II SA/Bd 689/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2017-11-08
Skład orzekający: Leszek Tyliński, Joanna Brzezińska, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji środowiskowej może zostać wydana z powodu zarzutów dotyczących wad obwieszczenia, braku zapewnienia czynnego udziału stron, sprzeczności w decyzji lub nierzetelności raportu oddziaływania na środowisko, które nie noszą znamion rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzuty podniesione przez skarżących, dotyczące wad obwieszczenia, braku zapewnienia czynnego udziału stron, sprzeczności w decyzji środowiskowej oraz nierzetelności raportu oddziaływania na środowisko, nie stanowiły rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji. Uchybienia w obwieszczeniu nie były na tyle istotne, aby uznać je za rażące naruszenie, a kwestie dotyczące udziału stron czy raportu zostały prawidłowo ocenione przez organy administracji.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej dotyczącej budowy elektrowni wiatrowej, zarzucając m.in. wadliwe obwieszczenie, brak zapewnienia czynnego udziału stron oraz nierzetelność raportu oddziaływania na środowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że zarzuty nie spełniają kryteriów rażącego naruszenia prawa. Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi D. Ł., S. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] września 2015 r., znak: [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy S. po rozpatrzeniu wniosku Z. P. określono środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 600 kW, wysokości całkowitej 87 m i średnicy wirnika 44 m wraz z infrastrukturą drogową i techniczną na działkach nr [...] w miejscowości K., gmina S..
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2016 r. S. i D. Ł. (zwani dalej "skarżącymi") wystąpili o stwierdzenie nieważności ww. decyzji zarzucając, że decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa:
- art. 33 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 3 ust. 1 pkt 11 tej ustawy poprzez nieogłoszenie obwieszczenia w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia, tj. w K. ;
- art. 33 ust. 1 pkt 7 i 8 ww ustawy poprzez niezawarcie w obwieszczeniu z dnia [...] lipca 2015 r. informacji o sposobie i miejscu składania uwag i wniosków oraz niepoinformowaniu o organie właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków;
- poprzez niezapewnienie stronom i Stowarzyszeniu "D. " czynnego udziału w sprawie w każdym stadium postępowania, tj. niedoręczenie wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy stronom oraz niewyznaczenie stronom i Stowarzyszeniu przynajmniej 7 dniowego terminu do zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem zaskarżonej decyzji, tj. naruszenia art. 10 kpa.;
- przedmiotowa decyzja środowiskowa wymienia w swej treści tylko zgodę na realizację inwestycji na działkach [...] w K. podczas, gdy realizacja inwestycji będzie także na działce [...] iw tym zakresie istnieje sprzeczność w decyzji, skoro udziela się w niej zgody tylko w obrębie 2 działek, a nie wymienia się trzeciej działki, tj. 41/3, gdzie ma być umiejscowiony zjazd; ponadto w decyzji nie udzielono zgody na usytuowanie linii kablowej 15 kV, a taka ma być objęta inwestycją, co potwierdził Starosta [...] w pozwoleniu na budowę; podobnie w obwieszczeniu o realizacji inwestycji z [...] lipca 2015 r. nie wymieniono w ogóle działki [...], czyli nie podano tego do publicznej wiadomości;
- art. 82 i 85 ust. 2 ww. ustawy w zakresie sprzeczności w ocenie raportu, zamierzeniach inwestora;
- art. 66 ust. 1 pkt 5a ustawy poprzez nieprzedstawienie wariantu alternatywnego dla inwestycji (uznano tylko, że nie jest możliwy bez wyczerpującego uzasadnienia);
- art. 5 i 68 ust. 4 Konstytucji - prawa do ochrony zdrowia i życia obywateli;
- nieuznanie za stronę postępowania skarżących i niedoręczanie pism.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO) decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] września 2015 r.
W jej uzasadnieniu SKO wskazało, że podnoszone przez strony okoliczności dotyczące braku zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu nie są okolicznościami powodującymi nieważność decyzji, a jedynie dają podstawy do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wskazano także, iż dokonano oceny zgodności decyzji z prawem (przepisami obowiązującymi na dzień jej wydania) nie znajdując podstaw do uznania, iż wystąpiły przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.
Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. skarżący złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy powtarzając swoje argumenty i ich uzasadnienie przedstawione we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzucając przede wszystkim wadliwość obwieszczenia, niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, a przede wszystkim dokumentacji dostarczonej przez inwestora oraz wadliwość raportu.
SKO decyzją z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...] utrzymało w mocy własną decyzję wydaną w I instancji.
W swym uzasadnieniu SKO podało, że nie możne zgodzić się z zarzutem dotyczącym rażącego naruszenia przepisu art. 33 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), poprzez niewłaściwe sformułowanie "dręczenia obwieszczenia" czy też brak wskazania organu właściwego do rozpatrzenia uwag i wniosków a także brak wskazania adresu, pod jaki te uwagi można składać. Z treści obwieszczenia znajdującego się w aktach sprawy (k. 49) wynika, iż wskazano miejsce gdzie dostępne są wszystkie zgromadzone akta sprawy, termin i godziny, w jakich można tego dokonać. Na marginesie wskazało, iż w aktach sprawy znajdują się pisemne uwagi wnoszone przez mieszkańców po ogłoszeniu obwieszczenia. Wprawdzie nie zawarto odrębnej informacji o miejscu składania uwag, lecz z treści obwieszczenia wynika, że jest to Urząd Gminy S.. Zdaniem SKO uchybień, co do treści czy sformułowań zawartych w obwieszczeniu nie można uznać za rażące naruszenie przepisu art. 33 powołanej ustawy. Obwieszczenie, ze swej istoty nie podlega doręczeniu, a ogłoszeniu tak, aby informacja dotarła do mieszkańców.
W ocenie SKO, za nieuzasadniony uznać należy podniesiony we wniosku zarzut, że inwestor nie przedstawiła alternatywnego rozwiązania planowanego przedsięwzięcia. SKO zauważyło, że lokalizację elektrowni wiatrowej określa obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Plany zagospodarowania przestrzennego, ogłoszone w dzienniku urzędowym, zawierają normy prawa powszechnie obowiązujące na terenie gminy. SKO stwierdziło, że dla terenu znajdującego się w granicach objętych zapisami planu przyjętego uchwałą nr XVII/131/2012 Rady Gminy Stolno z dnia 28 czerwca 2012 r., nie jest możliwa inna lokalizacja elektrowni wiatrowej. Z akt sprawy wynika ponadto, że inwestor przedstawił alternatywne rozwiązanie, jakim była budowa elektrowni wiatrowej o mocy 500 kV. Elektrownia o mniejszej mocy ma taką samą wysokość oraz taki sam zakres oddziaływania, w związku, z czym inwestor zamierza realizować elektrownię o mocy 600 kV. W zakresie zarzutów dotyczących niedokładności w zakresie raportu oddziaływania na środowisko SKO stwierdziło, iż w tym zakresie została zachowana procedura. Wyspecjalizowany organ Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska przeprowadził postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla omawianego przedsięwzięcia i określił warunki, jakie winny być zachowanie. Uwzględnił także aspekt skumulowanego oddziaływania. Ponadto SKO wskazało, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty - mapy wskazujące lokalizację istniejących lub planowanych elektrowni wiatrowych w promieniu 20 km od miejsca planowanego przedsięwzięcia. A zatem rozstrzygając przedmiotową sprawę zarówno organ I instancji, jak i organy współdziałające mogły uwzględnić wzajemne oddziaływanie elektrowni wiatrowych. Z akt sprawy wynika ponadto, że obszarze wyznaczonym izofoną 45 dB nie ma budynków mieszkalnych jednorodzinnych i budynków mieszkalnych w zabudowie zagrodowej.
W ocenie organu nieuzasadniony jest podniesiony przez wnioskodawców zarzut nierzetelnego sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, w zakresie ochrony ornitologicznej i herpetologicznej. W aktach sprawy znajdują się dokumenty (mapy), na których zaznaczono rozmieszczenie siedlisk przyrodniczych wykorzystywanych przez ptaki i nietoperze oraz kierunki przemieszczania się ptaków. Jednocześnie wskazano, że "(...) planowana inwestycja nie będzie, wraz z innymi elementami zaburzać kierunkowej migracji ptaków, która odbywa się na znacznie większych wysokościach. Obszar ten nie jest miejscem lęgów kluczowych gatunków ptaków (...). Kolizyjność dla planowanej inwestycji określono na bardzo niskim poziomie i w efekcie skumulowana będzie ona nadal bardzo nisko".
Odnosząc się do podniesionego przez wnioskodawców zarzutu, niezgodności decyzji z udzielonym pozwoleniem na budowę SKO wyjaśniło, iż przedmiotem postępowania nie jest ocena decyzji w sprawie zezwolenia na budowę,gdzie kwestia ta może zostać zbadana w odrębnym postępowaniu przez właściwy organ.
Na marginesie SKO dodało, iż słusznie skarżący zwrócili uwagę na niedoręczenie korespondencji (decyzji) z uwagi na pomyłkę imienia, jednakże z treści odwołania wynika, iż zapoznali się z treścią decyzji.
Ww. decyzja SKO została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przez skarżących, którzy wnieśli o jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy S., zarzucając naruszenie: art. 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 157 § 1 i 2 kpa, art. 158 § 1 i
138 § 1 pkt 1 kpa, art. 38 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 11 c,
art. 66 ust. 1 pkt 3b, art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6, art. 71, art. 80
ust. 1 pkt 2, art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o
środowisku (...).
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r.. poz. 1066 z późn. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - zwanej dalej: "p.p.s.a.") - sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Kompetencja kontrolna sądu administracyjnego sprowadza się, zatem do oceny legalności działania organu administracji na trzech płaszczyznach: a) oceny zgodności działania z prawem materialnym, b) dochowania wymaganej prawem procedury, c) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych (por. A. Kabat, Prawo do sądu jako gwarancja ochrony praw człowieka w sprawach administracyjnych (w:) Podstawowe prawa jednostki i ich sądowa ochrona, Warszawa 1997, s. 231).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca mogą ostać się w obrocie prawnym.
Zaskarżona decyzja SKO wydana została w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a zatem w trybie nadzwyczajnym uregulowanym w przepisach art. 156-159 k.p.a. W postępowaniu tym badanie i kontrola powinny być ograniczone do stwierdzenia, czy decyzja wydana w danej sprawie obarczona jest wadą lub wadami wymienionymi enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a.
W judykaturze i orzecznictwie wielokrotnie podkreśla się, że wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego w trybie stwierdzenie jej nieważności stanowi wyjątek od zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 § 1 k.p.a.
Jednocześnie wskazuje się, że przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
O zakresie pojęcia "rażące naruszenie prawa" szczegółowo wypowiada się M. Jaśkowska (por. M. Jaśkowska, Komentarz do K.p.a., w: Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego LEX/el. 2016). Badając poglądy doktryny w tym zakresie wskazuje ona, że obecnie w literaturze i orzecznictwie zaczyna dominować stanowisko kompromisowe, wskazujące na oczywistość naruszenia jako przesłankę wstępną uznania decyzji za rażąco naruszającą prawo, ale nie ograniczające się do tego. Takie stanowisko zajmują np. Z. Cieślak czy W. Chróścielewski.
Zdaniem Z. Cieślaka chodzi tu o koniunkcję dwóch przesłanek, naruszenia normatywnego wzorca działania i brak realizacji wartości chronionych prawem (Z. Cieślak, Decyzja administracyjna a rażące naruszenie prawa, Glosa 1995, nr 2, s. 5).
Zdaniem W. Chróścielewskiego można mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja (por. W. Chróścielewski (w:) Postępowanie, 2016, s. 203).
Takiemu wąskiemu rozumieniu sprzeciwia się jednak M. Sieniuć. Uważa ona, że nie można stworzyć katalogu znamion charakterystycznych dla "rażącego naruszenia prawa" ani jednoznacznie sprecyzować jego cech. W życiu zdarzają się bowiem sytuacje, które trudno przyporządkować do dostępnych katalogów i klasyfikacji. Stąd ustawodawca posługuje się w tym przypadku klauzulą generalną, której nie można wypełnić treścią do końca. Dlatego też nie można wykluczyć, że w niektórych sprawach uchwycić dadzą się jedynie cechy wywodzone z wykładni językowej terminu "rażące naruszenie prawa", w innych zaś okoliczności sprawy wiązać się będą z konstrukcją skutków, nie można wykluczyć także łącznego wystąpienia tych cech (M. Sieniuć, Rażące naruszenie prawa w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (w:) Kodyfikacja postępowania administracyjnego. Na 50-lecie K.P.A., red. J. Niczyporuk, Lublin 2010, s. 717).
Orzecznictwo, jak wskazuje M. Jaśkowska, wydaje się jednak bardziej przychylać do tak kompromisowego rozumienia terminu "rażące naruszenie prawa" (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 363/11, LEX nr 1145109): "Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stwierdzenie, że decyzja ta pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych, a nadto że skutkiem tego naruszenia jest powstanie - w następstwie wydania tej decyzji - sytuacji niemożliwej do zaakceptowania w praworządnym państwie".
Jak wskazał WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 26 listopada 2015 r. (sygn. akt IV SA/Po 542/15) o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Konieczne jest także, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej, o której stanowi art. 16 K.p.a. W tym duchu wypowiada się także NSA w wyroku z dnia 20 października 2011 r. (sygn. akt II GSK 1056/10); i w wyroku z dnia 7 października 2011 r. (sygn. akt II OSK 1521/10), gdzie wskazuje, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja.
Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.
Z kolei w wyroku NSA z dnia 20 października 2011 r. (sygn. akt II GSK 1056/10), orzeczono, że "rażące naruszenie prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, w sytuacji gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W wyroku NSA z dnia 8 września 2011 r. (sygn. akt I OSK 1566/10) z kolei podniesiono, iż w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, tzn. taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa (podobnie wyrok NSA z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2226/10).
Zgodnie w wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 29 listopada 2013 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1802/13), naruszenie prawa może zostać zakwalifikowane jako rażące, kiedy jest oczywistym naruszeniem prawa i kiedy wywołuje skutki społeczne, których nie można zaakceptować z punktu widzenia praworządności, a dobrami szczególnie chronionymi powinno być ludzkie życie, zdrowie oraz mienie. Z kolei w wyroku NSA z dnia 17 grudnia 2014 r. (sygn. akt II GSK 1933/13), stwierdzono, że rażące naruszenie prawa jest z reguły wyrazem ewidentnego, oczywistego błędu w interpretacji prawa i ma miejsce wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma większe znaczenie aniżeli stabilność ostatecznego rozstrzygnięcia organu administracji.
Ważnym, w ujęciu tej sprawy, wydaje się wskazanie, że w orzecznictwie sądowym wyrażone były także poglądy, że jako "rażącego" nie można traktować takiego rozstrzygnięcia, które wynika z odmiennej interpretacji danej normy. Rażące naruszenie prawa jest bowiem z reguły wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa. Jak jednak podkreślono w uzasadnieniu do wyroku NSA w Warszawie z dnia 16 czerwca 2011 r. (sygn. akt II OSK 1155/10, ONSA WSA 2012, nr 1, poz. 9): "sama konieczność przeprowadzenia wykładni przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę decyzji administracyjnej nie wyklucza jeszcze możliwości orzekania o rażącym naruszeniu prawa, gdyż wykładnia dokonywana jest w każdym przypadku zastosowania przepisu. [...] o istotnych wątpliwościach interpretacyjnych, ograniczających możliwość orzekania o rażącym naruszeniu prawa na gruncie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., można mówić wówczas, gdy po pierwsze, na gruncie reguł językowych i systemowych, znajdujących się na tym samym poziomie procesu wykładni, możliwe są do przyjęcia i jednakowo dają się uzasadnić różne i w istotnej części przeciwstawne wyniki wykładni oraz po drugie, gdy weryfikacja celowościowo-funkcjonalna i aksjologiczna odwołuje się do tak istotnych celów, skutków czy wartości społecznych, przeważających wyniki wykładni językowo-systemowej, że ich nieuwzględnienie naruszałoby stan praworządności (państwa prawnego). Zależności te musiałyby zostać ponadto nałożone na określone elementy stanu faktycznego, które usprawiedliwiałyby uwzględnienie takiej korekty".
Wreszcie w orzecznictwie wyrażono także pogląd, że o "rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. Zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 9 września 1998 r., II SA 1249/97, LEX nr 41819, z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde, bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się zatem, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować. Jak podkreślił NSA w powoływanym już wyroku z dnia 1 lipca 2009 r. (sygn. akt I OSK 1442/08), o istotnych wątpliwościach interpretacyjnych, ograniczających możliwości orzekania o rażącym naruszeniu prawa na gruncie art. 156 § 1 pkt 2, można mówić wówczas, gdy, po pierwsze, na gruncie reguł językowych i systemowych, znajdujących się na tym samym poziomie procesy wykładni, możliwe są do przejęcia i jednakowo dają się uzasadnić różne i w istotnej części przeciwstawne wyniki wykładni oraz po drugie, gdy weryfikacja celowościowo-funkcjonalna i aksjologiczna odwołuje się do tak istotnych celów, skutków czy wartości społecznych, przeważających wyniki wykładni językowo-systemowej, że ich nieuwzględnienie naruszałoby stan praworządności (państwa prawnego). Zależności te musiałyby zostać ponadto nałożone na określone elementy stanu faktycznego, które usprawiedliwiałyby uwzględnienie takiej korekty.
W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę powyższe kryteria nieważności decyzji, a także inne właściwe przepisy prawa, rozstrzygnięcie SKO o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] marca 2017 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] września 2015 r., jest prawidłowe.
W rozpatrywanej sprawie skarżący kwestionowali konkretne rozstrzygnięcie Wójta Gminy S. z dnia [...] września 2015 r., zarzucając mu, naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.
Należy zauważyć, że w postępowaniu toczącym się z wniosku o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego właściwe organy administracji nie prowadzą postępowania dowodowego, a jedynie zobowiązane są stwierdzić, czy w odniesieniu do kwestionowanej decyzji zaistniała jedna z przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a.
Skład orzekający pragnie zauważyć, że w rozpatrywanej sprawie skarżący nie wskazali również takich okoliczności faktycznych ani prawnych, które uzasadniałyby twierdzenie, że decyzja Wójta Gminy S. wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
W szczególności, wbrew twierdzeniom skarżących, ani SKO, ani też Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie dopatrzyli się rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Powyższej oceny przyjętej przez Sąd nie podważają sugerowane przez skarżących naruszenia art. 38 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 11 c,
art. 66 ust. 1 pkt 3b, art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6, art. 71, art. 80
ust. 1 pkt 2, art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o
środowisku (...).
Sąd podziela stanowisko SKO, że nie doszło do rażącego naruszenia przepisu art. 33 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), poprzez niewłaściwe sformułowanie "dręczenia obwieszczenia" czy też brak wskazania organu właściwego do rozpatrzenia uwag i wniosków, a także brak wskazania adresu pod jaki te uwagi można składać, ponieważ jak zauważył organ z treści obwieszczenia wynika, iż wskazano miejsce gdzie dostępne są wszystkie zgromadzone akta sprawy i termin i godziny w jakich można tego dokonać. Podkreślenia również wymaga, iż w aktach sprawy znajdują się pisemne uwagi wnoszone przez mieszkańców po ogłoszeniu obwieszczenia, co wskazuje na prawidłowe i skuteczne ich powiadomienie o możliwości podjęcia działań zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wprawdzie nie zawarto odrębnej informacji o miejscu składania uwag, lecz z treści obwieszczenia wynika, że był to Urząd Gminy S.. Zatem uchybień, co do treści czy sformułowań zawartych w obwieszczeniu nie można uznać za rażące naruszenie przepisu art. 33 powołanej ustawy. Obwieszczenie, ze swej istoty nie podlega doręczeniu, a ogłoszeniu tak, aby informacja dotarła do mieszkańców.
Również w ocenie Sądu SKO prawidłowo uznało za nieuzasadniony zarzut odnośnie nieprzedstawienia przez inwestora alternatywnego rozwiązania planowanego przedsięwzięcia. SKO słusznie zauważyło, że lokalizację elektrowni wiatrowej określa obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dla terenu znajdującego się w granicach objętych zapisami planu przyjętego uchwałą nr XVII/131/2012 Rady Gminy Stolno z dnia 28 czerwca 2012 r., nie jest możliwa inna lokalizacja elektrowni wiatrowej. Z akt sprawy wynika ponadto, że inwestor przedstawił alternatywne rozwiązanie, jakim była budowa elektrowni wiatrowej o mocy 500 kV. Elektrownia o mniejszej mocy ma taką samą wysokość oraz taki sam zakres oddziaływania, w związku z czym inwestor zamierzał realizować elektrownię o mocy 600 kV. Z uwagi zatem na ograniczenia faktyczne i prawne inwestor nie mógł przedstawić rozwiązania alternatywnego niezgodnego z obowiązującymi przepisami, ograniczającymi w sposób znaczny zakres jego działania, gdyż takie jego działanie byłoby działaniem pozornym.
W zakresie zarzutów dotyczących niedokładności w zakresie raportu oddziaływania na środowisko należy zauważyć, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska przeprowadził postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla omawianego przedsięwzięcia i określił warunki, jakie winny być zachowanie. Uwzględnił także aspekt skumulowanego oddziaływania. Ponadto w aktach sprawy znajdują się dokumenty - mapy wskazujące lokalizację istniejących lub planowanych elektrowni wiatrowych w promieniu 20 km od miejsca planowanego przedsięwzięcia. A zatem rozstrzygając przedmiotową sprawę zarówno organ I instancji, jak i organy współdziałające mogły uwzględnić, i jak należy przyjąć dokonały oceny wzajemnego oddziaływania elektrowni wiatrowych. Z akt sprawy wynika ponadto, że na obszarze wyznaczonym izofoną 45 dB nie ma budynków mieszkalnych jednorodzinnych i budynków mieszkalnych w zabudowie zagrodowej.
Podobnie za nieuzasadniony należy uznać zarzut nierzetelnego sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, w zakresie ochrony ornitologicznej i herpetologicznej. W aktach sprawy znajdują się dokumenty (mapy), na których zaznaczono rozmieszczenie siedlisk przyrodniczych wykorzystywanych przez ptaki i nietoperze oraz kierunki przemieszczania się ptaków.
Na marginesie należy zaznaczyć, że skarżący pismem z dnia [...] marca 2016 r. wnieśli do Wójta Gminy S. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy S. z dnia [...] września 2015 r., jak i że, przed tut. Sądem prawomocnie została oddalona skarga Państwa D. i S. Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej o mocy 600 kW, wysokości całkowitej 87 m i średnicy wirnika 44 m wraz z infrastrukturą drogową i techniczną na działkach nr [...] w miejscowości K., gmina S..
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że w tej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani też do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym skarga została na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło