III SAB/Gd 23/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na bezczynność Rady Miejskiej w przedmiocie podjęcia uchwały zobowiązującej Burmistrza Miasta do przywrócenia pomnika do stanu właściwego postanawia: odmówić zmiany punktu 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 29 grudnia 2015 r. odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W. K. wnioskiem z 11 sierpnia 2015 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Podał, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, nie uzyskuje żadnego dochodu, nie jest właścicielem nieruchomości, nie posiada oszczędności. Pozostaje w związku małżeńskim, w którym istnieje ustrój rozdzielności majątkowej, wobec czego nie może wskazać, jakim majątkiem dysponuje żona. Postanowieniem z 19 października 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu wniesionego sprzeciwu, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy uznając, że uchyla się on od obowiązku podania dokładnych danych o swoim stanie majątkowym i dochodach. Wbrew temu co wynika z treści wniosku i pism skarżącego, w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 460/15 tutejszego sądu skarżący ustanowił pełnomocnika z wyboru i uiścił wpis od skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, postanowieniem z dnia 25 listopada 2015r. , sygn. akt II OZ 1161/15, uchylił zaskarżone postanowienie. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 29 grudnia 2015 r. w punkcie 1 przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i w punkcie 2 odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem z 4 kwietnia 2016 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie z kosztów sądowych. Zarządzeniem z 24 czerwca 2016 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do precyzyjnego wykazania zmiany wszelkich okoliczności faktycznych związanych z jego sytuacją majątkową i możliwościami płatniczymi, które uzasadniałyby zmianę dotychczasowego stanowiska w kwestii przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. Przedmiotowe zarządzenie zostało odebrane przez pełnomocnika wnioskodawcy w dniu 30 czerwca 2016 r. Pozostało ono bez odpowiedzi. Starszy referendarz sądowy zważył, co następuje: Dla oceny wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych istotne znaczenie ma okoliczność, że w sprawie już zapadło prawomocne orzeczenie w tym przedmiocie. Postanowieniem z 29 grudnia 2015 r. tutejszy Sąd oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W orzecznictwie wskazuje się, że prawomocne postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.). Instytucja przewidziana w art. 165 P.p.s.a. nie służy do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany postanowień niekończących sprawy (w tym postanowień w przedmiocie przyznania prawa pomocy) w przypadku, gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. W przypadku braku wskazania, iż okoliczności sprawy uległy zmianie art. 165 P.p.s.a., nie znajduje zastosowania, gdyż brak jest przesłanek do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może uchylić i zmienić takiego postanowienia. Przez zmianę okoliczności sprawy należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, a którego zmiany domaga się strona (por. postanowienia NSA: z dnia 30 czerwca 2014 r., II FZ 964/14; z dnia 19 maja 2015 r., I GZ 274/15; z dnia 10 czerwca 2015 r., II GZ 273/15; z dnia 24 czerwca 2015 r., I OZ 623/15; z dnia 10 lipca 2015 r., II OZ 681/15; II GZ 273/15; z dnia 23 lipca 2015 r., II GZ 356/15). Postępowanie dotyczące ponownego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy powinno zatem mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności faktyczne bądź prawne, które były podstawą odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy prawomocnym postanowieniem z 29 grudnia 2015 r. W ocenie referendarza okoliczności powołane w ponownie złożonym wniosku są tożsame z tymi, które skarżący podnosił w pierwotnie złożonym wniosku. Zważywszy na powyższe stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. Stronie skarżącej dano szansę na wykazanie zmiany sytuacji bytowej poprzez wystosowane wezwanie do precyzyjnego wykazania zmiany wszelkich okoliczności faktycznych związanych z jego sytuacją majątkową i możliwościami płatniczymi, które uzasadniałyby zmianę dotychczasowego stanowiska w kwestii przyznania prawa pomocy (zarządzenie z 24 czerwca 2016 r. k. 205 akt). Pełnomocnik skarżącego nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie, również skarżący nie podjął kroków celem wykazania zmiany okoliczności. Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., starszy referendarz sądowy orzekł jak w postanowieniu.