I SA/Gl 1366/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-06-01
Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Anna Rotter, Katarzyna Stuła-Marcela
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. oddalające zarzut nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych ciąży na osobie, która posiada zarejestrowany odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny, a brak dowodu wyrejestrowania odbiornika skutkuje uznaniem obowiązku za istniejący. Zwolnienie z opłat przysługuje dopiero po dopełnieniu formalności w placówce pocztowej, co skarżąca nie uczyniła. Nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta jest skuteczne z chwilą nadania, a nie doręczenia zawiadomienia o tym fakcie.Stan faktyczny
Skarżąca W.M. była zobowiązana do uiszczania opłat abonamentowych za okres od stycznia 2015 do stycznia 2020 r. na podstawie tytułu wykonawczego wydanego przez Poczta Polska S.A. Skarżąca podnosiła, że nie posiadała odbiornika TV przez ponad 20 lat oraz że przysługuje jej ustawowe zwolnienie z opłat ze względu na wiek i wysokość emerytury. Organ egzekucyjny oddalił zarzuty skarżącej, wskazując na brak dowodu wyrejestrowania odbiornika i niezgłoszenie formalności zwolnienia w placówce pocztowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Sędzia WSA Anna Rotter, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 28 lipca 2021 r. nr COF.OUR.6375.29442.2020 ŁD.KK.ZZ 12235641 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 lipca 2021 r. nr COF.OUR.6375.29442.2020 ŁD.KK.ZZ 12235641 Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późm.zm., dalej: K.p.a.) w związku z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689) po rozpatrzeniu zażalenia W.M. postanowił:
- uchylić własne postanowienie z dnia 12 kwietnia 2021 r. nr [...] w części dotyczącej orzeczenia odnośnie braku uprzedniego doręczenia upomnienia,
- utrzymać w mocy wskazane postanowienie w pozostałym zakresie tj. uznania za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia 29 kwietnia 2020 nr 157310E1-61/KR/2020.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przez W.M. (dalej: zobowiązana, strona, skarżąca) przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego K. tytuł wykonawczy z dnia 29 kwietnia 2020 r. nr 157310E1-61/KR/2020, obejmujący zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2015 r. do stycznia 2020 r. Tytuł ten przekazano zgodnie z właściwością miejscową do Naczelnika Urzędu Skarbowego K1. Odpis tego tytułu został doręczony zobowiązanej w dniu 8 października 2020 r.
W piśmie z dnia 15 października 2020 r. zobowiązana wniosła zarzuty (co doprecyzowała w piśmie z dnia 23 listopada 2020 r.), w których podniosła w szczególności, że osoby, które ukończyły 60 lat i mają ustalone prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego są zwolnione z opłaty abonamentowej, wobec czego strona korzysta z ustawowego zwolnienia. Ponadto strona podniosła, że nie posiadała odbiornika tv przez ponad 20 ostatnich lat, gdyż nie było jej na niego stać. Dopiero w połowie 2019 r. otrzymała używany odbiornik od córki, niezrozumiałe jest zatem dlaczego tytuł wykonawczy sięga 2015 r.
Postanowieniem z dnia 23 listopada 2020 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego K1. zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.
Stanowisko wierzyciela na wniesione zarzuty zostało zawarte w postanowieniu Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia 12 kwietnia 2021 r. nr [...], w którym zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia uznano za niezasadne. Jako dowód w sprawie wierzyciel przedmiotowym postanowieniem przekazał kserokopię "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z dnia 27 sierpnia 2008 r., kserokopię upomnienia z dnia 3 lutego 2020 r. nr [...] wraz z kserokopią koperty, w której wysłano upomnienie.
W dniu 12 maja 2021 r. skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie wierzyciela z dnia 12 kwietnia 2021 r. nr [...].
Postanowieniem z dnia 28 lipca 2021 r. nr [...] wierzyciel na podstawie art. 59 k.p.a., z w związku z art. 58 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. postanowił przywrócić termin do wniesienia wspomnianego zażalenia.
W zażaleniu tym strona ponownie wskazała na przysługujące jej zwolnienie od opłat abonamentowych z tytułu ukończenia 60 lat i posiadanego prawa do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie 50% przeciętnego wynagrodzenia wynikające z art. 4 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, zmianę adresu zamieszkania, nieposiadanie odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych do 2019 r. Ponadto ze względu na nieprzebywanie pod adresem ul. [...], [...] K. zobowiązana nie otrzymywała decyzji o płatnościach i egzekucjach, jak również zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta. W zażaleniu strona opisała swoją szczególnie trudną sytuację życiową i finansową.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej nie uwzględnił zażalenia i w dniu 28 lipca 2021 r. wydał postanowienie nr COF.OUR.6375.29442.2020 ŁD.KK.ZZ 12235641, w którym postanowił:
- uchylić postanowienie z dnia 12 kwietnia 2021 r. znak [...], w części dotyczącej orzeczenia odnośnie zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, który wyszedł poza granice zgłoszonych zarzutów,
- utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałym zakresie tj, uznania za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku, wskazanego w tytule wykonawczym numer 157310E1-61/KR/2020 z dnia 29 kwietnia 2020 r.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia na wstępie wyjaśniono, że zarzut dotyczy wyłącznie nieistnienia obowiązku i tylko w tym zakresie winien rozpatrzony, co determinuje częściowe uchylenie zaskarżonego postanowienia. tj. w zakresie rozpatrzenia zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia.
Dalej wskazano, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Ustawy poprzedzające ww. ustawę to ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r. (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 805), ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności (Dz. U z 1984 r. Nr 54, poz. 275), która weszła w życie z dniem 1 marca 1985 r. oraz wcześniejsza ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o łączności (Dz. U. z 1961 r. Nr 8, poz. 48), która weszła w życie z dniem 14 lutego 1961 r. i ustawa z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. z 1960 r. N 54, poz. 307 z późn, zm.).
Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź, uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 76 roku życia (na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych - Dz. U. z 2015 r., poz. 1324).
Wierzyciel w zaskarżonym postanowieniu zasadnie wskazał, że wypełniając ustawowy obowiązek strona zgłosiła rejestrację odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego używanych pod adresem: ul. [...], aktualny adres Oś. [...], [...] K.).
Dowód w postaci kserokopii "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" poświadczonego za zgodność z oryginałem załączono do zaskarżonego postanowienia.
Natomiast po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawię warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych r telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r, poz. 1342) został stronie, jako użytkownikowi odbiorników przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił książeczkę opłat abonamentowych numer [...].
Zawiadomienie informujące o wprowadzonej zmianie, stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej, zostało skierowane pismem z dnia 27 sierpnia 2008 r" na adres zgłoszonym przy rejestracji odbiorników, pod którym strona pozostaje zameldowana. (Duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przesłany do abonentki pismem z dnia 27 sierpnia 2008 r. załączono do zaskarżonego postanowienia).
W związku z tym, że rozporządzenie nie posługuje się pojęciem "doręczenia", lecz "przesłania zawiadomienia", Poczta Polska przez przesłane zawiadomienia wykonała obowiązek zawiadomienia użytkowników (posiadaczy książeczek opłat) o nadaniu indywidualnych numerów identyfikacyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2262/15 podkreślił, iż "użytkownicy, którym nadano indywidualny numer identyfikacyjny przed dniem 12 grudnia 2008 r., w którym to upływał termin wskazany w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych r telewizyjnych kontynuują wnoszenie opłat abonamentowych, bez konieczności ponownej rejestracji odbiorników rtv oraz zastosowania trybu, o którym mowa w § 2 tego rozporządzenia. Zawiadomienie to, stanowi dowód zarejestrowania odbiorników w rozumieniu przepisu § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (...) czytając dalej "należy bowiem zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się poświadczona kserokopia wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu skarżącemu, będącemu użytkownikiem odbiorników zarejestrowanych według imiennej książeczki opłaty abonamentowej nr [...] indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...], z datą].., sierpnia 2008r. (a więc przed upływem terminu wskazanego w § 5 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych podpisanego przez uprawnionego pracownika Operatora publicznego."
Dalej organ II instancji zaznaczył, że użytkownicy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy o radiofonii i telewizji z dnia 29 grudnia 1992 r. oraz z wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat abonamentowych (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania).
Na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 20 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Wr 225/19 stwierdził "... nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie może zostać utożsamione z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych. Stanowiło to bowiem jedynie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie imienną książeczkę abonamentową zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem i temu miało też służyć przesłanie dotychczasowym użytkownikom odbiorników rtv zawiadomienia o indywidualnym numerze abonenta..."
Nadto, jak zaznaczył organ II instancji, obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy abonamentowej, a nie wydanego na jej podstawie, powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. Tak więc nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowi okoliczności zwalniającej posiadacza odbiorników od obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych. Ponadto w przypadku zagubienia, zniszczenia lub nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wraz z imiennymi blankietami wpłat, ustalenia numeru rachunku bankowego, na który należało wnosić opłaty abonamentowe dokonać można za pośrednictwem infolinii Poczty Polskiej, w urzędach pocztowych, a także za pomocą strony internetowej www.poczta-polska.pl ustalić swój numer rachunku bankowego, zawierający nadany indywidualny numer identyfikacyjny.
Zaznaczono przy tym, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest postanowieniem ani decyzją wierzyciela, od których przysługują środki odwoławcze. Zawiadomienie nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, które rozstrzygałoby o sytuacji prawnej osoby, do której zostało skierowane. Nie przydaje ono nowych praw i obowiązków, nie jest także oświadczeniem woli, a jedynie potwierdza konieczność wykonania już istniejącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.
W przypadku zmiany miejsca zamieszkania użytkownik odbiorników rtv zobowiązany jest zgłosić ten fakt w placówce pocztowej i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik z odbiorników nie korzysta zobowiązany jest dopełnić formalności związane z ich wyrejestrowaniem. Co istotne, rejestracja odbiorników rtv przypisana jest do abonenta, a nie do adresu.
Tak więc, jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych. Poczta Polska S.A. nie dysponuje dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez zobowiązaną formalności związanych ze zgłoszeniem zaprzestania używania odbiornika telewizyjnego czy aktualizacji adresu.
Powyższe stanowisko jest jednolicie prezentowane w orzecznictwie sądowym. Stwierdza się w nim, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z wymienionych ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę obowiązku uiszczania opłat abonamentowych (por. wyrok NSA z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt I GSK 2271/18, z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 5276/16, WSA w Gliwicach z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 804/14).
Organ II instancji zaaprobował także stanowisko wierzyciela w kwestii ustawowych zwolnień z opłat abonamentowych.
W tym zakresie wskazał, że ustawa o opłatach abonamentowych przewiduje, iż między innymi abonenci, którzy ukończyli 60 lat oraz posiadają prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa GUS mogą skorzystać z uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych.
Grupy osób uprawnionych do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych ustawodawca wskazał w art. 4 ust. 1 ww. ustawy o opłatach abonamentowych. W art. 4 ust. 3 tej ustawy określił natomiast, że zwolnienie z opłat przysługuje od miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej oświadczenie o spełnianiu warunków do zwolnienia i przedstawiono dokumenty potwierdzające te uprawnienia. Zaistnienie u osoby uprawnionej ustawowych przesłanek do zwolnienia od opłat abonamentowych nie powoduje zmiany stanu prawnego do czasu, kiedy uprawnienia nie zostaną zgłoszone przez abonenta w placówce pocztowej, na podstawie dokumentu uprawniającego do zwolnienia, co potwierdził NSA w wyroku z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1297/15.
Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że warunkiem do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych jest zatem dopełnienie właściwych formalności w placówce pocztowej, czego strona do chwili obecnej nie dokonała. Zaznaczono przy tym, że stosowne informacje w zakresie zwolnień od opłat są dostępne w każdej placówce pocztowej, na stronach internetowych Poczty Polskiej S.A. lub Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Obecnie obowiązującym dokumentem, który potwierdza zgłoszenie uprawnień do zwolnienia ód opłat abonamentowych jest "Oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnień od opłat abonamentowych" potwierdzone przez pracownika placówki pocztowej".
W tym stanie rzeczy organ II instancji stwierdził, iż prawidłowo uznano zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.
Nadto wyjaśniono, że Poczta Polska S.A. zobligowana jest do postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i nie ma podstaw do podejmowania wobec osób, które czują się pokrzywdzone zaistniałym stanem faktycznym i prawnym rozstrzygnięć wbrew tym przepisom. Wydane postanowienie opiera się na obowiązującej wykładni prawa, w tym stanowisku Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08.
W nawiązaniu do przedstawionej przez zobowiązaną trudnej sytuacji życiowej i finansowej wyjaśniono, że Poczta Polska S.A. realizuje usługę na rzecz Krajowej Rady Radiofonii w zakresie inkasowania, ewidencjonowania oraz egzekwowania należnych opłat abonamentowych bez możliwości umarzania zobowiązań.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych tylko Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji w sytuacjach wyjątkowych, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych oraz odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu. O fakcie skierowania wniosku o umorzenie zaległości abonamentowych do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji należy pisemnie poinformować Pocztę Polską S.A., co będzie stanowiło podstawę do skierowania pisma do organu egzekucyjnego w sprawie zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego do czasu zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie przez KRRiT.
W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca ponownie podniosła, że od ponad 20 lat nie posiada odbiornika TV, a decyzje "o płatnościach, nadaniu numeru czy egzekucjach" nie docierały do niej. Strona podała także, iż ok. 1991 r. korzystała z pomocy MOPS, komornik zajął odbiornik RTV, a podczas licytacji okazało się, że jest on uszkodzony i nikt nie może z niego korzystać, niedługo później stronie odcięto dostęp do prądu i innych mediów. W tej sytuacji skarżąca złożyła podanie o wyrejestrowanie odbiornika RTV.
Dalej strona opisała swoją bardzo trudną sytuację życiową, materialną i rodzinna, wskazała w szczególności na utratę pracy nauczycielki, niemożność znalezienia nowego zatrudnienia, brak środków na utrzymanie rodziny, konieczność pomieszkiwania u znajomych, względnie wynajmowania lokali o bardzo niskim standardzie, w których nie było odbiornika TV, dewastację dotychczasowego domu, na którego remont nie było środków.
Skarżąca oświadczyła także, iż obecnie nada jest w bardzo trudnej sytuacji, wynajmuje kolejne mieszkanie opłacając czynsz z niewielkiej emerytury, spłaca długi byłego męża, gdyż są one od niej ściągane, jest dotknięta różnymi schorzeniami (w tym [...]) i brakuje jej środków na leki.
Pełnomocnik skarżącej (ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy) w piśmie z dnia 2 maja 2022 r. podtrzymał w całości osobistą skargę strony.
Precyzując stanowisko zawarte w skardze, zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
- naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez wszczęcie i prowadzenie egzekucji pomimo nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym,
- naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że opłata abonamentowa jest należna niezależnie od tego czy skarżąca używała w okresie wskazanym w tytule wykonawczym odbiorników radiofonicznych i/lub telewizyjnych, podczas gdy z przywołanego przepisu wyraźnie wynika, iż opłaty abonamentowe pobiera się za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych,
- naruszenie art. 2 ust. 2 w zawiązku z art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez uznanie, że skarżąca miała obowiązek uiszczania w okresie wskazanym w tytule wykonawczym opłaty abonamentowej, podczas gdy organ nie wykazał, iż strona we wskazanym okresie używała jakiegokolwiek odbiornika radiofonicznego i/lub telewizyjnego, ani też, że w tym okresie posiadała jakikolwiek odbiornik radiofoniczny i/lub telewizyjny,
- art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez uznanie, że mimo braku dowodu rejestracji odbiornika radiofonicznego i/lub telewizyjnego istnieje obowiązek uiszczania opłat abonamentowych,
- § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego poprzez uznanie, że pomimo braku doręczenia indywidualnego numeru identyfikacyjnego istnieje dowód rejestracji odbiornika radiofonicznego i/lub telewizyjnego,
- § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego poprzez uznanie, że pomimo braku dowodu doręczenia skarżącej na jej ówcześnie aktualny adres zamieszkania indywidualnego numeru identyfikacyjnego doszło do skutecznego powiadomienia skarżącej o nadaniu w/w numeru.
Wobec tak sformułowanych zarzutów wniesiono o:
"I. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
II. zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, liczonych według norm przewidzianych".
Zawnioskowano także o zobowiązanie organu do:
- wskazania kiedy ostatnio, przed okresem którego tytuł wykonawczy dotyczy organ odnotował wpłatę dokonaną przez skarżącą, a dotyczącą opłaty abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych i/lub telewizyjnych, wskazania i przedstawienia dowodu wraz z dowodem doręczenia kiedy, w okresie wskazanym w tytule wykonawczym organ wzywał (w jakiejkolwiek formie) skarżącą do uiszczenia bieżących i zaległych opłat abonamentowych, których obecnie zapłaty się domaga,
wskazania i przedstawienia dowodu wraz z dowodem doręczenia kiedy, w okresie poprzedzającym okres wskazanym w tytule wykonawczym organ wzywał (w jakiejkolwiek formie) skarżącą do uiszczenia bieżących i zaległych opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i/lub telewizyjnych, przeprowadzenie dowodów przytoczonych w uzasadnieniu na okoliczności tam wskazane,
- ewentualnie o przyznanie od Skarbu Państwa — Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na rzecz pełnomocnika kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przypisanych, które nie zostały opłacone w całości ani w części.
W uzasadnieniu skargi na wstępie zaznaczono, że skarżąca nie skontaktowała się z pełnomocnikiem ustanowionym z urzędu, wobec czego wywiódł on swoją argumentację ze skargi osobistej strony oraz stanu faktycznego opisanego w odpowiedzi na skargę.
Dalej pełnomocnik strony wskazał, że skarżąca przeczy, ażeby w okresie, którego dotyczy tytuł wykonawczy posiadała oraz używała jakikolwiek odbiornik radiofoniczny i/lub telewizyjny, z którym wiązałby się obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej. Odwołując się do trudnej od bardzo dawna sytuacji materialnej i zdrowotnej strony (udokumentowanej wraz z wnioskiem o prawo pomocy) podniósł, że w takich realiach strona zrezygnowała z posiadania odbiornika radiofonicznego czy też telewizyjnego, wszak nie są to artykuły pierwszej potrzeby. Nadto strona oświadczyła, że wiele lat temu dokonała wyrejestrowania odbiorników, zarejestrowanych w 1982 r., a więc czterdzieści lat temu. Organ obowiązek abonamentowy wywiódł z faktu, że strona nie przedstawiła dowodu na okoliczność wyrejestrowania odbiorników. Nie wskazał jednak żadnego dowodu na to, iż skarżąca w okresie, którego dotyczy tytuł wykonawczy posiadała czy też używała jakikolwiek odbiornik radiofoniczny względnie telewizyjny. Co więcej, organ nie próbował nawet dowodzić, że korespondencja m.in. w sprawie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego faktycznie była kierowana na adres zamieszkania skarżącej, a zatem, że strona nie miała w ogóle możliwości zapoznania się z tymi przesyłkami i adekwatnego zareagowania na ich treść. Tymczasem, zgodne z doświadczeniem życiowym jest przyjęcie, iż w przypadku rzeczywistego otrzymania przez osobę nieposiadającą żadnego odbiornika radiowo-telewizyjnego pisma w sprawie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, osoba ta dąży do wyjaśnienia sprawy poprzez wskazanie, iż żadnego odbiornika nie posiada tudzież do przedstawienia dowodu wyrejestrowania odbiorników. Nieotrzymanie zaś takiego pisma niweczy szansę na stosowną reakcję i prowadzi do "konserwacji" stanu faktycznego na szereg kolejnych lat, co jak się wydaje miało miejsce w sprawie niniejszej.
W dalszych wywodach pełnomocnik strony zakwestionował stanowisko organu, że o obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej przesądza
nieprzedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiorników. Podniósł, że obowiązek uiszczania abonamentu wynika z faktu używania odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (vide art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych), a nie z faktu zarejestrowania czy też wyrejestrowania odbiornika. To właśnie fakt używania odbiornika jest warunkiem koniecznym istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej, a data rejestracji odbiornika wyznacza jedynie termin płatności tegoż abonamentu.
Jak wyjaśnił NSA w orzeczeniu z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt II FSK 2116/16 ustawa o opłacie abonamentowej statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym obowiązki te są powiązane, to w sensie prawnym są to dwa odrębne obowiązki. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej (podobnie wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15).
Skarżąca w sposób wyraźny podniosła, że w okresie którego dotyczy tytuł wykonawczy nie posiadała i nie używała żadnego odbiornika radiofonicznego czy też telewizyjnego. Zatem obowiązkiem organu, zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodowego, na który zresztą organ sam się powołuje, było wykazanie co najmniej, iż skarżąca w okresie o którym mowa posiadała odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny. Okoliczności tej organ nie udowodnił, a nawet nie próbował udowodnić, toteż już z tego tylko względu zaskarżone postanowienie winno zostać uchylone.
Dalej podniesiono, że z żadnych przepisów prawa nie wynika, iż strona, jest zobowiązana posiadać i bezterminowo przechowywać dokument będący dowodem wyrejestrowania odbiornika. W judykaturze przyjmuje się, że skoro termin przedawnienia opłat abonamentowych jest pięcioletni (zastosowanie znajduje tu art. 70 § 1 O.p.), to nie sposób wymagać od strony, aby taki dokument przechowywała w nieskończoność.
Skarżąca wielokrotnie podnosiła, iż dokonała wyrejestrowania odbiornika, z tym, że obecnie nie posiada już dowodu dokonania tego aktu, z uwagi na upływ czasu i kilkukrotną zmianę miejsca pobytu.
Zdaniem strony skarżącej, w zaistniałej sytuacji, to organ powinien wykazać kiedy ostatnio odnotował wpłatę opłaty abonamentowej, dokonaną przez skarżącą, a także kiedy po tejże ostatniej wpłacie wzywał w jakikolwiek sposób skarżącą do zapłaty opłaty abonamentowej za kolejne okresy. Trzeba bowiem pamiętać, że zgodnie z art. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązek pobierania i egzekwowania opłat ciąży na organie. Jeśli zatem, zgodnie z twierdzeniami skarżącej okazałoby się, że organ odnotował ostatnią wpłatę skarżącej wiele lat temu, a następnie przez kolejne lata nie domagał się od strony zapłaty abonamentu, stanowiłoby to dowód na okoliczność, iż organ odnotował fakt wyrejestrowania przez skarżącą odbiorników. Wszak, gdyby było inaczej organ miałby obowiązek dochodzenia od skarżącej zarówno zaległych, jak i bieżących opłat, czego nie czynił. Co więcej, gdyby okazało się, również zgodnie z twierdzeniami strony, że organ przez wiele lat nie kontaktował się w żaden sposób ze skarżącą w sprawie opłat abonamentowych, to byłby to dowód na to, że skarżąca miała uzasadnione podstawy przypuszczać, że skutecznie dokonała wyrejestrowania odbiorników i w konsekwencji nie ma już obowiązku przechowywania dowodu na tę okoliczność, a nadto nie ma obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.
W tym miejscu autor pisma dodał, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a.. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez Sąd jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zatem zaskarżone rozstrzygnięcie, Sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy ustalone przez organ okoliczności znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy. Na organie ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego aktu i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem. Zasadnym zatem jest wniosek strony, zmierzający do zobowiązania organu, aby przedłożył stosowne informacje i dowody.
Nadto pełnomocnik skarżącej podkreślił, że ustawa o opłatach abonamentowych nakłada określone obowiązki, zarówno na abonenta, jak i na organ. Organ ma w szczególności obowiązek pobierania opłaty abonamentowej (art. 6 ustawy), kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników (art. 7 ustawy) czy też gromadzenia, przetwarzania i usuwania danych osobowych osób, które dokonały rejestracji odbiornika a następnie zgłosiły zaprzestanie korzystania z tych urządzeń (art. 5 ustawy). Organ nie może zatem domagać się od obywatela zapłaty opłaty abonamentowej tylko dlatego, że w swoich własnych zasobach nie odnajduje dowodu wyrejestrowania odbiorników. Organ nie może domagać się od obywatela zapłaty opłaty abonamentowej tylko dlatego, że sam zaniechał wykonywania swoich obowiązków - w tym przypadku mowa o obowiązku pobierania opłaty abonamentowej za okres sprzed okresu wskazanego w tytule wykonawczym (jeśli organ twierdzi, że skarżąca nie zgłosiła zaprzestania korzystania z odbiorników, to jego obowiązkiem było pobieranie/egzekwowanie opłaty abonamentowej) lub też o obowiązku usunięcia danych osobowych skarżącej z systemu ewidencjującego osoby, które zarejestrowały odbiorniki radiofoniczne i/lub telewizyjne (po upływie okresu wskazanego w ustawie).
Na marginesie wskazano, że w okresie którego dotyczy tytuł wykonawczy skarżąca spełniała przesłanki do zwolnienia od opłat abonamentowych na podstawie art. 4 ust 1 pkt 6 ustawy o opłatach abonamentowych (skarżąca ma obecnie 70 lat, a jej obecna emerytura oscyluje w okolicach 50 % najniższego a nie przeciętnego wynagrodzenia za pracę). Stanowisko organu jest zatem szczególnie bulwersujące, gdyż domaga się zapłaty od osoby, której przysługuje zwolnienie z tychże opłat. W istocie zatem postawa organu nie tylko narusza porządek prawny, ale jest również sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, dobrymi obyczajami i podważa zaufanie obywateli do organów władzy publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) podlegało postanowienie z dnia 28 lipca 2021 r., którym Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. uchylił własne postanowienie z dnia 12 kwietnia 2021 r. w części dotyczącej orzeczenia odnośnie braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz utrzymał wskazane postanowienie w pozostałym zakresie tj. w zakresie uznania za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia 29 kwietnia 2020 nr 157310E1-61/KR/2020.
Stosownie do art. 1 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 p.p.s.a.).
Szczegółowy zakres przedmiotowy kontroli sądowoadministracyjnej został sformułowany w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem, nadanym przez art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r., zmieniającej p.p.s.a. (Dz. U z 2019 r., poz. 2070), które weszło w życie z dniem 30 lipca 2020 r., sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Wypada w tym względzie zauważyć, że przed nowelizacją przepis nie dopuszczał zaskarżenia postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Aktualnie przepis nie przewiduje wyłączeń tego rodzaju. W niniejszej sprawie została złożona skarga na postanowienie wierzyciela w przedmiocie oddalenia zgłoszonego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu nieistnienia obowiązku. Z racji tego, że wniesienie skargi nastąpiło po dacie wspomnianej wyżej nowelizacji, nie ulega wątpliwości, że jest ona dopuszczalna i jako taka podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd.
Przystępując w dalszej kolejności do merytorycznej analizy niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej stanowią podstawowy środek służący ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) - wnosi się je do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują z kolei przepisy art. 34 u.p.e.a.
Poprzez wniesienie zarzutu zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego, w stosunku do którego obowiązuje generalne domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (por.: P. M. Przybysz, Komentarz do art. 33 u.p.e.a., [w:] P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, WKP 2021).
Jak stanowi art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 lipca 2020 r.) podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być nieistnienie obowiązku.
Co warte podkreślenia, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest ograniczony zarzutami podniesionymi w skardze, lecz zawsze pozostaje związany granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. W przypadku zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez stronę zobowiązaną zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może objąć kontrolą innej sprawy niż ta, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W analizowanej sprawie skarżąca zgłosiła zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).
Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy na wstępie, że w niniejszej sprawie wierzyciel wykazał, iż miała miejsce rejestracja odbiornika telewizyjnego na imię i nazwisko zobowiązanej, czego zresztą skarżąca nie kwestionuje. Do przekazanych sądowi akt administracyjnych załączono potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię wniosku z 1982 r. o rejestrację odbiornika radiowego i telewizyjnego pod adresem: K., ul. [...].
Zgodnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (aktualnie t.j. Dz.U z 2020 r., poz. 1689), w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 z późn. zm.), za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle ww. uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie.
W judykaturze ugruntowany jest pogląd, że skoro w świetle ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązek ponoszenia opłat za używanie odbiorników RTV ciąży na osobie od momentu ich zarejestrowania, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. m.in. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 650/14, z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 518/14; z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 376/13 oraz WSA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Po 57/14, wyrok NSA z dnia 29 października 2021 r., sygn. akt I GSK 637/21).
Bezsporne jest, że skarżąca nie udokumentowała wyrejestrowania odbiornika, jak również dopełnienia formalności związanych ze zwolnieniem z opłat wynikającym z wieku i wysokości otrzymywanej emerytury. W tym stanie rzeczy zarzut nieistnienia obowiązku słusznie uznano za nieuzasadniony.
Jeżeli zatem abonent nie dokonał skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika, to nadal zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych. Wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, należy do obowiązków abonenta. Tym samym obowiązek uiszczania przedmiotowych opłat przypisany jest do osób, a nie do adresu rejestracji. Zatem argumentacja o zmianie adresu nie zwalnia z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 935/20).
W nawiązaniu do argumentacji skargi wskazać także należy, że po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych skarżącej jako użytkownikowi odbiorników przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił książeczkę opłat abonamentowych numer [...]. Zawiadomienie informujące o wprowadzonej zmianie, stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej, zostało skierowane pismem z dnia 27 sierpnia 2008 r" na adres zgłoszonym przy rejestracji odbiorników, pod którym strona pozostaje zameldowana. Duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przesłany do abonentki pismem z dnia 27 sierpnia 2008 r. załączono do akt sprawy).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że w świetle rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r., nr 187, poz. 1342) operator nie musi dysponować potwierdzeniem odbioru powiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego. § 5 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia stanowi, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Zgodnie z § 5 ust. 2 tego rozporządzenia operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Z treści przywołanych przepisów nie wynika, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności dokonania czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca nie wprowadza obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (podobnie NSA w wyrokach z: z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15; z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1297/15, z dnia 11 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3328/15, z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 3012/17, z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16, 5 września 2018 r., sygn. akt I GSK 2271/18).
W związku z powyższym nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego skuteczne było w chwili jego nadania, a nie w chwili jego doręczenia skarżącemu. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego było tylko informacją dla skarżącego. Dla tej czynności nie było wymagalne posiadanie przez operatora zwrotnego potwierdzenia odbioru. Skarżący, prawnie zobowiązany, powinien dopilnować wszelkich kwestii opłaty abonamentowej. W razie wątpliwości, zawsze mógł zgłosić się do placówki pocztowej, w której uzyskałby informacje odnośnie płatności, numerze identyfikacyjnym, czy też o stanie zadłużenia. Takie informacje można uzyskać też przez internet, na stronie operatora pocztowego (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 891/21).
Jak więc wykazano rejestracja odbiorników dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, a w związku z tym nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu.
W nawiązaniu do argumentacji skargi wskazać należy, że nieegzekwowanie zaległości abonamentowych za wcześniejsze okresy nie wyklucza ich aktualnego dochodzenia za okresy nieprzedawnione. Obowiązujące przepisy nie przewidują obowiązku okresowego informowania abonenta, że zalega z opłatami.
Zwolnienie z opłat abonamentowych przewidziane dla osób, które ukończyły 60 lat oraz posiadają prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa GUS przysługuje od miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej oświadczenie o spełnianiu warunków do zwolnienia i przedstawiono dokumenty potwierdzające te uprawnienia, czego skarżąca nie dopełniła. Zaistnienie u osoby uprawnionej ustawowych przesłanek do zwolnienia od opłat abonamentowych nie powoduje zmiany stanu prawnego do czasu, kiedy uprawnienia nie zostaną zgłoszone przez abonenta w placówce pocztowej, na podstawie dokumentu uprawniającego do zwolnienia, co potwierdził NSA w przywołanym przez organ wyroku z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1297/15.
Sąd nie kwestionuje trudnej sytuacji osobistej, zdrowotnej i materialnej skarżącej, do której należy odnieść się ze zrozumieniem. Okoliczności takie z woli prawodawcy stanowią jednak podstawę wnioskowania o umorzenie opłat względnie rozłożenie ich na raty, o czym poinformowano stronę w zaskarżonym postanowieniu.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło