II SA/Gd 1067/25
WyrokWSA w Gdańsku2026-02-25
Skład orzekający: Krzysztof Kaszubowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji organu odwoławczego uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania (art. 138 § 2 k.p.a.), może badać merytoryczną zasadność rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, w szczególności kwestię terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jest związany zakresem kontroli formalnej i ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji. Nie może badać merytorycznej zasadności rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji ani kwestii terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż takie rozstrzygnięcie wpłynęłoby na prawa stron, które nie biorą udziału w postępowaniu wywołanym sprzeciwem. Weryfikacja merytoryczna nastąpi w ewentualnej skardze na decyzję merytoryczną.Stan faktyczny
Spółka wniosła sprzeciw od decyzji Wojewody Pomorskiego, która uchyliła decyzję Starosty umarzającą postępowanie wznowieniowe w sprawie pozwolenia na budowę. Starosta umorzył postępowanie, uznając, że wniosek o wznowienie został złożony po terminie. Wojewoda uchylił tę decyzję, uznając, że termin został zachowany. Spółka w sprzeciwie zarzuciła Wojewodzie naruszenie przepisów postępowania i błędną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2026 r. sprawy ze sprzeciwu A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. G. od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 12 listopada 2025 r. nr WI-I.7840.3.45.2025.PK w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala sprzeciw.
W. Sp. z o.o. wniosła sprzeciw od decyzji Wojewody Pomorskiego w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego w sprawie zatwierdzenia pozwolenia na budowę.
Kwestionowane rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 7 lipca 2021 r. Starosta Starogardzki (dalej jako: "Starosta", "organ I instancji") zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. N. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego (oznaczonego literą "B") wraz z wewnętrzną instalacją gazu na działce nr [...], obręb ewidencyjny [...] w S. Następnie, decyzją z dnia 12 października 2022 r. Starosta przeniósł decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 7 lipca 2021 r. na rzecz W. Sp. z o.o. (dalej jako: "inwestor", "Spółka").
Pismem z dnia 22 marca 2023 r. A.A.-Z.Z. złożyli do Starosty wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ww. ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 7 lipca 2021 r., wskazując na przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.").
Postanowieniem z dnia 25 maja 2023 r. organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne zakończone wydaniem ostatecznej decyzji z dnia 7 lipca 2021 r., a następnie, decyzją z dnia 3 lipca 2023 r., organ odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 7 lipca 2021 r. W ocenie Starosty wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym przedmiotowego pozwolenia na budowę.
Rozpoznając odwołanie Wojewoda Pomorski (dalej jako: "organ odwoławczy", "Wojewoda") decyzją z dnia 24 listopada 2023 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Na skutek ponownego rozpoznania sprawy Starosta, decyzją z dnia 2 kwietnia 2024 r., powtórnie odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia 7 lipca 2021 r. o pozwoleniu na budowę. W ocenie organu działki wnioskodawców znajdują się poza obszarem odziaływania projektowanej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 418 ze zm.; dalej jako: "Prawo budowlane"), a tym samym ich właścicielom w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 tejże ustawy.
Po rozpoznaniu odwołania B.B.-W.W. Wojewoda, decyzją z dnia 20 sierpnia 2024 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Rozpatrując sprawę po raz kolejny Starosta, decyzją z dnia 21 października 2024 r., orzekając w części dotyczącej wniosku o wznowienie postępowania złożonego przez B.B.-W.W., odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia 7 lipca 2021 r., wyjaśniając w uzasadnieniu, że wskazanym osobom nie przysługuje przymiot strony.
Prowadząc postępowanie wznowieniowe wszczęte na wniosek B.B.-W.W. (dalej jako: "strony", "wnioskodawcy") organ I instancji stwierdził natomiast, że część realizowanych na działce inwestycyjnej robót budowlanych stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu bądź też zostały one zrealizowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, w związku z czym pismem z dnia 14 listopada 2024 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Starogardzie Gdańskim (dalej jako: "PINB") o wszczęcie procedury postępowania naprawczego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 Prawa budowlanego lub postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 tej ustawy w sprawie inwestycji realizowanej na działce nr [...]. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 14 listopada 2024 r., zawiesił postępowanie wznowieniowe do czasu rozpoznania przez PINB wniosku o wszczęcie procedury postępowania naprawczego lub legalizacyjnego.
Wojewoda, po rozpoznaniu zażalenia Spółki, postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2025 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie.
Postanowieniem z dnia 13 maja 2025 r. Starosta nałożył na inwestora obowiązek usunięcia stwierdzonych w projekcie zagospodarowania terenu oraz projekcie architektoniczno-budowlanym uchybień, które zostały wyszczególnione w 4 punktach. Braki należało usunąć do dnia 31 lipca 2025 r.
W dniu 15 maja 2025 r. do Starosty Starogardzkiego wpłynął wniosek Spółki o umorzenie postępowania wznowieniowego. W ocenie inwestora wnioskodawcy nie dochowali określonego w art. 148 k.p.a. miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Decyzją z dnia 10 lipca 2025 r. Starosta umorzył postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia 7 lipca 2021 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wnioskodawcy o decyzji o pozwoleniu na budowę nie dowiedzieli się, jak wskazali we wniosku o wznowienie postępowania, w dniu 15 marca 2023 r., lecz wiedzę na temat tego orzeczenia posiadali już w dniu 7 listopada 2022 r., na co jasno wskazuje treść skierowanego przez nich pisma do Prezydenta Miasta Starogard Gdański. W ocenie Starosty świadczy to o tym, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został do organu I instancji 143 dni od daty dowiedzenia się o decyzji o pozwoleniu na budowę, czyli po upływie jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a., co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania wznowieniowego.
Wojewoda Pomorski, po rozpoznaniu odwołania wnioskodawców, decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, że w przedmiotowej sprawie jako przesłankę wznowienia wskazano przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała w nim udziału. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (148 § 1 k.p.a.). Natomiast w przypadku wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. termin do złożenia postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.).
Ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, że o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 7 lipca 2021 r. strony dowiedziały się w dniu 15 marca 2023 r., kiedy rozstrzygnięcie to zostało im doręczone pocztą elektroniczną. Natomiast w ocenie inwestora wiedzę na temat przedmiotowego rozstrzygnięcia strony powzięły o wiele wcześniej, gdyż w związku z rozpoczęciem robót budowlanych na działce nr [..] w dniu 12 września 2022 r. ustawiono tablice zawierającą informację na temat decyzji. Zdaniem Wojewody okoliczność ta nie oznacza jednak, że strony już wówczas informację tę uzyskały. Wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych Wojewoda podniósł, że posadowienie na terenie budowy tablicy informacyjnej nie jest tożsame z dowiedzeniem się przez stronę o decyzji o pozwoleniu na budowę, wskazanej następnie we wniosku o wznowienie opartym na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Bieg terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. powinien być bowiem liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie od dnia, w którym miała taką możliwość. Powiązanie umieszczenia tablicy informacyjnej z normą wynikającą z przepisu art. 148 § 2 k.p.a. jest tylko takie, że skoro do strony musi dotrzeć wiadomość o wydaniu decyzji i udzielonym w nim pozwoleniu na budowę, to wykazanie faktu zaznajomienia się w określonym czasie z treścią tablicy może stanowić dowód na to, z jaką chwilą strona dowiedziała się o decyzji. Nie ma jednak podstaw do domniemania, że dzień umieszczenia tablicy informacyjnej jest dniem dowiedzenia się o decyzji w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. Termin, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., ulega otwarciu z dniem, w którym wnioskodawca tą wiedzę uzyskał, a nie mógł uzyskać.
Za niezasadne uznał także Wojewoda stanowisko Spółki, podzielone przez organ I instancji, że wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji w dniu 7 listopada 2022 r., ponieważ informacja na jej temat została zawarta w piśmie z tego dnia kierowanym do Prezydenta Miasta Starogard Gdański. Organ odwoławczy zauważył, że w piśmie tym zawarto jedynie zwrot "prosimy o kontrolę pozwolenia na budowę domów na studniach i drenażach oraz o zajęcie się przedmiotową sprawą w myśl ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne". Zdaniem Wojewody w piśmie z dnia 7 listopada 2022 r. brak jest kluczowych elementów, które pozwalałyby na stwierdzenie, że strony miały w istocie wiedzę na temat wydanego rozstrzygnięcia. Organ zauważył jednocześnie, że inwestycja na działce nr [...] realizowana jest na podstawie 4 odrębnych decyzji, o czym - jak jasno wynika z treści pisma z dnia 7 listopada 2022 r. - strony również nie wiedziały. Skoro, zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa sądowego, powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, a wystarczające jest aby strona wiedziała czego dana decyzja dotyczy, to tym samym brak informacji w piśmie wnioskodawców o tym, że dana decyzja dotyczy budowy tylko jednego, a nie czterech budynków jednorodzinnych wyraźnie wskazuje, że nie posiadali oni wiedzy na temat zakresu tego rozstrzygnięcia, a tym samym nie mogli dowiedzieć się w tym czasie o istnieniu decyzji z dnia 7 lipca 2021 r. Nie sposób zatem uznać, aby strony posiadały informacje, o przedmiotowym rozstrzygnięciu już w dniu 7 listopada 2022 r.
W związku z powyższym za niecelowe uznał Wojewoda wezwanie wnioskodawców do złożenia oświadczeń, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, na temat daty dowiedzenia się o decyzji z dnia 7 lipca 2021 r., ewentualnie do osobistego stawienia się w siedzibie organu celem przesłuchania na powyższą okoliczność w oparciu o art. 86 k.p.a.
Reasumując Wojewoda uznał, że Starosta błędnie uznał, że wniosek stron został złożony z przekroczeniem terminu wskazanego w art. 148 k.p.a., naruszając tym samym przepis art. 80 k.p.a.
Wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy w rozpatrywanej sprawie było niemożliwe z uwagi na wskazane naruszenie art. 148 k.p.a. i związane z tym faktem nieprzeprowadzenie przez organ I instancji postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Podjęcie takich działań przez Wojewodę naruszałoby określoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
W sprzeciwie od powyższej decyzji Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika zawodowego, zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, niewyczerpanie inicjatywy dowodowej przez organ i w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych, prowadzących do przyjęcia, że osoby składające podanie o wznowienie postępowania zachowały przewidziany w art. 148 k.p.a. termin na jego wniesienie, a w konsekwencji naruszenie 138 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy decyzja wydana przez Starostę nie narusza przepisów postępowania. W związku z powyższym wniosła o uchylenie decyzji objętej sprzeciwem i zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako: "P.p.s.a.") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone: organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1).
Stosownie do art. 64e P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.").
Z kolei w myśl art. 151a § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
Sprzeciw nie jest zatem środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji, ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego. Jest on kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma zatem charakter formalny i dotyczy wyłącznie tego, czy decyzja kasacyjna organu II instancji została oparta na przesłankach jej wydania określonych w art. 138 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3001/17, wyrok WSA w Gdańsku z 3 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 677/17; wyrok WSA w Poznaniu z 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 649/17). Sąd nie ma natomiast podstaw prawnych aby - kontrolując decyzję kasacyjną w tak ustalonym zakresie - odnosić się do zarzutów merytorycznych, dotyczących istoty sprawy, a zwłaszcza takich, które odnoszą się do praw i obowiązków innych stron postępowania administracyjnego, nie biorących udziału w postępowaniu sądowym wywołanym wniesieniem sprzeciwu. Nie może również zastąpić organu odwoławczego w dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji. Podkreślić bowiem należy, że art. 64e P.p.s.a. oraz art. 151a § 1 P.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, że określony w tych przepisach zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może obejmować oceny tej decyzji w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które - z uwagi na art. 64b § 3 P.p.s.a. - nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym (zob. wyrok NSA z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1319/18).
W przypadku wniesienia sprzeciwu możliwość badania i weryfikacji materialnoprawnych aspektów zaskarżonego rozstrzygnięcia została w zasadzie wyłączona. Tym samym, jako niedopuszczalna jawi się na tym etapie wypowiedź sądu co do rozumienia normy materialnej w odniesieniu do danego przypadku oraz - tym bardziej - co tego, czy dokonana przez organ odwoławczy fragmentaryczna (np. obejmująca określoną przesłankę) subsumpcja już ustalonego stanu faktycznego pod jej hipotezę jest prawidłowa, czy też nie. Taka wypowiedź niechybnie stałaby się przecież determinantą przyszłego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. A kreowania takiej determinanty w postępowaniu prowadzonym pod nieobecność wszystkich podmiotów, których interesu prawnego jego wynik dotyczy (art. 64b § 3 P.p.s.a.) i przy braku pełnej kontroli instancyjnej (art. 151a § 3 P.p.s.a.) - niepodobna pogodzić ani z podstawowymi zasadami porządku prawnego, ani z wymogami sprawiedliwości proceduralnej. W konsekwencji, upraszczając nieco, można powiedzieć, że obecnie kontrola decyzji kasacyjnej musi się sprowadzać do oceny, czy przy przyjętych przez organ odwoławczy założeniach materialnoprawnych przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. jawią się jako spełnione - natomiast to, czy owe założenia są trafne, pozostać musi kwestią otwartą. Weryfikacja tych założeń będzie mogła nastąpić dopiero w razie wniesienia skargi na decyzję merytoryczną (wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 czerwca 2018 r. II SA/Kr 472/18).
Powyższe oznacza, że kontrola Sądu sprawowana na skutek wniesionego sprzeciwu jest znacznie ograniczona w stosunku do kontroli legalności sprawowanej w postępowaniu wywołanym skargą na decyzję ostateczną. Instytucja sprzeciwu służy wyłącznie skontrolowaniu, czy decyzja kasatoryjna organu II instancji została oparta na podstawie określonej w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie zaś z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Przepis powyższy nie został przez Wojewodę Pomorskiego naruszony. W niniejszej sprawie organ I instancji umorzył postępowanie, uznał bowiem, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został z przekroczeniem miesięcznego terminu wynikającego z art. 148 §§ 1 i 2 k.p.a. Z przepisów tych wynika, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, przy czym termin ten w przypadku, gdy podanie o wznowienie postępowania składane jest z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Zasadnicza kwestia sporna dotyczy tego, w jakiej dacie wnioskodawcy, którzy wnieśli podanie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 7 lipca 2021 r., dowiedzieli się o decyzji. Wnioskodawcy z jednej strony wskazywali, że o wydaniu decyzji dowiedzieli się w dniu 15 marca 2023 r., kiedy otrzymali mailem kopię decyzji, w związku z czym podanie wniesione w dniu 22 marca 2023 r. wniesione zostało z zachowaniem terminu.
Z drugiej strony zaś strony Spółka podnosi, że wnioskodawcy o wydaniu decyzji wiedzieli najpóźniej w dniu 7 listopada 2022 r. (po ponad roku od rozpoczęcia budowy), o czym świadczy treść ich pisma skierowanego do Prezydenta Miasta Starogard Gdański "w sprawie zaburzenia stosunków wodnych związanego z realizacją inwestycji na działce nr [...], obr. [...], przy ul. C. w S.".
Organ I instancji podzielił stanowisko Spółki, Wojewoda Pomorski natomiast w kwestii tej odmiennie ocenił materiał dowodowy i podzielił stanowisko wnioskodawców.
Wbrew oczekiwaniu Spółki, w niniejszym postępowaniu Sąd rozstrzygnąć tej kwestii nie może, będąc związany granicami kontroli sprawowanej w ramach instytucji sprzeciwu. Rozstrzygnięcie to bowiem wpłynęłoby na prawa stron w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym pozwolenia na budowę, choć nie biorą oni udziału w postępowaniu wywołanym sprzeciwem (art. art. 64b § 3 P.p.s.a.). Osoby te nie są uczestnikami postępowania zainicjowanego sprzeciwem: nie doręcza się im wyroku wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu, nie mają prawa do jego zaskarżenia. Nie mają żadnej możliwości przedstawienia swojego stanowiska ani też obrony swoich racji.
W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że art. 64e oraz art. 151a § 1 P.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, iż określony w tych przepisach zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może obejmować oceny tej decyzji w zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na treść art. 64b § 3 P.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 5 września 2023 r., sygn. akt II OSK 1642/23 i wskazane tam wyroki NSA: z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1319/18, z 30 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1984/20, z 5 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3238/19, z 29 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2030/19, z 3 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3552/1, z 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2182/18). Nie oznacza to jednak również, aby kwestia terminowości wniesienia podania o wznowienie postępowania przez wnioskodawców została już w sposób wiążący przesądzona i że Spółka nie może już na dalszym etapie postępowania podnosić tego zarzutu. Przeciwnie, kwestia ta będzie mogła podlegać weryfikacji w postępowaniu głównym, w którym udział biorą wszystkie te zainteresowany podmioty. Będzie mogła być również podnoszona w ewentualnej skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego od ostatecznej decyzji Wojewody Pomorskiego rozstrzygającej sprawę. W takim postępowaniu sądowym udział biorą wszystkie strony postępowania przed organami administracji publicznej, inny, szerszy, jest w związku z tym zakres kontroli sprawowanej przez Sąd.
Podsumowując, Sąd na tym etapie postępowania nie może rozstrzygnąć zarysowanej na wstępie kwestii spornej, a musi ograniczyć się wyłącznie do oceny, czy przy przyjętych przez organ odwoławczy założeniach materialnoprawnych przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. zostały spełnione - natomiast to, czy owe założenia są trafne, pozostać musi kwestią otwartą. W tym świetle zaskarżona sprzeciwem decyzja Wojewody jest prawidłowa. Wobec stwierdzenia, że Starosta Starogardzki błędnie uznał wniosek o wznowienie postępowania za złożony z przekroczeniem określonego w art. 148 k.p.a. terminu, konieczne okazało się uchylenie decyzji tego organu umarzającej postępowanie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu przeprowadzenia postępowania w zakresie określonym w art. 149 § 2 k.p.a., a następnie wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 151 k.p.a. Wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy w rozpatrywanej sprawie było niemożliwe z uwagi na wskazane naruszenie art. 148 k.p.a. i związane z tym faktem nieprzeprowadzenie przez organ I instancji postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Podjęcie takich działań przez Wojewodę Pomorskiego naruszałoby określoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a., oddalił sprzeciw.
Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 64d § 1 P.p.s.a.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło