I SA/Gd 1188/15

PostanowienieWSA w Gdańsku2016-03-14

Skład orzekający: Ewa Kwarcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, uzasadniony chorobą zawodowego pełnomocnika, może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu?
Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku profesjonalnego pełnomocnika wymagany jest podwyższony miernik staranności, a choroba lub wypadek, nawet powodujące ograniczenie sprawności, nie zawsze oznaczają brak winy, zwłaszcza gdy nie uniemożliwiają całkowicie podjęcia czynności lub skorzystania z pomocy innych osób.
Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącej A. W. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA odmawiającego przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Jako przyczynę uchybienia terminu wskazał wypadek z 9 stycznia 2016 r., który spowodował złamanie prawego ramienia i ograniczenie sprawności ruchowej. Sąd uznał, że okoliczności te nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Kwarcińska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego postanawia odmówić przywrócenia terminu. Postanowieniem z 11 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 1188/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu wniosku A. W. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, odmówił przywrócenia terminu. Odpis powyższego postanowienia, wraz z pouczeniem o terminie i sposobie jego zaskarżenia, został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 21 grudnia 2015 r. W dniu 31 stycznia 2016 r. A. W., reprezentowana przez pełnomocnika - doradcę podatkowego G. K., wystąpiła do tutejszego Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z 11 grudnia 2015 r. Uzasadniając wniosek pełnomocnik podał, że niewniesienie skargi kasacyjnej w ustawowo określonym terminie wynikało z nieszczęśliwego wypadku, jaki miał miejsce 9 stycznia 2016 r., który spowodował ograniczenie jego sprawności ruchowej. Podano, że wskutek upadku na oblodzonej nawierzchni pełnomocnik doznał urazu prawego ramienia, tj. złamania główki kości ramienia prawego. Uraz ten spowodował unieruchomienie prawej ręki, co uniemożliwiło przygotowanie skargi w ustawowo określonym terminie. Pełnomocnik wskazał, że odzyskanie częściowej sprawności prawej ręki nastąpiło 30 stycznia 2016 r., co pozwoliło na opracowanie i przesłanie załączonej do wniosku skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 P.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 88 P.p.s.a.). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też - w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego - odrzuceniu przez Sąd. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z 11 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 1188/15 tutejszy Sąd, po rozpoznaniu wniosku A. W. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, odmówił przywrócenia terminu. Odpis powyższego postanowienia, wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie jego zaskarżenia, został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 21 grudnia 2015 r. Tym samym, przewidziany w art. 194 § 2 P.p.s.a. termin do wniesienia zażalenia (a nie skargi kasacyjnej - jak konsekwentnie podnosi pełnomocnik we wniosku o przywrócenie terminu) upłynął z dniem 28 grudnia 2015 r. Jak już wyżej podniesiono, jedną z przesłanek przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy, przy czym winę pojmuje się w sposób obiektywny - wymagając od strony staranności. Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez stronę skarżącą. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1970 r., s. 136). W judykaturze przyjmuje się, że w sprawach, w których strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, to na nim spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy, zasadne jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony jej interesów i ochrony jej praw (por. postanowienia NSA: z 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II GZ 527/11, LEX nr 1094435; czy z 6 grudnia 2011 r. sygn. akt II FZ 768/11, LEX nr 1070181). Dodatkowo, profesjonalny pełnomocnik, jakim jest m.in. doradca podatkowy, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (por. postanowienia NSA: z 11 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 198/09, LEX nr 564324; z 3 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 155/09, LEX nr 564346; czy z 9 maja 2006 r. sygn. akt II OZ 468/06, LEX nr 927765). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia wskazał na nieszczęśliwy wypadek, który spowodował ograniczenie jego sprawności ruchowej (złamanie główki kości ramienia prawego). Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, za brakiem winy w uchybieniu terminu może przemawiać choroba, ale nie każda, lecz wyłącznie taka, która miała nagły i obłożny charakter, obiektywnie całkowicie uniemożliwiająca podjęcie działań albo wyręczenie się inną osobą. Sam fakt choroby, a nawet dysponowanie zwolnieniem lekarskim, nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę terminu (por. postanowienia NSA: z 29 listopada 2012 r. sygn. akt I FZ 381/12, LEX nr 1239193; z 24 lutego 2012 r. sygn. akt II FZ 858/1, LEX nr 1116237, z 4 listopada 2010 r. sygn. akt I OZ 839/10, LEX nr 742094; czy z 13 października 2010 r. sygn. akt I OZ 767/10, LEX nr 742025). Należy przy tym podkreślić, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek takiego zorganizowania prowadzonej działalności zawodowej, aby jego niedyspozycja, nawet spowodowana zdarzeniami losowymi, w tym również chorobą, nie tamowała terminowego wykonywania czynności związanych z tokiem prowadzonego z jego udziałem postępowania. Jak już wyżej podkreślono, pełnomocnik powinien wykonywać swe obowiązki z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że w załączonej do wniosku kserokopii zwolnienia lekarskiego w pozycji dotyczącej wskazań lekarskich wpisano symbol "2", oznaczający, że "chory może chodzić" (k. 55). Dodatkowo należy wskazać, że w piśmie z 24 lutego 2016 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu, pełnomocnik podał, że załącza do niego kserokopię skorygowanego zwolnienia lekarskiego, jednakże dokumentu tego nie załączył. Tym samym, nie wiadomo, na czym miała polegać korekta tego zwolnienia lekarskiego. Sąd nie kwestionuje, że ograniczenie sprawności ruchowej pełnomocnika spowodowane nieszczęśliwym upadkiem jest bez wątpienia okolicznością utrudniającą normalne funkcjonowanie i prowadzenie działalności zawodowej, lecz nie uniemożliwiającą przygotowanie i nadanie w ustawowym terminie środka zaskarżenia. Sam fakt występowania schorzeń (nawet ciężkich) u zainteresowanego przywróceniem terminu nie przemawia - przy zastosowaniu obiektywnego miernika wymaganej staranności - za stwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu (por. postanowienie NSA z 4 września 2013 r. sygn. akt I OZ 744/13, LEX nr 1423882). W lakonicznym uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej nie wskazał chociażby, że nie mógł posłużyć się inną osobą (np. współpracownikiem) w celu przygotowania i nadania w terminie środka zaskarżenia. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności, w ocenie Sądu nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 P.p.s.a., albowiem strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.[pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło