I SA/Gd 931/24
WyrokWSA w Gdańsku2025-10-21
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Marek Kraus, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami, uzasadniona brakiem wystąpienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, jest zgodna z prawem, gdy podatnik powołuje się na trudną sytuację ekonomiczną wynikającą z pandemii COVID-19, kryzysu gospodarczego i wojny na Ukrainie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły, iż nie zaszły przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego, uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej. Podatnicy nie wykazali w sposób kompleksowy swojej sytuacji finansowej i majątkowej, a przedstawione dowody świadczyły jedynie o incydentalnym charakterze trudności. Trudna sytuacja finansowa sama w sobie nie jest wystarczającą podstawą do umorzenia zaległości, jeśli nie zagraża egzystencji podatnika i nie wynika z nadzwyczajnych, niezawinionych okoliczności.Stan faktyczny
Podatnicy złożyli wniosek o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za II kwartał 2022 r., uzasadniając go trudną sytuacją ekonomiczną spowodowaną pandemią COVID-19, kryzysem gospodarczym i wojną na Ukrainie. Organy podatkowe obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Skarżący zarzucili organom błędy w ocenie materiału dowodowego i naruszenie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 października 2025 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt: SKO Gd/4227/24 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za II kwartał 2022 r. wraz z odsetkami oddala skargę.
1. Zaskarżoną decyzją z dnia 18 września 2024 r. - sygn. akt SKO Gd/4227/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: "organ drugiej instancji", "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 67a § 1 pkt 3 i art. 67b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383) – dalej "O.p.", po rozpatrzeniu odwołania J.S.1., B.S., E.S. oraz J.S.2. od decyzji Burmistrza Miasta [...] (dalej: "Burmistrz Miasta" lub "organ pierwszej instancji") z dnia 10 października 2022 r. nr FN.3120.67.2022 o odmowie umorzenia podatku od nieruchomości za II kwartał 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego
i prawnego sprawy:
2.1. W dniu 8 sierpnia 2022 r. podatnicy zwrócili się do Burmistrza Miasta
z wnioskiem o umorzenie powstałej zaległości w podatku od nieruchomości za II kwartał 2022 r. dotyczącej budynku położonego w [...], przy ul. [...]. Wniosek uzasadniono sytuacją ekonomiczną wnioskodawców oraz prognozowanym pogorszeniem się tej sytuacji w przyszłych miesiącach, co według stron ma bezpośredni związek z sytuacją makroekonomiczną wywołaną zarówno ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej spowodowanej pandemią wirusa SARS-CoV-2, zapaścią w gospodarce krajowej i zagranicznej skutkujące wysoką inflacją i kilkukrotnym wzrostem kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, jak również toczącymi się od kilku miesięcy działaniami wojennymi w Ukrainie.
W dniu 10 października 2022 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję, w której odmówił wnioskodawcom umorzenia zaległości podatkowej powstałej w podatku od nieruchomości za II kwartał 2022 r. wraz z odsetkami za zwłokę w formie de minimis.
Od wydanej przez Burmistrza Miasta decyzji wnioskodawcy wnieśli odwołanie zarzucając błędną ocenę materiału dowodowego i pominięcie istotnych dla sprawy faktów, które skutkowały wadliwą oceną ich sytuacji finansowej oraz wydaniem błędnej decyzji podatkowej.
2.2. Rozpatrując sprawę w związku z wniesionym odwołaniem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia 18 września 2024 r. utrzymało
w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Kolegium przytaczając treść art. 67a oraz art. 67b § 1 O.p. organ odwoławczy wskazał, iż z przepisów tych wynika, że podatnicy prowadzący działalność gospodarczą mogą ubiegać się udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowych. Warunkiem jej udzielenia jest jednak spełnienie przez przedsiębiorcę - podatnika przesłanek, o jakich mowa w art. 67a § 1 O.p., tzn. za udzieleniem ulgi musi przemawiać "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny".
Podkreślono przy tym, że wystąpienie przesłanek przewidzianych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. tylko umożliwia organowi podatkowemu udzielenie ulgi podatkowej
w ramach uznania administracyjnego. Nie obliguje jednak organu do udzielenia takiej ulgi czego przykładem są wyroki NSA: z dnia 4 lutego 2020 r., II FSK 724/18 oraz
z dnia 23 stycznia 2020 r., II FSK 241/19, CBOSA). Organ zachowuje zatem swobodę wyboru rozstrzygnięcia i nie ma obowiązku rozstrzygania na korzyść wnioskodawcy, nawet wówczas, gdy przesłanki przyznania ulgi zostaną spełnione.
Kolegium podało, iż przepisy Ordynacji podatkowej nie definiują pojęcia "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". W orzecznictwie stwierdzono m.in., że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się też, że jakkolwiek przesłanka ważnego interesu podatnika wymaga ustalenia sytuacji majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania, to jednak organ musi mieć na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązanie wobec gminy było realizowane, a zobowiązany pochopnie nie był z nich zwalniany (wyrok NSA z dnia 21 marca 2001, I SA/Ka 577/00, LEX 47500). Ustawa w przypadku interesu podatnika stawia też akcent na określenie "ważny". Nie chodzi więc o każdy interes, ale o tzw. interes kwalifikowany. Z kolei pod pojęciem interesu publicznego rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa tj. sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. Interes publiczny odczytywać należy jako pewną potrzebę, której zaspokojenie powinno służyć zbiorowościom lokalnym lub całemu społeczeństwu (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 15 września 2010 r., sygn. I SA/Bd 501/10, LEX. nr 663650; wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. II FSK 620/09, LEX. nr 745770; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 maja 2010 r., sygn. I SA/Gd 120/10, LEX. nr 590327). Interes wnioskodawcy nie powinien zatem kolidować
z interesem publicznym, jakim niewątpliwie jest terminowe uiszczanie należnych podatków.
Kolegium oceniło, że sposób rozumienia powyższych przesłanek stosowania ulgi zaprezentowany w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji był właściwy. W celu zatem należytego rozpoznania wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, należało zbadać sytuację majątkową zobowiązanego, czyli m.in. osiągane przez niego dochody, zadłużenie, możliwości regulowania zobowiązań. Należało także poddać ocenie podawane przez niego okoliczności, które uznaje on za przemawiające za ważnym interesem prywatnym bądź interesem publicznym uzasadniającym zastosowanie ulgi.
Organ podał, iż w sprawie wnioskodawcy złożyli przed organem pierwszej instancji m.in.: - oświadczenie o stanie majątkowym wnioskodawców; - wyciąg
z księgi przychodów i rozchodów za 2020 r. i 2021 r., styczeń-luty 2022 r.; zeznania podatkowe Wnioskodawców PIT-36 za 2021 r.; oświadczenie o nienaruszeniu przepisów Covid-19; oświadczenie o znacznym ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej; formularz informacji przedstawionych przy ubieganiu się
o pomoc de minimis; rozliczenie księgi przychodów i rozchodów 03/2022; 04/2022; 05/2022 r., oraz kserokopię rezygnacji z usługi.
Dokonując oceny sytuacji majątkowej podatników w oparciu o zebrany materiał dowodowy organ ustalił, że przedsiębiorstwo prowadzone przez podatników pod nazwą A. s.c. od dłuższego już czasu odnotowuje spadek dochodów. Spółka borykała się ze stratą nie tylko w miesiącach 01-05/2022 r., ale również w roku 2021. Z kolei w roku 2020 r. Spółka odnotowała dochód w wysokości 20.848,49 zł. Strona wykazała w formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, że odnotowuje rosnące straty, obroty podmiotu maleją i zmniejsza się przepływ środków finansowych Spółki. Jako inne okoliczności wskazujące na trudności w zakresie płynności finansowej wskazano ograniczenie działalności gospodarczej spowodowane pandemią wirusa Covid-19.
Ustalono, że podstawową formą działalności Spółki jest hotelarstwo. Z akt sprawy wynika, że Spółka Cywilna "A" ograniczyła w 75% swoją działalność hotelarską. Podatnicy złożyli oświadczenie, że nie naruszali ograniczeń
i zakazów w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej ustanowionych
w związku z wystąpieniem stanu zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 46a i art. 46b pkt. 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu, oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Wyjaśniono także, że w ciągu trzech ostatnich lat organ czterokrotnie udzielił wnioskodawcom ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowej. Wszystkie ulgi stanowiły pomoc w formie pomocy de minimis dla Spółki A. Łącznie Burmistrz Miasta umorzył wnioskodawcom zaległość podatkową w podatku od nieruchomości w wysokości 35.324 zł.
Dokonując oceny, organ miał na względzie także sytuację majątkową poszczególnych wspólników spółki cywilnej, którzy pozostają odpowiedzialni solidarnie za uiszczenie podatku od nieruchomości. Opierając się o zebrany materiał dowodowy, jak Kolegium podało, organ pierwszej instancji ustalił, że każdy
z czterech podatników posiada 25% udziałów w prawie własności kamienicy, w której znajduje się hotel. Ze złożonych oświadczeń o stanie majątkowym wynika, że B.S. oraz E.S. są posiadaczami samochodów osobowych. Pozostali podatnicy nie wyjawili innego majątku w złożonych oświadczeniach o stanie majątkowym. J.S.2. i J.S.1. zadeklarowali, że płacą opłaty eksploatacyjne takie jak m.in. czynsz, wodę itp.
Rozpoznając odwołanie Kolegium wskazało, iż doszło do tożsamych ocen prawnych, które poczynił organ pierwszej instancji, a rozpoznanie sprawy przez ten organ, nie naruszało zasad uznania administracyjnego.
Zdaniem organu odwoławczego, brak jest podstaw ku temu, aby przyjąć wystąpienie po stronie zobowiązanych ważnego interesu prywatnego bądź interesu publicznego uzasadniającego zastosowanie ulgi. Z tego powodu zaskarżona decyzja była prawidłowa, w związku z czym należało utrzymać ją w mocy.
Ustosunkowując się do zarzutów, Kolegium podało, iż skarżący w odwołaniu wskazali, że skutkiem podejmowanych przez państwo działań, Strona za 2020 rok uzyskała dochód w wysokości ok. 23.000 zł, a rok 2021 zamknięty został ze stratą na kwotę ok. 240.000 zł. Za okres 01.01-31.05.2022 r. strata powiększyła się o kolejne 105.845,21 zł. Kryzys gospodarczy, inflacja i znaczący koszt utrzymania spowodowały spadek obrotów oraz spadek płynności finansowej, a w konsekwencji zatory płatnicze. Jednocześnie sytuacja geopolityczna i wojna w Ukrainie sprawiły, że jako państwo przygraniczne i zagrożone rozszerzeniem konfliktu na naszym terytorium, nie dawało możliwości poprawy kondycji finansowej. Nieodpowiedzialne wypowiedzi rządu i polityków na arenie międzynarodowej, stwarzanie atmosfery zagrożenia nawet z użyciem broni jądrowej, wprowadzenie III stopnia zagrożenia terrorystycznego w 4 stopniowej skali i ciągłe przemieszczanie się kolumn wojskowych po całym kraju stwarzały wrażenie u turystów, że nasz kraj nie jest bezpieczny, co skutkowało anulowaniem rezerwacji grup turystycznych na poziomie 95%.
W ocenie SKO przywołane przez stronę okoliczności oraz materiał dowodowy nie pozwalały stwierdzić wystąpienia ważnego interesu prywatnego, czy interesu publicznego w umorzeniu zaległości podatkowej. Podatnicy odnosząc się do sytuacji nadzwyczajnych wskazali na odwołania rezerwacji, które miały miejsce
w związku z prowadzeniem działań wojennych w Ukrainie. Zdaniem Kolegium, nie można było jednak nie zauważyć, że zaoferowane dowody świadczą
o jednorazowym tego rodzaju wydarzeniu. Problemy finansowe przedsiębiorstwa miały miejsce jeszcze przed wybuchem wojny. Kolegium wskazało, iż być może przyczyną ww. problemów była także pandemia Covid 19, jednakże istniała możliwość korzystania z szerokiego programu pomocy państwa dla przedsiębiorców, których dotknęły skutki pandemii.
Kolegium wskazało, iż organ pierwszej instancji wezwał wnioskodawców do przedstawienia szeregu dokumentów mających obrazować sytuację finansową przedsiębiorstwa oraz poszczególnych wspólników. Zgodziło się jednak z organem, że dokumenty te są częściowo nieczytelne, zwłaszcza dotyczące zeznań podatkowych PIT i nie pozwalały na odczytanie cyfr zapisanych w poszczególnych kolumnach. Pomimo wezwania do nadesłania czytelnych zeznań wnioskodawcy tego nie uczynili, co przekreśla możliwość pełnego poznania ich sytuacji majątkowej. Ponadto, Kolegium podało, że nadesłane dokumenty nie pozwalały zobrazować sytuacji finansowej poszczególnych podatników w sposób kompleksowy. Mianowicie nie ujawnili oni swojego majątku w sposób całościowy. Mowa o nieruchomości przy ul. [...], której nie wykazali w oświadczeniu B. i J.S.1., według zaś posiadanych przez organ podatkowy informacji, lokal ten ma pow. 119,9 m2 i działalność gospodarczą prowadził w nim przedsiębiorca pod firmą C.1. Ponadto, ww. są także właścicielami lokalu mieszkalnego w [...] woj. mazowieckie o pow. 87 m2, o którym także nie ma mowy w oświadczeniu o stanie majątkowym.
Podsumowując, organ odwoławczy wypowiedział się, że ocena sytuacji podatnika w świetle przesłanek z art. 67a § 1 O.p. jest możliwa jedynie wówczas, gdy organ dysponuje dokumentami pozwalającymi na ustalenie całościowej i pełnej sytuacji zobowiązanych. W postępowaniu o zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych podatnik powinien zatem realizować wezwania organu do przedstawienia dowodów obrazujących jego sytuację majątkową. Jeśli tego nie robi, organ podatkowy nie może w pełni ustalić stanu faktycznego sprawy,
a w konsekwencji wniosek o udzielenie ulgi nie może zostać rozpatrzony pozytywnie.
Niezależnie jednak od powyższego organ przypomniał, że nawet wystąpienie ważnego interesu prywatnego w sytuacji zobowiązanych, nie rodzi po ich stronie roszczenia o zastosowanie ulgi w podatku. Podał, iż nawet jeśli konflikt w Ukrainie spowodował spadek przychodów i odwołania rezerwacji, to i wówczas organ podatkowy nie jest zobowiązany do zastosowania ulgi w podatku. SKO wskazało też przy tym, że organ podatkowy przyznawał podatnikowi ulgi w latach 2020-2022
w związku z czym nie można przyjąć, że nie udzielił podatnikowi żadnego wsparcia ze środków publicznych, którymi dysponował.
Z podobnych względów SKO nie dostrzegło w sytuacji zobowiązanych również interesu publicznego uzasadniającego zastosowanie ulgi. Organ wypowiedział się, że jakkolwiek przedstawione dokumenty nie pozwalają na pełne poznanie ich sytuacji majątkowej to jednak przypomnieć należy, że interes publiczny nakazuje respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. Interes publiczny odczytywać należy jako pewną potrzebę, której zaspokojenie powinno służyć zbiorowościom lokalnym lub całemu społeczeństwu. Wnioskodawcy nie wskazali natomiast na żadne okoliczności przemawiające za interesem publicznych uzasadniającym zastosowaniowe ulgi. Wskazali jedynie na oficjalne dane mówiące
o tym, że organ podatkowy udzielił znacznego wsparcia finansowego dla hotelu [...] zarządzanego przez spółkę miejską C.2. Sp. z o.o. w wysokości ponad [...] złotych podczas, gdy podatnicy uzyskali ulgi podatkowe w wysokości ok. 35 tys. zł.
SKO wyjaśniło, że nie jest organem kompetentnym do tego, aby oceniać politykę organu podatkowego w zakresie przyznawania podatnikom ulg podatkowych i z tego powodu SKO nie może wziąć pod uwagę zarzutów odnoszących się do oceny zasadności udzielania ulg innym podatnikom w innych postępowaniach.
Kolegium podało również, iż podatnicy wskazali, że J.S.2. jest osobą fizyczną i nie prowadzi działalności gospodarczej w ww. nieruchomości. Ocenili, że w świetle powołanego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w szczególności wyroków z dnia 12 grudnia 2017r. SK13/15 oraz z dnia 3 marca 2021 r. SK 39/19, decyzja organu podatkowego pierwszej instancji zawiera wadę prawną uznając J.S.2. za stronę postępowania.
Kolegium wyjaśniając powyższe podało natomiast, że zarzut jest całkowicie bezpodstawny, bowiem postępowanie nie dotyczy wymiaru podatku od nieruchomości, a tylko zastosowania ulgi w spłacie tego podatku. Wymiar podatku,
dokonywany jest osobną decyzją administracyjną i to w trakcie tego postępowania należy badać to, czy ktoś jest podatnikiem oraz, jaka stawka podatkowa powinna zostać zastosowana tak, aby wymiar podatku był prawidłowy.
Kolegium nie zgodziło się również z twierdzeniem, że J.S.2. nie jest stroną nin. postępowania, bowiem otrzymał on decyzję ustalającą zobowiązanie podatkowe w związku z czym jest podatnikiem podatku od nieruchomości wynikającego z tej decyzji. W konsekwencji może ubiegać się o zastosowanie względem niego ulgi w spłacie zaległości podatkowej odnoszącej się do tejże decyzji.
Końcowo Kolegium stwierdziło, iż organ pierwszej instancji zasadnie odmówił wnioskodawcom umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości. Przedstawione zaś przez stronę okoliczności albo nie kwalifikują się jako przesłanki do udzielenia pomocy, albo pomoc była już w związku z nimi udzielana, a ponadto brak jest dowodów pozwalających na poznanie pełnej sytuacji finansowej wnioskodawców ubiegających się o przyznanie pomocy ze środków publicznych.
3. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożyli; B.S. w imieniu własnym oraz w imieniu J.S.1., E.S. oraz J.S.2.
Wnosząc o jej uchylenie w całości lub stwierdzenie nieważności decyzji organów podatkowych obu instancji, bądź o orzeczenie co do meritum lub uchylenie decyzji w całości i przekazanie do ponownego rozpatrzenia, zarzucając wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że decyzja SKO w Gdańsku z dnia 18 września 2024 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, przed zakończeniem toczącego się jeszcze w sprawie postępowania wyjaśniającego.
Strona podała, że na podstawie art. 213 § 1 O.p. wniesiono o uzupełnienie decyzji Burmistrza Miasta z dnia 10 października 2022r. co do: rozstrzygnięcia, prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub co do skargi do sądu administracyjnego oraz sprostowania pouczenia w decyzji w ww. kwestiach. Organ podatkowy pierwszej instancji postanowieniami z dnia 15 lutego 2024 r. odmówił uzupełnienia rzeczonej decyzji, organ odwoławczy zaś – po wniesieniu na powyższe zażalenia - postanowieniami
z dnia 19 lipca 2024 r. nr: SKO Gd 1728/24, SKO Gd 1727/24, SKO Gd 1726/24, SKO Gd 1701/24, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia Burmistrza Miasta udzielając błędnego pouczenia, że postanowienie jest ostateczne
w administracyjnym toku instancji i nie służy na nie żaden środek zaskarżenia.
Strona zaskarżyła ww. postanowienia. Na powyższe SKO w Gdańsku postanowieniami z dnia 18 września 2024r. nr SKO Gd 4363/24, nr SKO Gd 4362/24, nr SKO Gd 4361/24, nr SKO Gd 4228/24 uzupełniło swoje poprzednie postanowienia wskazując, że służy na nie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gdańsku w terminie 30 dni od dnia doręczenia ww. postanowień.
Tymczasem ww. postanowienia, jak również skarżona decyzja zostały wydane w dniu 18 września 2024r. zaś w świetle prawa, organ odwoławczy powinien wstrzymać się z wydaniem skarżonej decyzji, do czasu rozpatrzenia skarg na te postanowienia.
Dalej strona skarżąca podała, iż w 2022 r. złożony został wniosek o umorzenie zaległości podatkowej ze względu na trudną sytuację ekonomiczną, wynikłą
z przyczyn niezależnych i niezawinionych od Skarżących. Miała na to wpływ pandemia wirusa SARS-CoV-2 oraz przymus państwa do zamknięcia hoteli, a potem ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, kryzys gospodarczy, wzrost kosztów prowadzenia działalności, a także działania wojenne na Ukrainie.
Zdaniem strony skarżącej, wprowadzenie przez państwo prawnych ograniczeń wobec podmiotów prowadzących działalność hotelarską w związku ze stanem zagrożenia wirusem SARS-CoV-2 stanowiło niewątpliwie jedną z uzasadnionych przesłanek zastosowania ulgi w zapłacie podatku. Skutkiem podejmowanych przez państwo działań, Skarżący za 2020 rok uzyskali dochód w wysokości ok. 23.000 zł, a rok 2021 zamknięty został stratą ok. -240.000 zł. Za okres 01.01-31.05.2022 r. strata powiększyła się o kolejne -105.845,21 zł. Kryzys gospodarczy, inflacja i znaczący koszt utrzymania spowodował spadek obrotów oraz płynności finansowej, a w konsekwencji zatory płatnicze. Jednocześnie sytuacja polityczna i wojna na Ukrainie sprawiły, że jako państwo przygraniczne i zagrożone rozszerzeniem konfliktu na terytorium, nie dawało możliwości poprawy kondycji finansowej.
Według organu pierwszej instancji, udzielił on Skarżącym ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej: w 2020r. - 9.263 zł przy rocznym podatku 37.040 zł, w 2021 r. - 20.374 zł przy rocznym podatku 40.750 zł, w 2022r. -10.342 zł przy rocznym podatku 41.370 zł – łącznie kwotę 39.979 zł przy wymiarze podatkowym 119.160 zł. Oznacza to, że Skarżący na przestrzeni lat 2020-2022 wpłacili do budżetu miasta z tytułu podatku od nieruchomości, mimo ulgi podatkowej, kwotę 83.836 zł, co stanowi ok. 70% kwoty podatków za ww. okres. Zatem wbrew twierdzeniu organu, w przypadku Skarżących nie zrezygnował w całości z dochodów wynikających z poboru podatku. Skarżący natomiast w znaczącej części podatek uregulowali. Ponadto, przez okres ponad 20-letniej działalności hotelarskiej, do budżetu Miasta, Strona z tytułu ww. podatku wpłaciła kwotę ok. 800.000 zł, nie wliczając przy tym działalności sponsorskiej na rzecz miasta i jego społeczności. Wnioskowana ulga stanowi zatem znikomy procent tego, co Miasto uzyskało od Strony. Dodatkowo, w celu wykazania rozbieżności pomiędzy praktyką, a oficjalnym stanowiskiem organu podatkowego Skarżący wskazali na firmę C.2. Sp. z o.o., która prowadzi działalność hotelarską (hotel [...]), a która otrzymała na przestrzeni ostatnich 7 lat bardzo duże wsparcie finansowe.
Ponadto, jak zwrócono uwagę, Strona w analogicznej sytuacji występowała
o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu I raty podatku od nieruchomości za 2022 rok stosując takie samo uzasadnienie stanu faktycznego, zaś organ podatkowy
w dniu 19 lutego 2024 r. wydał decyzję, w której uznał tę argumentację za zasadną
i umorzył ww. zaległość.
Z kolei, w kwestii niepełnego materiału dowodowego przedłożonego przez Skarżących Strona wypowiedziała się, że wskazana dokumentacja była organowi podatkowemu pierwszej instancji znana i znajdowała się w jego dyspozycji. Skarżący podobne wnioski o umorzenie podatku wraz z dokumentacją składali do organu podatkowego w 2020 r., 2021 r. oraz w 2022 r.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przedstawiła również, iż zarzuca organowi drugiej instancji błędną ocenę materiału dowodowego i pominięcie istotnych dla sprawy faktów, które skutkowały wadliwą oceną sytuacji finansowej wnioskodawcy i w efekcie wydaniem wadliwej decyzji podatkowej.
Strona skarżąca wskazała, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera wadę prawną, bowiem wydana została na osobę niebędącą Stroną a jednocześnie zwolnioną z podatku od nieruchomości z mocy prawa. Wskazał, iż J.S.2. jest osobą fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej w ww. nieruchomości, zatem z mocy prawa, jako współwłaściciel nieruchomości zabytkowej wpisanej do rejestru zabytków powinien być zwolniony z podatku od nieruchomości. Zgodnie zaś z obowiązującym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności wyrokiem z dnia 12 grudnia 2017r. SK13/15 oraz wyrokiem z dnia 3 marca 2021 r. SK 39/19, stosowanie podwyższonej stawki podatku od nieruchomości wobec osoby fizycznej będącej jedynie współposiadaczem takiej nieruchomości jest niezgodne z Konstytucją RP.
W świetle prawa, w ocenie strony, organ podatkowy wydał decyzję
z wadą prawną mogącą skutkować stwierdzeniem jej nieważności.
Organ odwoławczy jako instytucja kontrolna powinien natomiast przed wydaniem decyzji wnikliwie zbadać wszystkie aspekty analizowanej sprawy podatkowej. W skarżonej decyzji nie dokonał analizy stanu faktycznego oraz aspektów prawnych. Organ podatkowy nie przeprowadził również dogłębnej analizy materiału dowodowego, jak i aspektów prawnych o czym świadczy fakt, iż stanowisko organu pierwszej instancji uznano za prawidłowe w stosunku do J.S.2.
4. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
5. Postanowieniem wydanym w dniu 9 stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę J.S.1., E.S. oraz J.S.2. Z kolei, Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu wniesionego zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2025 r., postanowieniem z dnia 27 maja 2025 r. (sygn. akt III FZ 121/25) zażalenie oddalił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
6.1. Skarga jest niezasadna.
6.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy
z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c p.p.s.a.
Ponadto, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W myśl natomiast przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Badając rozpoznawaną sprawę w wyżej zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszeń prawa, skutkujących koniecznością wyeliminowania
z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji.
6.3. Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczy prawidłowości odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za II kwartał 2022 r. wraz z odsetkami.
Wniosek o umorzenie strona uzasadniała własną sytuacją ekonomiczną oraz prognozowanym pogorszeniem się tej sytuacji w miesiącach następnych, co według strony miało bezpośredni związek z sytuacją makroekonomiczną wywołaną zarówno ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej spowodowanej pandemią wirusa SARS – CoV – 2, zapaścią w gospodarce krajowej i zagranicznej skutkujące wysoką inflacją i kilkukrotnym wzrostem kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, jak również toczącymi się od kilku miesięcy działaniami wojennymi w Ukrainie.
Organy podatkowe natomiast stwierdziły, że po stronie wnioskodawców nie zachodzą przesłanki: ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego, przemawiające za umorzeniem w całości zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za II kwartał 2022 r. wraz z odsetkami za zwłokę.
6.4. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 67a § 1 pkt 3 oraz art. 67b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
Zgodnie z art. 67a § 1 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika,
z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Zgodnie natomiast z art. 67b § 1 O.p., organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a: 1) które nie stanowią pomocy publicznej; 2) które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych
w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis; 3) stanowiące pomoc publiczną, o której mowa
w literach od a) do m.
Z treści ww. przepisów wynika, że obowiązujące przepisy prawne umożliwiają organom podatkowym udzielenie ulgi w postaci umorzenia w całości lub części zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Podkreślić jednak należy, że zasadą określoną w przepisach prawa jest obowiązek płacenia podatków nałożonych ustawami podatkowymi. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą stanowić odstępstwo od tej reguły. Rozpatrując wniosek o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych organ podatkowy każdorazowo zobowiązany jest dokonać oceny towarzyszących danej sprawie okoliczności przez pryzmat "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego"
Natomiast z regulacji art. 67b § 1 O.p. wynika wprost, że adresatem pomocy w postaci ulgi podatkowej, może być także przedsiębiorca, po spełnieniu określonych warunków, a ulga może zostać mu przyznana w przypadkach uzasadnionych jego ważnym interesem lub interesem publicznym.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, według którego, z konstrukcji art. 67a § 1 O.p. można wnioskować, że nie jest możliwym udzielenie przedsiębiorcy wsparcia w ramach jednego z przeznaczeń wymienionych w art. 67b § 1 O.p. (tj. niestanowiącego pomocy publicznej, stanowiącego pomoc de minimis, bądź też stanowiącego pomoc publiczną udzielaną w określanych w art. art. 67b § 1 pkt 3 O.p. celach) bez uprzedniego stwierdzenia, że zasadnym jest udzielenie ulgi w spłacie w jednej z form wskazanych w art. 67a § 1 O.p.
Relacja pomiędzy art. 67a § 1 O.p. a art. 67b § 1 O.p. sprowadza się do konstrukcji, w której finansowe wsparcie wskazane w przepisie art. 67b § 1 O.p., będzie mogło być udzielone danemu przedsiębiorcy dopiero wtedy, gdy organ rozpatrujący wniosek o udzielenie ulgi oceni, że jej udzielenie w jednej z form określonych w art. 67a § 1 O.p. jest uzasadnione wystąpieniem chociażby jednej
z przesłanek zawartych w przepisie art. 67a § 1 O.p. (por. wyrok NSA z 20 czerwca 2024 r. III FSK 1148/22, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl – zwaną dalej "CBOSA").
W piśmiennictwie i orzecznictwie wskazuje się, że o istnieniu "ważnego interesu podatnika" powinny decydować kryteria zobiektywizowane. "Ważny interes podatnika" wystąpi najczęściej w sytuacjach nadzwyczajnych i niezależnych od podatnika, które uniemożliwiają uregulowanie zaległości (np. klęska żywiołowa, wypadek). Przy ocenie tej przesłanki możliwe jest również szersze ujęcie i analiza także zwykłej sytuacji ekonomicznej podatnika, wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków (np. kosztów leczenia). W wyroku z 8 kwietnia 2025 r. III FSK 144/25, CBOSA, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jednak, że trudna sytuacja finansowa nie jest wystarczającą podstawą umorzenia zaległości podatkowej. Instytucja umorzenia należności ma bowiem służyć wsparciu podmiotów, dla których zapłata należności publicznoprawnych prowadzi do zagrożenia ich bytu. Instytucja ta nie służy natomiast temu, by podmioty mogły uchronić swój majątek przed jego uszczupleniem czy też do zlikwidowania negatywnych finansowo skutków podjętych przez podatnika decyzji gospodarczych.
Z kolei przez "interes publiczny" rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Wszelkie ulgi podatkowe są wyjątkiem i istotnym odstępstwem od zasady powszechności i równości opodatkowania. W związku z takim charakterem ulg podatkowych oraz faktem, że udzielanie ulg w spłacie podatków traktowane jest co do zasady jako jedna z form pomocy udzielanej przez państwo, pomoc taka dopuszczalna jest w ściśle określonych w przepisach prawa sytuacjach.
Stwierdzenie zatem przez organ braku przesłanek "ważnego interesu podatnika" lub "interesu społecznego" w zastosowaniu ulgi podatkowej powoduje, że nie będzie on dysponował wyborem rozstrzygnięcia, a decyzja (w tym przypadku odmowna) będzie miała charakter związany. Zawarty z kolei w omawianym przepisie zwrot "może" wskazuje na zastosowanie konstrukcji uznania administracyjnego. Wyraża się ono nie w swobodzie oceny istnienia w stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru, ale w możliwości wyboru jednego z dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięcia sprawy, w tym wydania rozstrzygnięcia negatywnego dla podatnika nawet w sytuacji zaistnienia którejkolwiek z ww. przesłanek.
W związku z tym, sądowa kontrola decyzji uznaniowej obejmuje głównie postępowanie poprzedzające jej wydanie - poprawność postępowania dowodowego
i wyciągniętych zeń wniosków co do tego, czy dany stan faktyczny wypełnia użyte
w art. 67a § 1 O.p. pojęcia niedookreślone ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, a nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania określonego wyboru. Kontrola sądowa nie powinna więc odnosić się do kryteriów celowościowych czy słusznościowych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia: 2 marca 2016 r. II FSK 2474/15, 3 sierpnia 2016 r. II FSK 3507/14 oraz 14 października 2016 r. II FSK 2427/14 ( dostępne w CBOSA) wskazał jednak, że istnieją pewne granice uznania administracyjnego, w obrębie których może poruszać się organ podatkowy, podejmując decyzję w następstwie wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, o których mowa w art. 67a § 1 O.p. Przekroczenie tych granic ma zaś miejsce między innymi wówczas, gdy wybór alternatywy decyzyjnej dokonany został z rażącym naruszeniem zasady sprawiedliwości i słuszności, wskutek uwzględnienia kryteriów oczywiście nieistotnych lub nieracjonalnych, względnie na podstawie przesłanek, które są nieprawdziwe.
6.5. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu Strony skarżącej, w którym twierdzi, że zaskarżona decyzja wydana została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku z rażącym naruszeniem prawa, gdyż jej wydanie nastąpiło jeszcze przed zakończeniem toczącego się w sprawie postępowania wyjaśniającego.
Skarżący podał, że wnioskodawcy, na podstawie art. 213 § 1 O.p. wnieśli o uzupełnienie decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia 10 października 2022 r. co do: rozstrzygnięcia, prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub co do skargi do sądu administracyjnego oraz sprostowania pouczenia w decyzji w ww. kwestiach. Organ podatkowy pierwszej instancji postanowieniami z dnia 15 lutego 2024 r. odmówił uzupełnienia rzeczonej decyzji, zaś organ odwoławczy – po wniesieniu zażalenia na powyższe - postanowieniami z dnia 19 lipca 2024 r. nr: SKO Gd 1728/24, SKO Gd 1727/24, SKO Gd 1726/24, SKO Gd 1701/24 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia Burmistrza Miasta, udzielając przy tym błędnego pouczenia, że postanowienie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji i nie służy na nie żaden środek zaskarżenia.
Po zaskarżeniu ww. postanowienia, SKO w Gdańsku postanowieniami z dnia 18 września 2024r. nr SKO Gd 4363/24, nr SKO Gd 4362/24, nr SKO Gd 4361/24, nr SKO Gd 4228/24 uzupełniło swoje poprzednie postanowienia wskazując, że służy na nie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w terminie 30 dni od dnia doręczenia ww. postanowień.
Skarżący skonstatował, iż ww. postanowienia, jak i skarżona decyzja wydane zostały w dniu 18 września 2024 r. zaś w świetle prawa, organ odwoławczy powinien wstrzymać się z wydaniem skarżonej decyzji do czasu rozpatrzenia skarg na te postanowienia.
W tym miejscu stwierdzić należy, iż stanowisko Skarżącego na tle podanych wyżej okoliczności nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem rozstrzygnięcia organów obu instancji w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji organu z dnia 10 grudnia 2022 r. w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowej zostały wydane przed datą wydania zaskarżonej decyzji SKO z dnia 18 września 2024 r., natomiast brak jest podstaw prawnych do twierdzenia, że organ był zobowiązany wstrzymać się z wydaniem decyzji do czasu rozpoznania skarg na postanowienia SKO z dnia 18 września 2025 r., którymi to organ odwoławczy uzupełnił swoje wcześniejsze postanowienia w sprawie odmowy uzupełnienia decyzji, o pouczenia o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
W związku z tym, podniesiony w skardze zarzut wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa jest bezzasadny.
6.6. Za bezpodstawny należało również uznać zarzut strony skarżącej, w którym podniosła, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z wadą prawną mogącą skutkować stwierdzeniem jej nieważności na skutek uznania, że J.S.2. jest stroną postępowania pomimo, że jest osobą fizyczną i nie prowadzi działalności gospodarczej, tak jak pozostali wnioskodawcy, a ponadto, że jako posiadacz nieruchomości, w której działalność taka jest prowadzona - wpisanej do rejestru zabytków - jest zobowiązany od płacenia tego podatku, mimo, iż jest z niego zwolniony na mocy art. 7 ust. pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, iż postępowanie w rozpatrywanej sprawie nie dotyczy wymiaru podatku od nieruchomości, jak również w tym postępowaniu organ podatkowy nie ocenia, czy stronie przysługuje prawo do zwolnienia z podatku od nieruchomości, bowiem ustalenie wysokości podatku ma miejsce w odrębnej decyzji, a jej prawidłowość może być oceniana w odrębnym postępowaniu.
Tym samym, postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej nie może prowadzić do weryfikacji prawidłowości wcześniej wydanej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. Postępowanie to zmierza bowiem tylko i wyłącznie do zbadania istnienia przesłanek udzielenia wnioskowanej ulgi podatkowej w związku z istniejąca zaległością podatkową. Stąd prezentowana argumentacja w skardze, dotycząca uprawnienia do zwolnienia podatkowego, wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku od nieruchomości nie mogła być oceniana w niniejszym postępowaniu.
Jak wynika z akt sprawy Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia 14 stycznia 2022 r. ustalił wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2022 r., decyzja ta została wydana na; J.S.1., B.S., E.S. oraz J.S.2.
Natomiast wniosek z dnia 3 sierpnia 2022 r. o umorzenie zaległości podatkowej został złożony przez Skarżącego, działającego w imieniu własnym oraz wskazanych podatników m. in. także w imieniu J.S.2. Pismem z dnia 30 sierpnia 2022 r. podpisanym przez J.S.2. wniosek ten został uzupełniony m.in. o pełnomocnictwo udzielone B.S. do reprezentowania wskazanych osób w sprawie wniosku o umorzenie podatku od nieruchomości, dotyczącego budynku położonego w [...], przy ul. [...]. W związku z powyższym, nieuprawnione jest twierdzenie zawarte w skardze, że J.S.2. nie jest stroną postępowania, skoro postępowanie zostało wszczęte m.in. na wniosek J.S.2 reprezentowanego przez Skarżącego, a zaległość podatkowa, o której umorzenie wniosły strony jest również zaległością J.S.2.
Natomiast odnosząc się do zarzutu skargi, że J.S.2. nie jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą w związku z czym, wobec niego nie mogło być prowadzone postępowanie o zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, o którą mogą ubiegać się przedsiębiorcy na podstawie art. 67b O.p. – w ramach pomocy de minimis, należy przede wszystkim wskazać, że podstawą prawną wydanej decyzji były zarówno art. 67a § 1 pkt 3 i § 2 jak i art. 67b § 1 pkt 2 O.p., a odmowę przyznania wnioskowanej ulgi dokonano w oparciu o stwierdzenie braku istnienia przesłanek wynikających z art. 67a § 1 O.p. tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego wobec wszystkich wnioskodawców.
Zwrócić należy uwagę na relację jaka zachodzi pomiędzy art. 67a § 1 O.p., a dyspozycją art. 67b § 1 O.p. Jak wynika bowiem z treści art. 67a § 1 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może przyznać jedna z ulg wymienionych w tym przepisie. W sytuacji prowadzenia postępowania z wniosku o przyznanie ulgi przez podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że prawidłowa wykładnia wskazanych wyżej przepisów powinna prowadzić do wniosku, że organ podatkowy oceniając ten wniosek w pierwszej kolejności winien dokonać analizy przesłanek ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego, wynikających z art. 67a § 1 O.p, a dopiero po ustaleniu, że zaistniała choć jedna z powyższych przesłanek, powinien przejść do kwestii udzielenia ulg przedsiębiorcom wynikających z art. 67b § 1 O.p. Powyższe oznacza, że dopiero przy stwierdzeniu zaistnienia którejś z przesłanek ulgi tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego organ dopiero wówczas może przejść do dalszego etapu, tj. oceny spełnienia przesłanek określonych w przepisie art. 67b O.p. (por. wyroki NSA: z 23 stycznia 2014 r., II FSK 532/12; z 10 marca 2016 r., II FSK 76/14; publik. CBOSA).
W konsekwencji oceny, że w danej sprawie nie zaszła choćby jedna z dwóch wskazanych przesłanek przyznania ulgi, o której mowa wyżej powoduje, że organ powinien odmówić umorzenia zaległości (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie), bez dokonywania oceny spełnienia przesłanek z art. 67b Ordynacji podatkowej.
Natomiast w zakresie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej złożonego przez podatnika nieprowadzącego działalności gospodarczej organ podatkowy może przyznać wnioskowaną ulgę jedynie w oparciu o 67a § 1 O.p. w przypadku stwierdzenia istnienia jednej z przesłanek przewidzianych w tym przepisie tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.
Zatem, dokonanie oceny w niniejszej sprawie powyższych przesłanek przez organy podatkowe i wydanie jednej decyzji, względem wszystkich wnioskodawców zarówno prowadzących działalność gospodarczą jak i osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej w ramach jednego postępowania, prowadzonego na wniosek złożony przez wszystkich podatników (współwłaścicieli nieruchomości) podatku od nieruchomości objętych tym wnioskiem, nie miało wpływu na wynik niniejszej sprawy i ocenę prawidłowości wydanej decyzji. Bowiem organy podatkowe dokonując oceny istnienia przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, na tle dokonanych ustaleń i zebranego materiału dowodowego, stwierdziły, że brak jest spełnienia tych przesłanek, zarówno przez Skarżącego jak i pozostałych wnioskodawców, co oznaczało odmowę przyznania ulgi, w oparciu o treść art. 67 § 1 pkt 3 O.p., już bez dokonywania dalszej oceny spełnienia pozostałych warunków z art. 67b O.p. dotyczących tych wnioskodawców, którzy prowadzą działalność gospodarczą.
W związku z tym zarzut podniesiony w powyższej materii nie zasługuje na uwzględnienie.
6.7. Zdaniem Sądu, w przeprowadzonym z kolei postępowaniu organy odniosły się co do istoty sprawy, a na tle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego dokonały właściwej oceny przesłanek: ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego, w odniesieniu do wnioskowanej ulgi - umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za II kwartał 2022 r.
Organy zbadały sytuację majątkową wnioskodawców w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, w skład którego wchodziło m. in. oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawców, wyciągi z księgi przychodów i rozchodów za 2020 r. – 2021 r. oraz styczeń i luty 2022 r., zeznania podatkowe złożone przez wnioskodawców - PIT-36 za 2021 r., rozliczenia księgi przychodów i rozchodów za okresy: 03/2022 r. - 05/2022 r.,
W odniesieniu do prowadzonej przez podatników działalności pod nazwą A. s.c. organy ustaliły, że od dłuższego czasu spółka odnotowuje spadek dochodów. Wskazano też, że spółka borykała się ze stratą nie tylko w miesiącach od stycznia do maja 2022 r., ale również w roku poprzedzającym, gdzie również odnotowano stratę. Z kolei, w roku 2020 spółka odnotowała dochód w wysokości 20.848,49 zł. Jako okoliczności wskazujące na trudności w zakresie płynności finansowej przywołano nie tylko rosnące straty, malejące obroty podmiotu i zmniejszenie przepływu środków finansowych spółki, ale i również ograniczenie działalności gospodarczej spowodowane pandemią wirusa Covid-19.
Organ podatkowy wyjaśnił też, że w ciągu trzech ostatnich lat czterokrotnie udzielił wnioskodawcom ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowej. Łącznie, w ciągu trzech lat wnioskodawcom umorzono zaległość podatkową w podatku od nieruchomości w kwocie 35.324 zł.
Odnosząc się do sytuacji nadzwyczajnych strona wskazała na odwołania rezerwacji, które miało miejsce w związku z prowadzeniem działań wojennych
w Ukrainie, przedkładając jedną wiadomość mailową o odwołaniu rezerwacji pobytu.
W ocenie Sądu, organ zasadnie stwierdził, że przedłożone dowody w toku postępowania, świadczą jedynie o incydentalnym charakterze powołanej okoliczności. Strona nie dostarczyła żadnych dowodów pozwalających na uznanie, że tego rodzaju zdarzenia były na tyle częste, że miały wpływ na prowadzoną działalność gospodarczą i uzyskiwane przychody. Organy podkreśliły natomiast, że problemy finansowe spółki miały miejsce jeszcze przed rozpoczęciem pełnoskalowej wojny, a strona nie wykazała, że przyczyną tych problemów mogły być działania wojenne w Ukrainie.
Organ analizował również sytuację wnioskodawców pod względem skutków pandemii Covid 19. Jak stwierdziło Kolegium, przyczyną sytuacji nadzwyczajnej mogła być pandemia, jednakże w zakresie tym istniała możliwość korzystania z szerokiego programu pomocy państwa dla przedsiębiorców, których dotknęły skutki pandemii.
Dokonując oceny zaistnienia przesłanek wnioskowanej ulgi, organy nie pominęły również sytuacji majątkowej każdego ze wnioskodawców, odpowiedzialnych solidarnie za uiszczenie podatku od nieruchomości. Opierając się o zebrany materiał dowodowy, organ pierwszej instancji ustalił, że każdy z czterech podatników posiada 25% udziałów w wprawie własności kamienicy, w której znajduje się hotel. Ze złożonych oświadczeń o stanie majątkowym wynika, że B.S. oraz E.S. są posiadaczami samochodów osobowych, pozostali zaś wnioskodawcy nie wyjawili innego majątku w złożonych oświadczeniach o stanie majątkowym. J.S.2. i J.S.1. zadeklarowali, że płacą opłaty eksploatacyjne takie jak m.in. czynsz, wodę itp.
Ponadto co istotne, organy zasadnie stwierdziły, iż wnioskodawcy nie zobrazowali w sposób kompleksowy własnej sytuacji finansowej i majątkowej. Jak wynika z ustaleń organów, co potwierdził na rozprawie pełnomocnik strony, Skarżący wraz z małżonką są współwłaścicielami nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], której nie wykazali w złożonym oświadczeniu.
Według informacji posiadanych przez organ podatkowy, popartych dokumentacją fotograficzną zawartą w aktach sprawy, w nieruchomości tej prowadzona jest działalność gospodarczą przez instytucje finansową tj. C.1., co potwierdza, że nieruchomość ta jest wynajmowana. Ustalono także, że Skarżący wraz z małżonką są również właścicielami lokalu mieszkalnego w [...] woj. mazowieckie o pow. 87 m2, o którym również nie zawarto informacji w oświadczeniach o stanie majątkowym. Ponadto forma przesłanych drogą elektroniczną zeznań podatkowych nie pozwalała na odczytanie danych w nich wskazanych, natomiast pomimo wezwania organu z dnia 31 sierpnia 2022 r. o dołączenie do akt sprawy czytelnych zeznań podatkowych i doręczenia wezwania Skarżącemu pozostało ono bez odpowiedzi.
W związku z powyższym zasadne jest twierdzenie, że w świetle powołanych okoliczności Skarżący jak i pozostali wnioskodawcy nie przedstawili swojej sytuacji finansowej i materialnej w taki sposób, który pozwoliłby dokonać rzetelnej oceny tej sytuacji pod kątem istnienia przesłanek wnioskowanej ulgi.
W związku z powyższym zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo oceniły, iż brak jest podstaw, by przyjąć, że po stronie zobowiązanych wystąpiła którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 67a § 1 O.p., która uzasadniałaby zastosowanie wobec wnioskodawców ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za II kwartał 2022 r.
Należy też podkreślić, że w sprawach prowadzonych w oparciu o art. 67a § 1 O.p. ciężar wykazania przesłanek wnioskowanej ulgi przesunięty został na podmiot ubiegający się o zastosowanie wobec niego ulgi, gdyż tylko on posiada w tym zakresie stosowną wiedzę i niezbędne dowody. Przedstawienie niepełnej dokumentacji, bądź nie ujawnienie pełnych danych majątkowych oznacza natomiast, że strona nie ujawniła organom wszystkich istotnych danych pozwalających dokonać prawidłowej oceny sytuacji materialnej, czy finansowej wnioskodawcy.
Natomiast Skarżący powołując się na okoliczności przedłożenia podobnej dokumentacji organowi podatkowemu przy wnioskach o ulgę za inne okresy rozliczeniowe pomija, że tylko analiza aktualnej, bieżącej sytuacji strony daje podstawy do wydania decyzji w przedmiocie umarzania zaległości podatkowych.
Wobec podanych wyżej okoliczności, nie sposób przyjąć, że w sprawie - wbrew temu na co wskazuje Skarżący - spełnione zostały przesłanki wymienione
w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. uprawniające do stosowania uznaniowego umorzenia zaległości podatkowych.
W ocenie Sądu, twierdzenia zawarte w skardze po pierwsze nie tworzą wyczerpującego, spójnego i wiarygodnego obrazu rzeczywistego położenia strony skarżącej, jej kondycji materialnej i finansowej. Po drugie - co równie istotne
- twierdzenia strony nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Dlatego wyłącznie subiektywne przekonania Skarżącego, pozbawione obiektywnej podstawy dowodowej, nie mogły prowadzić do umorzenia zaległości podatkowej.
W sytuacji natomiast, w której Strona nie wykazała istnienia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organ pierwszej instancji zasadnie odmówił umorzenia zaległości podatkowych objętych wnioskiem .
Odpowiadając natomiast na argumentację Skarżącego, że organ podatkowy Miasta [...] udzielił znacznego wsparcia finansowego innemu podmiotowi prowadzącemu działalność hotelową, Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Ustawodawca, wskazując z kolei o rozstrzyganiu przez sąd w granicach sprawy, użył tego pojęcia w rozumieniu sprawy, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność. Taki pogląd jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie. W wyroku NSA z dnia 20 lipca 2005 r., I FSK 68/05, LEX nr 172990, Sąd ten przyjął, że skoro sąd administracyjny nie jest związany granicami zaskarżenia, więc żadna część zaskarżonej decyzji nie może korzystać z domniemania prawidłowości. Granice orzekania wyznaczone są tylko i wyłącznie granicami sprawy rozpatrywanej przez sąd, czyli ogółem elementów stosunku administracyjnoprawnego będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji. Podobnie przyjął WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 29 maja 2009 r., III SA/Gl 1415/08, LEX nr 558707, i NSA w wyrokach: z dnia 17 grudnia 2014 r., II GSK 2027/13, LEX nr 1637128, i z dnia 2 kwietnia 2014 r., II OSK 1350/12, LEX nr 1575539. W wyrokach tych NSA stwierdził, że rozstrzyganie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (tak: komentarz T. Woś (red.) do art.134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, publ.: WK 2016).
W związku z powyższym przedmiotem niniejszego postępowania jest kontrola tylko i wyłącznie decyzji organu odwoławczego wydana w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za II kwartał 2022 r. Kontrolą Sądu nie może zatem zostać objęta inna decyzja dysponowania przez organ administracji środkami publicznymi w stosunku do innego podmiotu.
Podobnie należy także ocenić argumentację strony, w której podnosi, że w analogicznej sytuacji występowała o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu
I raty podatku od nieruchomości za 2022 r. i uzyskała decyzję pozytywną poprzez przyznanie wnioskowanej ulgi. Bowiem w sytuacji wydania stronie korzystnej decyzji ale w innym postępowaniu w zakresie przyznania ulgi, nie może powyższe stanowić o wadliwości zaskarżonej decyzji, której prawidłowość jest oceniana na tle zebranego materiału dowodowego i dokonanych ustaleń w niniejszej sprawie.
W związku z tym Sąd podziela stanowisko organów, w którym stwierdzono, iż okoliczności sprawy i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala przyjąć, aby po stronie wnioskodawców wystąpiła przesłanka: ważnego interesu podatnika, czy interesu publicznego, pozwalająca na umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości.
Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji zostały poczynione, w ocenie Sądu mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, a w szczególności zasady swobodnej oceny dowodów. Organ podatkowy w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, zasadnie stwierdził brak przesłanek określonych w art. 67a § 1 O.p., natomiast organ odwoławczy przeprowadził postępowanie prawidłowo stosując art. 220 § 2, art. 233 § 1 pkt 1 ww. ustawy.
Postępowanie prowadzone było zgodne z zasadą prawdy obiektywnej, zasadą pogłębiania zaufania obywateli oraz zasadą informowania stron, a kończąca je decyzja organu odwoławczego zawierała odpowiadające przepisom uzasadnienie faktyczne i prawne.
Mając zatem na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wbrew twierdzeniom Skarżącego odpowiadają prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
6.8. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło