II SA/Gd 308/25

WyrokWSA w Gdańsku2025-07-02

Skład orzekający: Diana Trzcińska, Krzysztof Kaszubowski, Jakub Chojnacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany, określany jako 'domek holenderski' z dobudowanym tarasem, posadowiony na bloczkach betonowych i podłączony do instalacji, może być uznany za budynek w rozumieniu Prawa budowlanego, nawet jeśli posiada cechy pojazdu i był zgłaszany jako obiekt tymczasowy?
Ratio decidendi
Obiekt budowlany, nawet jeśli posiada cechy pojazdu i był pierwotnie zgłaszany jako tymczasowy, może zostać uznany za budynek w rozumieniu Prawa budowlanego, jeśli jest trwale związany z gruntem, posiada fundamenty (nawet punktowe w postaci bloczków betonowych), jest wydzielony z przestrzeni przegrodami budowlanymi, posiada dach, a także został rozbudowany o taras i podłączony do instalacji. W takiej sytuacji jego budowa wymaga pozwolenia na budowę, a brak takiego pozwolenia uzasadnia zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie PWINB w Gdańsku wstrzymujące roboty budowlane dotyczące posadowienia drewnianego budynku rekreacji indywidualnej (tzw. domek holenderski z tarasem) na działce nr [...]. Organ pierwszej instancji wstrzymał roboty i nałożył obowiązek przedłożenia m.in. decyzji o warunkach zabudowy. PWINB utrzymał postanowienie w mocy, uznając obiekt za budynek trwale związany z gruntem, mimo zgłoszeń dotyczących tymczasowych obiektów budowlanych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, twierdząc, że obiekt nie jest trwale związany z gruntem, posiada cechy pojazdu i powinien być traktowany jako tymczasowy obiekt budowlany.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł. D. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 4 marca 2025 r., nr WOP.7722.192.2023.MH w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę. Pan Ł. D. (Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (PWINB) z 4 marca 2025 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pucku (PINB) postanowieniem z 27 września 2023 r. wstrzymał roboty budowlane polegające na posadowieniu budynku o konstrukcji drewnianej trwale związanego z gruntem, parterowego o dachu dwuspadowym pokrytym blachą, o wymiarach 3,40 m x 8,20 m, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, oznaczonego literą A na mapie zasadniczej będącej załącznikiem do postanowienia. Jednocześnie nałożono na Skarżącego obowiązek przedłożenia do 31 stycznia 2024 r. m.in. ostatecznej decyzji Wójta Gminy Krokowa o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla powyższego obiektu budowlanego. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że przedmiotowy budynek, określony jako domek holenderski, Skarżący w 2017 r. posadowił bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym B., gmina K. Budynek posadowiony jest na metalowej ramie podpartej na bloczkach betonowych zagłębionych w gruncie stanowiących fundamenty punktowe. Przy budynku dobudowano zadaszony taras drewniany – wiatę konstrukcyjnie oraz funkcjonalnie z nim połączoną, stanowiącą zadaszenie wejścia do budynku, o wymiarach 3,20 m x 8,10 m - pokrytą deską tarasową, posadowioną na fundamentach punktowych - betonowych bloczkach zagłębionych w gruncie. Budynek posiada podłączenie do instalacji elektroenergetycznej zasilanej z sieci oraz kanalizacji sanitarnej, a powierzchnia zabudowy całości obiektu wynosi 53,8 m2. PWINB rozpoznając zażalenie Skarżącego, postanowieniem z 4 marca 2025 r. uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w zakresie terminu wyznaczonego na przedłożenie dokumentów, wyznaczając nowy termin do 29 sierpnia 2025 r., natomiast w pozostałym zakresie postanowienie to utrzymał w mocy. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji, że przedmiotowy budynek wzniesiony jest na fundamencie i jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych - posiada ściany o konstrukcji drewnianej obłożone sidingiem oraz dach dwuspadowy pokryty blachą - a zatem na fundament ten przenoszony jest ciężar konstrukcji, tj. poszycia ścian i dachu. Budynek składa się z bryły głównej budynku, tj. domku holenderskiego oraz z przylegającego do niego bezpośrednio zadaszonego tarasu, na który wychodzi się z tego budynku - zatem stanowi on z budynkiem całość powiązaną konstrukcyjnie oraz całość funkcjonalno–użytkową, a powierzchnia zabudowy całości obiektu, tj. domku holenderskiego wraz z połączonym z nim konstrukcyjnie zadaszonym tarasem wynosi 53,8 m2. Odnosząc się do poruszanej w zażaleniu kwestii dokonania zgłoszenia budowy przedmiotowego budynku stwierdzono, że 6 lipca 2017 r. Skarżący zgłosił do Starostwa Powiatowego w Pucku budowę na działce nr [...] w B. tymczasowego obiektu budowlanego niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie nie dalszym niż 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy. W protokole z 5 lutego 2018 r. przedstawiciel Starostwa potwierdził dokonanie rozbiórki obiektu tymczasowego w dniu 20 stycznia 2018 r. Na załączonym do zgłoszenia szkicu figuruje obiekt na kołach o wymiarach 8,10 m x 3,00 m i wysokości 2,20 m. Następnie Skarżący powtarzał procedurę zgłoszenia tymczasowego obiektu budowlanego o tych samych wymiarach na działce nr [...] w B., odpowiednio w dniu 2 lutego 2018 r. (co do którego oświadczeniem z 22 sierpnia 2018r. poinformował o rozbiórce), w dniu 22 sierpnia 2018 r. (co do którego oświadczeniem z 15 lutego 2019 r. poinformował o rozbiórce), w dniu 15 lutego 2019r. (co do którego oświadczeniem z 5 sierpnia 2019 r. poinformował o rozbiórce). Protokołem z 13 sierpnia 2019 r. przedstawiciel Starostwa potwierdził dokonanie rozbiórki obiektu tymczasowego. Skarżący w dniu w dniu 5 sierpnia 2019 r dokonał kolejnego zgłoszenia obiektu na kołach o wymiarach 8,10 m x 3,00 m i wysokości 2,20 m, przy czym na formularzu zgłoszenia zakreślił termin rozbiórki tego obiektu nie później niż do 20 lutego 2020 r. PWINB wyjaśnił następnie, że decyzją z 17 grudnia 2019 r. Starosta Pucki zatwierdził projekt budowlany i udzielił Skarżącemu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego jako I etapu inwestycji w ramach budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego na działkach nr [...] i [...] w B., gmina K. Z przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 24 sierpnia 2020 r. oględzin wynika, że na działce nr [...] wykonane jest wytyczenie budynku mieszkalnego, a na działce nr [...] znajduje się obiekt budowlany użytkowany jako zaplecze budowy obu budynków wymienionych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Ustalenia te znajdują odzwierciedlenie w protokole z 18 listopada 2020 r., w którym PINB stwierdził, że na terenie działki nr [...] znajduje się obiekt budowlany należący do Skarżącego, który zgodnie z jego oświadczeniem oraz z dokumentacją fotograficzną pełni funkcję zaplecza budowlanego budowy realizowanej na podstawie pozwolenia z 17 grudnia 2019 r. i po zrealizowaniu wszystkich prac budowlanych zostanie usunięty. Wymiary obiektu budowlanego: 3,40 m x 8,10 m zadaszony taras przy obiekcie posiada wymiary 3,20 m x 8,10 m. Z dołączonej do projektu budowlanego mapy do celów projektowych wynika, że I etap inwestycji zrealizowany ma być na terenie działki nr [...], natomiast objęty postępowaniem obiekt budowlany znajduje się na terenie działki sąsiedniej, oznaczonej numerem [...]. W konsekwencji w ocenie organu odwoławczego przedmiotowy budynek nie jest jednym z obiektów objętych zgłoszeniami jako deklarowane przez inwestora w latach 2017 - 2019 r. obiekty tymczasowe, gdyż szkice dołączone do zgłoszeń przedstawiają obiekt na kołach o wymiarach 8,10 m x 3,00 m i wysokości 2,20 m oraz przyczepę mieszkalną o dł. 8 m, szer. 3 m i wys. 2 m, a inwestor składał oświadczenia o ich rozbiórce. Zatem przedmiotowy obiekt nawet jeżeli był zlokalizowany na działce nr [...] w 2017 r., to został posadowiony na podstawie kolejnego zgłoszenia, z 5 sierpnia 2019 r., w którym termin rozbiórki został wskazany do 20 lutego 2020 r. Zatem działania PINB w trybie nadzoru budowlanego zostały podjęte dopiero po upływie zadeklarowanego w zgłoszeniu terminu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego. Organ odwoławczy podkreślił, że objęty postępowaniem budynek - domek holenderski z tarasem, nie jest obiektem objętym powyższym zgłoszeniem. O ile bowiem podane w ostatnim zgłoszeniu z 5 sierpnia 2019 r. wymiary domku holenderskiego w rzucie (8 m x 3 m) różnią się nieznacznie w stosunku do tych ustalonych przez PINB (8,20 m x 3,40 m), to podkreślenia wymaga fakt, że do domku holenderskiego został dobudowany taras (o wym. 8,10 m x 3,20 m, konstrukcyjnie z domkiem holenderskim związany), o którym nie było mowy w zgłoszeniu. W tej sytuacji właściwy w sprawie jest PINB a nie, wbrew twierdzeniu strony zawartym w zażaleniu, Starosta Pucki. Według PWINB nawet gdyby przyjąć, że przedmiotowy budynek został wybudowany w 2017 r., a czego organ odwoławczy nie uznał za prawdopodobne, gdyż lokalizacja przedmiotowego obiektu jako budynku z tarasem zasadniczo odpowiada lokalizacji obiektów, których dotyczyły zgłoszenia z lat 2017-2019, a które to obiekty, według oświadczeń inwestora skierowanych do Starosty i według ustaleń przedstawiciela Starostwa, zostały kolejno rozebrane, to jego budowa wymagała pozwolenia na budowę, gdyż powierzchnia zabudowy całości obiektu wynosi 53,8 m2. Organ odwoławczy stwierdził również, że uzyskanie przez inwestora w dniu 17 grudnia 2019 r. pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i gospodarczego na działce nr [...] i [...] w B. nie ma wpływu na prowadzone postępowanie w trybie przepisów art. 48 Prawa budowanego w stosunku do przedmiotowego domku holenderskiego. Inwestor uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszalnego (I etap), natomiast w projekcie jako kolejny etap budowy znajduje się budynek gospodarczy. Mając na uwadze to, że przedmiotowy domek holenderski już znajduje się na działce, nie można utożsamiać go z planowanym zamiarem inwestycyjnym. Nie można zaakceptować poglądu, że obiekt na terenie działki nr [...] posadowiony został po dokonaniu zgłoszenia i może zostać zakwalifikowany jako obiekt na czas budowy budynku mieszkalnego czy też budowy budynku gospodarczego. Zgłoszenie zostało dokonane w dniu 5 sierpnia 2019 r., natomiast pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego inwestor uzyskał w dniu 17 grudnia 2019 r. Zatem w chwili budowy przedmiotowego budynku na podstawie zgłoszenia z sierpnia 2019 r. jeszcze nie rozpoczął się proces inwestycyjny w związku z realizacją budynku mieszkalnego na podstawie pozwolenia na budowę. Tym bardziej fakt wykonania tarasu i podłączenia domku holenderskiego do sieci elektroenergetycznej i sanitarnej przeczy twierdzeniu, że jest to obiekt zrealizowany na czas budowy. Skarżący w skardze na postanowienie PWINB z 4 marca 2025 r. zarzucił naruszenie: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak ustalenia okoliczności przemawiających za tym, że: przyczepa znajdująca się na terenie działki nr [...] (domek holenderski wraz z drewnianym tarasem) nie jest trwale związana z gruntem, nie posiada fundamentów i nie jest wydzielona za pomocą przegród budowlanych, w związku z czym nie spełnia przesłanek uznania go za budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane; z łatwością możliwe jest odłączenie obiektu od instalacji elektroenergetycznej zasilanej z sieci oraz kanalizacji sanitarnej; obiekt zawiera w sobie charakterystyczne elementy pojazdu takie jak dyszel holowniczy, tablica rejestracyjna, dowód rejestracyjny oraz koła, które umożliwiają przemieszczanie się przyczepy po drogach; art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez wybiórcze rozpatrzenie całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i w konsekwencji błędne ustalenie, iż przyczepa (domek holenderski) znajdujący się na działce nr [...] jest trwale związana z gruntem i posiada fundamenty pomimo, iż całokształt zebranego materiału dowodowego pozwalał na ustalenie, że przyczepa nie jest trwale związana z gruntem i nie posiada fundamentów, a także, że stanowi pojazd, posiadający tablice rejestracyjne oraz dowód rejestracyjny; art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, w której zachodziły przesłanki uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji i wydania orzeczenia merytorycznego - uchylenia go w całości i umorzenia postępowania w sprawie - lub uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia; art. 3 pkt 2 Prawo budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że należąca do Skarżącego przyczepa jest budynkiem w rozumieniu tego przepisu; art. 2 pkt 50 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez jego niezastosowanie; art. 29 ust. 2 pkt 21 Prawa budowlanego poprzez jego błędne niezastosowanie, podczas gdy w sprawie zachodziły przesłanki umożliwiające zakwalifikowanie przyczepy wraz z drewnianym tarasem jako obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, barakowozu używanego przy wykonywaniu robót budowlanych, których posadowienie nie wymaga ani zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę; art. 48 ust. 1 - 3 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w zakresie wstrzymania robót budowlanych przy posadowieniu budynku - domku holenderskiego oraz nakazanie Skarżącemu przedłożenia wskazanych w pkt 2 lit. a - c dokumentów w sytuacji, gdy przyczepa (domek holenderski) nie stanowi budynku w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego oraz brak jest podstaw do uzyskania przez Skarżącego pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia robót budowlanych dla przedmiotowej przyczepy; art. 3 pkt 5 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w niniejszej sprawie domek holenderski wraz z tarasem powinien zostać uznany za tymczasowy obiekt budowalny, który nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż zostały ku temu spełnione ustawowe przesłanki, w szczególności obiekt nie jest trwale połączony z gruntem, a do tej pory organy budowlane nie wnosiły sprzeciwów do zgłoszeń dokonywanych przez skarżącego w zakresie posadowienia tymczasowego obiektu budowlanego na działce nr [...]. 1. Skarżący domagał się: uchylenia zaskarżonego postanowienia; uchylenia postanowienia PINB z 27 września 2023 r. w całości i umorzenia postępowania administracyjnego; przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, tj. z dokumentacji fotograficznej, na okoliczność braku trwałego związania przyczepy i drewnianego tarasu z gruntem, odrębności oraz możliwości rozłączenia przyczepy z drewnianym tarasem, możliwości łatwego i natychmiastowego odłączenia obiektu od instalacji elektroenergetycznej zasilanej z sieci oraz kanalizacji sanitarnej, obecności charakterystycznych elementów pojazdu, takich jak: dyszel holowniczy, tablica rejestracyjna oraz koła, a także ogólnej mobilności i technicznej możliwości przemieszczania domku w inne miejsce bez potrzeby przeprowadzania robót budowlanych. W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, potwierdzając dotychczasowe stanowisko w sprawie. Skarżący w piśmie z 9 czerwca 2025 r., odnosząc się do stanowiska PWINB zakwestionował prawidłowość ustalenia trwałego połączenia obiektu z gruntem, a także ponownie podniósł, że w sprawie mamy do czynienia z przyczepą a nie obiektem budowlanym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186. – dalej "p.b."), który co do zasady obliguje organ nadzoru budowlanego do nakazania w drodze decyzji, rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (ust. 1 art. 48 p.b.) W sytuacji jednakże, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 48 ust. 2 p.b.). W postanowieniu ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi; 3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. treść art. 48 ust. 2 p.b.). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, stosuje się przepis ust. 1, natomiast przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 4 i 5 p.b.). Co do zasady, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 (art. 28 ust. 1 p.b.). Przez roboty budowlane rozumie się budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 p.b.). Obiektem budowlanym jest budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych (art. 3 pkt 1 p.b.). Z kolei budynkiem jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 2 p.b.), natomiast przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe (art. 3 pkt 5 p.b.). W rozpoznawanej sprawie spór pomiędzy Skarżącym a organami administracji publicznej ogniskuje się wokół tego, czy mamy do czynienia z obiektem budowlanym do którego zastosowanie mają przepisy p.b., a jeśli tak, to czy jest on trwale związany gruntem i stanowi budynek. W świetle wskazanych powyżej regulacji p.b., stanu faktycznego sprawy oraz utrwalonego orzecznictwa rację w tym w względzie należało przyznać PWINB. Po pierwsze zauważyć należy, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym kwestie związane z kwalifikowaniem obiektów łączących cechy obiektu budowlanego i pojazdu nie są zagadnieniem nowym, stanowiąc przedmiot wielu wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny miał m. in. okazję wypowiadać się odnośnie do kwalifikacji, jaka powinna być nadawana ustawieniu wagonu kolejowego (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2008 r., II OSK 1291/07), barakowozów (por. wyrok NSA z 13 września 2012 r., II OSK 903/11; wyrok NSA z 7 lutego 2008 r., II OSK 1935/06), przyczep specjalistycznych (gastronomicznych) (por. wyrok NSA z 11 października 2017 r., II OSK 2517/16; wyrok NSA z 4 grudnia 2012 r., II OSK 1389/11), czy też "domków holenderskich" (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2021 r., II OSK 2131/18; wyrok NSA z 13 września 2019 r., II OSK 2581/17; wyrok NSA z 10 września 2019 r., II OSK 1941/17; wyrok NSA z 6 września 2017 r., II OSK 3087/15; wyrok NSA z 28 października 2015 r., II OSK 426/14). Przyjęcie, że powinno się tego rodzaju obiekty, co do zasady, traktować jako tymczasowe obiekty budowlane (jak chce tego Skarżący) nie przesądza, że konkretne właściwości określonego obiektu upoważniają do kwalifikowania ustawienia obiektu stanowiącego przyczepę jako budowy budynku, jeżeli obiekt ten spełnia warunki określone w art. 3 pkt 2 p.b. (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2023 r., II OSK 1477/20; wyrok NSA z 15 grudnia 2022 r., II OSK 2160/21; wyrok NSA z 24 września 2019 r., II OSK 2447/18). Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Zdaniem Sądu – wbrew stanowisku Skarżącego, sporny obiekt nie jest pojazdem w rozumieniu art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1251), nie porusza się w ruchu drogowym, lecz jest umieszczony na metalowej ramie podpartej na bloczkach betonowych zagłębionych w gruncie, pełniących funkcję fundamentów punktowych. Obiekt ten posiada taras oraz podłączenie do sieci elektroenergetycznej i sanitarnej. Jak trafnie podnosi się w orzecznictwie, posadowienie obiektu budowlanego na bloczkach betonowych przy ustawieniu tzw. domku holenderskiego na gruncie, może być traktowane jako posadowienie obiektu na fundamentach punktowych, co uzasadnia, by powyższe działanie Skarżącego kwalifikować jako wykonanie budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b. (por. wyrok NSA z 16 października 2024 r., II OSK 2859/21). Budynek rekreacji indywidualnej taki, jak zrealizowany przez Skarżącego obiekt wykonany na konstrukcji zbudowanej ze stalowej ramy, do której przytwierdzone są elementy szkieletu obejmującego dach i panele ścienne, ze względu na swoją specyfikę niewątpliwie nie wymaga głębokiego zagłębienia fundamentów w gruncie. Kluczowa, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest tu konieczność uwzględnienia wielkości i wagi tego rodzaju obiektu, a także jego konstrukcji nośnej rzutującej na niską wrażliwość na nierównomierne osiadanie, jak też oddziaływanie podłoża gruntowego na tenże obiekt. Nie może ulegać wątpliwości, że zastosowanie bloczków betonowych jako fundamentu stanowiącego punktowe podparcie elementów nośnych ramy przyczepy lub innych lekkich obiektów rekreacji indywidualnej (domków letniskowych) jest popularnym i ekonomicznym rozwiązaniem, które w przeciwieństwie do tradycyjnych sposobów fundamentowania, cechuje się łatwością wykonania, niskimi kosztami oraz szybkością, a przy tym nie wymaga posługiwania się przez inwestora specjalistycznym sprzętem (zob. wyrok NSA z 18 grudnia 2024 r., II OSK 876/22). Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. O tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób, w jaki posadowiono go w gruncie, czy na gruncie, jak również technika w jakiej tego dokonano. O trwałym bądź nietrwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje też technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce. Podstawowe znaczenie ma natomiast ustalenie czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo (por. wyrok NSA z 1 lutego 2025 r., II OSK 1362/22). Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Sądu PWINB dokonał prawidłowego ustalenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, że będący przedmiotem postępowania organów administracji obiekt spełnia definicję budynku w rozumieniu p.b. Niezasadne są przy tym zarzuty naruszenie przepisów k.p.a. w tym zakresie (art. 7, 77 § 1 i art. 80). Dokonywane przez PINB oględziny wraz z wykonaną dokumentacją zdjęciową były wystarczające do określenia m. in. sposobu posadowienia spornego budynku. Przedmiotowa przyczepa nie pełni funkcji pojazdu, natomiast od roku 2019 pełni funkcję budynku. I o ile sam fakt podłączenia do sieci elektroenergetycznej i sanitarnej nie przesądza o utracie funkcji jezdnej przyczepy, to rozbudowanie jej o taras i trwałe połączenie z podłożem jednoznacznie wskazuje, że utraciła ona swoją pierwotną funkcję i stanowi obecnie obiekt budowlany. Z tego względu załączone do skargi fotografie nie prowadzą do zakwestionowania prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy przez organy nadzoru budowlanego. Przeciwnie – potwierdzają te ustalenia zarówno w zakresie funkcji, jak i w zakresie sposobu połączenia przyczepy (domku holenderskiego) z gruntem. Zauważyć również trzeba, że w orzecznictwie przyjmuje się, że wobec braku prawnej definicji "powierzchni zabudowy", należy w tym względzie odwołać się do wskazań wynikających z Polskich Norm (por. np. wyroki NSA: z 25 sierpnia 2017 r., II OSK 2747/15; z 7 grudnia 2016 r., II OSK 623/15; z 24 listopada 2016 r., II OSK 933/15; 18 września 2014 r., II OSK 675/13; z 6 maja 2008 r., I OSK 785/07). Według pkt 5.1.2 PN-ISO 9836:1997, przez "powierzchnię zabudowy" rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez budynek w stanie wykończonym. Powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Do powierzchni zabudowy nie wlicza się: powierzchni obiektów budowlanych ani ich części niewystających ponad powierzchnię terenu; powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego; powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. szklarnie, altany, szopy). Dokonując interpretacji pojęcia "powierzchnia zabudowy" w oparciu o przytoczone zapisy Polskich Norm, sądy administracyjne w szeregu spraw wyrażały trafny pogląd, iż powierzchnię zabudowy tarasu, należy zaliczać do powierzchni zabudowy budynku. Należy przy tym zauważyć, że analiza orzeczeń, w których wyrażane było stanowisko wskazujące na konieczność zaliczenia powierzchni tarasu do powierzchni zabudowy budynku, wskazuje, że pogląd ten odnosi się do tarasów zrealizowanych jako integralna część budynku, powiązana z nim konstrukcyjnie, stanowiąca wraz z budynkiem wspólną substancję budowlaną, często zabudowana bądź zadaszona poprzez przedłużenie poddasza budynku, a więc wpisująca się w bryłę budynku (zob. np. wyroki NSA: z 18 września 2014 r., II OSK 675/13; z 25 sierpnia 2017 r., II OSK 2747/15; z 6 grudnia 2023 r. II OSK 689/21; z 16 marca 2023 r., II OSK 708/20; wyrok WSA w Lublinie z 6 marca 2025 r., II SA/Lu 49/25). Zdaniem Sądu, organy obu instancji zasadnie uznały, że z takim tarasem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Znów protokoły oględzin oraz dokumentacja fotograficzna uzasadniają stwierdzenie przez organy nadzoru budowlanego, że taras jest połączony konstrukcyjnie z budynkiem (także poprzez górne belki połączone ze ścianą budynku) i posadowiony na fundamentach punktowych. Nie ulega także wątpliwości, że opisany w zaskarżonym postanowieniu budynek nie korzystał w dacie jego posadowienia ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ustalenia, czy dane roboty budowlane podlegały reglamentacji Prawa budowlanego, w tym w szczególności czy na ich wykonanie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, dokonanie zgłoszenia, czy też można ich było dokonać bez jakichkolwiek formalności, należy dokonywać na podstawie przepisów obowiązujących w okresie wybudowania danego obiektu. Przechodząc zaś do kwestionowanej w skardze zasadności uznania przez PWINB, że sporny budynek posadowiono nielegalnie stwierdzić należy, że organ administracji na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zasadnie wskazał, że Skarżący w dniu 6 lipca 2017. dokonał do Starostwa Powiatowego w Pucku zgłoszenia budowy tymczasowego obiektu budowlanego niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie nie późniejszym niż 180 dni, od dnia rozpoczęcia budowy, na działce nr [...] w B. Protokołem z 5 lutego 2018r. przedstawiciel Starostwa potwierdził dokonanie rozbiórki obiektu tymczasowego w dniu 20 stycznia 2018 r. Następnie Skarżący opisaną procedurę powtarzał odpowiednio w dniu 2 lutego 2018r. (oświadczenie o rozbiórce z 22 sierpnia 2018 r.), w dniu 22 sierpnia 2018 r. (oświadczenie o rozbiórce z 15 lutego 2019 r.), w dniu 15 lutego 2019 r. (oświadczenie o rozbiórce z 5 sierpnia 2019 r.) natomiast protokołem z 13 sierpnia 2019 r. przedstawiciel Starostwa potwierdził dokonanie rozbiórki obiektu tymczasowego. Kolejnego zgłoszenia Skarżący dokonał 5 sierpnia 2019 r., przy czym na formularzu zgłoszenia zakreślił termin rozbiórki tego obiektu nie później niż do 20 lutego 2020 r. Kolejno Starosta Pucki decyzją z 17 grudnia 2019 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Skarżącemu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego jako I etapu inwestycji, w ramach budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego na działkach nr [...] i [...] w B., gmina K. Z protokołu oględzin z 24 sierpnia 2020 r. wynika, że na terenie działki nr [...] wykonane zostało wytyczenie budynku mieszkalnego, a na działce nr [...] znajduje się obiekt budowlany użytkowany jako zaplecze budowy budowlane przy realizacji budowy obu budynków wymienionych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Podobne ustalenia wynikają z kolejnych oględzin w dniu 18 listopada 2020 r. Z dołączonej do projektu budowlanego mapy do celów projektowych wynika, że I etap inwestycji zrealizowany ma być na terenie działki nr [...], natomiast objęty spornym postanowieniem obiekt budowlany znajduje się na terenie działki sąsiedniej nr [...]. Jak wynika natomiast z oświadczenia Skarżącego złożonego do protokołu oględzin z 23 kwietnia 2023 r., domek holenderski przywieziono i posadowiono na działce w roku 2017. Rację ma zatem PWINB, że sporny obiekt budowlany nie jest jednym z obiektów objętych zgłoszeniami jako deklarowane przez Skarżącego w latach 2017 - 2019 r. Prawidłowy jest zatem wniosek PIWNB, że objęty zaskarżonym postanowieniem budynek jest obiektem innym niż wskazany w ostatnim zgłoszeniu (z 5 sierpnia 2019 r.). PWINB prawidłowo uznał, że domek holenderski został posadowiony na podstawie zgłoszenia z sierpnia 2019 r., jako mający pełnić funkcję zaplecza budowlanego a termin, do którego powinien być usunięty to 20 lutego 2020 r. Tymczasem obiekt ten został rozbudowany o taras, który nie był objęty zgłoszeniem oraz trawle połączony z gruntem, a nadto nie został rozebrany w określonym terminie (180 dni). Oznacza to, że na działce nr [...] powstał budynek wymagający uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, którym Skarżący nie dysponował. Zdaniem Sądu nie ma przy tym znaczenia, że w treści postanowienia PWINB wskazano, że budynek powstał w 2017 r. W świetle uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, uznać to należy za oczywistą omyłkę bez znaczenia dla oceny prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Dodatkowo jedynie odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć należy, że nawet gdyby uznać że sporny obiekt budowlany był tymczasowym obiektem budowlanym (oceny tej Sąd nie podziela), o którym mowa w art. 3 pkt 5 p.b. i niewymagającym uzyskania pozwolenia na budowę – to charakter ten i tak utracił z uwagi na upływ czasu (zob. art. 29 ust. 1 pkt 3 p.b.). Konkludując, w świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że PWINB wydając zaskarżone postanowienie prawidłowo zastosował w sprawie art. 48 p.b. na tle okoliczności faktycznych i prawnych przeprowadzonego postępowania. Skarżący bowiem nie dysponował pozwoleniem na budowę spornego budynku. Z tego powodu Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) skargę oddalił. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Orzecznictwo sądów administracyjnych dostępne jest na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło