II SA/Gl 1554/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi G.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r. L.dz. [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji zwrócił się do Starosty [...] o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem przez G. K., w związku z otrzymaniem przez kierującego 25 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W dniu 13 marca 2014 r. do organu I instancji wpłynęła kopia pisma Komendy Wojewódzkiej Policji w K. Wydział Ruchu Drogowego z dnia [...] r. L.dz. [...], adresowanego do G. K., w sprawie wyników analizy dokonanych przez ww. naruszeń ruchu drogowego oraz wpływie odbytego szkolenia na stan przypisanych w ewidencji punktów karnych. Pismem z dnia 17 marca 2014 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na wniosek [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z powodu przekroczenia limitu punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym skierował G. K. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii B. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że nie jest uprawniony do badania prawidłowości prawomocnych rozstrzygnięć stwierdzających fakt popełnienia wykroczeń, tym samym jest związany informacją zawartą we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o przekroczeniu dopuszczalnego limitu punktów za naruszenia przepisów w ruchu drogowym. Pełnomocnik strony złożył odwołanie od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i oddalenie wniosku [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w formie egzaminu państwowego. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego tj. art. 114 ust. 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, iż skarżący jest podmiotem, który przekroczył 24 punkty karne, podczas gdy skarżący odbył kurs niwelujący punkty karne. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez wystosowanie wezwania w trybie art. 10 § 1 kpa do strony, a nie do pełnomocnika oraz naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe sformułowanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit "b" ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że zebranie punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego w ilości przekraczającej 24, wypełnia hipotezę normy prawnej zawartej w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o ruchu drogowym, po spełnieniu której organ administracji ma obowiązek wydać decyzję o skierowaniu kierującego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Odnosząc się natomiast do argumentu odwołania, iż strona odbyła kurs niwelujący punkty karne Kolegium wskazało, że organ nie ma uprawnień do badania prawidłowości postępowania w związku z którym naliczone zostały kierowcy punkty karne, nadto organ nie może również prowadzić samodzielnych ustaleń w zakresie objętym ewidencją. Odnośnie kwestii naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez wystosowanie wezwania w trybie art. 10 § 1 k.p.a. do strony, a nie do pełnomocnika, Kolegium wskazało, iż w dniu 25 marca 2014 r. w siedzibie organu I instancji radca prawny A. B. poprosił o kierowanie korespondencji na adres strony, do czego organ się zastosował. Zatem podniesiony zarzut jest całkowicie nieuzasadniony. Kolegium nie podzieliło również zarzutu o wadliwości uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wskazując że zawiera ono zarówno przytoczenie przepisów prawa jak i uzasadnienie faktyczne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach G. K. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa materialnego, a to art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że skarżący jest podmiotem, który spełnia przesłanki wymienione w ww. przepisie tj. osobą, która przekroczyła 24 punkty karne, naliczone na podstawie art. 130 ust 1 ww. ustawy, a więc na podstawie stosownej ewidencji prowadzonej przez Policję, podczas gdy G. K. z uwagi na odbyty kurs niwelujący punkty karne nie spełnia przesłanek określonych w tym przepisie. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał na niekonstytucyjność przepisów Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012r. a w konsekwencji na wadliwość postępowania [...] Wojewódzkiego Komendanta Policji w K., w zakresie w jakim nie uwzględnił faktu ukończenia szkolenia przez skarżącego, co miało wpływ na ilość przypisanych skarżącemu w ewidencji punktów za naruszenia przepisów w ruchu drogowym. Zakwestionował również związanie organów wnioskiem złożonym przez Wojewódzkiego Komendanta Policji. W odpowiedzi na skargę SKO w C. w całości podtrzymało dotychczasowe stanowisko oraz argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniosło o oddalenie skargi. W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w treści skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zwraca uwagę na związanie organów orzekających w sprawie treścią wniosku [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji o skierowanie skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje do prowadzenia pojazdów mechanicznych z uwagi na przekroczenie naruszeniami przepisów ruchu drogowego 24 punktów karnych. W świetle przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2012r., poz.1137 z późn. zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. nr 236, poz.1998 ze zm.), decyzja w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że o treści rozstrzygnięcia przesądza jedynie spełnienie ustawowych przesłanek z wyłączeniem możliwości orzekania uznaniowego, w tym wartościującego naruszenia przepisów ruchu drogowego, czy - jak oczekuje skarżący – oceniającego postępowanie organu uprawnionego do prowadzenia ewidencji punktów za naruszenie przepisów w ruchu drogowym. Z przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o ruchu drogowym wprost wynika, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego policji w razie przekroczenia 24 punktów karnych otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Konstrukcja normatywna zawartego w wymienionym przepisie zwrotu "sprawdzeniu kwalifikacji podlega" wyraźnie wskazuje, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją o charakterze związanym, a w konsekwencji pozbawiającym starostę uprawnień do badania celowości otrzymanego od organu policji skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów, czy też prawidłowości naliczenia przez ten organ liczby punktów karnych. Brak dopuszczalności badania przez starostę prawidłowości naliczenia kierowcy punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, nie pozwalała staroście na dociekanie okoliczności towarzyszących przypisywaniu naruszeń. Przypisywanie punktów karnych za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie z ewidencji należy bowiem do wyłącznej kompetencji Policji. Także wyłącznie do Policji należy usuwanie punktów przyznanych w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Czynności te nie mogą być dokonane ani przez starostę ani przez samorządowe kolegium odwoławcze. Przypisywanie przez Policję punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego jest czynnością materialno-techniczną, podlegającą kontroli sądów administracyjnych i w przypadku nie zgadzania się z wpisami w ewidencji możliwe jest domaganie się od organów Policji podjęcia działania - aktu lub czynności - mających na celu zmianę wpisów, a następnie wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Natomiast domaganie się prostowania ewidencji w postępowaniu prowadzonym przez starostę, na podstawie art. 114 ust. 1, jest bezcelowe, bowiem ewidencja pozostaje poza właściwością tego organu (por. wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2014r. sygn. akt I OSK 134/13, Lex nr 1549649). Zauważyć przy tym należy, że późniejsze, już po uzyskaniu 24 punktów karnych, uczestniczenie w szkoleniu, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pozostaje bez wpływu na obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o ruchu drogowym przewidujący obowiązek skierowania na kontrolny egzamin kierowcy z liczbą przekraczającą 24 punkty karne za naruszenia ruchu drogowego, odsyła wyłącznie do art. 130 ust. 1, a nie do całego art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym, co wyraźnie wskazuje, że kierowca taki nie może wtedy już skorzystać z uprawnienia do zmniejszenia liczby punktów karnych odbytym szkoleniem. Udział w szkoleniu nie może bowiem stanowić mechanizmu umożliwiającego obejście bezwzględnie wiążącego przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o ruchu drogowym i uniknięcia w ten sposób przewidzianej tam sankcji ( por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 marca 2013 r. sygn. III SA/Wr 19/13). Okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy nie pozostawiają wątpliwości co do wypełnienia ustawowych przesłanek obligatoryjnego skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Organ kontroli ruchu drogowego wystąpił bowiem w stosunku do skarżącego z wnioskiem o skierowanie na kontrolny egzamin na prawo jazdy z powodu przekroczenia w ciągu roku 24 punktów karnych za naruszenia zasad ruchu drogowego. Dane zawarte we wniosku [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji o skierowanie skarżącego na kontrolny egzamin tj. fakt przekroczenia limitu punktów karnych, były okolicznością obiektywną wiążącą starostę i niepodlegającą weryfikacji w ramach postępowania przed starostą. Skarżący do daty orzekania przez organ o skierowaniu na badania nie podważył ostateczności przypisania mu punktów karnych, których suma przekroczyła 24. Odnosząc się do zarzutu niekonstytucyjności § 8 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, wskazać należy, że sądowi orzekającemu znane są poglądy wyrażone między innymi w powoływanym przez skarżącego wyroku WSA w Gliwicach z dnia 14 marca 2012r. sygn. akt II SA/GI 26/12, a nadto w orzecznictwie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2010r., sygn. akt I OSK 885/09 – Lex nr 706215, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2009r., sygn. akt VIII SA/Wa 15/09, z dnia 15 października 2010r., sygn. akt VII SA/Wa 1485/10 ), zgodnie z którymi przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego (art. 130 ust. 4 i art. 140 ust. 5), co przesądza o niezgodności rozporządzenia w tym zakresie z ustawą. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela jednak stanowiska i argumentacji zaprezentowanych w przytoczonych orzeczeniach. Zdaniem Sądu, prawidłowa wykładania omawianych przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym, pozwala na właściwe odczytanie normy prawnej wypływającej z treści analizowanych przepisów z art.130 ust.1, 2 i 3 ustawy, w sposób, który wyklucza możliwość zmniejszenia liczby punktów, na skutek uczestnictwa w szkoleniu w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło, już po przekroczeniu 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Treść § 8 ust. 6 rozporządzenia precyzuje, jedynie normatywną treść przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Sąd uważa również, że regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia, w pełni służy realizacji celu unormowań ustawowych. Udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 ustawy, ustawodawca zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Zaakceptowanie stanowiska przeciwnego pozostawałoby w kolizji z celem ustawy oraz mogłoby doprowadzić do zagrożenia dla ruchu drogowego, poprzez dopuszczenie do niego kierowców, którzy z różnych przyczyn utracili zdolność bezpiecznego kierowania pojazdami (por: wyrok NSA z dnia 22 marca 2011r. o sygn. akt I OSK 723/10). Mając powyższe na uwadze, Sąd w pełni akceptuje dominujące obecnie w orzecznictwie stanowisko, wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010r., sygn. akt I OSK 275/10 – Lex nr 745196, z dnia 22 marca 2011r., sygn. akt I OSK 723/10- Lex nr 990279, z dnia 13 października 2011r., sygn. akt I OSK 1721/10 – Lex nr 1069603 oraz z dnia 9 grudnia 2011r. sygn. akt I OSK 73/11- nie publ., że nie jest dopuszczalne zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, na skutek uczestnictwa w szkoleniu, w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów, wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Z tych wszystkich powodów skarga nie mogła doprowadzić do podważenia zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r. poz.270, z późń. zm. ) skargę oddalił.