II SA/Gl 1160/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy, w wyniku wznowienia postępowania, rejestracji pojazdu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W treści skargi z dnia 30 października 2015 r. K. W. wniósł o "zwolnienie w całości z kosztów postępowania sądowego". W dniu 21 stycznia 2016 r., to jest w odpowiedzi na wezwanie z dnia 11 stycznia 2016 r. skarżący złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż żąda zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca oświadczył, że gospodaruje samotnie, posiada oszczędności, w kwocie 1 tysiąca zł i mieszkanie o powierzchni 52,9 m2 oraz, że uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę, w kwocie 1.658,84 zł. Ponosi przy tym koszty z tytułu czynszu za mieszkanie wraz z ubezpieczeniem (410 zł), spłaty pożyczki (500 zł), opłat za tzw. media (231 zł) oraz paliwa do samochodu (300 zł). Następnie, to jest w dniu 15 lutego 2016 r. wnioskujący przedłożył kopie dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów oraz kopię umowy o pracę wraz z porozumieniem zmieniającym tę umowę, obrazującą wysokość pobieranego wynagrodzenia. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku skarżącego należy przywołać zasadę sformułowaną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, po myśli art. 245 §3 tej regulacji, mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Należy podkreślić, że prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (zasada ta znalazła wyraz w art. 199 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy przewidziana została celem zapewnienia realizacji prawa do sądu osobom ubogim i dlatego jej zastosowanie powinno sprowadzać się wyłącznie do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest dla strony rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (utrwalone stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone między innymi w postanowieniach: z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z. 1, poz. 8, z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II GZ 201/08, z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 713/09 oraz z dnia 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 801/09 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - zwanej dalej CBOSA). Tymczasem, w ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący nie zdołał wykazać, aby w jego przypadku sytuacja taka miała miejsce. Należy wprawdzie przyznać, że uzyskiwany przezeń dochód jest niski, albowiem - jak wynika z przedłożonego "porozumienia zmieniającego umowę o pracę" - pobiera on wynagrodzenie minimalne, w kwocie brutto 1.680 zł. Trzeba jednak zwrócić uwagę, iż jest to dochód o charakterze stałym (umowa o pracę na czas nieokreślony), a równocześnie z treści wniosku nie wynika, aby w przypadku wyżej wymienionego zachodziły szczególne okoliczności (jak np. ciężka choroba, niepełnosprawność itp.), mogące świadczyć o wyjątkowo trudnym położeniu. Skarżący powoływał się przy tym na okoliczność, iż ponosi koszty spłaty pożyczki, w kwocie 500 zł miesięcznie. Fakt ten nie może jednak przemawiać za przyznaniem mu prawa pomocy. Zgodnie bowiem z utrwalonym stanowiskiem judykatury, zobowiązania cywilnoprawne, jak np. spłaty pożyczek czy kredytów nie mogą mieć pierwszeństwa nad zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty sądowe (vide postanowienia: z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt II GZ 96/14, z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 117/14; z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt II OZ 919/12 oraz z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 189/14 - wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA). Niezależnie od powyższego trzeba zaznaczyć, że - jak wynika wyraźnie z oświadczeń skarżącego - posiada on zgromadzone oszczędności, w kwocie 1.000 zł (vide: rubryka nr 7.2.1 formularza wniosku), znacznie przekraczającej wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie niniejszego postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi, w kwocie 200 zł. W tej sytuacji nie budzi wątpliwości, że wnioskodawca jest w stanie pokryć rzeczone koszty, bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu. Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 1 i 2 tej ustawy.