I SA/Gd 856/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-11-09
Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Krzysztof Przasnyski, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatkowanie środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości na poczet ceny zakupu lokalu mieszkalnego od dewelopera, w terminie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiła sprzedaż, jest wystarczające do skorzystania ze zwolnienia podatkowego, nawet jeśli przeniesienie własności lokalu nastąpiło po upływie tego terminu?Ratio decidendi
Wydatkowanie środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości na poczet ceny zakupu lokalu mieszkalnego od dewelopera, w terminie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiła sprzedaż, jest wystarczające do skorzystania ze zwolnienia podatkowego, nawet jeśli przeniesienie własności lokalu nastąpiło po upływie tego terminu. Ustawa wymaga jedynie celowości działania podatnika w zakresie wydatkowania środków na własne cele mieszkaniowe, a nie definitywnego nabycia własności w ściśle określonym terminie.Stan faktyczny
Skarżący M.B. sprzedał w 2010 roku udział w nieruchomości za kwotę 116.666,67 zł. W ciągu dwóch lat od sprzedaży (do końca 2012 r.) wpłacił całość środków na zakup nowego lokalu mieszkalnego od dewelopera, na podstawie umowy deweloperskiej. Ostateczna umowa przenosząca własność została zawarta dopiero 5 lipca 2013 r., czyli po upływie ustawowego terminu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, odmawiając zastosowania zwolnienia podatkowego, uznając, że kluczowe jest przeniesienie własności w terminie. Skarżący zaskarżył tę decyzję, zarzucając błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 666(sześćset sześćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą M.B. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w jego ocenie, bezspornym jest dokonanie przez podatnika odpłatnego zbycia udziału wynoszącego 2/6 części w nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny położony przy ul. G. za cenę 116.666,67,- zł, które to zbycie stanowi źródło przychodów w rozumieniu przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Bezspornym jest również, że podatnik w okresie dwóch lat od sprzedaży (w dniu 23 czerwca 2010 r.) poniósł wydatki na nabycie lokalu mieszkalnego położonego przy ul. M..
W dniu 31 grudnia 2012 r. została podpisana umowa deweloperska w formie aktu notarialnego, w której sprecyzowano dane lokalu mieszkalnego będącego przedmiotem przyszłego zakupu.
Zgodnie z postanowieniami umowy deweloperskiej z dnia 31 grudnia 2012 r. (akt notarialny) M.B. dokonał częściowych wpłat na w/w lokal mieszkalny:
- w dniu 27 grudnia 2012 r. - w kwocie 43.136,30 zł - faktura nr [...];
- w dniu 28 grudnia 2012 r. - w kwocie 43.136,30 zł - faktura nr [...];
- w dniu 31 grudnia 2012 r. - w kwocie 43.136,40 zł - faktura nr [...].
Potwierdzeniem wykonanych przelewów są faktury VAT.
Dyrektor Izby Skarbowej , zauważył jednak, że przeniesienie prawa własności lokalu mieszkalnego położonego , przy ul. M., na rzecz M.B. przez Spółkę "A" s. c. - nastąpiło w dniu 5 lipca 2013 r., (aktem notarialnym) zatem po upływie dwóch lat od daty odpłatnego zbycia udziału w w/w lokalu mieszkalnym.
Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, co oznacza, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. W związku z tym, tylko wydatkowanie środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości - w terminie i na cele wskazane w art. 21 ust. 1 pkt 131, a szczegółowo określone w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pozwala na zastosowanie przedmiotowego zwolnienia.
Z istoty rozwiązania zawartego w zacytowanym art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że podstawową okolicznością decydującą o możliwości skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości i określonych praw majątkowych w terminie nie później, niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym została ona dokonana, na wskazane w art. 21 ust. 25 ww. ustawy własne cele mieszkaniowe, do których ustawodawca zalicza m.in.: nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału takim prawie, związanych z lokalem. Zawarte w tym przepisie wyliczenie tzw. wydatków mieszkaniowych, których realizacja uprawnia do zastosowania w/w zwolnienia ma charakter wyczerpujący (enumeratywny).
Dyrektor Izby wskazał, że art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, posługuje się terminem "nabycie". Pojęcie "nabycie", o którym mowa w w/w przepisie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zostało w niej jednak zdefiniowane. W takim przypadku należy odwołać się do przepisów prawa cywilnego, które stanowią, że "nabycie" obejmuje każde uzyskanie własności.
Zgodnie z art. 155 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.), umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo, że strony inaczej postanowiły. Przy czym umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości, o czym mowa w art. 158 w/w ustawy powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania przeniesienia własności nieruchomości, zobowiązanie powinno być w akcie notarialnym.
Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (Dz. U. Nr 232, poz. 1377) - umowa deweloperska to umowa, na podstawie której deweloper zobowiązuje się do ustanowienia lub przeniesienia na nabywcę po zakończeniu przedsięwzięcia deweloperskiego prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia własności tego lokalu na nabywcę, albo do przeniesienia na nabywcę własności nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym lub użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i własności domu jednorodzinnego na niej posadowionego stanowiącego odrębną nieruchomość, a nabywca zobowiązuje się do spełnienia świadczenia pieniężnego na rzecz dewelopera na poczet ceny nabycia tego prawa.
Z treści powyższych przepisów wynika zatem jednoznacznie, że przeniesienie własności nieruchomości następuje z chwilą zawarcia w formie aktu notarialnego ostatecznej umowy sprzedaży tej nieruchomości. Zarówno zawarcie umowy deweloperskiej, jak też dokonanie, stosownie do tej umowy, wpłaty na poczet ceny, bez wątpienia mogą prowadzić do nabycia własności nieruchomości lub praw, ale nie są z nim równoważne. Moment przeniesienia własności nieruchomości został określony w art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego, a art. 158 Kodeksu określa wyraźnie formę tej czynności prawnej. Z kolei umowa deweloperska nie jest umową przenoszącą własność nieruchomości. Jest niejako przyrzeczeniem do przeniesienia na nabywcę po zakończeniu przedsięwzięcia deweloperskiego prawa własności do lokalu, co nastąpi dopiero w momencie zawarcia np. umowy sprzedaży przenoszącej własność nieruchomości. Treścią umowy deweloperskiej jest zatem jedynie zobowiązanie się stron do ustanowienia na rzecz nabywcy po zakończeniu przedsięwzięcia deweloperskiego odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia własności tego lokalu na nabywcę, lecz tej własności sama umowa deweloperska nie przenosi. Natomiast brak w formie aktu notarialnego umowy przeniesienia własności nieruchomości w terminie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie udziału w lokalu mieszkalnym ma oczywisty skutek w postaci braku nabycia własności tej nieruchomości, a tym samym powoduje brak spełnienia warunków do skorzystania ze zwolnienia od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z literalnego brzmienia w/w przepisu wynika, że decydujące znaczenie ma fakt wydatkowania środków pieniężnych m.in. na nabycie lokalu mieszkalnego oraz przeniesienie własności nabywanego lokalu na nabywcę. Oznacza to, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy wiąże skutek prawny w postaci zwolnienia określonego dochodu od opodatkowania podatkiem dochodowym zarówno z terminem wydatkowania środków pieniężnych jak i z faktem zawarcia umowy przenoszącej własność. Tym samym musi mieć miejsce nabycie skutkujące przeniesieniem własności, przy czym czynność wydatkowania musi zostać dokonana najpóźniej przed upływem 2 lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie udziału w lokalu mieszkalnym. Użyte w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych słowa "wydatki poniesione na nabycie" prowadzą do jednoznacznego wniosku, że wolny od podatku jest dochód wydatkowany na definitywne i ostateczne nabycie nieruchomości, to znaczy skutkujące przeniesieniem własności, w terminie dwóch lat liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym doszło do odpłatnego zbycia. Z kolei ani umowa deweloperska, ani wpłata zaliczki na poczet ceny nabycia nie przenoszą własności nieruchomości. A zatem wydatkowanie środków pieniężnych na zaliczkę na poczet ceny nabycia lokalu mieszkalnego, w oparciu o umowę deweloperską, mogłoby zostać uznane za wydatek w rozumieniu art. 21 ust. 25 ww. ustawy wyłącznie wtedy, gdy przed upływem 2 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, podatnik nabędzie także własność nieruchomości.
Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż w niniejszej sprawie M.B. uzyskane środki pieniężne ze sprzedaży w 2010 roku udziału w lokalu mieszkalnym w całości wydatkował na poczet ceny zakupu mieszkania od dewelopera, natomiast definitywną umowę w formie aktu notarialnego przenoszącą na niego własność tego lokalu podpisano dopiero 5 lipca 2013 roku, tj. po terminie określonym w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czyli po dniu 31 grudnia 2012 r..
Natomiast samo zawarcie przez M.B. umowy deweloperskiej i wydatkowanie w całości środków ze sprzedaży w/w lokalu na nabycie lokalu mieszkalnego - bez zaistnienia faktu przeniesienia jego własności w ustawowym terminie wbrew jego twierdzeniu - nie przesądza o prawie do zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W niniejszej sprawie termin na wydatkowanie środków ze sprzedaży w 2010 roku udziału w lokalu mieszkalnym upłynął z dniem 31 grudnia 2012 r.. Oznacza to, że jeżeli do tego czasu (podatnik nie nabył od dewelopera prawa własności do lokalu mieszkalnego, to zwolnienie mu nie przysługuje. Z przywołanego powyżej przepisu w sposób jednoznaczny wynika bowiem, że zwolnienie może obejmować jedynie ten przychód ze sprzedaży, który będzie wydatkowany w terminie dwóch lat liczonych od końca roku podatkowego, w którym doszło do odpłatnego zbycia na nabycie m.in. lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, co jest równoznaczne z obowiązkiem definitywnego nabycia w tym terminie prawa własności do tego lokalu, tzn. skutkującego przeniesieniem własności, w celu skorzystania ze zwolnienia.
Zatem, zdaniem organu odwoławczego nie ma racji podatnik twierdząc, że decydujące znaczenie ma fakt wydatkowania środków pieniężnych, w tym również w formie przedpłat, m.in. na nabycie lokalu mieszkalnego, a nie przeniesienie własności nabywanego lokalu na nabywcę.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w linii orzeczniczej sądów administracyjnych, np.: wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 24 września 2008 r. sygn. akt: I SA/Kr 539/08, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 3 lutego 2009 r. I SA/Po 1430/08, czy też wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 października 2010 r. sygn. akt: II FSK 903/09, oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2012 r., II FSK 2523/10.
Przywołane powyżej wyroki dotyczą co prawda ulgi, która obowiązywała odnośnie do nieruchomości nabytych do 31 grudnia 2006 r. i uregulowana była w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednakże tezy zawarte w tych wyrokach są nadal aktualne w przypadku ulgi uregulowanej w art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy, albowiem także wtedy w ustawie o podatku dochodowym obowiązywała ulga polegająca na tym, że wolne od podatku dochodowego były przychody ze sprzedaży nieruchomości wydatkowane m. in. na nabycie nieruchomości w okresie 2 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiła sprzedaż nieruchomości.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał zatem, iż przytoczony w odwołaniu przez podatnika zarzut naruszenia przepisów art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), jest bezzasadny.
Odnosząc się natomiast do przywołanych przez M.B. wyroków sądów administracyjnych, tj. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 460/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Bd 385/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 1157/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Po 809/13, z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Po 961/13, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż przywołane przez stronę wyroki zostały wydane w indywidualnych sprawach innych podatników i nie mogą mieć wiążącego charakteru dla innych organów podatkowych.
M.B. nie zgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego zaskarżył decyzję z dnia 20 maja 2016 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i wniósł o:
1) uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 maja 2016 r. i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 15 marca 2016 r. w całości,
2) zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił, iż jest niezgodna z prawem, bowiem została wydana z naruszeniem art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.) poprzez dokonanie błędnej jego wykładni.
W uzasadnieniu skargi M.B. wskazał też, że zaprezentowana w zaskarżonej decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej wykładnia art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowa, bowiem w żadnym razie nie wynika z treści przywołanych przez ten organ przepisów, że oprócz wydatkowania środków na nabycie lokalu mieszkalnego w okresie 2 lat po sprzedaży udziału w lokalu mieszkalnym dla uzyskania zwolnienia dochodu ze sprzedaży nieruchomości od opodatkowania podatkiem dochodowym konieczne jest, aby w okresie 2 lat po tej sprzedaży zawarta została umowa końcowa przenosząca definitywnie własność nabywanego lokalu. Przepis ten odnosi się bowiem do wydatków mających na celu dokonanie takiego zakupu, a nie do faktu samego zakupu.
Końcowo skarżący dodał, że skoro art. 21 ust. 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależnia swojego zastosowania od zawarcia ostatecznej umowy przenoszącej własność i Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, że w okresie 2 lat po sprzedaży udziału w lokalu mieszkalnym poniosłem wydatki na nabycie lokalu mieszkalnego położonego przy ul. M. w łącznej kwocie 129.409,00 zł, a za nim także i organ drugiej instancji uznał ten fakt za bezsporny, to nie może być słuszne określenie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem z uwagi na ten bezsporny fakt, dochód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, jaki uzyskałem w 2010 r. korzysta z ustawowego zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, bez żadnych dodatkowych warunków.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Sąd administracyjny bada tylko legalność wydanej decyzji, czyli sprawdza czy prawidłowo ustalono stan faktyczny i czy zastosowana norma prawa materialnego odpowiada ustalonemu stanowi faktycznemu.
Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez skarżącego decyzję Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, w sprawie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r., Nr 51, poz. 371 ze zm.).
Mając na uwadze bezsporny między stronami stan faktyczny sprawy należy podnieść, że wbrew twierdzeniom organu podatkowego warunkiem uzasadniającym zastosowanie zwolnienia, o i którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.f. nie jest definitywne nabycie własności lokalu. Zgodnie (z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.f. wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia |nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131 u.p.d.f., uważa się wydatki określone w art. 21 ust. 25 u.p.d.f.. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdza, że art. 21; ust. 1 pkt 131 u.p.d.f. w żaden sposób nie uzależnia prawa do skorzystania ze zwolnienia podatkowego od dokonania definitywnego zakupu. Wystarczy, by wydatek został poniesiony nie później, niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e u.p.d.f., a jego celem winny być zdarzenia określone w art. 21 ust. 25 u.p.d.f.. Organ podatkowy niesłusznie utożsamia cel wydatku z jego skutkiem. Ustawa wymaga wyłącznie celowości działania podatnika, nie wymaga natomiast, by podatnik nabył określone prawo we wskazanym w tym przepisie terminie.
W związku z powyższym Sąd stwierdza, że wpłata na poczet umówionej ceny sprzedaży lokalu mieszkalnego całości ceny za mieszkanie jest działaniem podatnika równoznacznym z poniesieniem wydatków na własne cele mieszkaniowe. Jeżeli więc podatnik w okresie 2 lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości wydatkuje na rzecz dewelopera tytułem umowy deweloperskiej środki otrzymane ze sprzedaży udziału w nieruchomości oraz po wybudowaniu przez dewelopera budynku mieszkalnego na podstawie umowy deweloperskiej uzyska w nim odrębną własność lokalu mieszkalnego, zostaną spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.f.. Fakt, że przeniesienie prawa własności do lokalu na rzecz podatnika nastąpi po upływie terminu, wynikającego z tego przepisu, nie pozbawi go prawa do tego zwolnienia.
Reasumując Sąd stwierdza, że do zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.f niezbędne jest wydatkowanie przychodu uzyskanego ze zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego, o których mowa w art. 30e u.p.d.f., na własne cele mieszkaniowe w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie. Przepis ten nie wymaga jednak, by nabycie prawa własności lokalu nastąpiło we wskazanym powyżej terminie.
Tożsamy pogląd prezentowany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Po 809/13, z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt I |SA/Po 961/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 858/14, (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 460/14, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 1157/14, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 października 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 555/15, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd jest świadomy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych można się spotkać z poglądem, że z prawa do ulgi może skorzystać jedynie podatnik, który nabył nieruchomość w określonym czasie, tj. uzyskał przeniesienie prawa własności.
Z prawnego punktu widzenia oznacza to nabycie nieruchomości na własność w okresie 2 lat od dnia sprzedaży nieruchomości. Tego poglądu Sąd orzekający w niniejszej sprawie jednak nie podziela.
Zdaniem Sądu, pogląd ten nie znajduje uzasadnienia w treści art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.. Przepis stanowi jedynie o "wydatkach na nabycie".
Nie uzasadnia tego również cel tzw. "ulgi mieszkaniowej" tj. zaspakajanie własnych potrzeb mieszkaniowych (ich poprawę) bez obciążeń podatkowych. Powyższy pogląd w realiach rynku nieruchomościami może doprowadzić do nierównego traktowania podatników, którzy przychód ze sprzedaży nieruchomości wydatkują na nabycie kolejnej (na własne cele mieszkaniowe) i korzystają z ofert rynku wtórnego, na którym są mieszkania do zasiedlenia, a tymi którzy korzystają z ofert developerów, gdzie zwykle mieszkania są dopiero budowane, a podatnik zwykle nie ma wpływu (lub ma niewielki) na terminy zakończenia inwestycji i przeniesienia prawa własności mieszkania.
Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Skarbowej dokona oceny bezspornego stanu faktycznego w sprawie z uwzględnieniem powyższej oceny prawnej.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję, o kosztach orzekł na mocy art. 200 w/w ustawy.
DSz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło