I SA/Gd 800/23

Dnia 6 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 25 września 2020 roku, sygn. akt SKO Gd/3051/20 w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w spłacie należności pieniężnych z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi p o s t a n a w i a: odrzucić skargę A.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 25 września 2020 roku, w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w spłacie należności pieniężnych z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wraz ze skargą strona złożyła wniosek o całkowite zwolnienie z wpisu sądowego od skargi. Zarządzeniem z 14 listopada 2023 r., wydanym w sprawie I SPP/Gd 191/23 referendarz sądowy pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Od powyższego zarządzenia strona wniosła sprzeciw, który został odrzucony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 27 lutego 2024 r. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 12 czerwca 2024 r. odrzucono zażalenie na postanowienie z 27 lutego 2024 r. Postanowieniem z 24 września 2024 r. wydanym w sprawie III FZ 401/24 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony na wskazane postanowienie z 12 czerwca 2024 r. W związku powyższym, z uwagi na prawomocne rozstrzygnięcie prawa pomocy w sprawie I SPP/Gd 191/23, zarządzeniem z 20 stycznia 2025 r. (k. 14) skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. W odpowiedzi skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie uiszczając należnego wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – dalej w skrócie p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Inny rygor nieuiszczenia wpisu został przewidziany dla niektórych pism nazwanych w ustawie – p.p.s.a., tj. dla skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania. Jak stanowi bowiem § 3 art. 220 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W rozpatrywanej sprawie skarżący, wraz ze skargą, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowym postępowaniu (I SPP/Gd 191/23) referendarz sądowy wydał zarządzenie o pozostawieniu wniosku strony o prawo pomocy bez rozpoznania, a powyższe zarządzenie stało się prawomocne wobec odrzucenia sprzeciwu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oraz oddalenia zażalenia strony na postanowienie tego sądu przez Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z uprawomocnieniem się zarządzenia referendarza sądowego, skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. Należy mieć na uwadze, że w chwili ustawowo oznaczonej (art. 168 § 1 p.p.s.a.) rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy tj. postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy lub zarządzenie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania staje się prawomocne i od tej chwili wiąże m.in. sąd, który je wydał (art. 170 p.p.s.a.). Jako orzeczenie nie rozstrzygające o istocie sprawy nie korzysta wprawdzie z powagi rzeczy osądzonej, ale ma pełny przymiot prawomocności, inaczej - wiążącą moc skonkretyzowanej i zindywidualizowanej przez sąd normy prawnej. Negatywne, prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy obliguje zatem stronę do uiszczenia wymaganego wpisu i faktu tego nie zmienia ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy, nawet jeśli zostało dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. W sytuacji zatem, gdy prawomocnie rozstrzygnięto wniosek strony odmawiając jej przyznania prawa pomocy bądź pozostawiając złożony wniosek bez rozpoznania, strona po wezwaniu przez Sąd ma obowiązek uiszczenia wpisu i nie zwalnia jej od tego obowiązku fakt złożenia kolejnego wniosku o prawo pomocy (por. postanowienia NSA: z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II FZ 969/16, z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13, z dnia 11 kwietnia 2017 r., II GZ 265/17, z 15 grudnia 2020 r. sygn. akt. I GZ 352/20). Kolejne żądanie przyznania prawa pomocy (zgłoszone w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu) nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez Sąd terminie. W niniejszej sprawie skarżący, zarządzeniem z 20 stycznia 2025 r. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi i pouczony o skutkach nie zastosowania się do tego wezwania. Pomimo doręczenia stronie wskazanego zarządzenia wpis taki nie został wpłacony, natomiast strona złożyła kolejny wniosek o prawo pomocy. Niemniej jednak złożenie wskazanego wniosku nie uchylało obowiązku uczynienia zadość wezwaniu Sądu, albowiem kwestia przyznania prawa pomocy została już prawomocnie rozstrzygnięta. Skarżący nie był zatem uprawniony do tego, aby uchylić się od uiszczenia wpisu poprzez złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy, a jego wniesienie nie skutkowało wstrzymaniem biegu terminu do wpłacenia należnej opłaty od skargi. Skoro w wymaganym siedmiodniowym terminie wpis nie został uiszczony, skargę należało odrzucić. Mając na uwadze ww. stan faktyczny i prawny, Sąd na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.