac. Zatem najpierw nauczyciel realizuje pensum z umowy, swego rodzaju "odpracowuje" to co dostał pierwszego roboczego dnia miesiąca, a następnie realizuje przydzielone godziny ponadwymiarowe. W tygodniach, w których nauczyciel jest nieobecny lub występują dni ustawowo wolne od pracy nie ma możliwości wypracowania nawet pensum (za które nauczyciel dostał wynagrodzenie pierwszego dnia miesiąca), w związku z tym nie ma możliwości wypracowania godzin ponad wymiar jego pensum. Końcowo za niezasadny organ uznał również zarzut podniesiony w pkt 2 skargi wyjaśniając, że to właśnie art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela daje organowi prowadzącemu szkołę kompetencje do określenia m. in. szczegółowych warunków obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny zastępstw doraźnych. Karta Nauczyciela w obecnym kształcie tego zagadnienia nie doprecyzowuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepisy te korespondują z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm. - dalej: "u.s.g."), który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. 4. Rozstrzygając zawisły spór w pierwszej kolejności rozważenia wymaga, czy strona skarżąca posiada interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, a następnie ewentualnie, czy interes prawny lub uprawnienie strony skarżącej został przez przedmiotową uchwałę naruszony. Merytoryczna ocena zasadności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest bowiem możliwa, jeśli strona skarżąca nie ma legitymacji procesowej do wniesienia skargi (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 208/12). Podkreślić należy, że skarga wnoszona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest rodzajem skargi powszechnej, służącej każdemu, kto zarzuca naruszenie porządku prawnego. Środek ten jest bowiem nakierowany na ochronę praw podmiotowych. Nawet sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli taka uchwała nie narusza chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. Skargę na uchwałę organu gminy może wnieść tylko podmiot, który zgodnie z normą prawa materialnego ma interes prawny lub uprawnienie. Sąd uznał, że strona skarżąca wykazała interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, bowiem skarżące są nauczycielami zatrudnionymi w szkole prowadzonej przez Gminę L., do których znajdują zastosowanie określone w zaskarżonej uchwale regulacje w zakresie szczegółowych warunków obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw nauczycielom w przedszkolach i szkołach prowadzonych przez Gminę L.. 5. Przesłanki nieważności aktu organu gminy określone zostały w art. 91 ust. 1 zd. 1 u.s.g. zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Z treści art. 91 ust. 4 u.s.g. wynika, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Powyższe oznacza, że jedynie istotne naruszenie prawa może być podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. Brak ustawowej definicji istotnego naruszenia prawa, które może powstać poprzez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy, stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i judykaturze. Za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia. Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub podstawę prawną, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (por. M. Stahl, Z. Kmieciak. Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny 2001, z.1-2; wyroki WSA: w Kielcach z dnia 31 października 2024 r. sygn. akt II SA/Ke 380/24, w Olsztynie z dnia 5 września 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 433/24). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że istotne naruszenia prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, stanowi między innymi brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały czy naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki NSA: z dnia 11 lutego 1998 r. sygn. akt II SA/Wr 1459/97; z dnia 8 lutego 1996 r. sygn. akt SA/Gd 327/95). Stwierdzenie nieważności uchwały może więc nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Za nieistotne naruszenie prawa należy natomiast uznać takie naruszenie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości. W przypadku nieistotnego naruszenia nie stwierdza się nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. 6. W rozpoznawanej sprawie kontroli sądowej poddana została uchwała nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] kwietnia 2025 r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] stycznia 2024 r. w sprawie regulaminu określającego wysokość i szczegółowe warunki przyznawania niektórych składników wynagrodzenia oraz w sprawie trybu i kryterium przyznawania nagród nauczycielom zatrudnionym w przedszkolach i szkołach prowadzonych przez Gminę L.. Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. oraz art. 30 ust. 6 i 6a w związku z art. 91d pkt 1 Karty Nauczyciela. Należy zaznaczyć, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu art. 40 ust. 1 u.s.g., który wskazuje, że na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że aktem prawa miejscowego jest taki akt normatywny, który zawiera normy postępowania o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Normatywny charakter aktu oznacza, że zawiera on wypowiedzi wyznaczające adresatom pewien sposób zachowania się przybierający postać nakazu, zakazu lub uprawnienia. Normy o charakterze generalnym to normy nieodnoszące się do indywidulanie oznaczonych podmiotów, lecz do pewnej kategorii potencjalnych adresatów. Określają one adresata poprzez wskazanie cech nie zaś poprzez ich wymienienie z imienia (nazwy). Abstrakcyjność normy wyraża się natomiast w tym, że nakazywanie, zakazywanie lub dozwolone postępowanie ma mieć miejsce w pewnych z reguły powtarzalnych okolicznościach, nie zaś w jednej konkretnej sytuacji. Akty muszą więc dotyczyć zachowań powtarzalnych, nie mogą konsumować się przez jednorazowe zastosowanie (por. wyroki NSA: z 20 września 2022 r. sygn. akt III OSK 3662/21, z 19 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2048/17, dostępne w CBOSA). Zawarte w zaskarżonej uchwale normy prawne niewątpliwie regulują kwestie wynagrodzenia wszystkich nauczycieli szkół i przedszkoli, dla których organem prowadzącym jest Gmina L.. Wskazane normy mają charakter norm generalnych, bowiem nie są skierowane do indywidualnie oznaczonego adresata, lecz do pewnej kategorii potencjalnych adresatów. Jednocześnie normy ustanowione w zaskarżonej uchwale obejmują swymi postanowieniami sytuacje powtarzalne, co oznacza, że mają charakter abstrakcyjny. Przedmiotowa uchwała stanowi zatem akt prawa miejscowego, o którym mowa w art. 40 ust. 1 i 2 u.s.g. Podkreślić również należy, że zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej mają obowiązek działania w granicach i na podstawie obowiązującego prawa. Każde działanie organu władzy publicznej musi mieć oparcie w obowiązującym prawie. Działanie na podstawie i w granicach prawa to działanie organu, którego umocowanie wynika z właściwego przepisu prawa. O związaniu zasadą praworządności w zakresie stanowienia prawa miejscowego przez organy samorządu terytorialnego stanowi art. 94 Konstytucji RP, zgodnie z którym akty prawa miejscowego wydawane są na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Przepis ustawy ustanawiający upoważnienie do wydania aktu organu jednostki samorządu terytorialnego podlega ścisłej wykładni językowej i nie może prowadzić do objęcia zakresem upoważnienia materii w nim niewymienionych w drodze wykładni celowościowej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 maja 1998 r., sygn. K 19/97, OTK ZU nr 4/1998 r., poz. 48, s. 262). Regulacje zawarte w akcie organu jednostki samorządu terytorialnego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów. Za niedopuszczalne uznać należy zarówno pomijanie przez radę gminy materii przekazanej temu organowi do uregulowania na mocy delegacji ustawowej, jak również modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu, co możliwe jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia ustawowego. Organ jednostki samorządu terytorialnego nie ma zatem prawa do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w przepisie upoważniającym, ani też podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznacza to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Odnieść to należy zarówno do zakresu spraw, które mają być objęte aktem wydanym na podstawie normy upoważniającej, ale także do kwestii związanych z zakazem obejmowania, zastępowania czy też zmieniania nim materii ustawowej i zamieszczania w nim przepisów sprzecznych z ustawą. Każde unormowanie wykraczające poza udzielone upoważnienie ustawowe należy uznać za naruszenie normy upoważniającej i zarazem naruszenie konstytucyjnych warunków legalności aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego. Tego rodzaju wykroczenie przez organ uchwałodawczy poza granice upoważnienia ustawowego do wydawania aktu jednostki samorządu terytorialnego należy ocenić jako istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością wadliwego przepisu prawa miejscowego (por. wyroki NSA: z dnia 23 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 3140/13, z dnia 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 170/10, z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt II OSK 1256/09, z dnia 30 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1077/09). Zaskarżona uchwała została wydana na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela, zgodnie z którym organ prowadzący szkołę będący jednostką samorządu terytorialnego, uwzględniając przewidywaną strukturę zatrudnienia, określa dla nauczycieli, w drodze regulaminu: 1) wysokość stawek dodatków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oraz szczegółowe warunki przyznawania tych dodatków, z zastrzeżeniem art. 33-34a, 2) szczegółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, z zastrzeżeniem art. 35 ust. 3, 3) wysokość i warunki wypłacania składników wynagrodzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 4, o ile nie zostały one określone w ustawie lub w odrębnych przepisach - w taki sposób, aby średnie wynagrodzenia nauczycieli, składające się ze składników, o których mowa w ust. 1, odpowiadały na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o których mowa w ust. 3. Ustawodawca w powołanym wyżej art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela określił kwestie, które powierzył organowi prowadzącemu szkołę do uregulowania w drodze uchwały, jednocześnie zakreślając granice upoważnienia. Zawarta w cytowanym przepisie norma kompetencyjna upoważnia organ stanowiący samorządu terytorialnego do określenia w regulaminie wysokości stawek oraz szczegółowych warunków przyznawania dodatków, szczegółowych warunków obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw oraz wysokości i warunków wypłacania składników wynagrodzenia, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, w tym nagród. Natomiast podzielić należy podgląd wyrażany w orzecznictwie, że zawarte w tej regulacji upoważnienie nie obejmuje ustalania tego, kto i kiedy zachowuje prawo do wynagrodzenia, a kiedy je traci. W szczególności w zakresie art. 30 ust. 6 pkt 2 Karty Nauczyciela nie mieści się upoważnienie do decydowania o zachowaniu lub utracie przez nauczyciela prawa do wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe. Określenie zatem przypadków, w których nauczycielowi nie przysługuje prawo do wynagrodzenia za niezrealizowane nadgodziny ponadwymiarowe przydzielone w planie organizacyjnym, nie mieści się w granicach ww. upoważnienia ustawowego. Nie można bowiem uznać, że wskazanie przez uchwałodawcę przypadków, w których wynagrodzenie nie przysługuje, stanowi określenie warunków (szczegółowych) obliczania i wypłacania wynagrodzenia. Zwrócić należy nadto uwagę, że w art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela użyte zostały dwa określenia: "warunki przyznawania dodatków" (art. 30 ust. 6 pkt 1) oraz "warunki obliczania i wypłacania" wynagrodzenia (art. 30 ust. 6 pkt 2). Pojęcia te bez wątpienia nie są tożsame. W odniesieniu do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe do kompetencji organu gminy należy wyłącznie ustalenie warunków obliczania i wypłacania tego wynagrodzenia. W ramach tych kompetencji nie mieści się określanie warunków związanych z jego przyznawaniem. Nie można też uznać, że wskazanie przypadków, w których wynagrodzenie to przysługuje lub nie przysługuje, stanowi określenie szczegółowych warunków obliczania i wypłacania wynagrodzenia (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1873/07, wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 877/19, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 143/10, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 364/09 i powołane tam orzecznictwo). W świetle powyższego zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżących, że rozwiązania przyjęte w § 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały wykraczały poza delegację ustawową, ponieważ w przepisie tym przewidziano sytuacje w których wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe oraz za godziny doraźnych zastępstw nie przysługuje. Z regulacji zawartej w § 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały wynika bowiem, że wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe oraz za godziny doraźnych zastępstw uzależnione jest od zrealizowania miesięcznej liczby godzin obowiązkowego wymiaru zajęć. Regulacji, o których mowa w art. 30 ust. 6 pkt 2 Karty Nauczyciela, nie sposób utożsamiać z kompetencją do ustalania warunków obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i uznać za warunki obliczania i wypłacania dodatków do wynagrodzenia, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela, tj. dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego, w tym z tytułu sprawowania funkcji wychowawcy klasy, oraz za warunki pracy, a określanych przez organ prowadzący szkołę na podstawie delegacji z art. 30 ust. 6 pkt 1 Kart Nauczyciela. Uprawnienie uzyskane przez organ prowadzący szkołę do określenia wysokości stawek dodatków oraz szczegółowych warunków ich przyznawania w oparciu o delegację z art. 30 ust. 6 pkt 1 Karty Nauczyciela, ma charakter szerszy oraz przyznane jest wprost. Tymczasem w drugim przypadku rola organu ogranicza się jedynie do uzupełnienia istniejącej już regulacji - Karty Nauczyciela. Wychodząc z założenia o językowej racjonalności i konsekwencji ustawodawcy, należy dojść do wniosku, że w treści art. 30 ust. 6 pkt 2 Karty Nauczyciela nie pozostawiono swobody organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego do przyjęcia własnych, odmiennych uregulowań. Gdyby bowiem wolą ustawodawcy było umożliwienie organom prowadzącym szkołę decydowania o nabywaniu i utracie prawa do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźne, to uczyniłby to wprost, w sposób wyraźny i niebudzący wątpliwości (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Po 202/10 i powołane tam orzecznictwo). Podkreślenia wymaga również, że § 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały sprzeczny jest z przepisami prawa pracy, bowiem pozbawia nauczyciela części wynagrodzenia, mimo że pełne wynagrodzenie gwarantują mu przepisy prawa pracy. Przede wszystkim istnieje sprzeczność z art. 67 ust. 1 Karty Nauczyciela, zgodnie z którym za czas urlopu wypoczynkowego nauczycielowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i zajęcia dodatkowe oblicza się na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu wszystkich miesięcy danego roku szkolnego, poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu, a jeżeli okres zatrudnienia jest krótszy od roku szkolnego - z tego okresu. Stosując regułę z § 1 pkt 1 skarżonej uchwały, w przypadku nieprzepracowania 18 godzin stanowiących obowiązkowy tygodniowy wymiar czasu pracy nauczyciela z uwagi na skorzystanie z przysługującego nauczycielowi urlopu wypoczynkowego, nie otrzymałby on wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe, choć za okres urlopu wypoczynkowego przysługuje wynagrodzenie jakie by otrzymał pracownik gdyby w tym czasie pracował. Uregulowanie z § 1 pkt 1 uchwały jest zatem niekorzystne dla nauczyciela i sprzeczne z art. 67 ust. 1 Karty Nauczyciela. Podobna sprzeczność ma miejsce także z innymi przepisami prawa pracy przewidującym wynagrodzenie za czas usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, m.in. z art. 92 § 1 Kodeksu pracy. 7. Reasumując, przepis art. 30 ust. 6 pkt 2 Karty Nauczyciela upoważnia organ prowadzący szkołę wyłącznie do ustalenia w ramach regulaminu szczegółowych warunków obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw. W przepisie tym nie mieści się delegacja do decydowania, kiedy nauczyciel zachowuje lub traci prawo do wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw. Z przedstawionych powyżej względów Sąd uznał, że art. 30 ust. 6 pkt 2 Karty Nauczyciela nie uprawniał do podjęcia postanowień wynikających z treści § 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały. Stąd też przyjęte regulacje w sposób istotny naruszają prawo, gdyż podjęte zostały na skutek przekroczenia delegacji ustawowej z art. 30 ust. 6 pkt 2 Karty Nauczyciela, co z kolei stanowi o naruszeniu art. 40 ust. 1 u.s.g. oraz art. 7 i art. 94 Konstytucji. 8. Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze uznając, że pozostaje on bez wpływu na wynik sprawy, która została dostatecznie wyjaśniona. 9. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji stwierdzając nieważność uchwały w zaskarżonej części. O zwrocie kosztów postępowania w postaci wpisu sądowego od skargi uiszczonego przez każdą ze skarżących (po 300 zł), opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenia reprezentującego stronę skarżącą pełnomocnika będącego radcą prawnym Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). G. Saniewski J. Wichrowski M. Pawełczak