I SA/Gd 604/12

WyrokWSA w Gdańsku2012-10-03

Skład orzekający: Małgorzata Tomaszewska, Małgorzata Gorzeń, Elżbieta Rischka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek merytorycznego rozpoznania wniosku o umorzenie odsetek od zaległości podatkowej, jeśli zaległość ta została uregulowana po złożeniu wniosku, a przed wydaniem decyzji?
Ratio decidendi
Organ podatkowy ma obowiązek merytorycznego rozpoznania wniosku o umorzenie odsetek od zaległości podatkowej, nawet jeśli zaległość ta została uregulowana po złożeniu wniosku, a przed wydaniem decyzji. Ocena istnienia przesłanek do umorzenia musi uwzględniać stan sprawy istniejący w dacie wydania decyzji. Zapłata podatku nie powoduje automatycznie bezprzedmiotowości wniosku o umorzenie odsetek.
Stan faktyczny
Rejonowy Zarząd Infrastruktury (skarżący) złożył deklaracje podatkowe korygujące powierzchnię budynków, co spowodowało powstanie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata 2006-2010. Po wpłacie zaległości i odsetek, skarżący wniósł o umorzenie odsetek. Organy obu instancji odmówiły umorzenia, uznając brak przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc m.in. zarzut naruszenia przepisów w związku z upływem terminu przedawnienia zobowiązania za rok 2006 w trakcie postępowania odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 października 2012 r. sprawy ze skargi R. Z. I. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2006-2010 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 22 lutego 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 28 października 2011 r. odmawiającą Rejonowemu Zarządowi Infrastruktury umorzenia odsetek od zaległości z tytułu podatku od nieruchomości z lata 2006-2010. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny: Rejonowy Zarząd Infrastruktury (dalej: podatnik lub skarżący), będąc od 1 stycznia 2005 r. w posiadaniu (jako trwały zarządca) nieruchomości Skarbu Państwa był zobowiązany od 2005 r. do deklarowania i zapłaty podatku od nieruchomości. W 2010 r. podatnik dokonał inwentaryzacji powierzchni budynków, w wyniku której stwierdził, że deklarowana dotychczas podstawa opodatkowania podatkiem od nieruchomości została zaniżona o 6.086,39 m2. W dniu 31 stycznia 2011 r. złożone zostały deklaracje podatkowe za lata 2005-2010 uwzględniające właściwą powierzchnię użytkową budynków. Wskutek powyższego za lata 2005-2010 powstała zaległość podatkowa w kwocie 202.311,70 zł. W dniach 1 i 2 lutego 2011 r. podatnik wpłacił łącznie kwotę 202.312,00 zł, która postanowieniem z dnia 2 lutego 2011 r. zarachowana została zgodnie z dyspozycją art. 55 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. z późn. zm.), zwanej dalej O.p., na poczet należności za okres od stycznia 2006 r. do lipca 2010 r. w kwocie 153.015,00 zł oraz odsetki w kwocie 49.297,00 zł. Pismem z dnia 11 marca 2011r. podatnik wniósł o umorzenie w całości odsetek od zaległości podatkowej. W dniach 24 i 28 marca 2011 r. podatnik uregulował w całości pozostałą zaległość podatkową wraz z odsetkami. Burmistrz Miasta wydał w dniu 28 października 2011 r. decyzję, w której odmówił podatnikowi umorzenia odsetek od zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2006-2010 uznając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik podniósł, że środki w planie finansowym są przewidziane na określone cele związane z działalnością statutową, a uregulowanie odsetek mogłoby zachwiać płynnością finansową podatnika, zaś odmowa umorzenia odsetek spowoduje konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez Ministra Obrony Narodowej. Podatnik powołał się na istnienie interesu publicznego wyjaśniając, że do jego zadań statutowych należy utrzymywanie infrastruktury wojskowej dla potrzeb obronności i bezpieczeństwa państwa, czego realizacja może być utrudniona na skutek zachwiania płynności finansowej spowodowanej obowiązkiem zapłaty odsetek od zaległości podatkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania podatnika, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że podstawą prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Stosownie do tej regulacji, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że jak wynika z wyjaśnień podatnika, projekt planu finansowego na rok 2011 powstał w dniu 26 marca 2010 r. Następnie plan był weryfikowany i w dniu 7 października 2010 r. podatnik miał informację o projekcie po weryfikacji. W dniu 30 listopada 2010 r. znany był podatnikowi końcowy projekt planu finansowego na rok 2011, a zatwierdzony plan podatnik otrzymał w dniu 25 lutego 2011 r. Organ zauważył, że od października 2010, kiedy to przeprowadzona została inwentaryzacja, podatnik posiadał wiedzę na temat niezgodności powierzchni faktycznej z dotychczas deklarowaną na cele podatku od nieruchomości. W związku z powyższym przyjęto, że w październiku 2010 r. podatnik miał świadomość powstania zaległości podatkowej sięgającej kilku lat wstecz, a dokładnie roku 2005, kiedy to nieruchomość przeszła w jego posiadanie. Projekt planu finansowego pojawił się co prawda w marcu 2010 r., niemniej jednak w październiku 2010 r. jeszcze nie był zatwierdzony, a zawiadomienie o końcowym projekcie podatnik dostał w listopadzie 2010 r. Organ przyjął zatem, że podatnik wiedział, że jego wydatki na rok 2011 muszą przewidywać zaległość podatkową. Tym samym powinien był przewidzieć, że od powstałej zaległości należne są odsetki. Skoro w planie finansowym na rok 2011 możliwe było ujęcie środków na zapłatę zaległości podatkowej za lata 2006-2010, to możliwe było też uwzględnienie odsetek od tej zaległości. Z nieznanych przyczyn podatnik nie uwzględnił odsetek od zaległości podatkowej przy weryfikacji planu finansowego na rok 2011. Podatnik powinien był określić dzień, w którym możliwa będzie zapłata przez niego zaległego podatku i do tego dnia obliczyć odsetki, co umożliwiłoby zabezpieczenie odpowiednich środków na uregulowanie zadłużenia w planie finansowym na rok 2011. Ogólnikowe sformułowania używane przez podatnika wskazujące na to, że może zostać zachwiana jego płynność finansowa w przypadku odmowy umorzenia odsetek od zaległości podatkowej, nie dają zdaniem organu odwoławczego podstaw do postawienia tezy, że w sprawie wystąpił ważny interes podatnika. Podatnik nie skonkretyzował, w jaki sposób mogłoby dojść do owego zachwiania powołując się jedynie na obowiązek wykonywania zadań statutowych, na których realizację są przewidziane środki określone w planie finansowym. Podatnik nie wykazał zatem, że zapłata odsetek faktycznie spowoduje zachwianie płynności finansowej jednostki. Organ nie dopatrzył się zaistnienia w sprawie ani przesłanki ważnego interesu podatnika, ani interesu publicznego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona zawnioskowała o jej uchylenie. W uzasadnieniu strona skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko co do zaistnienia w sprawie przesłanek przewidzianych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Jednocześnie strona podniosła, że organ odwoławczy winien z urzędu uwzględnić fakt, że w trakcie postępowania odwoławczego upłynął ustawowy okres przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2006 r. Organ odwoławczy powinien w tej sytuacji umorzyć postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe, a organ pierwszej instancji stwierdzić wygaśnięcie swojej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja wydana na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. z późn. zm.) zwanej dalej O.p., odmawiająca stronie umorzenia odsetek od zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata 2006-2010. W złożonej skardze, oprócz zarzutu naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 O.p., strona skarżąca podniosła także zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 3 O.p. poprzez wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczenia rozstrzygającego sprawę merytorycznie pomimo upływu w trakcie postępowania odwoławczego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2006 r. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 2 lutego 2011 r. organ pierwszej instancji zaliczył, zgodnie z dyspozycją art. 55 O.p., wpłatę dokonaną przez podatnika w dniach 1 i 2 lutego 2011 r. w kwocie 202.312,00 zł na poczet zaległości podatkowych za okres od stycznia 2006 r. do lipca 2010 r. w kwocie 153.015,00 zł i na poczet odsetek w kwocie 49.297,00 zł. Pismem z dnia 11 marca 2011 r. podatnik wniósł o umorzenie odsetek od zaległości podatkowych, a następnie w dniach 24 i 28 marca 2011 r. uregulował w całości pozostałą zaległość podatkową wraz z odsetkami. W pierwszej kolejności Sąd, nie będąc związany granicami skargi, zauważa, że organ pierwszej instancji postąpił prawidłowo rozpatrując merytorycznie wniosek strony skarżącej o umorzenie odsetek od zaległości podatkowych pomimo ich wygaśnięcia wskutek zapłaty (art. 59 § 1 pkt 1 O.p.). Uiszczenie przez podatnika zaległości podatkowej nie daje bowiem podstaw do formułowania automatycznie twierdzenia o bezprzedmiotowości wniosku o umorzenie odsetek od tejże zaległości. Istotne jest to, że zapłata nastąpiła po złożeniu wniosku o umorzenie odsetek od zaległości podatkowych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1413/07, powołując się m.in. na orzecznictwo sądowe, ocena dotycząca przedmiotowości lub bezprzedmiotowości postępowania w kwestii umorzenia zaległości podatkowych musi odnosić się do stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wszczęcia postępowania, którą zgodnie z art. 165 § 3 O.p. stanowi dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, zwłaszcza, że wniesienie żądania powoduje wszczęcie postępowania z mocy prawa, to jest bez wydawania przez organ aktu wszczynającego to postępowanie. Natomiast ocena istnienia przesłanek do uwzględnienia wniosku strony o umorzenie zaległości podatkowej, jako odnosząca się już nie do zagadnienia przedmiotowości postępowania, ale do merytorycznej zasadności wniosku, musi uwzględniać stan sprawy istniejący w dacie wydania decyzji. Należy mieć też na uwadze, że wydanie decyzji podatkowej (złożenie zeznania podatkowego lub jego korekty) stwarza określony stan prawny kształtowany treścią decyzji lub zeznania, w związku z którym ustawodawca nakazuje zapłatę podatku. Jednocześnie należy uwzględnić, że złożenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej nie powoduje żadnych skutków w zakresie obowiązku zapłaty podatku, w tym nie znosi obowiązku naliczania odsetek od zaległości podatkowej, jak również nie chroni przed naliczaniem kosztów związanych z wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Zatem zapłata podatku chroni podatnika przed niekorzystnymi dla niego następstwami prawnymi określonymi w Ordynacji podatkowej oraz ewentualnie w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli zostanie wdrożona egzekucja administracyjna, które mogą spowodować znaczne pogorszenie jego pozycji prawnej i ekonomicznej. Z kolei z treści art. 67a § 1 pkt 3 O.p. nie można wyprowadzić wniosku, że zapłata podatku powoduje, iż w sprawie nie występują "ważny interes podatnika lub interes publiczny", które uzasadniają umorzenie zaległości podatkowej. Należy bowiem zauważyć, że decyzja wydana w trybie art. 67a § 1 O.p. jest wynikiem procesu stosowania prawa, w którym podatnik realizuje swoje prawo dochodzenia przywileju podatkowego, natomiast organ podatkowy wykonuje obowiązek ustalenia i oceny zindywidualizowanego stanu faktycznego sprawy oraz uprawnienie do rozstrzygania na tej podstawie w zakresie udzielonego mu przez ustawodawcę prawa do wyboru uzasadnionej decyzji co do zastosowania ulgi podatkowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 867/09). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 1997 r. stwierdzono, że nie jest dopuszczalne umorzenie postępowania w sprawie umorzenia zaległych odsetek, jeżeli w trakcie toczącego się postępowania należność z tego tytułu została wyegzekwowana w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji poprzez pobranie odpowiedniej kwoty z rachunku bankowego podatnika (sygn. akt III SA 1972/95, publ. LEX nr 30855). Także w orzeczeniu z dnia 8.08.1997 r. NSA stwierdził, że nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania z wniosku podatnika domagającego się umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami, w sytuacji, kiedy zaległość przestała istnieć tylko z tej przyczyny, że została wyegzekwowana od podatnika na drodze postępowania egzekucyjnego, bądź została uiszczona przez podatnika (sygn. akt I SA/Gd 514/96, publ. POP nr 4/1999, poz. 102). Analogiczne poglądy wyrażane były również w orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 6.02.2002 r., sygn. akt III RN 198/00, publ. OSNAP z. 14/2002, poz. 322, wyrok z dnia 9.11.1995 r., sygn. akt III ARN 50/99, publ. OSNAP z. 11/1996, poz. 150). Tego rodzaju stanowisko wyrażane jest również w wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych (na przykład w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 70/12, w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 16.03.2010 r., sygn. akt SA/Po 62/10, niepubl., w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 2.02.2010 r., sygn. akt I SA/Gd 867/09, niepubl.). Przedstawione uwagi prowadzą do wniosku, że w sytuacji, gdy podatnik dokonuje zapłaty zaległych podatków ale jednocześnie domaga się umorzenia odsetek od tych zaległości podatkowych, obowiązkiem organu podatkowego jest rozpoznanie takiego wniosku merytorycznie w pełnym zakresie kwoty wnioskowanej przez stronę. Odnosząc się z kolei do kwestii skutków procesowych upływu w toku postępowania odwoławczego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2006 r., należy w pierwszej kolejności zaznaczyć, że zobowiązanie to wygasło wskutek zapłaty, zanim doszło do upływu terminu przedawnienia. Jak jednak wskazuje się w orzecznictwie, upływ terminu przedawnienia, jakkolwiek nie może już wywołać materialnoprawnego skutku w postaci wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, może wywoływać określone skutki procesowe. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt I FSK 400/09, wskazał, że w przypadku upływu terminu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 O.p. organ podatkowy winien umorzyć postępowanie w sprawie bez względu na to, czy wcześniej zobowiązanie podatkowe zostało zapłacone, czy też do takiej sytuacji nie doszło, chyba że do przedawnienia doszło w toku postępowania podatkowego kontynuowanego wolą podatnika mającego interes prawny w merytorycznym rozstrzygnięciu sporu z organami podatkowymi. W niniejszej sprawie istotne jest to, że w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2006 r. nie upłynął. W tej sytuacji organ odwoławczy miał prawo wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. i utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Sąd podziela stanowisko wyrażone w tej kwestii m.in. w wyrokach o sygn. akt II FSK 1169/10, II FSK 172/06, II FSK 1727/10, I SA/Bk 127/10 czy FSK 2357/04 (opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), zgodnie z którymi utrzymując decyzję w mocy organ odwoławczy nie kreuje nowego zobowiązania podatkowego, lecz jedynie stwierdza, że decyzja organu pierwszej instancji, w wyniku której powstało zobowiązanie podatkowe, była zgodna z prawem, w związku z czym upływ terminu przedawnienia po wniesieniu odwołania nie skutkuje koniecznością umorzenia postępowania odwoławczego. Wprawdzie powyższe orzeczenia dotyczyły postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, pogląd w nich wyrażony można jednak odnieść także do postępowania w przedmiocie udzielenia ulg podatkowych. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą umorzenia odsetek od zaległości podatkowych nie kreuje bowiem nowej sytuacji prawnej strony, lecz jedynie stwierdza, że decyzja ta była zgodna z prawem. Mając powyższe na uwadze zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 3 O.p. uznać należy za bezzasadny. Skoro decyzja organu pierwszej instancji odmawiająca umorzenia odsetek od zaległości podatkowych wydana została przed upływem terminu przedawnienia zaległości podatkowych z tego tytułu, organ odwoławczy był uprawniony do rozpatrzenia wniesionego odwołania merytorycznie i wydania decyzji na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. Przechodząc do analizy materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie podstawę tę stanowił art. 67a § 1 pkt 3 O.p., w myśl którego organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b (zastrzeżenie to, odnoszące się do podatników prowadzących działalność gospodarczą, nie ma zastosowania w rozpatrywanym przypadku), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Sformułowanie "może umorzyć" wskazuje, że organ orzekający w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych przy rozpatrywaniu takiej sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ w przypadku stwierdzenia przesłanek z przepisu art. 67a § 1 cyt. ustawy może uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Wolność decyzyjna w zakresie rozstrzygnięcia na gruncie art. 67a § 1 O.p. sprawia, że nawet wystąpienie ustawowych przesłanek nie obliguje organu podatkowego do zastosowania instytucji umorzenia w każdym przypadku (por. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 1999 r. sygn. I SA/Wr 1344/97). Uznanie administracyjne jest ograniczone dyrektywami wyboru, interesem publicznym oraz ważnym interesem podatnika. Użyte pojęcia interesu publicznego oraz ważnego interesu podatnika są pojęciami nieostrymi. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią ważności, nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika, że jego sytuacja życiowa, materialna uzasadnia zastosowanie ulgi. Przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość wobec prawa, zaufanie obywateli do organów władzy itp. Zgodnie też ze stanowiskiem wyrażonym w literaturze (por. E. Ochendowski, Prawo administracyjne, Dom Organizatora, Toruń 2005, str. 200-201), uznanie administracyjne istnieje wówczas, gdy administracja dla urzeczywistnienia stanu prawnego może wybierać między różnymi rozwiązaniami, gdy norma prawna nie determinuje w sposób jednoznaczny skutku prawnego, lecz pozostawia w sposób wyraźny dokonanie takiego wyboru organowi administracyjnemu. Inaczej mówiąc, ustawa pozwala na wybór następstwa prawnego, przy czym można dokonywać wyboru między dwoma lub więcej możliwościami. Rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia nie może mieć jednakże charakteru dowolnego. Decyzja winna być wydana po wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy (art. 122 O.p.) w oparciu o wszechstronnie zebrany oraz rozpatrzony w sposób wyczerpujący materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.) a dokonana ocena tego materiału nie może być dowolna (art. 191 O.p.). Przepis art. 191 O.p. formułuje jedną z podstawowych zasad postępowania dowodowego - zasadę swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z tym przepisem, organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. W teorii prawa podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli Sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00, oraz wyrok NSA z 28 listopada 2001 r., sygn. akt SA/Sz 1292/00). O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają bowiem organy administracji, co w tym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie co do umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji organu, który w pierwszej kolejności zobowiązany jest do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w drugim etapie dokonuje wyboru skutków prawnych, które ten stan rodzi. Mając zatem na względzie, że w przedmiotowej sprawie ocenie może podlegać legalność działania organu podatkowego, a nie zasadność i celowość odmowy, kontrolą sądu objęta została ta część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia przez organy podatkowe faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Analizując zaskarżoną decyzję w powyższych granicach stwierdzić należy, że decyzja nie narusza przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, bowiem organ drugiej instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa, dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zebrany w sprawie i wyczerpująco rozpatrzony materiał dowodowy. W ocenie Sądu w decyzjach organów obu instancji przedstawione zostały w sposób prawidłowy i wystarczający przesłanki, na podstawie których odmówiono skarżącemu umorzenia odsetek od zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości. Organy podatkowe odniosły się do wszystkich podniesionych przez skarżącego faktów i argumentów, a ocenę zgromadzonego materiału dowodowego zawarły w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Ocenie tej trudno zarzucić dowolność. Należy zatem uznać, że organy nie uchybiły obowiązkom w zakresie zebrania oraz oceny całego materiału dowodowego, o których mowa w art. 122, art. 180 a w szczególności w art. 191 O.p. Słusznie organy doszły do wniosku, że skarżący nie zdołał wykazać okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie złożonego przez niego wniosku. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji wzywał podatnika do przedłożenia dokumentów świadczących o aktualnej sytuacji ekonomicznej strony, przedłożenia planu finansowego, przedstawienia okoliczności bądź dowodów mających na celu wykazanie okoliczności, na które powoływał się podatnik we wniosku, tj. że nie było możliwości uwzględnienia w planie finansowym na 2011 r. dodatkowych środków na zapłatę odsetek od zaległości podatkowej. Podatnik nie zdołał tego wykazać. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że skoro w planie finansowym skorygowanym na dzień 31 sierpnia 2011 r. znacznie zwiększono środki na wydatki związane z podatkiem od nieruchomości, to przyjąć należy, że podatnik miał również możliwość ujęcia w tym planie należnych odsetek, tym bardziej, że w marcu 2011 uregulował w całości swoje zadłużenie. Żaden dowód znajdujący się w aktach sprawy nie wskazuje, że zapłata odsetek spowodowałaby zachwianie płynności finansowej strony skarżącej. Zatem zasadnie organy uznały, że sytuacja finansowa podatnika nie jest na tyle wyjątkowa, aby można było uznać, że w sprawie wystąpił ważny interes podatnika czy też interes publiczny. Słusznie też zauważył organ odwoławczy, że podatnik wiedząc, iż podatek należny jest od powierzchni budynku powinien był przed zadeklarowaniem sprawdzić nabyte nieruchomości pod względem powierzchni, co pozwoliłoby mu uniknąć powstania zaległości podatkowej oraz odsetek od tej zaległości. Powyższa okoliczność także nie jest bez znaczenia przy ocenie zasadności wniosku o umorzenie odsetek od zaległości podatkowych. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło