I SA/Gl 431/19
WyrokWSA w Gliwicach2020-01-22
Skład orzekający: Wojciech Gapiński, Beata Machcińska, Bożena Suleja-Klimczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. może ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości, albo że niezgłoszenie tego wniosku nastąpiło bez jego winy, ani nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości w znacznej części?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo orzekły o odpowiedzialności osoby trzeciej (członka zarządu) za zaległości podatkowe spółki. Stwierdzono, że spełnione zostały pozytywne przesłanki odpowiedzialności, tj. istnienie zaległości podatkowej, bezskuteczność egzekucji z majątku spółki oraz pełnienie funkcji członka zarządu w okresie wymagalności zobowiązania. Jednocześnie nie zaistniały przesłanki egzoneracyjne, ponieważ skarżąca nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub że niezgłoszenie nastąpiło bez jej winy, ani nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja byłaby realnie możliwa i skuteczna.Stan faktyczny
Skarżąca, będąca członkiem zarządu spółki z o.o., zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która orzekała o jej odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za I i III kwartał 2013 r. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczące bezskuteczności egzekucji z majątku spółki oraz niewykazania przez nią przesłanek egzoneracyjnych. Kwestionowała ustalenia organów co do wartości i zbywalności majątku spółki.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie WSA Beata Machcińska (spr.), Bożena Suleja-Klimczyk, Protokolant Specjalista Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej w podatku od towarów i usług za I i III kwartał 2013 r. oddala skargę.
Przedmiotem skargi A.W. (dalej "skarżąca") jest decyzja Dyrektora izby Administracji Skarbowej w Katowicach wydana w przedmiocie odpowiedzialności skarżącej (osoby trzeciej) w podatku od towarów i usług za I i III kwartał 2013 r.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Decyzją z dnia [...] r., wydaną min. na podstawie art. 107 § 1, § 2 pkt 2, art. 108 § 1, art. 109 § 1, § 2 pkt 1, art. 116 § 1, § 2, § 4, art. 207 ustawy z dni 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej "o.p."), Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. (dalej również: "organ pierwszej instancji") orzekł o odpowiedzialności skarżącej i Pani M.S. (dalej "MS") za zaległości podatkowe A spółka z o.o. w C. (dalej "spółka" lub "podatnik") powstałe w czasie pełnienia przez nie funkcji członków Zarządu spółki z tytułu podatku od towarów i usług za: I i III kwartał 2013 r. oraz odsetki za zwłokę od tych zaległości naliczone do dnia wydania decyzji.
2. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wniosła o jej zmianę poprzez orzeczenie, że skarżąca nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki z tytułu zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zarzuciła naruszenie art. 116 § 1 o.p. poprzez przyjęcie, iż egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, podczas gdy spółka posiada majątek w postaci stanów magazynowych o wartości zbywalnej ok. [...] zł oraz wierzytelności przysługujących spółce m.in. od dłużnika Ł.J. (dalej "ŁJ") na kwotę [...] zł, pozwalający na prowadzenie i wyegzekwowanie należności bezpośrednio od spółki.
3. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej również "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 2 lit. a), art. 107 § 1, § 2 pkt 2, art. 108 § 1, § 2 pkt 3 w związku z § 3 oraz art. 116 § 1, § 2 i § 4 o.p., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W oparciu o zebrany materiał dowodowy organ ustalił, iż spółka złożyła deklaracje VAT-7K, wykazując w nich kwoty podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego odpowiednio:
- za I kwartał 2013 r. w kwocie [...] zł; termin płatności tego zobowiązania – 25 kwietnia 2013 r.,
- za III kwartał 2013 r. w kwocie [...] zł; termin płatności tego zobowiązania – 25 października 2013 r.
Należność główna z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2013 r. uległa zmniejszeniu do wysokości [...] zł w wyniku podjętych czynności egzekucyjnych, w ramach których uzyskano kwotę [...] zł.
Organ stwierdził, iż przedmiotowe zobowiązania spółki nie uległy przedawnieniu, gdyż, mając na uwadze terminy ich płatności (art. 99 ust. 12, art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z póżn. zm., dalej "u.p.t.u."), ulegną przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2018 r. (art. 70 § 1 o.p).
W ocenie organu odwoławczego, spełniony został również warunek konieczny (i niezbędny) do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej wyrażony w art. 108 § 2 pkt 3 w zw. z art. 108 § 3 o.p. Mianowicie postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej i MS za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za I i III kwartał 2013 r. zostało wszczęte z dniem doręczenia postanowienia z dnia [...]r. o wszczęciu postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej i MS jako osób trzecich za ww. zaległości - w stosunku do MS w dniu [...]r., a w stosunku do skarżącej w dniu [...]r., tj. po wszczęciu postępowań egzekucyjnych wobec spółki. W związku bowiem z nieuregulowaniem przez spółkę należności wynikających z deklaracji, Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wystawił tytuły wykonawcze: za I kwartał 2013 r. w dniu [...] nr [...] oraz za III kwartał 2013 r. w dniu [...]r. nr [...], które zostały skierowane do egzekucji.
Na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy organ ustalił, że skarżąca jako członek zarządu została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego spółki w dniu 7 stycznia 2008 r., następnie uzyskała status Wiceprezesa zarządu spółki, którą to funkcję pełniła co najmniej do dnia 14 marca 2018 r. Fakt ten nakazuje przyjąć, iż spełniony został warunek orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej wynikający z art. 116 § 2 o.p. – termin płatności zobowiązań spółki objętych zaskarżoną decyzją upływał w czasie pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu spółki.
W zakresie przesłanki odpowiedzialności w postaci bezskutecznej egzekucji wobec spółki organ podniósł, iż postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych SM [...] i SM [...] zostało umorzone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]r. podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czyli w sytuacji kiedy z egzekucji nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Niezależnie o bezskuteczności egzekucji wobec spółki świadczy informacja przekazana przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B., że spółka nie uregulowała zobowiązań wobec B spółki z o.o. (dalej ‘B") w kwocie [...] zł (informacja z dnia 28 grudnia 2016 r., w sprawie [...]). Również Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym K. w K. (w sprawie o sygn. akt [...]), wydając w dniu [...]r. postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na fakt, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych, stwierdził, iż spółka nie uregulowała zobowiązań wobec C spółka z o.o. (dalej "C").
W związku z informacją skarżącej, iż D S.A. (dalej: "D") jest dłużnikiem spółki, organ ponownie wszczął egzekucję wobec spółki na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]r. nr [...], który obejmował zobowiązania podatkowe spółki za I kwartał 2013 r. w kwocie [...] zł. Zajęta toku egzekucji wierzytelność w kwocie [...] zł została przekazana na rachunek bankowy organu egzekucyjnego. Wobec twierdzeń skarżącej, że dłużnikiem spółki jest LJ, organ pierwszej instancji zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. o przekazanie stosownych informacji. W odpowiedzi (pismem z dnia 21 lutego 2018 r.) organ poinformował, że w dniu 7 listopada 2017 r. poborca skarbowy sporządził protokół stanu majątkowego LJ, z którego wynika, że LJ jest osobą bezrobotną, nie posiadającą jakiegokolwiek majątku. Ostatecznie postanowieniem z dnia [...]r. organ umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki na podstawie ww. tytułu wykonawczego. W uzasadnieniu wskazał, że w toku czynności egzekucyjnych dokonano skutecznego zajęcia wierzytelności D w kwocie [...] zł, a podmiot ten oświadczył, iż nie posiada więcej zobowiązań wobec spółki. Zaś zajęcie rachunku bankowego w E S.A nie było skuteczne z powodu braku środków. Organ egzekucyjny wskazał również, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej pod adresem: C., ul. [...], a według Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych i baz Urzędu brak jest informacji o składnikach majątkowych, w stosunku do których można by skierować egzekucję.
Ustalając z kolei przesłanki egzoneracyjne, organ odwoławczy, powołując się na informację udzieloną przez Sąd Rejonowy K. w K. [...] Wydział Gospodarczy w piśmie z dnia 19 grudnia 2017 r. r. wskazał, że nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego.
W celu ustalenia właściwego czasu na do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, organ odwoławczy dokonał analizy sytuacji finansowej spółki. W tym zakresie podniósł, iż według danych zawartych w bilansie za 2011 r. zobowiązania spółki na koniec tego okresu rozliczeniowego w wysokości [...] zł przekroczyły wartość jej majątku (aktywów), który opiewał na kwotę [...] zł. Jako majątek spółka wykazała jedynie aktywa obrotowe, tj.: zapasy towarów [...] zł, należności [...] zł i środki pieniężne - (-) [...] zł. Zobowiązania spółki na koniec 2012 r. - [...] zł również przekroczyły wartość jej majątku (aktywów), który opiewał na kwotę [...] zł. Za ten okres spółka jako majątek wykazała jedynie aktywa obrotowe, tj.: zapasy towarów - [...] zł, należności - [...] zł i środki pieniężne - (-) [...] zł. Podobnie wyglądała sytuacja za 2013 r., gdzie zobowiązania spółki - [...] zł przekraczały jej majątek - [...] zł, który stanowiły należności - [...] zł i inwestycje krótkoterminowe - (-) [...] zł. Za 2014 r. spółka złożyła bilans, w którym nie wykazano żadnych wartości. W ocenie organu, dane te wskazują, że na dzień 31 grudnia 2011 r. i 31 grudnia 2012 r. wartość realnego majątku spółki wynosiła tylko [...] zł (zapasy towarów), gdyż pozostałą część majątku stanowiły należności krótkoterminowe, których ostatecznej realizacji nie można przewidzieć. Oznacza to, że w rzeczywistości spółka nie posiadała majątku, który wystarczyłby na zaspokojenie jej zobowiązań. Okoliczności te, a także brak oznak prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę potwierdzają, że na dzień 31 grudnia 2011 r. nastąpiła niewypłacalność spółki z powodu braku majątku na pokrycie jej zobowiązań. Mając na uwadze, że bilans za 2011 r. sporządzony na dzień 31 grudnia 2011 r. został podpisany przez skarżącą i MS w dniu 30 marca 2012 r., organ uznał, przyjmując za podstawę oceny art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1112, dalej "u.p.u.n."), iż przesłanka do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniała na ten dzień. Skoro data ta stanowi początek dwutygodniowego terminu, w którym należało zgłosić wniosek, to upływ tego terminu nastąpił z dniem 13 kwietnia 2012 r.
Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy ustalił, iż spółka nie regulowała swoich wymagalnych zobowiązań również wobec innych wierzycieli, w tym wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. (dalej: "ZUS"). Z pisma ZUS z dnia 20 lutego 2018 r. wynika, że spółka posiadała na dzień sporządzenia informacji nieuregulowane składki: 1) na ubezpieczenie społeczne za okres: 03-04/2011 r., 06-08/2011 r., 11/2011-11/2012 r. w kwocie [...] zł, 2) na ubezpieczenie zdrowotne za okres:11/2011-11/2012 r. w kwocie [...] zł, 3) na Fundusz Pracy 11/2011-11/2012 r. w kwocie [...] zł., a postępowanie egzekucyjne prowadzone w celu wyegzekwowania tych zaległości zostało umorzone postanowieniem z dnia [...]r. z uwagi na jego bezskuteczność. Dalej organ podniósł, iż pierwszą nieuregulowaną należnością była niezapłacona w terminie płatności, tj. do dnia 15 kwietnia 2011 r. należność wobec ZUS, drugą z kolei, także nieuregulowana należność wobec ZUS z terminem płatności przypadającym na 16 maja 2011 r. Przyjmując jako podstawę dla określenia terminu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości przesłankę niewypłacalności wynikającą z art. 11 ust. 1 u.p.u.n., organ stwierdził, że trwałe zaprzestanie płacenia wymaganych zobowiązań przez spółkę, nastąpiło w dniu następnym po upływie terminu płatności drugiego z najstarszych ww. zobowiązań spółki, tj. w dniu 17 maja 2011 r. Zatem - w myśl art. 21 u.p.u.n. - dwutygodniowy termin, w którym winien najpóźniej zostać złożony wniosek o ogłoszenie upadłości spółki upływał z dniem 31 maja 2011 r. Podsumowując, organ stwierdził, iż we właściwym czasie nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie upadłości i nie wszczęto postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego), a zatem nie zaistniała przesłanka wyłączająca odpowiedzialność skarżącej wskazana w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p.
W ocenie organu, nie wystąpiła przesłanka braku winy w niezgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, wyłączająca odpowiedzialność skarżącej za przedmiotowe zaległości podatkowe.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącej o posiadaniu przez spółkę majątku, z którego jest możliwe prowadzenie egzekucji, tj. materiałów o wartości [...] zł i wskazanych wierzytelności, organ wyjaśnił, iż z bilansów za lata: 2010 - 2014 wynika, że jedynie w okresie od 2010 r. do 2012 r. wykazała posiadanie towarów, których wartość według stanu na 31 grudnia 2012 r. wynosiła [...] zł. Dlatego twierdzenie skarżącej o posiadaniu przez spółkę majątku w postaci materiałów o wartości [...] zł nie znajduje odzwierciedlenia w dokumentach sprawy. Natomiast co do wskazanych przez skarżącą należności spółki od F (dalej "F") i G (dalej "G") oddanych do egzekucji H Sp. z o.o. w ramach powierniczego przelewu wierzytelności, organ argumentował, iż na etapie całego prowadzonego postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności zarówno skarżąca, jak i MS nie wskazywały na istnienie majątku w postaci tych należności. Skarżąca nie ujawniła takiego składnika majątku w protokole spisanym w dniu 19 stycznia 2018 r., wskazując jedynie na wierzytelności spółki wobec D. Ponadto twierdzenia skarżącej nie zostały poparte żadnym dowodem potwierdzającym jego faktyczne istnienie, np. umową o powierniczym przelewie wierzytelności.
Organ odwoławczy, odnosząc się do przekazanej przez skarżącą opinii biegłego określającej wartość ruchomości spółki według stanu na maj 2018 r., argumentował, iż biegły, wydając opinię w 2018 r. oparł się jedynie na papierowej dokumentacji stanów magazynowych sporządzonej według stanu na 24 lutego 2014 r. i nie dokonał wizji w magazynie spółki. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego tymczasem wynika, iż w bilansie sporządzonym na dzień 31 grudnia 2013 r. spółka wykazała wartość zapasów [...] zł, a w bilansie na dzień 31 grudnia 2014 r. nie wykazała już żadnych zapasów. Bilanse za 2013 r. i 2014 r. podpisała m.in. skarżąca, zatem należy przyjąć, iż świadomie oświadczyła o braku jakichkolwiek ruchomości w postaci towarów, bądź materiałów. Wprawdzie MS do protokołu o stanie majątkowym z dnia 18 maja 2016 r. wyjaśniła, że "W miejscu prowadzenia działalności tj. w C. na ul. [...] znajduje się magazyn, w którym znajdują się części instalacyjne do wentylacji", niemniej jednak stwierdziła również, że ruchomości te zostały zajęte przez Komornika Sądowego. Okoliczność tę potwierdził Komornik Sądowy, który postanowieniem z dnia [...]r. (w sprawie o sygn. akt [...]) umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone z wniosku C przeciwko spółce z uwagi na to, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych, co w konsekwencji oznaczało brak majątku w znaczeniu art. 116 o.p.
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Ponadto złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, tj. zwolnienie jej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości oraz wniosła o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 122 w związku z art. 187 o.p. poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym - wskutek nierozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w tym postępowaniu, w szczególności poprzez oddalenie wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych w zakresie istnienia, wartości i zbywalności mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części;
2) art. 191 o.p. poprzez rażące przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji oparcie decyzji wyłącznie na dowodach popierających twierdzenia organów podatkowych z całkowitym pominięciem dowodów korzystnych dla strony;
3) art. 121 § 1 o.p. przez naruszenie zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych poprzez wydanie decyzji bez zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie;
4) art. 210 § 1 ust. 6 i § 4 o.p. poprzez wydanie decyzji bez wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności bez wskazania okoliczności uzasadniających wydanie decyzji, bez wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, bez powołania dowodów, które stanowiły podstawę ustaleń faktycznych i którym organ dał wiarę, a nadto poprzez przytoczenie przepisów postępowania bez wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji, zrozumienia tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób;
5) art. 116 § 1 pkt 2) o.p. poprzez przyjęcie, iż skarżąca nie wykazała istnienia mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Uzasadniając zarzuty, skarżąca argumentowała:
Organy podatkowe obu instancji skupiły się na wartości bilansowej mienia spółki, pomijając całkowicie przedłożoną przez skarżącą opinię rzeczoznawcy majątkowego, który wyceniał to mienie w oparciu o wartość zbywczą (znacznie bardziej miarodajną w realiach niniejszej sprawy). Jednocześnie organy podatkowe nie podjęły żadnych samodzielnych starań zmierzających do zbycia materiałów instalacyjnych znajdujących się w majątku spółki. Tymczasem skarżąca nie ma żadnych możliwości zbycia tych ruchomości we własnym zakresie i bezczynność organów podatkowych działa na jej szkodę.
Organ odwoławczy uniemożliwił skarżącej wypowiedzenie się odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy wydał decyzję w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, kierując się własnymi domniemaniami i rozstrzygając wszelkie wątpliwości w zakresie wartości i zbywalności mienia spółki na jej niekorzyść. Organ podatkowy zaniechał ustalenia realnej wartości zbywczej mienia spółki, nie powołał w tym zakresie żadnego rzeczoznawcy majątkowego, nie ustalił, czy w toku egzekucji przeciwko spółce mienie to było przedmiotem licytacji i ile razy, ani nie podjął samodzielnej próby zbycia mienia wskazanego przez skarżącą.
5. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Podstawy materialnoprawne postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki z o.o. i akcyjnej określają przepisy rozdziału 15 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 107 § 1 o.p., w przypadkach i w zakresie przewidzianych w rozdziale 15 (zatytułowanym "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich"), za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie.
Z § 2 pkt 2 i pkt 4 tego artykułu wynika zaś, że o ile dalsze przepisy wskazanego rozdziału nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (pkt 2) oraz koszty postępowania egzekucyjnego (pkt 4).
W myśl art. 108 § 1 o.p. o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji.
Postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w § 3 (art. 108 § 2 pkt 3 o.p.).
W razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a (art. 108 § 3 o.p.).
Egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna (art. 108 § 4 o.p.).
Z art. 116 § 1 o.p. (w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r.) wynika, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątki spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Zgodnie zaś z art. 116 § 2 i § 4 o.p. (w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r.) odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji.
Przepis art. 116 § 1 o.p. statuuje przesłanki odpowiedzialności subsydiarnej osób trzecich. Pozytywne przesłanki odpowiedzialności osób trzecich to:
1) istnienie zaległości podatkowej podmiotu pierwotnie zobowiązanego (podatnika lub płatnika) z kręgu podmiotów wymienionych w art. 116 o.p.,
2) bezskuteczność egzekucji w całości lub w części,
3) pełnienie, w okresie wymagalności zobowiązania, funkcji członka zarządu.
Z kolei przesłankami uwalniającymi od odpowiedzialności osoby trzecie (przesłankami egzoneracyjnymi) są:
1) wykazanie, że we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o upadłość (układ) spółki, albo że niezgłoszenie takiego wniosku wynika z przyczyn niezawinionych przez członka zarządu (art. 116 § 1 pkt 1 o.p.),
2) wskazanie mienia, z którego organ może zaspokoić zaległości spółki w znacznej części (art. 116 § 1 pkt 2 o.p.).
W tym miejscu wyjaśnić należy, że rzeczą organów podatkowych jest wykazanie: istnienia zaległości podatkowej spółki (art. 166 § 1 o.p.), okoliczności pełnienia przez osobę obowiązków członka zarządu w czasie, w którym upłynął termin płatności zobowiązania podatkowego i zobowiązanie to przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową (art. 116 § 2 o.p.) oraz bezskuteczności egzekucji względem samej spółki (art. 116 § 1 o.p.). Z kolei rzeczą osoby, na którą organ zamierza przenieść odpowiedzialność, jest wykazanie, że we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o upadłość (układ) spółki albo że niezgłoszenie takiego wniosku wynika z przyczyn niezawinionych przez członka zarządu (art. 116 § 1 pkt 1), albo w końcu, że istnieje mienie, z którego organ może zaspokoić zaległości spółki (art. 116 § 1 pkt 2 o.p.). "Obciążenie członków zarządu obowiązkiem wykazania przesłanek negatywnych przeniesienia na nich odpowiedzialności za zaległości podatkowe zarządzanych przez nich spółek nie pozostaje w sprzeczności z zasadami ogólnymi postępowania podatkowego, a w szczególności z określoną w art. 122 ord. pod. zasadą prawdy obiektywnej, w myśl której w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Nie jest to także sprzeczne z art. 187 § 1 ord. pod., w myśl którego organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Cytowane przepisy określają zasadę i dotyczą wszystkich tych postępowań, w których ciężar dowodzenia wszystkich okoliczności istotnych dla ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego leży po stronie organów podatkowych. Przepis art. 116 § 1 ord. pod. określa wyjątek od tej zasady i jest przepisem szczególnym. Odmienne rozłożenie ciężaru dowodu w tym szczególnym postępowaniu, jakim jest postępowanie w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na osoby trzecie poza wyraźnym uzasadnieniem normatywnym, ma także oczywiste uzasadnienie celowościowe. Skoro jedną z przesłanek negatywnych jest brak winy w niezgłoszeniu w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości, tylko zainteresowany członek zarządu spółki może powołać się na wystąpienie w sprawie szczególnych okoliczności dotyczących jego osoby, świadczących o braku winy, których ani organ podatkowy, ani osoby postronne z natury rzeczy znać nie mogą. Skoro jedną z przesłanek negatywnych przeniesienia odpowiedzialności jest wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja jest możliwa, niepodobieństwem jest przypisywanie tego obowiązku organowi podatkowemu, ponieważ gdyby organ ten miał wiedzę o istnieniu takiego mienia, nie mógłby stwierdzić, że egzekucja wobec spółki jest bezskuteczna, lecz miałby obowiązek prowadzenia egzekucji także z takiego mienia; w konsekwencji nie byłaby spełniona jedna z przesłanek pozytywnych odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki. Jeżeli jednak organy podatkowe dysponują dowodami, wskazującymi na istnienie którejkolwiek z przesłanek wykluczających odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, mają obowiązek dowody te uwzględnić w rekonstrukcji prawnopodatkowego stanu faktycznego. Nie mogą także uchylić się od przeprowadzenia i weryfikacji dowodów przedstawionych przez członka zarządu. Nie zmienia to jednak zasady, że ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu spółki kapitałowej" (tak wyrok NSA z dnia 8 marca 2017 r. II FSK 807/17).
Analiza akt sprawy oraz zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji prowadzi do wniosku, że organy działały w zgodzie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.), zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 187 o.p.), a ocena materiału dowodowego w żadnym wypadku nie była dowolna (art. 191 o.p.).
Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego spełnia wszelkie wymagania wskazane w art. 210 § 4 o.p. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Co istotne, organ odwoławczy odniósł się do zarzutów skarżącej.
W sprawie spełniony został niezbędny warunek do orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej określony w art. 108 § 2 pkt 3 o.p. Postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej za zaległości podatkowe w podatku do towarów i usług za I i III kwartał 2013 r. zostało wszczęte z dniem doręczenia postanowienia, tj. w dniu [...]r., czyli po wszczęciu postępowań egzekucyjnych wobec spółki.
Bezsporną okolicznością w sprawie jest istnienie zaległości podatkowej spółki w podatku od towarów i usług za I i III kwartał 2013 r. – odpowiednio [...] zł i [...] zł. Zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za ten okres spółka określiła w złożonych deklaracjach VAT-7K, przy czym należność główna w podatku od towarów i usług za I kwartał 2013 r. uległa zmniejszeniu do kwoty [...] zł w wyniku podjętych czynności egzekucyjnych.
Również poza sporem jest, że skarżąca pełniła obowiązki członka zarządu spółki w okresie, w którym upływały terminy płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług za I i III kwartał 2013 r.
Z tego też względu należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że spełniona została przesłanka pozytywna orzeczenia odpowiedzialności skarżącej, albowiem pełniła ona funkcję członka zarządu w czasie, kiedy powstała zaległość podatkowa spółki w podatku od towarów i usług za I i III kwartał 2013 r.
Przechodząc do kolejnej pozytywnej przesłanki odpowiedzialności skarżącej, wyjaśnić przyjdzie, że samo pojęcie bezskutecznej egzekucji nie zostało zdefiniowane ani w przepisach prawa podatkowego, ani w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym. Bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 o.p. oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku spółki nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela. Pod pojęciem bezskutecznej egzekucji należy zatem rozumieć sytuację, w której nie ma wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. Należy przy tym nadmienić, że zgodnie z art. 116 § 1 o.p. do uznania egzekucji za bezskuteczną wystarczający jest choćby częściowy brak możliwości zaspokojenia wierzyciela (zob. wyrok NSA z 8 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 807/17 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W uchwale z dnia 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 o.p., powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Ponadto stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Z kolei w wyroku z dnia 30 listopada 2011 r., I FSK 203/11, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jeżeli egzekucja prowadzona przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, to za każdy dopuszczalny prawnie dowód w rozumieniu ww. uchwały, należało uznać tytuły wykonawcze i czynione na nich adnotacje o podjętych czynnościach egzekucyjnych i ich skutkach oraz o braku środków na rachunkach bankowych. O bezskuteczności egzekucji przesądzały czynności faktyczne podjęte i udokumentowane, a nie następne formalne stwierdzenie tych okoliczności.
Odwołując się do stanu faktycznego oraz akt sprawy, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że prowadzona wobec spółki egzekucja (dotycząca zaległości spółki podatku od towarów i usług za I i III kwartał 2013 r.), wobec stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, okazała się bezskuteczna, co potwierdza dokument urzędowy – postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wymienionych w tym dokumencie tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu tego postanowienia organ egzekucyjny opisał podjęte w toku postępowania czynności, które nie doprowadziły do wyegzekwowania zaległości nawet w części. Wskazał, że poborcy skarbowi w toku podejmowanych czynności nie stwierdzili składników majątkowych spółki mogących być przedmiotem skutecznej egzekucji, a w protokołach o stanie majątkowym odnotowali, że spółka posiada zarejestrowaną działalność gospodarczą, której faktycznie nie wykonuje z powodów ekonomicznych od kilku lat, nie uzyskuje też żadnych przychodów z działalności. Poborcy skarbowi ustalili nadto, że pod wskazanym adresem spółka wynajmowała jedynie magazyn w budynku należącym do innego podmiotu gospodarczego - umowa najmu została wypowiedziana z powodu zaległości w opłacie czynszu. Organ egzekucyjny wskazał, że w poszukiwaniu składników majątku spółki dokonano zajęcia posiadanych przez spółkę rachunków bankowych w I S.A. oraz J S.A., przeszkodę w realizacji zajęcia stanowił jednak brak środków na tych rachunkach. Skierowano również zapytania do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych, skąd uzyskano informacje negatywne. Natomiast ZUS, odpowiadając na pytanie organu, poinformował, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, brak jest aktualnych zgłoszeń do ubezpieczenia oraz informacji na temat czynnego rachunku bankowego. W ramach egzekucji zastosowano środek egzekucyjny – zajęto wierzytelność pieniężną u dłużnika spółki – LJ, który jednak nie doprowadził do pozyskania jakichkolwiek środków finansowych. Okazało się bowiem, iż LJ jest osobą niewypłacalną – wpisaną do rejestru dłużników niewypłacalnych. Z kolei D, odnosząc się do zajęcia wierzytelności, poinformował, iż nie posiada żadnych wymagalnych zobowiązań wobec spółki.
O bezskutecznej egzekucji wobec spółki prowadzonej na wniosek wierzyciela B spółka z o.o. informował również Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w B. P.S. w piśmie z dnia 28 grudnia 2016 r.
Wcześniej - w 2013 r. postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki na wniosek jej wierzyciela także zostało umorzone z powodu braku możliwości uzyskania sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych (postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym K. w K. z dnia [...]r.).
W związku z przekazaną przez skarżącą informacją o posiadaniu przez spółkę wierzytelności wobec D i LJ, organ egzekucyjny ponownie wszczął egzekucję wobec spółki na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]r. nr [...], którym objęto należności z tytułu podatku do towarów i usług za I kwartał 2013 r. W wyniku zastosowanego środka egzekucyjnego dłużnik spółki – D przekazał na rachunek bankowy organu egzekucyjnego kwotę [...], która została zaliczona na poczet zobowiązań spółki z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał – na należność główną, odsetki, koszty upomnienia oraz koszty egzekucyjne. Natomiast pomimo podjętych przez organ egzekucyjny starań, nie udało się uzyskać jakikolwiek środków od LJ. Okazało się bowiem jest to osoba bezrobotna, która nie posiada majątku - nieruchomości, ruchomości, w tym pojazdów, ani też wierzytelności, akcji czy obligacji. Również zajęcie rachunku bankowego w E S.A. z powodu braku środków pieniężnych na rachunku nie przyniosło pozytywnych efektów . Organ ustalił także, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej w C. przy ul. [...]. Ostatecznie organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1201, dalej "u.p.e.a."), tj. powodu braku możliwości uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Zatem o bezskuteczności egzekucji świadczy nie tylko formalne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, lecz także podjęcie przez organ czynności, które zostały udokumentowane.
Bez wątpienia zatem spełniona została kolejna pozytywna przesłanka warunkująca orzeczenie o odpowiedzialności skarżącej jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w postaci bezskuteczności egzekucji z jej majątku (art. 116 § 1 o.p.).
W zakresie przesłanek egzoneracyjnych - wyłączających odpowiedzialność podatkową osoby trzeciej, tj. w zakresie przesłanki właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, należy podnieść, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, iż pojęcie "właściwego czasu", które nie zostało zdefiniowane w przepisach ustawy – Ordynacja podatkowa, winno być oceniane z punktu widzenia przepisów regulujących postępowanie upadłościowe oraz układowe (m.in. uchwała NSA z dnia 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09, ONSA i WSA 2009/6/103; wyrok NSA z dnia 21 listopada 2007 r., II FSK 1260/06). Wskazuje się także, że "czas właściwy" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, to czas właściwy ze względu na ochronę wierzycieli.
Zgodnie z art. 10 u.p.u.n., upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Jak stanowi art. 11 ust. 1 i 2 tej ustawy, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, zaś dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Stosownie do art. 21 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego, dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek ten spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami.
W świetle powyższego nie powinno budzić wątpliwości, że jeżeli dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia w stosunku do niego upadłości. Dla określenia stanu niewypłacalności nieistotne jest, czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich, jak też jaka jest przyczyna niewykonywania zobowiązań oraz ilość wierzycieli. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn.
Organ, powołując się na ww. przepisy, prawidłowo ustalił kiedy spółka stała się niewypłacalna i kiedy zobowiązana była złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości. Stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie nie jest przez skarżącą kwestionowane. Również bezsporną okolicznością jest, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki w ogóle nie został złożony. W ocenie Sądu, brak jest podstaw do twierdzenia, że niezgłoszenie wniosku we właściwym czasie nastąpiło bez winy skarżącej; skarżąca nie podniosła żadnych okoliczności świadczących o braku winy skarżącej w niezgłoszeniu takiego wniosku. Tym samym nie zaistniały przesłanki wyłączające odpowiedzialność skarżącej, określone w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p.
Natomiast okolicznością sporną jest wystąpienie przesłanki egzoneracyjnej przewidzianej w art. 116 § 1 pkt 2 o.p. Skarżąca bowiem prezentuje stanowisko, iż wskazała mienie spółki, z którego możliwe jest zaspokojenie przedmiotowych zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
W ocenie Sądu, zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 2 o.p. nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, wyjaśnić w pierwszej kolejności należy, iż wynikający z tego przepisu wymóg dotyczy wskazania mienia, z którego egzekucja jest faktycznie możliwa, co w praktyce oznacza, że egzekucja ta musi być realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 899/10). Organ podatkowy zweryfikował wszystkie przekazane przez skarżącą informacje dotyczące majątku spółki, z którego, w jej ocenie, egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Otóż, co zostało już wcześniej powiedziane, organ w 2018 r. ponownie wszczął egzekucję wobec spółki i zajął wskazaną przez skarżącą wierzytelność pieniężną przysługującą spółce wobec D. Przekazana przez ten podmiot kwota [...] zł pozwoliła zaspokoić część zobowiązań spółki z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2013 r. Należy zauważyć, iż w piśmie z dnia 12 marca 2018 r. D oświadczył, iż nie posiada zobowiązań spółki ponad ww. kwotę. Organ egzekucyjny ponownie podjął kroki w celu ustalenia możliwości zaspokojenia należności spółki wobec LJ. Zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. o informacje w zakresie źródeł przychodu LJ. W odpowiedzi, organ ten wskazał, iż brak jest zeznań podatkowych tej osoby za 2015, 2016 i 2017 r. oraz informacji złożonych przez płatników za ten okres. Podał, że 7 listopada 2017 r. poborca skarbowy sporządził protokół stanu majątkowego LJ, z którego wynika, że jest osobą bezrobotną, nieposiadającą majątku nieruchomego i ruchomego. Natomiast twierdzenie skarżącej o przysługiwaniu jej należności wobec F i G nie zostało poparte jakimkolwiek dowodem potwierdzającym ich istnienie (w odróżnieniu od należności spółki wobec D, gdzie skarżąca przedłożyła dowody na tę okoliczność). Nie można zatem przyjąć, iż należności wobec tych pomiotów, o ile faktycznie przysługują spółce, posiadają walor pewności i realności zaspokojenia należności Skarbu Państwa.
Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że skarżąca nie wykazała, iż spółka posiadała majątek o wartości [...] zł. Przełożona przez skarżącą opinia biegłego rzeczoznawcy określająca wartość ruchomości spółki według stanu na maj 2018 r. nie jest dowodem potwierdzającym istnienie majątku spółki. Po pierwsze, biegły, wydając opinię opierał się tylko i wyłącznie na papierowej dokumentacji stanów magazynowych spółki na dzień 24 lutego 2014 r., nie dokonując oględzin ruchomości (s. 2 opinii). Po drugie, z bilansów spółki sporządzonych na koniec 2013 i 2014 r. i podpisanych przez skarżącą wynika zerowy stan zapasów spółki, a z deklaracji podatkowych, że już w 2013 r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Po trzecie, co należy podkreślić, skarżąca nie przekazała żadnych konkretnych informacji co do majątku ruchomego spółki. Z notatki sporządzonej w dniu 28 czerwca 2018 r. wynika, że skarżąca w rozmowie z pracownikiem organu jedynie wspomniała, że spółka na koniec swej działalności posiadała majątek w postaci materiałów, jednak nie wiedziała, gdzie majątek ten jest zlokalizowany i czy aby nie został wcześniej sprzedany. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organ nie pominął ww. opinii. Ocenił ją i prawidłowo uznał, iż nie jest dowodem na okoliczność istnienia mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części, tj. takiego, z którego egzekucja jest faktycznie możliwa do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela.
W konsekwencji Sąd podzielił stanowisko organu i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do spełnienia przesłanki egzoneracyjnej określonej w art. 116 § 1 pkt 2 o.p., a zarzut naruszenia tego przepisu nie zasługuje na uwzględnienie.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...]r. (doręczonym skarżącej w dniu [...]r.), wydanym w trybie art. 200 o.p., umożliwił skarżącej wypowiedzenie się w sprawie materiału dowodowego. Właśnie w odpowiedzi na to postanowienie skarżąca przedłożyła ww. opinię biegłego. Dlatego zarzut naruszenia art. 121 o.p. jest bezzasadny.
Odnosząc się do pisma skarżącej z dnia 8 stycznia 2020 r., w którym skarżąca oświadczyła, iż postępowanie podatkowe w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowi spółki za III kwartał 2013 r. zostało umorzone z uwagi na przedawnienie, co wynika z pisma Urzędu Skarbowego w B. z dnia 24 września 2019 r., Sąd, po zapoznaniu się w tym pismem (przedłożonym na wezwanie Sądu przez organ odwoławczy), stwierdza, iż wskazana przez skarżącą okoliczność nie wynika z jego treści. Otóż w piśmie tym organ poinformował, iż bieg terminu za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za I kwartał 2013 r. został przerwany wskutek zastosowania w dniu [...]r. i [...]r. środka egzekucyjnego, o którym podatnik został poinformowany.
Istotne jest, że na dzień doręczenia skarżącej decyzji organu odwoławczego (co nastąpiło w dniu [...]r.) zobowiązanie spółki w podatku od towarów i usług za I i III kwartał 2013 r. nie uległo przedawnieniu (art. 70 § 1 o.p.) oraz że zgodnie z art. 118 § 1 o.p. organy były uprawnione do orzekania w sprawie odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania spółki.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło