II SA/Gl 1702/22
WyrokWSA w Gliwicach2023-02-27
Skład orzekający: Renata Siudyka, Tomasz Dziuk, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne wydane przez Inspekcję Ochrony Środowiska, dotyczące gospodarowania odpadami, może być zaskarżone do sądu administracyjnego i czy jego treść jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Zarządzenie pokontrolne wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, choć nie jest decyzją administracyjną w ścisłym tego słowa znaczeniu, może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jako inny akt lub czynność (art. 3 § 2 pkt 4 PPSA). Sąd bada, czy kontrola została przeprowadzona przez uprawniony organ, czy treść zarządzenia koresponduje z ustaleniami protokołu kontroli oraz czy znajduje oparcie w przepisach prawa. W niniejszej sprawie sąd uznał, że zarządzenie było zgodne z prawem, ponieważ kontrola została przeprowadzona prawidłowo, a ustalenia zawarte w protokole kontroli, który korzysta z domniemania wiarygodności, znalazły odzwierciedlenie w zarządzeniu.Stan faktyczny
Spółka S. sp. z o.o. zaskarżyła zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach dotyczące gospodarowania odpadami. Zarządzenie nakładało na spółkę obowiązki związane z zaprzestaniem przetwarzania odpadów bez odpowiedniego pozwolenia, magazynowaniem odpadów, przestrzeganiem zakazu ich mieszania, prowadzeniem ewidencji oraz zapewnieniem dostępu do wizyjnego systemu kontroli. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc m.in., że nie przetwarza odpadów, a jedynie je zbiera, a rozładunek śmieciarki nie stanowi mieszania odpadów. Podniosła również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa przedsiębiorców i KPA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2023 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w M. na zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 19 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odpadów oddala skargę.
Zarządzeniem pokontrolnym z dnia 19 września 2022 r., nr DBN.7023.491.2022.AK, Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Katowicach (ŚWIOŚ) działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1070 z późn. zm.-dalej "u.o.i.ś.") oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w okresie od 26 maja 2022 r.. do 18 sierpnia 2022 r. w "S." Sp. z o.o. z siedzibą w M. (Spółka, skarżąca), w miejscu prowadzenia działalności w C., udokumentowanej protokołem kontroli nr [...]z dnia 18 sierpnia 2022 r zarządził:
1) Zaprzestać przetwarzania odpadów o kodzie 20 03 07, poprzez ich rozdrabnianie, do czasu zmiany posiadanego pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego zezwolenie na przetwarzanie i zbieranie odpadów w zakresie uwzględniającym te przetwarzanie lub uzyskania odrębnego zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Termin realizacji: niezwłocznie.
2) Magazynować selektywnie odpady komunalne z frakcji papieru, które ewidencjonowane były pod kodem 15 01 01, oraz odpady z frakcji odpadów metali, tworzyw sztucznych i odpadów opakowaniowych wielomateriałowych, które ewidencjonowane były pod kodem 15 01 06 i 15 01 02. Termin realizacji: od zaraz, na bieżąco.
3) Przestrzegać zakazu mieszania selektywnie zebranych odpadów komunalnych różnych rodzajów ze sobą. Termin realizacji: od zaraz, na bieżąco.
4) Podjąć działania zmierzające do zaprzestania magazynowania odpadów niezgodnie z posiadanym pozwoleniem na wytwarzanie odpadów uwzględniającym zezwolenie na przetwarzanie i zbieranie odpadów. Termin realizacji: niezwłocznie.
5) Prowadzić ewidencję odpadów zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zgodnie ze stanem faktycznym. Termin realizacji: od zaraz, na bieżąco.
6) Zapewnić ŚWIOŚ dostępność obrazu z wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania odpadów w czasie rzeczywistym przez system teleinformatyczny dla wszystkich wymaganych miejsc magazynowania odpadów. Termin realizacji: niezwłocznie.
Wyznaczył termin przesłania do ŚWIOŚ Delegatura w B., pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 14 października 2022 r.
W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez inspektora Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach Delegatura w B. w okresie od dnia 26 maja 2022 r. do dnia 18 sierpnia 2022 r. w Spółce, w miejscu prowadzenia działalności przy ul.[...], [...]., udokumentowanej protokołem kontroli nr [...] z dnia 18 sierpnia 2022 r., stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Ustalenia kontroli wykazały nieprawidłowości w zakresie gospodarki odpadami. W związku z powyższym Kierownik Delegatury ŚWIOŚ w B., działający z upoważnienia ŚWIOŚ zarządził w pkt 1-6 ich usunięcie. Przedstawiciel Spółki odmówił podpisania protokołu kontroli. Natomiast jak wynika z załącznika nr 11 do protokołu kontroli nr [...] "Protokół przyjęcia informacji" z dnia 18 sierpnia 2022 r. Dyrektor sprzedaży i rozwoju Spółki złożył zastrzeżenia do protokołu kontroli. Pismem z dnia 25 sierpnia 2022 r. uprawniony przedstawiciel Spółki przedstawił swoje stanowisko odnośnie protokołu kontroli z dnia 18 sierpnia 2022 r. w odniesieniu do poszczególnych punktów tego zarządzenia. Stwierdził, że wbrew ustaleniom przedmiotowej kontroli odpady o kodzie 20 03 07 nie są przetwarzane, a jedynie zbierane w ramach posiadanej decyzji w tym zakresie. Zdaniem Spółki rozdrabnianie jest prowadzone w ramach decyzji w zakresie zbierania odpadów, nie przetwarzania. W ocenie Spółki rozładunek śmieciarki z obu komór równocześnie nie stanowi mieszania odpadów. Skład poszczególnych pryzm wynika z mieszania odpadów w kontenerach przez mieszkańców. Ponadto Spółka podkreśliła, że w zakładzie prowadzona jest przebudowa w celu dostosowania do wymogów obowiązujących przepisów. Wskazała na dokonane już w trakcie kontroli poprawki w Bazie danych o produktach i opakowaniach (BDO). Wyraziła zdanie że Spółka nie powinna ponosić odpowiedzialności za błędy w BDO. Wyjaśniła dalej, że stan wizyjnego systemu kontroli wynika z trwającej przebudowy zakładu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na zarządzenie pokontrolne w zakresie punktów 1-5. Spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, zarzuciła, że zarządzenie pokontrolne zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W odniesieniu do punktu 1 zarządzenia zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022r. poz.699 z późń.zm.-dalej: "u.o.") tj.: art. 41 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 21 i pkt 34 u.o. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i niewłaściwe uznanie, że znajduje on zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy w niniejszej sprawie nie dochodzi do przetwarzania odpadów, lecz jedynie do ich rozmontowywania, zagęszczenia i rozdrobnienia w ramach procesu zbierania odpadów. W odniesieniu do punktów 2-4 zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz.U. z 2022 r. poz. 1297) tj.: art. 9e ust. 2 w związku z art. 25 ust. 1 u.o. poprzez jego błędne zastosowanie i błędne uznanie, że w niniejszej sprawie dochodzi do mieszania się odpadów różnych frakcji i w konsekwencji błędne przyjęcie, że ww. przepisy znajdują zastosowanie względem Spółki; naruszenie przepisów ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późń.zm. -dalej: "kpa") mogących mieć wpływ na treść decyzji, tj. art. 8 kpa poprzez naruszenie sformułowanej w tym przepisie zasady zaufania obywatela do państwa prawa i nie karania podmiotu za niedostosowanie się do zmieniających się wymogów prawnych — w trakcie wprowadzania w życie zmian, mających na celu właśnie spełnienie wymogów nowoobowiązujących przepisów prawa. W odniesieniu do punktu 5 zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o inspekcji ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1070) tj.: art.12 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o inspekcji ochrony środowiska poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego narzucającego niemożliwy do osiągnięcia termin jego realizacji oraz w odniesieniu do punktów 1-5 zaskarżonych zarządzeń naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r. poz. 162 z późń.zm, dalej: "pp.") mogących mieć wpływ na treść decyzji, tj.art. 58 pp poprzez przeprowadzenie kontroli u przedsiębiorcy, która dotyczyła przedmiotu objętego zakresem uprzednio zakończonej kontroli, przeprowadzonej przez ten sam organ; naruszenie przepisów kpa mogących mieć wpływ na treść decyzji, tj. art. 7 kpa , art.77 § 1 kpa oraz art.80 kpa poprzez: zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego w sprawie w szczególności nierozważeniu istotnej części argumentacji Spółki; dokonanie przez organ ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym w szczególności nieprawidłowe stwierdzenie, że w sprawnie dochodzi do przetwarzania odpadów, podczas gdy dochodzi do wstępnego rozdrobnienia odpadów. Wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w punktach 1 -5 oraz wstrzymanie przez organ wykonania zaskarżonej decyzji w zaskarżonych punktach. W uzasadnieniu przedstawiła argumentację na poparcie swego stanowisko w szczególności akcentując, że Spółka zajmuje się między innymi odbiorem odpadów wielkogabarytowych. Wskazała, że w związku z faktem małej gęstości i dużej przestrzenności opadów, spółka w ramach procesu zbierania tych odpadów optymalizuje zajmowane przez te odpady miejsce i zagęszcza je. W ocenie Spółki optymalizacja przestrzeni zbierania i gromadzenia tych odpadów, wykonywana jest w ramach procesu i decyzji na zbieranie odpadów, a odpady przetwarzane są dopiero w późniejszym czasie oraz w innych miejscach. Zdaniem Spółki zarządzenia pokontrolne za protokołem kontroli - stwierdza pojedyncze, zupełnie incydentalne przypadki rozładunku frakcji o kodach 15 01 01, 15 01 02, 15 01 06 w podobnym miejscu. Wyraziła opinie, iż fakt, że dane odpady zostały wyładowane w tym czy innymi miejscu, względnie, że zostały rozładowane w tym samym czasie — nie powoduje jeszcze, iż można uznać, iż dochodzi do mieszania odpadów. Wyjaśniła , że pracownicy Spółki dokonują szeregu działań zapobiegających mieszaniu odpadów, w tym ich rozdzielaniu i sortowaniu. Zwróciła dalej uwagę, że w zakładzie trwała i nadal trwa istotna przebudowa mająca na celu spełnienie zmieniających się wymogów prawnych. W ocenie Spółki nie do pogodzenia z zasadą państwa prawa jest sytuacja, w której państwo zmienia niejako "zasady gry" w trakcie prowadzenia działalności przed podmioty gospodarcze. Spółka podkreśliła, że dysponuje programem umożliwiającym prowadzenie ewidencji oraz na bieżąco eksportuje dane do indywidualnego konta w BDO. W opinii Spółki portal i system BDO generuje błędy, na które skarżąca nie ma wpływu. Dalej podkreśliła, że jej wyjaśnienia nie zostały w uzasadnieniu decyzji w jakikolwiek sposób uwzględnione czy przeanalizowane. Dalej podkreśliła, iż organ wielokrotnie przeprowadzał kontrole dotyczące przedsiębiorstwa a przedmiot tych kontroli był w całości lub częściowo tożsamy ze sobą. W samy roku 2022 r. była przedmiotem już czterech kontroli, które swoim okresem trwania obejmują większą część roku. W opinii Spółki fakt, że organ naruszył w sposób rażący przepisy ustawy prawo przedsiębiorców, to mając na uwadze art. 46 ust.3 pp protokół kontroli oraz zarządzenie pokontrolne nie powinny stanowić dowodu w niniejszym postępowaniu administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę ŚWIOŚ wniósł o jej oddalenie podkreślając, że w zarządzeniu pokontrolnym nie nałożono na skarżącą żadnych dodatkowych obowiązków poza tymi, które powinna realizować z mocy prawa lub posiadanych decyzji administracyjnych. Nie zgodził się z zarzutami podnoszonymi w skardze akcentując miedzy innymi, że zarządzenie pokontrolne zostało wydane na podstawie przeprowadzonej kontroli nie zaś w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Uznał za bezzasadny zarzut naruszenia art. 58 pp bowiem kontrola została przeprowadzona w trybie art. 65 ust. 3 pp.
W trakcie zdalnej rozprawy pełnomocnik skarżącej podtrzymał dotychczas prezentowane w skardze stanowisko i argumentację podkreślając, że ustalenia faktyczne dokonane podczas kontroli nie są ustaleniami prawidłowymi, co ma wpływ ostatecznie na treść zarządzenia pokontrolnego. Natomiast dopuszczona warunkowo do udziału w sprawie pełnomocnik organu wnosiła i wywodziła jak w odpowiedzi na skargę akcentując, że zarządzenie pokontrolne zostało w sposób obszerny uzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tj. Dz. U. 2022 r., poz. 2492) sąd administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie pod względem legalności było zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 19 września 2022 r., wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1070 z późn. zm -dalej "u.i.o.ś."). Zgodnie z tym przepisem na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. W myśl zaś art. 12 ust. 2 u.i.o.ś., kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Niepoinformowanie w wyznaczonym terminie organu Inspekcji Ochrony Środowiska o zakresie wykonania zarządzeń pokontrolnych lub poinformowanie niezgodnie z prawdą organu Inspekcji Ochrony Środowiska o wykonaniu zarządzeń pokontrolnych stanowi wykroczenie zagrożone karą aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny (art. 31a pkt 1 i 2 u.i.o.ś.). W orzecznictwie przyjęto, że zarządzenie pokontrolne wydawane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. może być zaskarżone do sądu administracyjnego jako inny akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Władczy charakter zarządzenia przejawia się tu w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z art. 12 ust. 2 u.i.o.ś., którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a u.i.o.ś. (por. postanowienie NSA z 6 lutego 2008 r., II OSK 107/08, postanowienie NSA z 28 lutego 2008 r., II OSK 216/08, wyrok NSA z 2 czerwca 2009 r., II GSK 1009/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Przy czym ów władczy charakter zarządzeń pokontrolnych jest ograniczony do wskazanych wyżej obowiązków informacyjnych z art. 12 ust. 2 u.i.o.ś. W szczególności zarządzenia te nie nakładają na ich adresata obowiązków administracyjnoprawnych, który mógłby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może ciążyć na nich na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne (por. T. Czech, "Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska"; ZNSA 3/2011, s. 93). Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska albo innej osoby fizycznej (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2017 r., II OSK 1156/15, CBOSA). Do procedury wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów k.p.a., w tym również art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., odnośnie ustalenia stanu faktycznego i uzasadnienia, zarówno w stosunku do czynności kontrolnych, jak i wydania zarządzenia pokontrolnego (por. wyroki NSA: z 15 lutego 2011 r., II OSK 181/10; z 18 stycznia 2011 r., II OSK 2036/09; z 21 czerwca 2012 r., II OSK 723/12, wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2020 r., II OSK 503/18, CBOSA). Mimo, że czynności kontrolne przeprowadza się w jednostce organizacyjnej, to jednak adresatem zarządzenia pokontrolnego nie jest ta jednostka, lecz jest nim wyłącznie kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoba fizyczna. W literaturze wskazuje się przy tym, że wydanie zarządzenia pokontrolnego skutkuje powstaniem stosunku administracyjnoprawnego, którego podmiotami są z jednej strony inspektor ochrony środowiska, z drugiej zaś zawsze osoba fizyczna (T. Czech, Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska, ZNSA 3/2011, s. 92). Przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. nie definiuje pojęcia "kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej". W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że dla oceny dopuszczalności i zasadności skierowanych do adresata zarządzeniem pokontrolnym zaleceń co do wyeliminowania naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli istotne i decydujące znaczenie ma protokół kontroli. Skoro zarządzenie, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.o.i.ś. jest wydawane na podstawie ustaleń kontroli, w związku z czym obowiązek zawarty w zarządzeniu pokontrolnym stanowi konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości. Stąd szczególne znaczenie dla oceny legalności wydanego zarządzenia ma stwierdzenie, czy wyniki przeprowadzonej kontroli dają podstawę do uznania, że kontrolowany podmiot narusza prawo (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1876, CBOSA). Podkreślić należy, że zarządzenie pokontrolne jest wydawane w przypadku, gdy w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono naruszenia prawa. Wydanie zarządzenia pokontrolnego ma na celu przeciwdziałanie i wyeliminowanie naruszeń stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli przez zobowiązanie kierownika kontrolowanego podmiotu lub osoby fizycznej, do zaprzestania naruszania prawa i poinformowania o działaniach, jakie kontrolowana jednostka podjęła, aby dalsza jej działalność nie naruszała prawa. W związku z powyższym powinno ono precyzować sposób wyeliminowania stwierdzonych naruszeń oraz zawierać ich wyczerpujący opis, z powołaniem naruszonych regulacji obowiązujących kontrolowany podmiot, w taki sposób, aby mógł się on do nich skutecznie dostosować. W orzecznictwie wskazuje się, że zarządzenie pokontrolne, jako akt władczy nakładający na dany podmiot określone obowiązki powinno być precyzyjnie i jednoznacznie określone (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2019 r., II OSK 1144/18, wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2020 r., II OSK 341/18, CBOSA).
Przedstawiony dotychczas charakter prawny zarządzania pokontrolnego powoduje, że Sąd rozpoznając skargę na takie zarządzenie bada przede wszystkim, czy:
1) kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ;
2) treść zarządzeń koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli;
3) a także, czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zarządzenie pokontrolne zostało wydane na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej w okresie od 26 maja 2022 r. do 18 sierpnia 2022 r. w Spółce, w miejscu prowadzenia działalności w C., udokumentowanej protokołem kontroli nr [...] z dnia 18 sierpnia 2022 r. W sprawie jest bezsporne, że skarżąca prowadzi działalność na podstawie wpisu w rejestrze przedsiębiorców KRS, w zakresie gospodarowania odpadami. Dla kontrolowanego miejsca prowadzenia działalności posiada decyzję Starosty [...] z dnia 31 grudnia 2015 r., stanowiącą pozwolenie na wytwarzanie odpadów uwzględniające zezwolenie na przetwarzanie i zbieranie odpadów zmienioną decyzją Starosty [...] z dnia 29 września 2017 r. Organ ustalił również, że pełnomocnik skarżącej złożył w dniu 4 marca 2020 r. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego wniosek o zmianę wskazanych decyzji.
Wobec stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska organ wydał zarządzenie pokontrolne
Nie jest sporne w realiach rozpoznawanej sprawy, że kontrola została przeprowadzona przez organ do tego uprawniony ( art. 2 ust. 1 u.i.o.ś).
Ponadto, zdaniem Sądu, treść zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli, a także znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Należy w tym miejscu podkreślić, że protokół z kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy wyspecjalizowanej służby lub inspekcji korzysta, jako dokument urzędowy, z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń (art. 76 § 1 k.p.a.). Dowód z protokołu kontroli ma znaczenie szczególne, zostaje w nim bowiem utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Obrazuje stan faktyczny, który mógłby być później trudny do odtworzenia. Dowód ten może być co prawda kwestionowany przez stronę (art. 76 § 3 k.p.a.), ale konieczne jest tu przedstawienie przez zainteresowanego konkretnych dowodów w sposób nie budzący wątpliwości podważających wiarygodność dokumentu urzędowego (por. np. wyrok NSA z 25 stycznia 2019 r., II GSK 5223/16 i cyt. tam liczne orzeczenia NSA - CBOSA). Samo zgłoszenie przez skarżącą zastrzeżeń do protokołu lub odmowa jego podpisania nie podważa per se protokołu kontroli szczególnej mocy dowodowej wynikającej z jego urzędowego charakteru (art. 76 § 1 k.p.a.), co jest uzasadnione w szczególności tym, że podpisujący go funkcjonariusze publiczni ponoszą surową odpowiedzialność karną za poświadczenie nieprawdy w tym dokumencie (art. 271 k.k.).
Zaakcentować przy tym należy, że zarzuty skargi dotyczą punktów 1-5 zarządzenia pokontrolnego, a więc odmiennie interpretowanej przez organ i przez skarżącą kwestii zbierania, czy też przetwarzania odpadów, ich mieszania, magazynowania i ewidencjonowania. Organ ustalił, że działalność skarżącej we wskazanych obszarach jest prowadzona z naruszeniem warunków określonych we wskazanych decyzjach. Należy również wskazać, że na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska jest uprawniony na mocy art. 12 ust. 2 u.i.o.ś. do określenia w zarządzeniu pokontrolnym terminu w jakim kontrolowany podmiot ma obowiązek poinformowania ww. organ o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Określony w zarządzeniu pokontrolnym termin ma za zadanie mobilizować kontrolowanego do podjęcia działań zmierzających do doprowadzenia określonej działalności do stanu zgodnego z prawem. Z kolei sam fakt trwania od 4 marca 2020 r. postępowania z wniosku skarżącej o zmianę pozwolenie na wytwarzanie odpadów uwzględniające zezwolenie na przetwarzanie i zbieranie odpadów nie oznacza, że organ wyznaczając wskazany w zarządzeniu pokontrolnym termin naruszył prawo. Są to odrębne postępowania. Zdaniem Sądu chybiony jest również zarzut skargi w zakresie naruszenia przez organ art. 59 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (obecnie t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 221- dalej "pp"). Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 65 ust. 3 pp przepisów niniejszego rozdziału nie stosuje się do kontroli prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska w zakresie gospodarki odpadami.
Podsumowując wskazać należy, że w ocenie Sądu, pomiędzy zarządzeniem pokontrolnym a ustaleniami kontroli, utrwalonymi w protokole kontroli, istnieje w niniejszej sprawie logiczny i spójny związek, wskazujący na powiązanie wyników kontroli ze skierowanym do podmiotu kontrolowanego zarządzeniem. Istotą zarządzenia pokontrolnego jest bowiem zakwalifikowanie określonego stanu faktycznego jako stanu niezgodnego z przepisami prawa, pozostającymi w zakresie oceny organu kontrolnego. Sąd nie miał wątpliwości, że prawidłowo ustalone okoliczności faktyczne potwierdziły nieprawidłowości w zakresie gospodarowania odpadami, które wypełniały hipotezy przepisów u.i.o.ś. i uzasadniały nałożenie obowiązków sformułowanych w zarządzeniu pokontrolnym.
Z tych przyczyn skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło