II SAB/Bd 14/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 września 2021 r. sprawy ze skargi Ł. G. na bezczynność Zarządu Wojskowego [...] "[...]" w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Zarządu Wojskowego [...] "[...]" w B. do załatwienia wniosku Ł. G. z dnia [...] września 2020 r., 2. stwierdza, że Zarząd Wojskowego K. [...] "[...]" w B. dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku Ł. G. z dnia [...] września 2020 r., 3. stwierdza, że bezczynność, o której mowa w pkt 2 wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Zarządu Wojskowego K. [...] "[...]" w B. na rzecz skarżącego Ł. G. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. z dnia [...] października 2020r. oraz [...] stycznia 2020r. ( tu: wpływ do Sądu 26. 01. 2021 r.), Ł. G. reprezentowany przez różnych pełnomocników wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargi na bezczynność K. Łowieckiego "[...]" w B. w zakresie nierozpoznania jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] września 2020 r. W obu skargach o tożsamej treści Skarżący wniósł o: zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarg podał, że jego wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] września 2020 r. nie został do dnia wniesienia skargi rozpatrzony, a nadto skarżący nie został powiadomiony w ustawowo określonym terminie zarówno o powodach opóźnienia, terminie w jakim organ udostępni informacje, jak również o ewentualnych kosztach związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. W dalszej części uzasadnienia skarg wskazano, że nieodebranie, nieodczytanie wiadomości e-mail oraz problemy związane z działaniem poczty elektronicznej nie mogą obciążać strony. W wyniku zobowiązania do wyjaśnienia okoliczności związanych ze złożeniem jednobrzmiących skarg poinformowano, że cofnięto pełnomocnictwo w stosunku do jednego z pełnomocników i właściwą skargę do rozpoznania stanowi pismo z [...] października 2020 r., natomiast kolejne pismo zostało omyłkowo wysłane do Sądu. W uzasadnieniu skargi podano, że w dniu [...] września 2020 r. Ł. G. za pomocą środków komunikacji elektronicznej (wiadomości e-mail) na adres e-mail: [...] wskazany na stronie internetowej organu złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, by w trybie dostępu do informacji publicznej na adres poczty elektronicznej udzielono odpowiedzi na następujące pytania: 1.Ile odstrzałów redukcyjnych zostało zorganizowanych na przestrzeni ostatnich 5 lat i jaka zwierzyna została odstrzelona? 2. Czy w przeciągu ostatnich 5 lat dokonana była przez któregokolwiek członka koła na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt "czynność bezzwłocznego uśmiercenia zwierzęcia", jeżeli tak, to ile takich czynności zostało dokonanych i na jakich zwierzętach? 3. W przeciągu ostatnich 5 lat ile zdarzeń drogowych na terenie okręgu łowieckiego, z którego korzysta koło zostało zgłoszonych, jakie kwoty odszkodowań zostały wypłacone? 4. Jakie dokładnie były straty w zwierzynie łownej z tytułu zgłoszonych kolizji z pojazdami mechanicznymi? 5. Proszę podać miejsca kolizji ze zwierzyną łowną wraz z datami tych zdarzeń, które pozostają w wiadomości koła łowieckiego. 6. W jaki sposób koło organizuje gospodarkę łowiecką na terenie dzierżawionego koła łowieckiego? 7. Jakie przychody w ciągu 5 lat uzyskało koło tytułem prowadzenia gospodarki łowieckiej w rozbiciu na poszczególne lata? 8. Jakie wydatki poniosło koło tytułem realizacji swoich zadań w rozbiciu na poszczególne lata? 9. Czy członkowie koła w ciągu 5 lat otrzymali jakiekolwiek gratyfikacje finansowe ze środków, którymi dysponuje koło, jeżeli tak, to w jakiej wysokości i kiedy? 10. Jakie subwencje, dotacje, pożyczki umarzalne bądź inne bezzwrotne środki koło otrzymało w ostatnich 5 latach z pieniędzy publicznych? W odpowiedzi na skargę podano, że w dniu 29. 12. 2020 r. podczas usuwania skrzynki ze ściany domku myśliwskiego znaleziono korespondencję kierowaną do zarządu koła. Przesyłka nie została wysłana na adres do korespondencji uwidocznionej na stronie internetowej. Ze znalezionego pisma powzięto wiedzę, że na adres [...].pl wysłano wiadomość o udostępnienie informacji publicznej. K. zaś nie posiada własnej poczty mailowej. Wskazany adres jest "logingiem" do skrzynki pocztowej "poczta blu link", na której są umieszczane informacje ZO PZL oraz materiały szkoleniowe, reklamy i druki. Zarząd do korespondencji wykorzystuje skrzynki członków zarządu. Poinformowano również, że w dniu 10. 01. 2021r. wysłano odpowiedzi na pytania zawarte w mailu, prosząc o odpowiedź, czy nadal aktualne są dwa pytania (pkty 7 i 8), których odpowiedzi wymagają sięgnięcia do archiwum. Odpowiedzi organ nie uzyskał. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330, dalej jako "u.d.i.p."), udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Stan bezczynności – w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej - oznacza zatem sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów podmiot zobowiązany nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania, bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że nie posiada żądanej informacji lub objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej. Kwestia zaliczenia kół łowieckich do podmiotów objętych regulacją u.d.i.p. była przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia [...] listopada 2013 r. (sygn. akt I OZ 1153/13 - dostępny na stronie [...]) jednoznacznie stwierdził, że koła łowieckie są "innymi podmiotami wykonującymi zadania publiczne" w rozumieniu u.d.i.p. K. łowieckie wykonują bowiem zadania administracji państwowej związane z łowiectwem w rozumieniu art. 1 ustawy z 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 1683). Są podstawowymi podmiotami wydzierżawiającymi obwody łowieckie, na których prowadzą gospodarkę łowiecką, będącą elementem ochrony środowiska przyrodniczego, obejmującego ochronę zwierząt łownych, gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej (art. 1, art. 8 ust. 1, art. 33 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie). K. łowieckie współpracują z jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa L. (PGL) Lasy Państwowe, sporządzając roczne plany łowieckie podlegające zatwierdzeniu przez nadleśniczego PGL Lasy Państwowe. Zwierzęta łowne w stanie wolnym, stanowią dobro ogólnonarodowe i są własnością Skarbu Państwa (vide: art. 2 ustawy Prawo łowieckie). Zadania realizowane przez [...] Związek Ł. oraz organy statutowe związku, ze względu na cel, mają charakter zadań publicznych. W rozpoznawanej sprawie, po powzięciu wiedzy w dniu 29. 12. 2020r., że wniosek został skierowany, organ w dniu 12. 01. 2021r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na zadane pytania zawarte w piśmie z dnia [...] września 2020 r. o udostępnienie informacji. Jednak w dniu wniesienia skargi do Sądu (8.10.2020 r.) organ był w bezczynności. Jak wynika bowiem z akt sprawy, organ udzielił żądanej informacji dopiero po wniesieniu skargi. Na prośbę o wyjaśnienie czy nadal aktualne jest zapytanie w dwóch kwestiach wymagających dotarcia do materiałów archiwalnych, wnioskodawca nie odpowiedział. Nie odpowiedział również jako skarżący na pytanie Sądu skierowane do jego pełnomocnika, czy otrzymał odpowiedź organu wysłaną pocztą elektroniczną, stanowiącą odpowiedź na wniosek oraz czy udzielił odpowiedzi na prośbę o wyjaśnienie w sprawie dwóch pytań, a także czy podtrzymuje skargę i w jakim zakresie. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność, a także brak stanowiska skarżącego w przedmiocie aktualności zapytania skierowanego przez K. w odniesieniu do dwóch pytań, czyniło zbędnym orzeczenie o zobowiązaniu K. Łowieckiego do rozpoznania żądania skarżącego. Nie można bowiem nakazywać podmiotowi zobowiązanemu, aby udostępnił informację publiczną w sytuacji, gdy już to uczynił. Jego działanie, wyprzedzające orzeczenie sądu administracyjnego, wyczerpuje zatem jeden z wniosków skargi na bezczynność, co wyłącza możliwość jej uwzględnienia nawet wówczas, gdy rozstrzygnięcie lub czynność materialnotechniczna zostały podjęte z naruszeniem terminu przewidzianego do ich dokonania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1431/12). Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania K. Łowieckiego do rozpatrzenia wniosku skarżącego okazało się bezprzedmiotowe, gdyż w jego toku, a przed wydaniem wyroku wystąpiło zdarzenie, które uczyniło zbędnym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w tym zakresie. Stosownie bowiem do uchwały NSA z dnia [...] listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., pozwalający na umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe, ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec udzielenia odpowiedzi zgodnej z treścią wniosku strony skarżącej i braku zainteresowania w wyjaśnieniu dotyczącym zapytania nr [...] już po wniesieniu skargi, odpadła przesłanka wydania przez Sąd orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. W oparciu zatem o dyspozycję art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postępowanie w przedmiocie bezczynności organu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego należało zatem umorzyć, o czym orzeczono w punkcie 1 wyroku. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem, nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2390/12, publ.: baza orzeczeń CBOIS). Skoro udzielenie żądanej przez stronę skarżącą informacji publicznej nastąpiło z przekroczeniem terminu określonego w art. 13 u.d.i.p. organ pozostawał w tym okresie w bezczynności. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uznał, że stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone zatem dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała, albowiem udzielenie żądanych przez stronę informacji nie wynikało ze złej woli organu, czy lekceważenia wnioskodawcy, lecz było wynikiem braku wiedzy K. Łowieckiego co do złożonego żądania strony. Podkreślenia przy tym wymaga również to, że K. działa w strukturze [...] Związku Łowieckiego. Nie jest typowym organem, działa na podstawie ustawy oraz statutu uchwalonego przez K. Zjazd Delegatów [...] Związku Łowieckiego i zatwierdzonego przez ministra właściwego do spraw środowiska stąd kontakt z takim podmiotem nie odbywa się na zasadach wysoce sformalizowanych. W tak specyficznej sytuacji, nie można odmówić wiarygodności twierdzeniu, że organ dowiedział się o wniosku o udostępnienie informacji w końcu grudnia 2020r. Z drugiej zaś strony, na stronie internetowej podany był adres mailowy, który wykorzystał skarżący. Biorąc jednak pod uwagę wyjaśnienia dotyczące przyczyn opóźnienia przez organ, należy uznać, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nadto Sąd wziął pod uwagę, że K. Ł. usunęło stan bezczynności w rozsądnym terminie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 206 p.p.s.a. Na koszty postępowania składa się wpis od skargi w kwocie [...]zł. Sąd odstąpił natomiast od zasądzenia od K. Łowieckiego zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego w części stanowiącej wynagrodzenie reprezentującego go adwokata na zasadzie art. 206 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części. Stosując art. 206 p.p.s.a. sąd działa w sposób uznaniowy. Ocena ta musi jednak uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie. W orzecznictwie podkreśla się, że "uzasadnionym przypadkiem", o którym mowa w art. 206 p.p.s.a., jest przypadek sprawy sądowoadministracyjnej, w której wystąpiły następujące okoliczności: niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności przez organ, niewielki wkład pracy pełnomocnika wobec treści skargi sporządzonej przez innego pełnomocnika i jej seryjności, inicjowanie podobnych postępowań sądowych przez stronę, istnienie wątpliwości, czy rzeczywistą intencją skargi jest doprowadzenie do usunięcia bezczynności organu, czy też uzyskanie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego (por. postanowienie NSA z 13.9.2016 r. I OZ 930/16; wyrok NSA z 14.2.2017 r. I OSK 2642/16). W rozpoznawanej sprawie dodatkowo, brak odpowiedzi na pytania Sądu zawarte w zarządzeniu z 15. 06. 2021r. odnośnie do wymiany korespondencji z K.. Uznając, że w sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek" Sąd wziął pod uwagę, że nakład pracy pełnomocnika w sprawie był niewielki. Jednobrzmiące skargi w następstwie do jednobrzmiących wniosków są rozsyłane do różnych Kół i Sądów. Skarga w zakresie zarzutów była tożsama z innymi skargami, sporządzonymi przez tego samego pełnomocnika i wnoszonymi do różnych wojewódzkich sądów administracyjnych na bezczynność organów administracji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Udział pełnomocnika w sprawie był zatem znikomy i ograniczał się w zasadzie do powielenia treści innych skarg. Tytułem przykładu wskazać można chociażby skargi na bezczynność organów przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w sprawach: IV SAB/Wr 203/18, IV SAB/Wr 130/18, II SAB/Kr 118/18, II SAB/Kr 91/18, II SAB/Ke 93/20, II SAB/Po 143/20 i inne. Z podanych przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 149 p.p.s.a.