I SA/Gd 1539/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2014 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. M.J. wniósł w dniu 13 października 2017 r. skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2014 r. Skarżący włożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy. Zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 31 sierpnia 2017 r., termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 2 października 2017 r., a skargę wniesiono w dniu 13 października 2017 r. Skarżący wskazał, że przyczyną uchybienia terminu była choroba, prowadzącego jednoosobową kancelarię, pełnomocnika w okresie od 2 do 6 października 2017 r., która uniemożliwiła mu złożenie skargi. Do wniosku dołączono zaświadczenie lekarskie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie wniosku o przywrócenie terminu i odrzucenie skargi, stwierdzając, że z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego wynika, że pełnomocnik skarżącego w okresie choroby mógł chodzić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsk zważył co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 87 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 88 p.p.s.a.). Z przytoczonych przepisów wynika, że jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała ona czynności bez własnej winy, przy czym winę pojmuje się w sposób obiektywny - wymagając od strony należytej staranności. Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1970 r., s. 136). Uprawdopodobniając brak winy strona powinna uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. W literaturze jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt FZ 13/04). Usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są bowiem ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności, nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego ugruntowany jest również pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 18 września 1992 r., III CZP 112/92, publ. OSNC z 1993 r. Nr 5, poz. 75 - akceptowanej przez J. Gudowskiego (w:) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2006 r., t. 1, s. 240, uw. 8). Przyjmuje się ponadto, że w sprawach, w których strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, to na nim spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy, zasadne jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony jej interesów i ochrony jej praw (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II GZ 527/11, z 6 grudnia 2011 r. sygn. akt II FZ 768/11). Dodatkowo profesjonalny pełnomocnik podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (por. postanowienia NSA z 11 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 198/09, z 3 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 155/09, z 9 maja 2006 r. sygn. akt II OZ 468/06). Podkreślenia wymaga, że pełnomocnictwo jest stosunkiem opartym na zaufaniu. Skarżący ustanawiając pełnomocnika w postępowaniu ponosi skutki wynikające z ewentualnego błędu pełnomocnika, a pełnomocnik ma obowiązek dbania o interesy swego mocodawcy poprzez zapewnienie sprawnej obsługi postępowania (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2017 r. IV SA/Wa 3339/16). Choroba pełnomocnika skarżącego rozpoczęła się w ostatnim dniu terminu do wniesienia skargi. Jak wynika ze złożonego zaświadczenia lekarskiego, pełnomocnik skarżącego w okresie choroby, w dniu 2 października 2017 r. mógł chodzić, co wskazuje, że stan chorego nie był ciężki. Pismem, które winno być w tym czasie wniesione była skarga do sądu administracyjnego. Choroba pełnomocnika skarżącego, w ocenie Sądu, nie uniemożliwiała wniesienia skargi w terminie. Jak wynika z art. 51 w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. skarga, za wyjątkiem skargi na interpretację przepisów prawa podatkowego, o której jest mowa w art. 57a p.p.s.a., nie jest pismem sformalizowanym, strona może powoływać zarzuty w stosunku do kwestionowanej decyzji na każdym etapie postępowania, a Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zważywszy na wymogi skargi, z okoliczności sprawy nie wynika, by pełnomocnik skarżącego nie mógł sporządzić skargi i osobiście nadać jej w placówce pocztowej lub dostarczyć do sądu. Inaczej należałoby ocenić tą sytuację w przypadku konieczności wniesienia skargi kasacyjnej, której sporządzanie wymaga zwiększonego nakładu pracy, a wadliwość w tym zakresie może wywołać dla klienta daleko idące skutki, okoliczność taka nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.