I SA/Gl 10/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-08-23
Skład orzekający: Bożena Suleja-Klimczyk, Dorota Kozłowska, Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 r., mimo że wcześniej stwierdzono nieważność własnej decyzji ustalającej tę samą kwotę z powodu rażącego naruszenia prawa przy ustalaniu podatku rolnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ odwoławczy, mimo stwierdzenia nieważności swojej poprzedniej decyzji z powodu błędu w ustaleniu podatku rolnego, ponownie ustalił łączną kwotę zobowiązania pieniężnego na ten sam, błędny poziom. Decyzja była wewnętrznie sprzeczna, a sąd administracyjny nie może korygować błędnej wysokości zobowiązania podatkowego, a jedynie kontrolować legalność decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzje organu pierwszej instancji i ustaliło skarżącemu wysokość zobowiązania. Wcześniej Kolegium stwierdziło nieważność własnej decyzji ustalającej tę samą kwotę z powodu rażącego naruszenia prawa przy ustalaniu podatku rolnego. Skarżący kwestionował sposób opodatkowania gruntów dzierżawionych i gruntów pod wodami, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oraz błędną interpretację "względów technicznych".Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Teresa Randak, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 2 750 (dwa tysiące siedemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: Kolegium, organ odwoławczy) decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613., dalej: O.p.), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. z 2003 r. Nr 198, poz. 1925), uchyliło w całości decyzje Prezydenta Miasta Z. (dalej: organ pierwszej instancji):
a) z dnia [...], nr [...] – nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne na 2010 r. w kwocie [...] zł (powinno być [...] zł. – przypis Sądu) obejmujący grunty położone w Z. przy ul. [...], działki nr [...], [...], [...], [...], [...] objęte w posiadanie na podstawie umowy dzierżawy zawartej z Miastem Z.;
b) z dnia [...], nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie [...] zł (powinno być [...] zł – przypis Sądu) obejmującą grunty położone w Z. przy ul. [...], działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],
oraz ustaliło A.P. (dalej: strona, podatnik, skarżący) wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 r. w wysokości [...] zł.
Decyzja organu odwoławczego zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji ustalił stronie wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. w kwocie [...] zł. Organ podatkowy pierwszej instancji do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjął: [...] m2 powierzchni względem której zastosował stawkę podatku przewidzianą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynoszącą 0,74 zł/1 m2. Grunty opodatkowane podatkiem od nieruchomości stanowiły działki o nr [...], [...], [...], [...], [...]. Do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto [...] ha ([...] m2) powierzchni gruntów ornych sklasyfikowanych jako "RIVa".
Podatnik wniósł odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując ją w części ustalającej podatek od nieruchomości zakwalifikowanej jako grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni [...] m2 w wysokości [...] zł, dot. działek o nr [...], [...], [....]. W odwołaniu strona zarzuciła nieprzeprowadzenie przez organ pierwszej instancji postępowania w celu ustalenia stanu faktycznego, gdyż – zdaniem strony – ww. działki ze względów technicznych nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Strona zarzuciła też organowi pierwszej instancji pominięcie faktu, iż podatnik wystąpił do Prezydenta Miasta Z. z wnioskiem o zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków. Strona podniosła, że przejęty przez nią w posiadanie na podstawie umowy dzierżawy teren był zdewastowany i wykorzystywany jako nielegalne wysypisko śmieci. Obecnie jest on uporządkowany, ogrodzony i pokrywają go krzewy. Przystosowanie terenu do użytkowania o charakterze rekreacyjno-wypoczynkowym wymaga znacznych nakładów jak również ekspertyz dotyczących stanu zanieczyszczenia. Dzierżawiony teren - sąsiadujący z nieruchomością będącą własnością strony - stanowi w ocenie podatnika zaporę przed rozprzestrzenianiem się czynników degradujących.
Ponadto, decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji ustalił stronie wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie [...] zł. Organ ten do podstawy opodatkowania przyjął budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości [...] zł, budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2, grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2.
Od decyzji tej strona wniosła odwołanie, wskazując, że podatek za okres nią objęty został już ustalony decyzją ostateczną, a wskazana w niej kwota – zapłacona. Strona zaznaczyła, że wbrew zaleceniom Kolegium organ pierwszej instancji nie wydał łącznej decyzji, lecz podzielił należności podatkowe na kilka decyzji.
Decyzją z dnia [...], nr [...], organ odwoławczy uchylił w całości decyzje organu pierwszej instancji: z dnia [...] oraz z dnia [...] i ustalił stronie wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 r. w wysokości [...] zł.
Następnie Kolegium decyzją z dnia [...], nr [...], stwierdziło nieważność własnej decyzji z dnia [...], nr [...]. Kolegium wskazało, że dokonując wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego zastosowało niewłaściwą stawkę, tj. przewidzianą dla gruntów rolnych nie będących gospodarstwami rolnymi, podczas gdy opodatkowany podatkiem rolnym grunt miał powierzchnię [...] ha, wobec czego w myśl art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym stanowił gospodarstwo rolne.
W następstwie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...], konieczne stało się więc ponowne rozpatrzenie odwołań od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] oraz z dnia [...].
Organ odwoławczy rozpatrując odwołania ponownie ustalił, że grunt o łącznej powierzchni [...] ha składający się z działek o nr [...], [...], [...], [...] położony w Z. przy ul. [...] i ul. [...] stanowiący własność Miasta Z. oddany został przez właściciela w dzierżawę podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą PPHU A ze skutkiem od dnia [...]. Grunt oddany został w posiadanie dzierżawcy z przeznaczeniem na cele rekreacyjne oraz hodowlę i amatorski połów ryb. Na podstawie umowy z dnia [...] podatnik dzierżawił od Miasta Z. grunt stanowiący działkę nr [...] o powierzchni [...] m2. Strona prowadziła w okresie objętym decyzją działalność gospodarczą a jako miejsce wykonywania działalności wskazała:
a) Z., ul. [...],
b) Z. ul. [...],
c) Z., ul. [...].
Podatnik był właścicielem nieruchomości znajdujących się na obszarze Miasta Z., a oznaczonych jako działki gruntu o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Grunty te zostały nabyte od Miasta Z. w drodze umowy sprzedaży oraz nieodpłatnego przeniesienia prawa własności budynków zawartej w dniu [...]. Grunty nabyte zostały na potrzeby działalności gospodarczej prowadzonej pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe A z siedzibą w Z. co stwierdzono w § 2 umowy.
Prezydent Miasta Z. w [...] r. udzielił stronie pozwolenia na użytkowanie dwóch obiektów socjalno-biurowych, grilla, budynku gastronomicznego, estrady koncertowej, parkingu dla samochodów osobowych, bramy wejściowej oraz elementów małej architektury na terenie ogródka rekreacyjno-sportowego zlokalizowanych na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w Z. przy ul. [...].
Grunt stanowiący działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 znajdował się w posiadaniu podatnika na podstawie umowy zawartej z Miastem Z. (właścicielem). W aneksie nr 2 z dnia [...] brzmienie pierwotnej umowy dzierżawy uległo zmianie m.in. poprzez wskazanie, że przedmiotem umowy jest dzierżawa działki nr [...].
Podatnik w wykazach nieruchomości z 2008 i 2009 r. zgłosił do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2. W wykazie z 2010 r. mającym obejmować działki nr [...], [...], [...], [...] zgłosił do opodatkowania grunty orne kategorii IVa o powierzchni [...] m2, grunty pod wodami o powierzchni [...] m2, grunty zadrzewione i zakrzewione o powierzchni [...] m2, drogi o powierzchni [...] m2.
W wykazie nieruchomości złożonym w 2007 r. dotyczącym działek nr [...], [...], [...], [...], [...] podatnik zgłosił do opodatkowania podatkiem od nieruchomości [...] + [...] m2 grunty, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2, grunty pod wodami o powierzchni [...] m2 a także budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości [...] zł. W aktach sprawy brak jest informacji podatkowej (deklaracji) sporządzonej przez podatnika, a dotyczącej gruntu stanowiącego działkę nr [...] o powierzchni [...] m2.
W informacji podatkowej złożonej w 2003 r. podatnik jako dzierżawca zgłosił do opodatkowania [...] m2 powierzchni gruntów pod wodami. Na informacji podatkowej naniesiono adnotację: "W stawie będą następujące gatunki ryb: karp, płoć, karaś, lin, szczupak, węgorz, okoń". Nadto w informacji podatkowej złożonej w związku z aneksem nr 2 podatnik zgłosił do opodatkowania grunty zabudowane o powierzchni [...] m2. Informacja podatkowa została opatrzona adnotacją: "Na terenie objętej umową z dnia [...] nie prowadzę działalności gospodarczej".
W wykazie nieruchomości z 2006 r. obejmującym działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (ze wskazaniem daty nabycia [...]) jako dzierżawca podatnik zgłosił do opodatkowania grunty (B,Bp, Bi) o powierzchni [...] m2, grunty pod wodami o powierzchni [...] m2, rowy o powierzchni [...] m2, drogi o powierzchni [...] m2. W informacji nie zgłoszono do opodatkowania gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż rolnicza lub leśna.
Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu wobec podatnika postępowanie podatkowe w zakresie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2007-2011. W uzasadnieniu tego postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że Kolegium stwierdziło nieważność decyzji - nakazów płatniczych za lata 2007-2010 dotyczących nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] - działka nr [...]. Wcześniej jednak postanowieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2007-2011.
Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazał, że podstawę prawną wymiaru podatku od nieruchomości za 2010 r. stanowią przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: u.p.o.l.) oraz uchwały Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie Miasta Z. na 2010 r. (Dz.Urz. Woj. Śląsk. z 2009 r., Nr [...], poz. [...]). Natomiast w odniesieniu do podatku rolnego podstawę prawną stanowią przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 136, poz. 969, dalej: u.p.r.).
Następnie organ odwoławczy powołując się na treść art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l., art. 3 ust. 1 u.p.r. oraz art. 336 Kodeksu cywilnego wskazał, że podatnik jako dzierżawca gruntu stanowiącego własność Gminy Z., czerpiąc swój tytuł prawny do dysponowania nieruchomością z umowy zawartej z właścicielem jest podatnikiem podatku od nieruchomości oraz podatnikiem podatku rolnego. Podkreślił, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027, dalej: p.g.k.) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków. Oznacza to, że organy podatkowe są związane – przy ustalaniu wymiaru podatków od nieruchomości oraz rolnego – informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Dalej organ odwoławczy zaakceptował ustalenia organu pierwszej instancji, który opierając się na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków prawidłowo ustalił prawnopodatkowe konsekwencje takiego stanu rzeczy.
Organ odwoławczy podniósł też, że zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 ze zm.) grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi, oznaczone są w ewidencji gruntów i budynków symbolem "Ws". Grunty te nie stanowią użytków rolnych, lecz ujęte są w osobnej kategorii gruntów pod wodami. Dla stanowiących użytki rolne gruntów pod stawami przewidziano odrębne oznaczenie "Wsr", zgodnie z § 68 ust. 1 pkt 1 lit. f powyższego rozporządzenia. Kolegium zwróciło również uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 650/12, odnoszący się do kwestii opodatkowania gruntów pod wodami stojącymi pozostającymi w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Wskazało też, że ustawową definicję gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości zamieszczono w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Za przedmioty opodatkowania związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Przy czym zasadnicze znaczenie ma sposób rozumienia pojęcia "względy techniczne", które nie zostało ustalone przez ustawodawcę. Niemniej jednak dorobek doktryny i judykatury pozwala na jednoznaczne ustalenie sposobu interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Okoliczności decydujące o zaistnieniu "względów technicznych" muszą mieć charakter trwały i dotyczyć przedmiotu opodatkowania, a nie innych przyczyn leżących po stronie podatnika. Chodzi tu o taki stan przedmiotu opodatkowania, w którym, z uwzględnieniem istniejącego stanu wiedzy i techniki nie można przewidzieć, czy i kiedy przedmiot opodatkowania będzie zdatny do prowadzenia działalności gospodarczej, względnie jest on w stanie, w którym nie sposób przyjąć, że będzie kiedykolwiek przydatny do prowadzenia działalności gospodarczej. Nadto, należy odróżnić sytuację, w której usunięcie przeszkody co do wykorzystania przedmiotu opodatkowania dla prowadzenia działalności gospodarczej leży w gestii przedsiębiorcy od sytuacji, w której niemożność wykorzystania tego przedmiotu wynika z przyczyn od przedsiębiorcy niezależnych. "Względy techniczne" są okolicznością faktyczną niezależną od woli przedsiębiorcy, wynikającą bezpośrednio ze stanu technicznego tego przedmiotu. Pojęcie to nie obejmuje przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych. Dalej powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium wskazywało, że przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Za "względy techniczne" nie mogą być uznane przemijające przeszkody w prowadzeniu działalności gospodarczej, takie jak brak środków finansowych, konieczność remontu czy modernizacji obiektu. Także zły stan techniczny obiektu w momencie jego zakupu nie uzasadnia zastosowania niższej stawki podatkowej, gdy istniała możliwość przeprowadzenia remontu, modernizacji bądź adaptacji obiektu. Kolegium powołało się też na wykładnię językową art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Podkreśliło, że zasadą wynikającą z tego przepisu jest, że wszystkie przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości będące w posiadaniu przedsiębiorcy traktować należy jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyjątek od tej reguły związany jest z wyłączeniem tych przedmiotów z wykorzystywania do prowadzenia działalności gospodarczej jedynie ze względów technicznych, rozumianych tylko i wyłącznie jako trwała i dotycząca konkretnego przedmiotu opodatkowania niezdatność do prowadzenia z ich wykorzystaniem działalności gospodarczej. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Kolegium wskazało też, że art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie uzależnia opodatkowania nieruchomości od sposobu jej wykorzystywania przez podatnika (m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 943/12; z dnia 20 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1888/07).
Dalej organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji doręczona została z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 68 § 2 pkt 2 O.p.
Podatnik w składanych informacjach podatkowych (w tym wykazach nieruchomości z 2003 r., 2006 r. oraz w wykazie nieruchomości z dnia [...], dotyczących działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] nie zgłosił do opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej powierzchni [...] m2 oznaczonych w ewidencji gruntów jako "Ws" i podlegających opodatkowaniu stawką dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatnik jako grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą wskazał powierzchnię [...] m2, jako budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej powierzchnię [...] m2, podał wartość budowli wynoszącą [...] zł. W pozycji łąki i pastwiska - grunty pod wodami - powierzchnię [...] m2. W deklaracji podatkowej zamieszczono adnotację "Staw nie jest związany z działalnością gospodarczą. W stawie nie ma ryb szlachetnych." Grunty te zgłoszone zostały w części przewidzianej dla łąk i pastwisk. Informacja podatkowa nie zawierała zatem wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości. Decyzje organu pierwszej instancji zostały wydane i doręczone stronie w dniach [...] oraz [...], a zatem z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 68 § 2 pkt 2 O.p., który upływał z dniem 31 grudnia 2015 r.
Organ odwoławczy za chybiony uznał zarzut podatnika dotyczący nieuzasadnionego zastosowania stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przy opodatkowaniu dzierżawionych przez podatnika gruntów niesklasyfikowanych jako użytki rolne. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż okolicznością przyznaną przez podatnika było to, że w chwili objęcia gruntów w posiadanie posiadał świadomość ich stanu. Z akt sprawy wynika również, że podatnik liczył się z koniecznością poniesienia znacznych nakładów na dzierżawione nieruchomości, aby doprowadzić je do stanu umożliwiającego zakładane przez niego wykorzystanie. Podatnik obejmował zatem w posiadanie nieruchomości stanowiące własność Miasta Z. z zamiarem wykorzystania ich do prowadzenia działalności gospodarczej i według jego oceny były one zdatne do tego celu. Kolegium zaznaczyło przy tym, że opodatkowane grunty sąsiadują z nieruchomością stanowiącą własność podatnika, na której znajduje się lokal pod nazwą "[...]". Utrzymanie porządku i estetycznego wyglądu dzierżawionych gruntów nie pozostawało bez związku z prowadzoną przez podatnika na przyległej nieruchomości działalnością gospodarczą, nawet jeżeli obecnie grunt nie był bezpośrednio wykorzystywany jako teren rekreacyjno-wypoczynkowy (nie zainstalowano urządzeń rozrywkowych, obiektów małej architektury jak np. ławki).
Organ odwoławczy wskazał także, że z powoływanej przez podatnika opinii biegłego mgr inż. K.M. sporządzonej w dniu [...] nie można wywieść wniosku, iż opodatkowana nieruchomość była trwale nieprzydatna do prowadzenia działalności gospodarczej. Wręcz przeciwnie, autor opinii stwierdził w niej, że przeszkody do prowadzenia działalności gospodarczej nie mają charakteru trwałego, a przy odpowiednich nakładach realizowanych w długim czasie i wykonaniu specjalistycznych ekspertyz wykluczających ewentualne skażenie terenu może on stać się ciekawym obszarem rekreacyjno-wypoczynkowym. Koresponduje to z deklaracjami podatnika co do zamiaru zaangażowania znaczących środków w sporną nieruchomość, aby docelowo służyła ona rekreacji i wypoczynkowi.
Organ odwoławczy zaznaczył też, że objęte decyzją z dnia [...] grunty zostały zabudowane w części obiektami o funkcjach biurowo-socjalnej, gastronomicznej, oddanymi do użytkowania w [...] r., co świadczy o zdatności terenu do prowadzenia działalności gospodarczej.
Konkludując organ odwoławczy stanął na stanowisku, że sporne grunty winny zostać opodatkowane podatkiem od nieruchomości według najwyższej stawki, albowiem nie wystąpiły względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
Zasadne też było przyjęcie, że posiadane przez podatnika grunty zajęte pod staw i sklasyfikowane jako “Ws" w ewidencji gruntów i budynków, podlegały opodatkowaniu z zastosowaniem stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.
Organ odwoławczy odnosząc się do prawidłowości opodatkowania podatkiem rolnym oraz podatkiem od nieruchomości gruntów i budynków w osobnych decyzjach, powołując się na treść art. 6c ust. 1 u.p.r., stwierdził, że z przepisu tego wynika co najmniej zalecenie dla organu podatkowego, aby w jednej decyzji dokonał opodatkowania podatkiem rolnym, podatkiem od nieruchomości, podatkiem leśnym wszystkich przedmiotów opodatkowania, które leżą w jego właściwości miejscowej w związku z którymi na danej osobie ciąży obowiązek podatkowy. Natomiast organ pierwszej instancji wydał wobec podatnika odrębne decyzje dotyczące opodatkowania podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości. Prowadzi to do sytuacji, w której w obrocie prawnym pozostaje równocześnie więcej niż jedna decyzja skierowana do tej samej osoby, dotycząca tego samego okresu opodatkowania i ustalająca zobowiązanie podatkowe z tytułu tego samego podatku (podatek od nieruchomości). Dlatego też organ odwoławczy uchylił decyzje organu pierwszej instancji oraz orzekł co do istoty sprawy poprzez ustalenie wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego.
Organ odwoławczy do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjął:
- grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni [...] m2, stawka 0,74 zł /1m2, podatek w wysokości [...] zł;
- budynki związane z działalnością gospodarczą o powierzchni [...] m2, stawka 19,40 zł/1 m2, podatek w wysokości [...] zł;
- budowle związane z działalnością gospodarczą, podstawa opodatkowania [...] zł, stawka 2%, podatek w wysokości [...] zł;
- razem podatek od nieruchomości: [...] zł.
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że w okresie objętym decyzją podatnik był posiadaczem gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów jako grunty orne oznaczone symbolem "RIVa" o powierzchni [...] ha. Grunty te z uwagi na powierzchnię większą niż 1 ha powinny być traktowane jako grunty gospodarstwa rolnego (art. 2 ust. 1 u.p.r.) i jako takie objęte stawką podatku rolnego z art. 6 ust. 1 pkt 1 u.p.r. Natomiast organ pierwszej instancji dokonując wymiaru podatku rolnego zastosował nieprawidłową stawkę tego podatku, przewidzianą dla gruntów ornych pozostałych (tj. nie będących gruntami gospodarstwa rolnego). Uwzględniwszy średnią cenę skupu żyta za okres pierwszych trzech kwartałów 2009 r. ogłoszoną w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 października
2009 r. organ odwoławczy zastosował stawkę wynoszącą 85,25 zł za 1 ha, czyli równowartość 2,5 dt żyta a nie 5 dt – 170,50 zł za 1 ha. Zatem do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym Kolegium przyjęło grunty orne kl. IVa, okres opodatkowania 12 miesięcy, stawkę 85,25 zł/ha, podstawę opodatkowania [...] ha, należy podatek rolny [...] zł.
Na koniec organ odwoławczy za chybiony uznał zarzut, dotyczący nieuwzględnienia w decyzji faktu zapłaty podatku za okres objęty decyzją. Decyzja dotyczy bowiem ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego a nie zawiera rozstrzygnięcia odnośnie wysokości zaległości podatkowej. Kwoty dotychczas przez podatnika wpłacone winny zostać zaliczone na poczet ustalonego podatku i tym samym nastąpić winno wygaszenie (częściowe) zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 O.p.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...], nr [...], stwierdził nieważność wydanego przez organ pierwszej instancji nakazu płatniczego z dnia [...]. Zatem decyzja, na którą strona powołuje się w odwołaniu jako na ostateczne rozstrzygnięcie nie istnieje, gdyż została usunięta z obrotu prawnego. Tak więc organ pierwszej instancji miał otwartą drogę do ponownego ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego.
W skardze na decyzję organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący wniósł o jej uchylenie w całości, umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. art. 121 § 1 O.p. - zasady zaufania do organów podatkowych;
2. art. 122, art. 180 § 1 oraz art. 181 O.p. poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego wykonania wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zaś – nie dokonania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków;
3. art. 187 O.p. przez wydanie decyzji mimo braku zebrania całego materiału dowodowego;
4. art. 190, art. 191, art. 192 oraz art. 216 O.p. poprzez uznanie okoliczności faktycznych, będących podstawą wydania decyzji za udowodnione;
5. art. 125 O.p. polegające na naruszeniu zasady szybkości postępowania i terminu załatwienia sprawy;
6. art. 140 O.p. poprzez brak zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie;
7. art. 198 § 1 O.p. poprzez brak wykonania oględzin nieruchomości w celu zbadania stanu faktycznego, co wiąże się z zarzutem naruszenia art. 122, art. 180 § 1 oraz art. 181 O.p.
Uzasadniając skargę skarżący w pierwszej kolejności stwierdził, że organy podatkowe związane są przy ustalaniu wymiaru podatku od nieruchomości i rolnego informacjami, zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, jednak pod warunkiem, że dane te są zgodne ze stanem rzeczywistym. W rozpatrywanej zaś sprawie ewidencja ta nie odzwierciedla rzeczywistego stanu faktycznego. Podniósł, że w dniu [...] zwrócił się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. W dniu [...] otrzymał odpowiedź, że brak jest możliwości zlecenia prac mających na celu aktualizację użytku gruntowego ze względu na ograniczone środki finansowe, nadto zaś zaznaczono, iż podjęte zostaną starania dotyczące aktualizacji użytku gruntowego w [...] r. Pomimo tego zapewnienia, aktualizacji nie dokonano.
Skarżący podkreślił dalej, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie oddaje istoty sprawy. Wskazał, iż kwestionuje naliczenie podatku od nieruchomości przy stawce przewidzianej dla działalności gospodarczej dla działek nr [...], [...], [...], [...], (dzierżawa od [...] r. do [...] r.) oraz działek o nr [...], [...] i [...] (grunty pod wodami – własność). Odnośnie gruntów pod wodami wskazał, że od 2003 r. stale naliczano mu podatek według stawki dla gruntów rolnych i były one traktowane jako nie związane z działalnością gospodarczą. W stanie faktycznym nie nastąpiły żadne zmiany, zmian takich nie ma również w klasyfikacji gruntu, mimo to jednak na skutek postępowania wszczętego w 2012 r. "zmieniono stan faktyczny w celu nieuzasadnionego podwyższenia podatku od działek, które do tej pory nie były opodatkowane jako związane z działalnością gospodarczą". W ocenie skarżącego takie postępowanie narusza jawnie zasadę zaufania do organów.
Następnie skarżący zwrócił uwagę na zagadnienie działek dzierżawionych. W tych ramach wskazał, że istotą sprawy jest ocena, czy ze "względów technicznych" grunty te mogły być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Zacytował część wniosków końcowych opinii biegłego K.M. W ocenie skarżącego powstaje pytanie, czy wyrażenie "charakter trwały" w znaczeniu przepisu ma mieć charakter nieodwracalny czy też wystarczy dla uznania charakteru trwałego "długi czas". Jego zdaniem, w rozpatrywanej sprawie istniejący i trwały od wielu dziesięcioleci stan faktyczny przedmiotowych działek (zarówno jeżeli chodzi o ich stan fizyczny jak i klasyfikacje gruntu, na które skarżący nie ma żadnego wpływu mimo złożonych wniosków) kwalifikuje sprawę do grupy spraw, które znajdują się poza dominującym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na które powołuje się Kolegium w zaskarżonej decyzji. Skarżący zaznaczył, że na omawianym terenie znajdowała się cegielnia a następnie dzikie wysypisko śmieci (gdzie wyrzucane były wszelkie odpady, od komunalnych, medycznych aż po przemysłowe), nie można zatem wykluczyć skażenia tego terenu. Z uwzględnieniem istniejącego stanu wiedzy nie można zatem przewidzieć, kiedy i czy teren ten będzie zdatny do prowadzenia działalności gospodarczej.
Skarżący wskazał, że organ podatkowy nie może prowadzić postępowania jednostronnie, tj. ukierunkować go na z góry założony cel. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych podkreślił, że organy podatkowe powinny podjąć wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego dla realizacji zasady prawdy obiektywnej a obowiązki te spoczywają także na organie odwoławczym. Skarżący powołał się na treść art. 180 § 1 O.p. Zaznaczył też, że jego zdaniem został naruszony również art. 190 O.p., gdyż organ podatkowy nie może pozbawić strony uprawienia, przewidzianego w tym artykule, argumentując, że jej udział w przeprowadzeniu dowodu nie jest konieczny. Ponadto nie dokonano dokładnej oceny opinii biegłego, gdyż sformułowana ocena uwzględniała jedynie część zebranego materiału dowodowego bądź oparta była na wadliwie zgromadzonym (niepełnym) materiale dowodowym, co narusza art. 191 O.p.
Skarżący zaznaczył też, że postępowanie dotyczące podatku od nieruchomości zostało wobec niego wszczęte w 2012 r., natomiast decyzję określającą zobowiązanie wydano w dniu [...], zatem postępowanie trwało ponad 3 lata. Maksymalne okresy zaś to miesiąc dla postępowania przed organem pierwszej instancji oraz dwa miesiące dla postępowania odwoławczego. Podniósł, że przez okres trwania postępowania nie otrzymywał żadnych informacji oraz postanowień o wyznaczeniu nowego terminu jego zakończenia.
Zdaniem skarżącego organ naruszył także art. 198 § 1 O.p. poprzez nie przeprowadzenie oględzin na spornym gruncie, co miałoby istotne znaczenie dla prowadzonego postępowania. Oględziny pokazałyby bowiem, że na przedmiotowym terenie nie jest i nie może być prowadzona działalność gospodarcza ze względów technicznych. Zatem grunt o łącznej powierzchni [...] ha składający się z działek o nr [...], [...], [...], [...] położony w Z. przy ul. [...] i [...] stanowiący własność Miasta Z. oddany mu w dzierżawę ze względów technicznych nie może być wykorzystany do prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto skarżący zaznaczył, że przez cały okres od [...] r. działka nr [...], która znajduje się w jego posiadaniu na podstawie umowy dzierżawy była doliczona do działek będących jego własnością. Jest to dokładnie zobrazowane w nakazach płatniczych dotyczących gospodarstwa: [...] – [...] – działki będące własnością oraz działka nr [...] dzierżawiona przez skarżącego mają łączną powierzchnię [...] m2, czyli taką samą, jaka jest ujęta w nakazach płatniczych, tj. staw zarybiony innymi gatunkami o powierzchni [...] m2 i grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą – o powierzchni [...] m2 co daje łącznie powierzchnię [...] m2.
Końcowo skarżący podniósł, że w zaskarżonej decyzji organ stwierdził, iż w aktach sprawy brak jest informacji podatkowej sporządzonej przez podatnika, dotyczącej gruntu stanowiącego działkę o nr [...]. Zdaniem skarżącego jest to nieprawda, skoro bowiem organ nie posiada takiej informacji, to na jakiej podstawie nalicza podatek od nieruchomości za tę działkę od [...] r.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż w zasadzie nie z powodu zarzutów w niej podniesionych.
Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o treść przepisów prawa materialnego w brzmieniu obowiązującym w 2010 r.
Na wstępie rozważań należy podkreślić, że przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja kasacyjna organu odwoławczego wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p. Organ odwoławczy wydał bowiem decyzję, w której w całości uchylił decyzje organu pierwszej instancji i orzekł co do istoty sprawy, ustalając skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 r. w wysokości [...] zł. Jednakże organ odwoławczy zaskarżoną decyzją ustalił skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 r. w takiej samej wysokości jak we wcześniejszej decyzji z dnia [...], nr [...], tj. w wysokości [...] zł., której nieważność stwierdzono decyzją z dnia [...], nr [...]. Powodem wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji z dnia [...], nr [...], było wydanie tej decyzji z rażącym naruszeniem art. 6 ust.1 pkt 1 w zw. z art.4 ust. 1 pkt 1 oraz art. 2 ust. 1 u.p.r. poprzez ustalenie wysokości podatku rolnego z zastosowaniem stawki przewidzianej dla gruntów rolnych nie stanowiących gospodarstwa rolnego, podczas gdy powinna zostać zastosowana stawka jak dla gruntów gospodarstw rolnych.
Zatem organ odwoławczy rozpoznając ponownie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji popełnił ten sam błąd, co w decyzji, której nieważność stwierdzono i ustalił skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 r. w takiej samej błędnej wysokości.
Określenie w decyzji kwoty zobowiązania podatkowego jest istotnym elementem decyzji. Zgodnie bowiem z art. 210 § 1 pkt 5 O.p. decyzja powinna zawierać rozstrzygnięcie. Co więcej rozstrzygnięcie jest najważniejszym składnikiem decyzji podatkowej. Określa ono, jakie skutki prawnopodatkowe rodzi ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny sprawy. To właśnie z treści rozstrzygnięcia podatnik czerpie wiedzę jaki ma do zapłaty podatek. Ponadto taka decyzja podlega wykonaniu i jeżeli podatnik dobrowolnie jej nie wykona to właśnie kwota wskazana w rozstrzygnięciu podlegać będzie ściągnięciu w postepowaniu egzekucyjnym.
Sąd zauważa, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajduje się prawidłowe wyliczenie podatku rolnego, jednakże tego błędu nie da się w żaden sposób konwalidować, bo i tak łączne zobowiązanie pieniężne zostało określone w błędnej wysokości a decyzja podatkowa jest wewnętrznie sprzeczna.
Ponadto Sąd administracyjny nie może skorygować błędnej wysokości określonego zobowiązania podatkowego, ponieważ nie orzeka merytorycznie, a tylko dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Natomiast przechodząc do zarzutów skargi Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do zarzutu, że ewidencja gruntów i budynków nie odzwierciedla rzeczywistego stanu faktycznego. Należy podkreślić, że organ podatkowy dokonując wymiaru podatku obowiązany jest opierać się przede wszystkim na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków - art. 21 ust. 1 p.g.k. Dane te wskazują m.in. na przedmiot opodatkowania. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Dokonując tych ustaleń organ jest związany treścią zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do ich weryfikacji.
Pogląd odmawiający uprawnienia organom ustalającym wysokość podatku od nieruchomości do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów, jest ugruntowany w orzecznictwie sądowym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2241/10; z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1243/08; z dnia 5 listopada
2009 r., sygn. akt II FSK 836/08; z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt II FSK 854/08; z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II FSK 652/08; z dnia 18 lutego
2010 r., sygn. akt II FSK 1586/08, wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 642/14; w Łodzi z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 49/14; w Kielcach z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt I SA/Ke 461/10; w Krakowie z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 955/09; w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Po 363/09).
Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju działań nie jest możliwe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia
2015 r., sygn. akt II FSK 3227/12, wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Szczecinie z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1018/14; w Gliwicach: z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 1152/13; z dnia 1 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 1127/13; w Kielcach z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Ke 411/11 ).
W rozpoznawanej sprawie zmiana danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie nastąpiła, więc organy podatkowe są związane ich treścią przy wymiarze podatków. Co więcej skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, który mógłby podważyć treść zapisów ewidencji. Dlatego też organy podatkowe były uprawnione a nawet zobowiązane do oparcia się na treści ewidencji gruntów i budynków ustalając skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania podatkowego.
Skarżący kwestionuje także naliczenie podatku od nieruchomości przy stawce przewidzianej dla działalności gospodarczej dla działek o nr: [...], [...], [...], [...] (dzierżawa od [...] r. do [...] r.) oraz działek o nr [...], [...], [...] (grunty pod wodami – własność).
Trzeba jednak podkreślić, że nie stanowi także przesłanki względów technicznych fakt, że na gruncie znajduje się staw. W tej kwestii wypowiedział się już tut. Sąd, który w wyroku z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 650/12, który stwierdził m.in., że: "...jeżeli grunt, spełnia przesłankę gruntu związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, to nie może być uznany za grunt pozostały, tylko z tej przyczyny, że w danym roku podatkowym nie był wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej. Pogląd powyższy znajduje potwierdzenie zarówno w orzecznictwie, jak i literaturze przedmiotu. W doktrynie podnosi się, że grunty oznaczone symbolem "Ws", znajdujące się pod wodami stojącymi, a będące w posiadaniu przedsiębiorcy podlegają opodatkowaniu stawką dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej." Pogląd zawarty w tym wyroku Sąd orzekający w pełni akceptuje.
Nie zasługuje także na uwzględnienie dokonana przez skarżącego wykładnia pojęcia "względów technicznych", który uważa, że długi okres czasu może decydować o tym, że przedmiot opodatkowania trwale nie może być wykorzystywany w działalności gospodarczej.
W tym miejscu Sąd odwoła się do treści przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zgodnie, z którym: grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznaczają - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
"Względy techniczne" uniemożliwiające przedsiębiorcy wykorzystywanie danej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej to takie okoliczności faktyczne (techniczne), które powodują, że dana nieruchomość trwale nie nadaje się do użytku zgodnego z celem prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności. Odnośnie pojęcia "względów technicznych" wypowiadały się już wielokrotnie sądy administracyjne. Dla przykładu Sąd wskazuje na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2009 r., sygn. II FSK 1354/07, w którym stwierdzono, że: "Wykładnia użytego w omawianym przepisie wyrażenia "nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności ze względów technicznych" prowadzi do wniosku, iż oznacza ona obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. (...) Wskazany charakter przeszkody sprawia, że nie może być ona determinowana wolą (działaniem lub zaniechaniem) podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi i fizykalnymi, odnoszącymi się do substancji przedmiotu opodatkowania. Chodzić tu może zatem zarówno o takie wady fizyczne budynków i budowli, które uniemożliwiają w sposób stały korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, jak również o inne faktycznie występujące przeszkody. Wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy zatem sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i - jednocześnie - nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika. Tym samym, przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka, mimo chwilowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą (wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1997 r., sygn. akt SA/Po 3225/95, niepubl.; wyrok NSA z dnia 13 lipca 1994 r., sygn. akt III SA 108/94, Monitor Podatkowy 1995/4/114; wyrok NSA z dnia 3 grudnia 1992 r., sygn. akt SA/Kr 1020/92, Serwis Podatkowy 1999/10, s. 15; także wyrok NSA z dnia 8 kwietnia
1997 r., sygn. akt SA/Po 3225/95, niepubl.). Poglądy te wyrażono także w orzecznictwie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt I SA/Lu 59/04, POP 2005/3; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 30 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Bk 95/06, LEX nr 192872; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1404/2006, niepubl.; wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 83/08, LEX nr 393305). (...)".
Również w doktrynie podkreśla się, że relacja względów technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej powinna być analizowana przez pryzmat wpływu owych względów na sposób wykonywania tej działalności. W definicji z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. brak jest warunku wykorzystania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. (por. L. Etel, Podatek od nieruchomości, rolny lub leśny, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, str. 39). Z definicji zawartej w omawianym przepisie wynika wprost, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Reasumując interpretacja art. 1a ust. 1 pkt 3 u.o.p.o.l. zawarta jest w jego konstrukcji, opartej na zastosowaniu wyjątku od zasady. Wyjątek ustawowy powinien być interpretowany ściśle, a więc wykładnia rozszerzająca tego wyjątku jest niedopuszczalna. Normatywna treść pojęcia "względy techniczne", jak również redakcja powołanego wyżej przepisu, na gruncie którego ustawodawca posłużył się koniunkcją - "przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany" - wskazuje nie tylko na fakt niewykorzystywania tego przedmiotu, ale również braku możliwości jego wykorzystywania. Zatem tylko i wyłącznie w sytuacji łącznego ziszczenia się stanów faktycznych objętych hipotezą tego przepisu nieruchomość będzie podlegała opodatkowaniu według stawek innych, niż związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Sąd nie podziela zarzutów skargi, że organy podatkowe prowadziły postepowanie jednostronnie. Organy podatkowe zabiegały bowiem w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie, wyjaśniły wszystkie okoliczności faktyczne, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zebrały materiał dowodowy z urzędu. Nie powinno mieć zatem znaczenia, czy podejmowane czynności dowodowe służyły udowodnieniu okoliczności korzystnych dla strony postępowania, czy przeciwnie - pozwoliły na podjęcie rozstrzygnięcia dla niej niekorzystnego. Nie naruszyły zasady prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.). Ponadto organy podatkowe w myśl art. 180 § 1 O.p. jako dowód dopuściły wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Nie naruszono art. 187 § 1 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto organ odwoławczy nie przekroczył również zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art.191 O.p.,
Z kolei przechodząc do zarzutu naruszenie art. 190 O.p., skarżący jedynie stwierdził, że organ podatkowy nie może pozbawić strony uprawienia, przewidzianego w tym artykule, argumentując, że jej udział w przeprowadzeniu dowodu nie jest konieczny. Tak sformułowany zarzut nie pozwala Sądowi na kontrolę, gdyż skarżący nie wskazał o przeprowadzeniu jakiego dowodu nie został zawiadomiony przez organ podatkowy.
Ponadto trudno się Sądowi ustosunkować do naruszenia przepisów postepowania w postaci: art. 181, 192 O.p., ponieważ skarżący nie wskazał w skardze, na czym miałoby polegać naruszenie tych przepisów. Ponadto trzeba zauważyć, że postępowanie toczyło się na skutek wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego z dnia [...], w którym to postępowaniu dodatkowe dowody nie były już przeprowadzane.
Niezrozumiały dla Sądu jest zarzut naruszenia art. 216 O.p., który to przepis reguluje kwestie wydawania postanowień.
Natomiast nie można odmówić skarżącemu racji, iż postępowanie trwało ponad 3 lata. Niemniej naruszenie zasady szybkości postepowania wyrażonej w art. 125 O.p. nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 198 § 1 O.p. poprzez nie przeprowadzenie oględzin na spornym gruncie, Sąd stwierdza, że takie oględziny obejmujące działki o nr [...], [...], [...], [...] położone w Z. przy ul. [...] i [...] odbyły się w dniu [...] i uczestniczył w nich pracownik skarżącego. W aktach sprawy znajduje się protokół z przeprowadzonych oględzin oraz dokumentacja fotograficzna. Podniesiony zarzut jest więc bezzasadny.
Natomiast należy uwzględnić zarzut naruszenia art. 121 § 1 O.p., gdyż wydanie zaskarżonej decyzji z błędnym rozstrzygnięciem – błędnym określeniem wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego powoduje, że doszło do naruszenia wskazanego przepisu, a jego naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd wyeliminował zaskarżoną decyzję, jako naruszającą prawo, z obrotu prawnego.
Na koniec odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że działka nr [...], która znajduje się w jego posiadaniu na podstawie umowy dzierżawy została doliczona do działek będących jego własnością jest dla Sądu mało zrozumiała, gdyż organ odwoławczy wskazywał, iż jest to działka dzierżawiona.
Niemniej mając na uwadze, że treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji jest błędna, ustalono bowiem skarżącemu nieprawidłową wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego Sąd na mocy art. 145 § pkt 1 a) i c) P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania Sąd orzekł stosując zasadę miarkowania określoną w art. 206 P.p.s.a. Skarga została bowiem uwzględniona w zasadzie z innych powodów, niż zarzuty sformułowane w skardze. Dlatego też Sąd zasądził od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 2.750 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy – 1.253 zł, opłatę od pełnomocnictwa – 17 zł oraz część wynagrodzenia pełnomocnika, wynikającego z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804) - w kwocie 1.480 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło