III SA/Gd 627/15

WyrokWSA w Gdańsku2015-11-05

Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Bartłomiej Adamczak, Felicja Kajut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kierowca, który przekroczył 24 punkty karne, może skorzystać z dobrodziejstwa szkolenia redukującego punkty, jeśli szkolenie to odbył po dacie, w której przekroczył dopuszczalny limit punktów, ale przed wydaniem decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne?
Ratio decidendi
Przekroczenie przez kierowcę liczby 24 punktów karnych jest jedyną przesłanką do skierowania go na badania psychologiczne. Odbycie szkolenia redukującego punkty po dacie przekroczenia limitu 24 punktów nie powoduje zmniejszenia liczby punktów, jeśli w momencie rozpoczęcia szkolenia kierowca już przekroczył ten limit. Organy administracji są związane wnioskiem o skierowanie na badania i nie mogą weryfikować poprawności wpisów w ewidencji punktów karnych.
Stan faktyczny
Starosta, na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, skierował K. L. na badania psychologiczne z uwagi na przekroczenie 24 punktów karnych. K. L. odwołał się, twierdząc, że odbył szkolenie redukujące punkty przed wydaniem decyzji, co zmniejszyło jego stan punktowy poniżej 24. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Starosty w mocy, uznając, że szkolenie nie mogło zredukować punktów, ponieważ limit został przekroczony przed jego rozpoczęciem. K. L. zaskarżył decyzję SKO do WSA, domagając się jej uchylenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 18 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne celem ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 18 czerwca 2015 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 16 grudnia 2014 r. (nr [...]), którą organ skierował K. L. na badania psychologiczne. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją z dnia 16 grudnia 2014 r. (nr [...]) Starosta, działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz.U. z 2014 r. poz. 600 ze zm.) oraz § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii oraz szczegółowych warunków i trybu kierowania na badania lekarskie lub badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu (Dz.U. z 2013 r. poz. 9), skierował K. L. na badanie psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 3 listopada 2014 r. do Starostwa Powiatowego w K. wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 29 października 2014 r. (nr l.dz. [...]) o skierowanie K. L. (dalej zwanego: "stroną", "skarżącym") na badanie psychologiczne. Z wniosku tego wynika, że w okresie 1 roku od dnia popełnia pierwszego naruszenia strona przekroczyła liczbę 24 punktów, otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Opisane we wniosku okoliczność uzasadniają konieczność przeprowadzenia badania psychologicznego, w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Strona odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji podnosząc, że organ nie uwzględnił faktu, iż w dniu 17 października 2014 r. odbyła szkolenie, które skutkowało zmniejszeniem liczby punktów. Odwołujący się wskazywał, że przekroczył dopuszczalne 24 punkty karne o 1 punkt, a organ pominął fakt, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie posiadał takiej liczby punktów, a jedynie 18 punktów. W ocenie odwołującego się organ winien odmówić jego skierowania na badania psychologiczne, gdyż było ono spóźnione> Dotyczyło bowiem osoby posiadającej mniej punktów karnych niż 24 zarówno w dniu wydania decyzji, jak i sporządzenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji wniosku. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18 czerwca 2015 r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", w związku z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) oraz art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b i art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Zgodnie natomiast z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b tej ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Z przytoczonych przepisów wynika, że przekroczenie przez osobę posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego jest jedyną przesłanką skierowania takiej osoby na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu. W związku ze zmianą stanu prawnego w dniu 19 stycznia 2013 r. wraz z wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami, w art. 136 ust. 1 tejże ustawy wskazano, że w stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem 4 stycznia 2016 r. i naruszenia te skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W stanie prawnym obowiązującym do dnia 19 stycznia 2013 r. wobec kierowców przekraczających 24 pkt za popełnione naruszenia przepisów ruchu drogowego także wydawano decyzje administracyjne o skierowaniu na badania psychologiczne. Podstawę stanowił przepis art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zarówno w przepisach ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jak i ustawy o kierujących pojazdami ustawodawca przewidział, że osoby, które przekroczyły dopuszczalną ilość punktów za popełnione wykroczenia w ruchu drogowym kierowane są na badania psychologiczne. Jak wynika z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, w okresie od 10.10.2013 r. do 8.10.2014 r. strona popełniła 4 wykroczenia skutkujące przypisaniem 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Przy czym organy administracji orzekające w tego typu sprawach nie są właściwe do to tego, aby weryfikować poprawność wpisów zawartych w ewidencji oraz orzekać wbrew jej treści. Ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi komendant wojewódzki Policji i organ ten dokonuje wpisów do ewidencji, przy czym wpisy ostateczne są dokonywane na podstawie prawomocnych wyroków, mandatów i orzeczeń, które tylko w odrębnym postępowaniu mogą zostać uchylone. Starosta (prezydent miasta, burmistrz) kierując na badania jest związany wnioskiem w tym sensie, że nie ma uprawnień do badania prawidłowości wpisów w zakresie ilości punktów karnych ani też badania, czy kierowca, którego wniosek dotyczy, faktycznie dopuścił się wykroczenia drogowego (np. wyrok WSA z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 219/10, LEX nr 756288). Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488) organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty dokonane na podstawie wpisu ostatecznego, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyłaby 24 punkty, a w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym - 20 punktów (§ 6 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia). Innymi słowy, jeżeli w okresie roku kierowca popełni wykroczenia, za które otrzyma więcej niż 24 punkty, punkty te nie ulegają usunięciu i stanowią podstawę do skierowania na badanie psychologiczne. Zdaniem Kolegium odbycie przez stronę szkolenia w dniu 17 października 2014 r. nie spowodowało zmniejszenia ilości punktów. Zgodnie z brzmieniem § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24 pkt. Ustalenia Komendanta Wojewódzkiego Policji wskazują, że strona w dniu odbycia szkolenia przekraczała dopuszczalną liczbę 24 pkt, co zgodnie z brzmieniem § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia nie uzasadniało zmniejszenia punktów w drodze odbytego szkolenia. Organ odwoławczy podkreślił, że nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku WSA w Gliwicach z 14 marca 2012 r. (sygn. akt II SA/GI 26/12), na który powołuje się strona. Stanowisko, iż regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia z 2002 r., jak i w § 8 ust. 6 rozporządzenia z 2012 r. w pełni służyła realizacji celu unormowań ustawowych i nie została wydana z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, przeważa w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Należy zatem przyjąć, że zmniejszenie w trybie art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy przed rozpoczęciem takiego szkolenia przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła 24 pkt. Na koniec organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r., poz. 970) osoba skierowana na badanie lekarskie jest obowiązana do: 1) poddania się badaniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu; 2) przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu, wyjaśniając, że terminy te należy liczyć od dnia doręczenia decyzji stronie, przy czym nie przedstawienie w wymaganym terminie przez stronę orzeczenia psychologicznego obligować będzie Starostę do wydania na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. K. L. zaskarżył opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie, jako wszczętego po fakcie odbycia szkolenia w dniu 17 października 2014 r. i uzyskania dzięki niemu zmniejszonej ilości punktów karnych podkreślając, że zarówno decyzja Starosty jaki i wniosek Komendanta Wojewódzkiej Policji faktycznie dotyczą wstecznego okresu, co koliduje z zasadą że prawo nie działa wstecz (lex retro non agit) i samą powagą rzeczy osądzonej, jaką są wyroki WSA i NSA w tej sprawie. Ponadto skarżący wnioskował o złożenie z urzędu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zapytania do Trybunału Konstytucyjnego, co do słuszności stosowanych przez organy orzekające przepisów, szczególnie co do faktu ustawowej możliwości ukończenia szkolenia odejmującego punkty karne, i nie respektowania tegoż przez organy przyjmujące, że nie ma to znaczenia, bo został przekroczony limit, który w dniu wydania decyzji faktycznie wynosił 18 pkt, a nie 25 pkt. Skarżący podkreślił, że organy zignorowały fakt, iż w dniu wydania decyzji organu pierwszej instancji miał jedynie 18 pkt. Wskazał, że ponieważ w myśl zasady prawa cywilnego - prawo nie działa wstecz, kierowanie na badanie, a potem "karanie" dodatkowym kursem sprawdzającym, który jest notoryczną konsekwencja takich badań, na mocy przywołanych w decyzji administracyjnej przepisów ustawy, jest naruszeniem Konstytucji RP, co stanowi podstawę do skierowania zapytania w tej sprawie do Trybunału Konstytucyjnego. Skarżący kwestionował interpretację organu odwoławczego dotyczącą rozporządzenia MSWiA z 25 kwietnia 2012 r. Jego zdaniem wykładnia prezentowana przez Kolegium prowadzi do sytuacji, w której kierowca przekraczając 24 pkt karne dostaje mandat karny, punkty karne i przez rok nie może iść na żadne szkolenie bo punkty nie zostaną mu odjęte. Stanowi to już trzeci rodzaj kary za jedno przewinienie. Ponadto, wniosek Komendanta Wojewódzkiej Policji z dnia 29 października 2014 r. był spóźniony względem dnia przejścia odpowiedniego szkolenia przez stronę (17 października 2014 r.), po którym punkty karne są odjęte, co potwierdzała kopia zaświadczenia o ukończeniu kursu wydanego przez tego samego Starostę. Stanowisko organów w sprawie jest sprzeczne z orzecznictwem sądów administracyjnych, np. z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 14 marca 2012 (sygn. akt II SA/GI 26/12) czy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z 15 lipca 2010 r. (sygn. akt I OSK 885/09). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (pkt 1). Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 2 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 3 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje organów obu instancji nie zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 czerwca 2015 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia 16 grudnia 2014 r. orzekającą o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od 10 października 2013 r. do 8 października 2014 r. W toku postępowania administracyjnego, jak też i w skardze, skarżący podnosił, że w dniu 17 października 2014 r. odbył na podstawie art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), zwanej dalej "u.p.r.d." szkolenie, które obligowało organ do zdjęcia z ewidencji 6 punktów. W tej sytuacji, w ocenie skarżącego w momencie kierowania do Starosty przez Komendanta Wojewódzkiego Policji wniosku o sprawdzenie kwalifikacji (29.10.2014 r.), wszczęcia przez organ postępowania (3.12.2014 r.) oraz wydania decyzji o skierowaniu go na badania psychologiczne (16.12.2014 r.) miał jedynie 18 punktów. Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji były przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", powołanej powyżej ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488). Przepis art. 130 ust. 1 u.p.r.d. stanowi, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, zaś określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Stosownie natomiast do art. 130 ust. 3 u.p.r.d. kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, przy czym nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b/ ustawy badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Stosownie natomiast do art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b/ ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W myśl art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1 na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. b i d. Redakcja powołanych przepisów wskazuje na to, że ustawodawca wprowadził kategoryczny obowiązek skierowania kierowcy na badanie psychologiczne, w przypadku stwierdzenia, że na skutek dokonanych naruszeń przepisów ruchu drogowego, suma przypisanych za te naruszenia punktów karnych przekroczyła 24. Innymi słowy, organ właściwy w sprawie skierowania na badania psychologiczne – w przypadku otrzymania wniosku organu kontroli ruchu drogowego (Komendanta Wojewódzkiego Policji) o skierowanie kierowcy na takie badanie w sytuacji stwierdzenia przekroczenia liczby 24 punktów - jest zobowiązany do wydania decyzji o skierowaniu na badanie psychologiczne. Obowiązek ten nie może zostać w żaden sposób uchylony poprzez późniejsze – tj. po dniu, w którym nastąpiło przekroczenie limitu 24 punktów - zachowanie kierowcy. W szczególności podstawą odstąpienia od skierowania na badania psychologiczne kierowcy nie może być fakt przystąpienia przez kierowcę po dniu przekroczenia dopuszczalnego limitu punktów do szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 u.p.r.d. i uzyskania w tym trybie redukcji punktów. W tym kontekście należy wskazać, że na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 u.p.r.d. zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, które weszło w życie w dniu 9 czerwca 2012 r. (dalej: "rozporządzenie z 2012 r."). Uchyliło ono poprzednio obowiązujące rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (dalej: "rozporządzenie z 2002 r."). W § 8 ust. 6 rozporządzenia z 2012 r. prawodawca stwierdził, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24 (analogiczne brzmienie posiadał również § 8 ust. 6 poprzednio obowiązującego rozporządzenia z 2002 r.). W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma wskazana wyżej regulacja, gdyż skarżącemu zostały ostatecznie przypisane 25 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 10 października 2013 r. do 8 października 2014 r., a zatem zanim przystąpił do szkolenia (tj. w dniu 17 października 2014 r.). W tej sytuacji organy obu instancji słusznie przyjęły, że skarżący przekroczył dopuszczalny limit punktów (24) i tym samym musiał zostać poddany obowiązkowi badań psychologicznych. Jednocześnie organy te działając zgodnie z prawem wykluczyły możliwość odjęcia 6 punktów z uwagi na odbyte w dniu 17 października 2014 r. szkolenie, gdyż w chwili jego rozpoczęcia skarżący miał przekroczone 24 punkty, tak więc nie mógł skorzystać z dobrodziejstwa art. 130 ust. 3 u.p.r.d. W nawiązaniu do argumentacji podniesionej w skardze Sąd pragnie zauważyć, że na tle przepisów art. 130 ust. 4 u.p.r.d. oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia z 2002 r. zapadały orzeczenia sądów administracyjnych, które dokonywały różnej ich interpretacji. W niektórych wyrokach wskazywano na możliwość przekroczenia delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy, a nawet na niezgodność § 8 ust. 6 rozporządzenia z 2002 r. z ustawą. Tak w powołanym przez skarżącego wyroku z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 26/12 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, strona internetowa: orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzono, że § 8 ust. 6 rozporządzenia z 2002 r. został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 130 ust. 4 pkt 5 u.p.r.d. Powołany przepis ustawy zezwala bowiem jedynie na określenie w rozporządzeniu wykonawczym liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, a nie określania okoliczności, w jakich odbycie takiego szkolenia nie może skutkować zmniejszeniem liczby uzyskanych punktów. Także w kolejnym powoływanym przez skarżącego wyroku z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 885/09 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, strona internetowa: orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny – nie przesądzając tego jednoznacznie - nakazał sądowi niższej instancji rozważyć czy § 8 ust. 6 rozporządzenia z 2002 r. mieści się w granicach upoważnienia ustawowego. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie popiera stanowiska wyrażonego w powołanych orzeczeniach. W odniesieniu do aspektu przekroczenia delegacji ustawowej do wydania § 8 ust. 6 rozporządzenia z 2012 r., zauważyć należy, że zarówno rozporządzenie z 2002 r., jak też z 2012 r., wydane zostały w celu dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ruchu drogowego oraz zapobiegania wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Ustawodawca zawarł zatem wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań delegowanych do rozporządzenia. W ocenie Sądu kwestionowany przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia z 2012 r. niewątpliwie realizuje wytyczne ustawodawcy, co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego. Należy przyjąć bowiem, że regulacja określona w § 8 ust. 6 rozporządzenia z 2012 r. mieści się w zakresie delegacji określonej w art. 130 ust. 4 pkt 2 u.p.r.d. (warunki i tryb prowadzenia ewidencji), niewątpliwie bowiem kwestia dokonywania wpisów i ich usuwania mieści się w pojęciu sposobu prowadzenia ewidencji (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia II SA/Ke 62/12, LEX nr 1125562). Nie można też zaprzeczyć, że ograniczenie możliwości zmniejszenia ilości punktów karnych po przekroczeniu przez kierowcę wyznaczonego przez ustawodawcę limitu punktów ma na celu dyscyplinowanie i wdrażanie kierowców do przestrzegania przepisów ustawy a także zapobieganie naruszeniu przez nich przepisów ruchu drogowego. Pierwszy cel osiągany jest poprzez samo nałożenie obowiązku poddania kierowcy wielokrotnie naruszającego przepisy ruchu drogowego określonym procedurom weryfikacyjnym (tak w zakresie praktycznych umiejętności prowadzenia pojazdów, jak też posiadanych ku temu predyspozycji psychologicznych), drugi natomiast poprzez eliminację z grona uprawnionych do kierowania pojazdami tych kierowców, którzy przeszli ww. procedury weryfikacyjne ze skutkiem negatywnym. Sąd pragnie zauważyć, że stanowisko, jakoby regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia z 2002 r. w pełni służyła realizacji celu unormowań ustawowych i nie została wydana z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, przeważa w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 13 października 2011 r., II SA/Ke 561/11, LEX nr 966380; wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 sierpnia 2011 r., III SA/Łd 175/11, LEX nr 1101829; wyrok NSA z dnia 22 marca 2011 r., I OSK 723/10, LEX nr 990279; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., I OSK 275/10, LEX nr 745196; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 lutego 2010 r., II SA/Ol 1083/09, LEX nr 634640). Należy zatem przyjąć, że zmniejszenie w trybie art. 130 ust. 3 u.p.r.d. liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy przed rozpoczęciem takiego szkolenia przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła sumy 24. W tej sytuacji fakt, iż Starosta - w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego - wydał decyzję o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w dniu, w którym skarżący – na skutek uprzednio odbytego szkolenia – nie przekraczał limitu 24 punktów nie mógł stanowić podstawy do uwzględnienia skargi, gdyż niekwestionowaną w sprawie okolicznością decydującą o zasadności wydania kontrolowanych decyzji organów obu instancji było ustalenie, że w ciągu 1 roku (tj. w okresie od 10 października 2013 r. do 8 października 2014 r.) skarżący czterokrotnie naruszał przepisy ruchu drogowego, za które otrzymał łącznie 25 punktów. W myśl bowiem art. 130 ust. 2 u.p.r.d. punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty (...). Taka sytuacja – wobec niemożności zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia z 2012 r. – miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, a zatem organy prawidłowo zastosowały się do dyspozycji art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b/ w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b/ ustawy. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło