III SO/Gd 28/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.L. w przedmiocie wymierzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu [...] grzywny z powodu nieprzekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi postanawia: oddalić wniosek o wymierzenie grzywny. W dniu 1 października 2018 r. A. L. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z wnioskiem o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej w skrócie: "p.p.s.a.", z powodu nieprzekazania sądowi przez organ wraz z aktami sprawy dokumentu z dnia 31 lipca 2018 r. zatytułowanego "odwołanie przedsądowe". W ocenie skarżącej opisany dokument jako skierowaną do sądu administracyjnego skargę organ miał obowiązek przekazać w ciągu 30 dni od jej wniesienia. Skarga A. L. w przedmiocie wymierzenia grzywny została zarejestrowana przez Sąd pod sygn. akt III SO/Gd 18/18 Skarżąca wezwana do uzupełnienia braków wniosku poprzez dostarczenie jednego egzemplarza jego odpisu, w dniu 10 października 2018 r. przesłała dodatkowo do Sądu kopię datowanego na dzień 17 września 2018 r. dokumentu, zatytułowanego "zażalenie", dotyczącego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 24 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Dokument ten A. L. już wcześniej (14 września 2018 r.) skierowała bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku jako skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 24 sierpnia 2018 r. nr [...]. Skarga ta została przesłana przez Sąd według właściwości do Kolegium w dniu 20 września 2018 r. i wpłynęła do organu w dniu 24 września 2018 r. W odpowiedzi na skargę w przedmiocie wymierzenia grzywny, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej odrzucenie lub o oddalenie skargi. Organ stanął na stanowisku, że nie miał podstaw do uznania, że "odwołanie przedsądowe" z dnia 31 lipca 2018 r. jest skargą do sądu. Z kolei "zażalenie" z dnia 17 września 2018 r., na skutek błędu skarżącej dotarło do organu dopiero w dniu 24 września 2018 r. Kolegium podjęło czynności procesowe w tej sprawie i na posiedzeniu w dniu 22 października 2018 r. rozpatrzyło skargę A. L. na decyzję nr [...] z dnia 24 sierpnia r., mając na uwadze pismo Sądu z dnia 20 września 2018 r. "Zażalenie" A. L. z dnia 17 września 2018 r., zostało przekazane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy w dniu 24 października 2018 r. (data nadania przesyłki). Dokumenty wpłynęły do Sądu w dacie 29 października 2018 r., po czym skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. nr [...] z dnia 24 sierpnia 2018 r. została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Gd 794/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd - w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a. - może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów), a postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Powołany art. 55 § 1 p.p.s.a. umożliwia dyscyplinowanie organów administracji publicznej, które nie wykonują obowiązków nałożonych na nie na mocy art. 54 § 2 p.p.s.a. Rolą grzywny jest także ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji prawa do sądu. Sfomułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyte w § 1 powołanego przepisu wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona została ostatecznie uznaniu sądu. Sąd wymierzając organowi grzywnę bierze pod uwagę specyfikę i charakter danej sprawy - może uwzględnić m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1259/13, LEX nr 1419496, a także postanowienie WSA w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SO/Łd 17/17, LEX nr 2341874). To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, LEX nr 1309900). Przytoczona regulacja oznacza przy tym, że obowiązek przekazania sądowi administracyjnemu skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ, do którego skarga została wniesiona uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Obowiązek ten istnieje bowiem niezależnie od tego, czy sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych, czy też nie (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, op.cit., s. 363). Już bowiem samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie jego właściwości. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. To sąd administracyjny jest jedynie władny do dokonania oceny skargi, tak pod względem formalnym, jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11; z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 495/10; z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10; z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 410/11 oraz z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 207/08 – publ. Centralna baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych; https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższych rozważań nie można jednak zastosować wobec kierowanych do organu pism, z których (poza wtórnym twierdzeniem strony) w żaden sposób nie wynika, aby stanowiły skargę do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że wniosek skarżącej o wymierzenie kary grzywny za nieprzekazanie do tutejszego Sądu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. dokumentu z dnia 31 lipca 2018 r. zatytułowanego "odwołanie przedsądowe" nie jest zasadny. Z treści tego dokumentu w żaden sposób, nawet dorozumiany, nie wynika bowiem, aby w intencji skarżącej stanowił on skargę kierowaną do sądu administracyjnego. Jak wynika z treści tego dokumentu - znajdującego się w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy - "odwołanie przedsądowe" z dnia 31 lipca 2018 r. zostało skierowane przez A. L. do "Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. za pośrednictwem Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M." w związku z odebraną przez skarżącą w dniu 30 lipca 2018 r. decyzją Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. z dnia 5 lipca 2018 r. nr [...] o przyznaniu A. L. dodatku mieszkaniowego za okres od 1 sierpnia 2018 r. do 31 stycznia 2018 r. w wysokości 147, 18 zł. W omawianym piśmie tym A. L. wyraźnie wskazuje, że kwestionuje wysokość przyznanego jej przez organ I instancji dodatku mieszkaniowego w związku z czym składa przysługujący jej od tego rozstrzygnięcia środek odwoławczy tj. odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Sąd administracyjny nie był zatem adresatem przedmiotowego pisma. Jednocześnie rzeczywiście wskazany przez piszącą adresat tj. Samorzadowe Kolegium Odwoławcze w S., zarówno z uwagi na treść dokumentu, jak i okoliczności sprawy (wniesienie środka zażalenia w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania) nie miał żadnych obiektywnych podstaw do uznania, że przekazane mu przez organ I instancji pismo nie stanowi odwołania lecz skargę do sądu administracyjnego. Zgodnie z żądaniem skarżącej Samorzadowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpatrzyło jej odwołanie. Nie znajdując jednak podstaw do jego uwzględnienia wydało w dniu 24 sierpnia 2018 r. decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Mając na uwadze chaotyczność kierowanych przez skarżącą do organów pism oraz to, że obecnie jedyną zawisłą przed tutejszym Sądem skargą A. L. na akt administracyjny jest skarga zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Gd 794/18 r. dotycząca decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 24 sierpnia 2018 r. decyzję nr [...], Sąd wskazuje, że również w tym aspekcie nie uznał za zasadne ukarania organu odwoławczego grzywną za nieprzekazanie skargi w terminie. Z treści "zażalenia" A. L. datowanego na dzień 17 września 2018 r. (a faktycznie nadanego w dniu 14 września 2018 r.) wynika bowiem, że pismem tym wnosi ona skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w związku z odebraną dzień wcześniej (13 września 2018 r.) decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 24 sierpnia 2018 r. nr [...]. Zaznaczyć jednak należy, że z uwagi na to, iż skarga ta została wniesiona z pominięciem trybu określonego w art. 54 § 1 p.p.s.a., tj. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, to została przekazana Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S. przez Sąd w dniu 20 września 2018 r. (data nadania przesyłki), jako podlegająca przekazaniu zwrotnemu po udzieleniu odpowiedzi na skargę. Jak wskazano wyżej w art. 54 § 2 p.p.s.a. organ ma obowiązek przekazania skargi w terminie 30 dni od dnia otrzymania skargi. Wskazany termin liczony jest zatem nie od wniesienia skargi przez stronę, ale od dnia, w którym organ miał faktyczną możliwość zapoznania się z treścią skargi. W przedmiotowej sprawie za dzień ten należy uznać zatem dzień 24 września 2018 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru k. 21 akt sądowych), w którym przesłana przez tutejszy Sąd skarga wpłynęła do Kolegium. Termin 30 dni do przekazania skargi upływał więc w dniu 24 października 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uczyniło zatem zadość dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a., ponieważ w tej właśnie dacie przekazało skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Powyższe potwierdza pieczęć datownika na kopercie, w której ww. dokumenty zostały przesłane przez Kolegium na adres tutejszego Sądu (k. 9 akt sądowych o sygn. akt III SA/Gd 794/18). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.