I SA/Gd 236/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-07-08
Skład orzekający: Marek Kraus, Sławomir Kozik, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, wniesiona na podstawie art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może obejmować zarzuty dotyczące zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub prawidłowości jego prowadzenia, a także czy zajęcie rachunku bankowego jest środkiem zbyt uciążliwym?Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, wniesiona na podstawie art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może dotyczyć jedynie prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w zakresie przepisów regulujących sposób i formę dokonania konkretnej czynności egzekucyjnej. Nie jest dopuszczalne podnoszenie zarzutów dotyczących zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub jego prowadzenia, ani też zarzutów stanowiących podstawę do wniesienia innego środka zaskarżenia. Zajęcie rachunku bankowego, jako jeden z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych, nie może być uznane za zbyt uciążliwe, zwłaszcza gdy zobowiązany nie wskazał innego, mniej uciążliwego środka prowadzącego do wykonania obowiązku.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Chojnicach prowadził postępowanie egzekucyjne wobec A. S. na podstawie wielu tytułów wykonawczych. Dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w C. S.A. Bank poinformował o braku środków, zbiegu egzekucji oraz rozwiązaniu umowy. Naczelnik oddalił skargę na czynność egzekucyjną. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku utrzymał postanowienie w mocy. A. S. zaskarżył postanowienie Dyrektora do WSA w Gdańsku, zarzucając m.in. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego i brak doręczenia tytułów wykonawczych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 8 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 13 lutego 2025 r., nr 2201-IEE.7192.2.345.2024.AW w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Chojnicach (dalej: Naczelnik) prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku A. S. (dalej: Zobowiązany lub Skarżący) m.in. na podstawie:
1) tytułu wykonawczego wystawionego przez Burmistrza M. nr FD.3161.261.0240.2017.7 z 29 sierpnia 2017 roku (odpis tytułu wykonawczego doręczono Zobowiązanemu 27 października 2017 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego w B. S.A. cz. 575856 z 12 października 2017 roku) oraz
2) 19 tytułów wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Chojnicach:
- nr SM 6/1354/11 z 15 listopada 2011 roku (odpis tytułu wykonawczego doręczono Zobowiązanemu 6 grudnia 2011 roku),
- nr SM 6/388/12 z 19 kwietnia 2012 roku, nr SM 6/410/12 z 20 kwietnia 2012 roku i nr SM 6/411/12 z 20 kwietnia 2012 roku (odpisy tytułów doręczono Zobowiązanemu 10 maja 2012 roku wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunku bankowego w banku P1 S.A. cz. 366604 z 25 kwietnia 2012 roku);
- nr SM 6/395/12 z 19 kwietnia 2012 roku, nr SM 6/394/12 z 19 kwietnia 2012 roku, nr SM 6/396/12 z 19 kwietnia 2012 roku, nr SM 6/420/2012 z 20 kwietnia 2012 roku, nr SM 6/412/12 z 20 kwietnia 2012 roku, nr SM 6/413/12 z 20 kwietnia 2012 roku, nr SM 6/414/12 z 20 kwietnia 2012 roku, nr SM 6/415/12 z 20 kwietnia 2012 roku, nr SM 6/416/12 z 20 kwietnia 2012 roku, nr SM 6/417/12 z 20 kwietnia 2012 roku, nr SM 6/418/12 z 20 kwietnia 2012 roku, nr SM 6/419/12 z 20 kwietnia 2012 roku, nr SM 6/421/12 z 20 kwietnia 2012 roku, nr SM 6/393/12 z 19 kwietnia 2012 roku (odpisy tytułów wykonawczych doręczono Zobowiązanemu 10 maja 2012 roku wraz z pismem nr EA/723-0005/12 z 25 kwietnia 2012 roku),
- nr SM 1/75/13 z 5 lutego 2013 roku (odpis tytułu wykonawczego doręczono Zobowiązanemu 1 marca 2013 roku w trybie art. 44 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.) – dalej: "k.p.a." wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego w P1S.A., cz. 402559 z 13 lutego 2013 roku).
W celu wyegzekwowania ww. należności, Naczelnik dokonał m.in. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w C. S.A. zawiadomieniem nr Z.117856166.GG.E z 8 października 2024 roku. Odpis ww. zawiadomienia doręczono Pełnomocnikowi 22 października 2024 roku oraz Zobowiązanemu 28 października 2024 roku.
W odpowiedzi na ww. zajęcie C.SA: pismem z 8 października 2024 roku wskazał, że nie może zrealizować zajęcia ze względu na to, że saldo zajętych rachunków wynosi 0,00 zł oraz 0,00 Euro; pismem 15 października 2024 roku wskazał, że doszło do zbiegu egzekucji do wierzytelności z rachunku bankowego z Komornikiem Sądowym w S. P. O. oraz Komornikiem Sądowym w Chojnicach B. K.; pismem z 13 listopada 2024 roku wskazał, że nie może zrealizować zajęcia ze względu na rozwiązanie umowy o prowadzenie rachunku.
Pismem z 25 października 2024 r. Pełnomocnik Zobowiązanego złożył skargę na ww. czynność egzekucyjną, natomiast Zobowiązany pismem z 4 listopada 2024 roku.
Po rozpoznaniu ww. skarg Naczelnik postanowieniem nr 2203-SEE.7113.2.2024.163 z 26 listopada 2024 roku, oddalił jako nieuzasadnioną i niezasługującą na uwzględnienie skargę na czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w C.S.A., dokonaną zawiadomieniem z 8 października 2024 roku i jednocześnie wskazał, że nie znalazł podstaw do wstrzymania prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem Pełnomocnik pismem z 5 grudnia 2024 roku, złożył zażalenie na ww. postanowienie.
Postanowieniem z 13 lutego 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor) po rozpatrzeniu ww. zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Zdaniem Dyrektora zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a zatem brak jest podstaw, aby wyeliminować je z obrotu prawnego. Czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, dokonana zawiadomieniem z 8 października 2024 roku, została przeprowadzona bez naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto, brak jest podstaw do przyjęcia, że zastosowany środek egzekucyjny jest dla Zobowiązanego zbyt uciążliwy.
Organ podał, że z akt sprawy wynika, że Naczelnik przesłał do banku zawiadomienie z 8 października 2024 roku o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na poczet należności pieniężnej, o której mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, lub innych należności pieniężnych. Ww. zawiadomienie obejmowało należności: Burmistrza M. wynikające z tytułu wykonawczego z 29 sierpnia 2017 roku oraz Naczelnika wynikające z 19 tytułów wykonawczych, tj. z: jednego z 15 listopada 2011 roku, pięciu tytułów z 19 kwietnia 2012 roku, dwunastu tytułów z 20 kwietnia 2012 roku i jednego z 5 lutego 2013 roku.
Organ egzekucyjny, zgodnie z dyspozycją zawartą w przepisie art. 80 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.) – dalej: u.p.e.a., wezwał bank, aby bez jego zgody nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego Zobowiązanego do wysokości zajętej wierzytelności (tj. kwoty 4.190.+661,77 zł na dzień wystosowania zawiadomienia o zajęciu), lecz niezwłocznie: po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego; po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji.
Jednocześnie, organ egzekucyjny wypełnił dyspozycję wynikającą z art. 80 § 3 u.p.e.a. i zawiadomił Zobowiązanego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając wydruk ww. zawiadomienia, sporządzonego w postaci elektronicznej: Pełnomocnikowi - 22 października 2024 roku oraz Zobowiązanemu - 28 października 2024 roku. Odpisy tytułów wykonawczych, w oparciu o które dokonano skarżonej czynności doręczono Zobowiązanemu na wcześniejszym etapie postępowania.
Wbrew zarzutom Zobowiązanego - odpisy tytułów wykonawczych nr: SM 6/395/12 z 19 kwietnia 2012 roku, SM 6/394/12 z 19 kwietnia 2012 roku, SM 6/396/12 z 19 kwietnia 2012 roku, SM 6/420/2012 z 20 kwietnia 2012 roku, SM 6/412/12 z 20 kwietnia 2012 roku, SM 6/413/12 z 20 kwietnia 2012 roku, SM 6/414/12 z 20 kwietnia 2012 roku, SM 6/415/12 z 20 kwietnia 2012 roku, SM 6/416/12 z 20 kwietnia 2012 roku, SM 6/417/12 z 20 kwietnia 2012 roku, SM 6/418/12 z 20 kwietnia 2012 roku, SM 6/419/12 z 20 kwietnia 2012 roku, SM 6/421/12 z 20 kwietnia 2012 roku, SM 6/393/12 z 19 kwietnia 2012 roku, zostały doręczone Zobowiązanemu 10 maja 2012 roku wraz z pismem nr EA/723-0005/12 z 25 kwietnia 2012 roku, czego dowodem jest m.in. zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej ww. pismo.
Dyrektor wskazał, że w treści pisma nr EA/723-0005/12 z 25 kwietnia 2012 roku wskazano, że załącznikiem przedmiotowego pisma jest 14 odpisów tytułów wykonawczych, tj.: SM 6/393/12, SM 6/394/12, SM 6/395/12, SM 6/396/12, SM 6/412/12, SM 6/413/12, SM 6/414/12, SM 6/415/12, SM 6/416/12, SM 6/417/12, SM 6/418/12, SM 6/419/12, SM 6/420/2012 oraz SM 6/421/12. Ponadto, z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynikało, że przesyłka zawierająca ww. pismo została nadana przesyłką rejestrowaną o nr 36794/12 wraz z usługą dodatkową: potwierdzeniem odbioru. W pocztowej książce nadawczej odnotowano, że waga przesyłki rejestrowanej o nr 36794/12 wraz z drukiem potwierdzenia odbioru wynosiła 87 gramów, co potwierdzało, że przesyłka zawierała większą ilość dokumentów niż samo pismo nr EA/723-0005/12 z 25 kwietnia 2012 roku. Ponadto, pomimo toczącego się na podstawie ww. tytułów wykonawczych, od ponad 12 lat postępowania egzekucyjnego i aktywnego udziału w nim Zobowiązanego, nigdy wcześniej nie kwestionował on otrzymania odpisów przedmiotowych tytułów wykonawczych. Co więcej, Pełnomocnik we wniosku z 22 marca 2022 roku (kierowanym do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Koszalinie) o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów od nr 153341 do nr 153354 (nr systemowe przedmiotowych tytułów wykonawczych), wyraźnie potwierdził, że odpisy tytułów wykonawczych wskazanych w piśmie z 25 kwietnia 2012 roku zostały doręczone Zobowiązanemu jako załączniki do tego pisma.
W świetle powyższego Dyrektor uznał, że nieprecyzyjnie pierwotnie opisane zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej pismo nr EA/723-0005/12 z 25 kwietnia 2012 roku, nie jest wystarczającą okolicznością do uznania, że w niniejszej sprawie nie doszło do doręczenia Zobowiązanemu odpisów ww. tytułów wykonawczych.
Zdaniem Dyrektora w sprawie nie dopuszczono się również uchybień formalnych. Zawiadomienie o zajęciu zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 §2 pkt 1-8 u.p.e.a. Przy czym zasygnalizowano, że zawiadomienie nie zawiera elementu wskazanego w art. 67 § 2 pkt 9 u.p.e.a., tj. podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego, ponieważ jego doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności odbyło się przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, co jest zgodnie z art. 67 § 2a u.p.e.a. Wskazano, że zawiadomienie spełnia również warunek określony w art. 67 § 2d u.p.e.a.
W ocenie Dyrektora nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano skarżonej czynności egzekucyjnej. Za najmniej uciążliwy środek egzekucji obowiązków pieniężnych należy uznać egzekucję z pieniędzy, natomiast bez wątpienia za najbardziej uciążliwy uznaje się egzekucję z nieruchomości. Organ egzekucyjny, przy wyborze środka egzekucyjnego winien kierować się nie tylko jak najmniejszą dolegliwością zastosowanego środka dla zobowiązanego, lecz także efektywnością egzekucji. Wybór środka egzekucyjnego wymienionego w art. 1a pkt. 12 lit. a u.p.e.a. w postaci egzekucji z rachunku bankowego realizuje zasadę celowości opisaną w art. 7 § 2 u.p.e.a., tj. podejmowania w postępowaniu egzekucyjnym takich postanowień i czynności, które zmierzają najprostszą drogą do wykonania przez stronę zobowiązaną spoczywającego na niej obowiązku. "Uciążliwość" to dokuczliwość zastosowania środka egzekucyjnego dla codziennego życia czy "prowadzonej działalności, powodująca niemożność, czy utrudnianie w codziennym funkcjonowaniu dłużnika. Nie można zatem, na podstawie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, stwierdzić aby zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego był dla Zobowiązanego zbyt uciążliwy. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nie zostało zrealizowane bowiem początkowo na rachunku nie było środków pozwalających na prowadzenie skutecznej egzekucji, następnie wstąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej, a ostatecznie Zobowiązany rozwiązał umowę z bankiem o prowadzenie rachunku bankowego.
Skarżący zaskarżył ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając mu naruszenie:
- art. 80 § 1 i 2 w zw. z art. 54 § 1 pkt 2 i art. 7 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego w sytuacji, gdy toczy się egzekucja z nieruchomości, podczas gdy w sytuacji możliwości wyboru środka egzekucyjnego i zastosowania najcięższego (najbardziej dolegliwego) środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości nieuzasadnione było prowadzenie dodatkowo egzekucji z rachunku bankowego, tym bardziej że Organ nie dokonał podziału kwot uzyskanych z egzekucji części zlicytowanych nieruchomości i nie wiadomo jaki jest stan zadłużenia Skarżącego (co narusza zasadę zaufania do organów podatkowych);
- art. 67 § 2 pkt 1-9 u.p.e.a., poprzez zajęcie rachunku bankowego w oparciu o zawiadomienie o zajęciu, które nie spełniającego wymogów ustawowych;
- art. 80 § 3 u.p.e.a., poprzez brak doręczenia tytułów wykonawczych, podczas gdy do dnia dzisiejszego nie doręczono Stronie tytułów wykonawczych, nie można bowiem za wiarygodne uznać twierdzenia Organu w odniesieniu do pisma z 25 kwietnia 2012 r. iżby "załącznikiem przedmiotowego pisma jest 14 odpisów tytułów wykonawczych", podczas gdy na str. 5 i 6 oznajmia iż tego dnia było doręczonych 18 tytułów wykonawczych (wymienionych na tej stronie)
- art. 124 § 1 k.p.a. poprzez brak dostatecznego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego;
- art. 67 § 2 pkt 6, 7, i 8 u.p.e.a., poprzez brak wymaganych przepisami prawa elementów zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego;
- art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), poprzez to, że organ, naruszył zasadę legalizmu wyrażoną w Konstytucji RP, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Z uwagi na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zasądzenie od Dyrektora zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (pkt 1) lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (pkt 2).
Wyjaśnienia wymaga, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, wydanie VII, komentarz do art. 54).
W postępowaniu skargowym prowadzonym w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy również podkreślić, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.
W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 583/21; CBOSA). Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono (por. wyroki NSA: z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2843/16; z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3867/14; z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 802/13; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2988/11; CBOSA).
W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (por. wyroki NSA: z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 48/18; z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13, CBOSA).
Zatem skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego.
Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną, w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, dokonanej zawiadomieniem z 8 października 2024 r., mogła być jedynie prawidłowość postępowania organu egzekucyjnego w zakresie przepisów regulujących sposób i formę dokonywania przedmiotowej czynności.
Analizując dokonane czynności egzekucyjne, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa, bowiem organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., tj. egzekucja z rachunków bankowych (art. 80 § 1 u.p.e.a.).
Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego.
Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2).
Na podstawie art. 80 § 3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.
Wskazane wyżej obowiązki w analizowanej sprawie zostały przez organ egzekucyjny wykonane. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym prawidłowo i skutecznie doręczono zobowiązanemu
Naczelnik przesłał do C. S.A. zawiadomienie z 8 października 2024 roku o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na poczet należności pieniężnej, o której mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, lub innych należności pieniężnych. Ww. zawiadomienie obejmowało należności z 20 tytułów wykonawczych (szczegółowo opisanych wcześniej). Organ egzekucyjny, zgodnie z dyspozycją zawartą w przepisie art. 80 § 1 u.p.e.a., wezwał bank, aby bez jego zgody nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego Zobowiązanego do wysokości zajętej wierzytelności (tj. kwoty 4 190 661,77 zł na dzień wystosowania zawiadomienia o zajęciu), lecz niezwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych. Jednocześnie, organ egzekucyjny wypełnił dyspozycję wynikającą z art. 80 § 3 u.p.e.a. i zawiadomił Skarżącego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając wydruk ww. zawiadomienia, sporządzonego w postaci elektronicznej: Pełnomocnikowi - 22 października 2024 r. i Skarżącemu - 28 października 2024 roku.
Z akt sprawy wynika, że odpisy tytułów wykonawczych, w oparciu o które dokonano czynności doręczono Skarżącemu na wcześniejszym etapie postępowania. Odpis tytułu wykonawczego Burmistrza M. z 29 sierpnia 2017 roku doręczono Skarżącemu 27 października 2017 roku wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego w Banku P. S.A. cz. 575856 z 12 października 2017 roku.
Odpisy tytułów wykonawczych Naczelnika o nr: SM 6/1354/11 doręczono Zobowiązanemu 6 grudnia 2011 roku; SM 6/388/12, SM 6/410/12 nr SM 6/411/12 doręczono Zobowiązanemu 10 maja 2012 roku wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunku bankowego w banku P1 cz. 366604 z 25 kwietnia 2012 roku; od SM 6/393/12 do SM 6/396/12 oraz od SM 6/412/12 do SM 6/421/12 doręczono Zobowiązanemu 10 maja 2012 roku wraz z pismem nr EA/723-0005/12 z 25 kwietnia 2012 roku); SM 1/75/13 doręczono Zobowiązanemu 1 marca 2013 roku w trybie art. 44 k.p.a. wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego w P1 S.A., cz. 402559 z 13 lutego 2013 roku.
Wbrew zarzutom Skarżącego odpisy tytułów wykonawczych nr: od SM 6/393/12 do SM 6/396/12 i od SM 6/412/12 do SM 6/421/12 - zostały doręczone Skarżącemu 10 maja 2012 r. wraz z pismem nr EA/723-0005/12 z 25 kwietnia 2012 roku, czego dowodem jest m.in. zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej ww. pismo. Przy czym także w treści tego pisma wskazano, że załącznikiem do niego jest 14 odpisów tytułów wykonawczych. Ponadto przesyłka zawierająca pismo z 25 kwietnia 2012 roku została nadana przesyłką rejestrowaną. W pocztowej książce nadawczej odnotowano, że waga tej przesyłki wynosiła 87 gramów, co dodatkowo potwierdza, że przesyłka zawierała większą ilość dokumentów. Co więcej, we wniosku z 22 marca 2022 roku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów od nr 153341 do nr 153354 Pełnomocnik wyraźnie potwierdził, że odpisy tytułów wykonawczych wskazanych w piśmie z 25 kwietnia 2012 roku zostały doręczone Skarżącemu jako załączniki do tego pisma. W konsekwencji zarzut ten jest bezzasadny.
Podkreślić należy, że postanowieniem nr 2201-IEE.7192.2.212.2024.AR z 25 września 2024 roku w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, Dyrektor odniósł się kwestii niedoręczenia tytułów wykonawczych nr: SM 6/393/12, SM 6/394/12, SM 6/395/12, SM 6/396/12, SM 6/412/12, SM 6/413/12, SM 6/414/12, SM 6/415/12, SM 6/416/12, SM 6/417/12, SM 6/418/12, SM 6/419/12, SM 6/420/2012 oraz SM 6/421/12. Skargę na to postanowienie oddalił WSA w Gdańsku wyrokiem I SA/Gd 982/24 z 11 marca 2025 roku. Obecnie nie ma więc podstaw, aby ponownie oceniać tę kwestię, gdyż skargę na czynności egzekucyjne nie można traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania (zob. wyrok NSA z 24 lipca 2024 rok III FSK 1285/23).
Przyjąć zatem należało, że organ egzekucyjny wystawiając zawiadomienia o zajęciu oraz przesyłając je do dłużnika zajętej wierzytelności, przy jednoczesnym wysłaniu ich odpisów do zobowiązanego, dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 80 u.p.e.a.
W art. 67 § 2 u.p.e.a. ustawodawca wymienił konieczne elementy, które powinno zawierać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności. Zawiadomienie to powinno zawierać: oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; określenie stosowanego środka egzekucyjnego; numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.
Jednocześnie, wedle brzmienia art. 67 § 2a u.p.e.a. w dniu dokonywania ww. zajęcia jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej:
1) w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego;
2) zawiadomienie o zajęciu zawiera numer PESEL lub NIP zobowiązanego, o ile są znane organowi egzekucyjnemu;
3) zawiadomienie o zajęciu opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
W ocenie Sądu, wystosowane zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego spełniają wszystkie warunki formalne. Zawierają bowiem wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 i art. 67 § 2a u.p.e.a. Tym samym kwestionowane czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego ocenić należy jako zgodne z przepisami prawa oraz prawidłowo dokonane.
Odnosząc się do argumentacji dotyczącej zastosowania zbyt uciążliwego środka, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej, stanowiącej podstawę skargi z art. 54 § 1 pkt. 2 u.p.e.a., Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, co jednak możliwe jest w przypadku możliwości wyboru w tym zakresie.
Z przepisu tego wynikają dwie zasady, tj. zasada celowości (stosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania zobowiązania) oraz zasada stosowania najłagodniejszego środka. Nie ma przy tym przeszkód prawnych do stosowania równocześnie kilku środków egzekucyjnych, lecz ich wybór powinien zostać dokonany w taki sposób, aby doprowadzić do wykonania obowiązku bez potrzeby stosowania środków kolejnych. Specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia przy tym, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jawić się będzie dla zobowiązanego jako dokuczliwe. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe. W toku danego postępowania egzekucyjnego organ prowadzący postępowanie winien zatem w konkretnym przypadku ocenić, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym.
Zauważyć należy, że zajęcie rachunku bankowego stanowi jeden z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych. Skarżący podnosząc zarzut uciążliwości tego środka nie wskazał innych, jego zdaniem mniej uciążliwych środków egzekucyjnych, które prowadziłyby bezpośrednio do wykonania dochodzonego obowiązku. Czynności egzekucyjne zaś zawsze będą w jakimś stopniu dolegliwe dla zobowiązanego. Przy czym zdefiniowana w orzecznictwie sądów administracyjnych "uciążliwość" oznacza dokuczliwość zastosowanego środka dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodującą niemożność czy utrudnienia codziennego funkcjonowania dłużnika (por. wyrok WSA w Gdańsku z 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 26/08, wyrok WSA we Wrocławiu z 21 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 52/18), a tego strona w tym przypadku nie wykazała. Trzeba też pamiętać, że o uciążliwości środka egzekucyjnego nie może świadczyć subiektywne przekonanie Skarżącego. Ponadto to do strony (jako zobowiązanego) należy wykazanie na czym ta uciążliwość polega i zidentyfikowanie innego prawa majątkowego, do którego mogłyby zostać skierowane czynności egzekucyjne organu. To bowiem strona ma największą wiedzę w tym zakresie. Ponadto jak słusznie zauważył NSA w wyroku z 24 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 246/22, specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jawić się będzie dla zobowiązanego jako dokuczliwe.
W niniejszej sprawie Skarżący nie wskazał żadnego innego składnika majątku, z którego organ egzekucyjny mógłby przeprowadzić skuteczną egzekucję, a zaskarżony środek egzekucyjny byłby dla niego mniej uciążliwy. W konsekwencji należy uznać, że organ zastosował dostępny środek egzekucyjny, który jest jednym ze środków ocenianych jako mniej uciążliwy dla zobowiązanego. Przy czym podkreślenia wymaga, że zasada wyboru środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego znajduje zastosowanie, ale wyłącznie w sytuacji możliwości wyboru spośród kilku środków. Przy czym środki te muszą prowadzić do wykonania obowiązku. Natomiast jak wynika z akt sprawy zastosowane dotychczas środki egzekucyjne (zajęcia nieruchomości) nie spowodowały realizacji ciążącego na zobowiązanym obowiązku. Z akt sprawy wynika, że już po rozliczeniu kwot uzyskanych po sprzedaży nieruchomości - Skarżący nadal posiada zaległość w wysokości ponad 3 mln. zł. Skarżący nie wskazał alternatywnego, mniej uciążliwego środka egzekucyjnego, który zaspokoiłby wierzyciela. W sprawie brak było zatem podstaw do rozpatrywania zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego jako zbyt uciążliwego środka egzekucji w sytuacji, gdy Skarżący nie wskazał innego środka spełniającego cele egzekucji.
Nie można zatem przyjąć, że zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego był dla Skarżącego zbyt uciążliwy. Tym bardziej, że na rachunku nie było środków pozwalających na prowadzenie skutecznej egzekucji, wstąpił zbieg, a końcowo, po ponad miesiącu od zajęcia bank poinformował o rozwiązaniu umowy. Przy czym Sąd w tym postępowaniu nie może odnosić się do uciążliwość całego postępowania egzekucyjnego. Oceniane jest bowiem jedynie zajęcie rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, nie zaś pozostałe podejmowane w toku egzekucji czynności. Skoro egzekucja z innych składników majątku nie zaspokoiła wierzyciela, to organ ma prawo do prowadzenia egzekucji z innych składników majątku.
Odnosząc do zarzutu naruszenia art. 124 § 1 k.p.a. polegającego na braku dostatecznego uzasadnienia faktycznego postanowienia, wskazać należy, że uzasadnienie zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Podkreślić należy, że samo niezadowolenie strony z wydanego przez organ rozstrzygnięcia nie świadczy o jego wadach prawnych. W toku postępowania nie zostały też naruszone normy prawne oraz zasady Konstytucji RP.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Organy obu instancji nie naruszyły przepisów określających sposób prowadzenia postępowania. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy, z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonym uzasadnieniu. W zaskarżonym postanowieniu Organ egzekucyjny zawarł wszystkie elementy, o których mowa w art. 124 k.p.a. m.in. powołał obowiązujące w niniejszej sprawie przepisy prawa i wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko. Wbrew twierdzeniom Skarżącego brak było zatem podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło