III SA/Gl 1017/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie gier losowych (cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier o niskich wygranych) w kwestii wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem datowanym z dnia [...] r. zaskarżono decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier o niskich wygranych. W skardze strona skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniosła, że wykonanie decyzji wywoła nieodwracalne skutki w postaci odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa, utraty wartości eksploatowanych przez spółkę automatów, konieczności rozwiązania stosunków pracy i najmu lokali związanych z prowadzeniem działalności i uszczuplenie dochodów Skarbu Państwa z tytułu podatku od gier ponoszonych przez stronę skarżącą. Postanowieniem z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 1 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie to zostało zaskarżone przez wnioskodawcę zażaleniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten postanowieniem z 12 września 2013 r. (sygn. akt II GZ 501/13) uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd postanowieniem z 9 października 2013 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem przez organ odwoławczy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 10 grudnia 2013 r. (sygn. akt II GZ 711/13) uchylił zaskarżone postanowienie ponownie przekazując sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2012 roku poz. 270 t.j. ze zm.) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne ku temu okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z brzmienia cytowanego przepisu wynika jednoznacznie, że postanowienie Sądu wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji ma charakter wyjątkowy, tzn. jest odstępstwem od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, przy czym obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa na stronie, która domaga się wydania takiego orzeczenia. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może nastąpić jedynie wtedy, gdy ujawnione zostaną okoliczności uzasadniające jej zastosowanie, albowiem zasadą jest wykonywanie zaskarżonych aktów, zwłaszcza decyzji administracyjnych. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., II GSK 2060/11, LEX nr 98462 i z dnia 18 października 2011 r., II GSK 1799/11, LEX nr 965117). Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., II GSK 1799/11, LEX nr 965117). Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno zatem wskazywać konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2014 r., II GZ 5/14). Obowiązkiem sądu jest ocena argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś prowadzenie postępowania dowodowego co do przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a.(postanowienie NSA z dnia 22 marca 2012 r., I FSK 182/12). Należy mieć na uwadze także to, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej, a katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty (por postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2011 r., II OZ 1047/11, LEX nr 984678). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przez pojęcie "znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę – majątkową, a także niemajątkową – która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2014 r., II OSK 106/14). Tak jak sama szkoda ma wystąpić po stronie wnioskodawcy, tak jej wielkość określana jako "znaczna" musi być oceniana na tle kondycji finansowej wnioskodawcy, czyli całościowej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Natomiast za "trudne do odwrócenia skutki" należy uznać skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., I GZ 211/13 i postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2013 r., II GZ 671/13). Mając to na uwadze należy stwierdzić, że aby w niniejszej sprawie możliwe było wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Spółka winna uzasadnić ten wniosek powołując się na określone okoliczności faktyczne i wykazać ich istnienie, ewentualnie winna uprawdopodobnić możliwość ich wystąpienia działając we własnym interesie. Sąd badając wszystkie okoliczności sprawy i dowody zebrane na ich poparcie uznał, że w takim stanie rzeczy nie wystąpiły przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. W pierwszej kolejności należy odnieść się do podniesionego w treści skargi niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody. Skarżąca spółka podniosła, że szkoda ta sprowadzi się do utraty dochodów z czterech punktów gier, w których prowadzona była działalność gospodarcza w oparciu o cofnięte zezwolenia. To spowoduje utratę wartości przez osiem eksploatowanych w tych punktach automatów do gier. Automaty te są praktycznie niezbywalne z uwagi na brak stosownego zezwolenia. Kolejnym elementem znacznej szkody ma być, w ocenie strony skarżącej, odpowiedzialność odszkodowawcza w stosunku do jej dwóch pracowników oraz pracowników podmiotów wynajmujących pomieszczenia, którzy w wyniku cofnięcia zezwolenia stracą zatrudnienie stanowiące ich jedyne źródło dochodu. Jednak uzasadniając wystąpienie tej przesłanki strona skarżąca nie zobrazowała w żadnej mierze jaki wpływ będzie ona miała na działalność spółki jako całości. Nie wskazano w uzasadnieniu wniosku żadnych danych potwierdzających ogólną kondycję finansową spółki, ani nie nadesłano żadnych dokumentów finansowych na poparcie tego elementu wniosku. Sąd zatem nie może odnieść prognozowanych danych dotyczących jedynie województwa śląskiego do całości dochodu i majątku spółki. Nie ma więc możliwości stwierdzenia, czy obliczona prognozowana szkoda będzie dla spółki znaczna. Należy w tym miejscu podkreślić, na co zwrócił uwagę także organ odwoławczy w postanowieniu z [...] r., że spółka posiada ważne zezwolenia w siedmiu innych województwach, więc ewentualna likwidacja punktów gier na terenie samego województwa śląskiego nie spowoduje automatycznie zaprzestania działalności spółki w ogóle. Na marginesie należy zwrócić uwagę, że z załącznika do decyzji z [...] nr [...] udzielającej spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa śląskiego (k. 24 akt administracyjnych) wynika, że na terenie województwa śląskiego spółka eksploatuje automaty w [...] punktach sprzedaży, tymczasem wniosek odnosi się jedynie do czterech takich punktów. Tym samym dysponując wyłącznie treścią wniosku i oświadczeniami skarżącej nie można przyjąć, aby okoliczności podane we wniosku oznaczały znaczną szkodę. Ponadto godzi się podnieść, że w aktach administracyjnych znajduje się odpis umowy najmu i współpracy podpisanej [...] r. przez stronę skarżącą z właścicielem lokalu "B" w K. (k. 110 akt administracyjnych). Zgodnie z § 6 ust. 7 ejże umowy ulegnie ona niezwłocznemu rozwiązaniu (wygaśnie) bez konieczności jej wypowiadania przez którąkolwiek ze stron, że jeżeli najemca powiadomi wynajmującego o utracie zezwolenia na eksploatowanie automatów w jego lokalu. Jednak § 6 ust. 8 umowy nie przewiduje w związku z tą okolicznością odszkodowania dla wynajmującego, jedynie nakłada na najemcę obowiązek demontażu automatów do gry na własny koszt. Należy podkreślić, że samo poniesienie kosztów demontażu urządzeń przez skarżącą spółkę nie musi samo przez się oznaczać znacznej szkody zwłaszcza, że strona skarżąca nie wykazała żadnych potencjalnych kosztów tej operacji. Spółka nie przedłożyła również umów o pracę z zatrudnionymi przez nią osobami przez co Sąd nie jest w stanie ocenić wysokości potencjalnej odpowiedzialności odszkodowawczej w razie rozwiązania z nimi stosunku pracy. Natomiast hipotetyczna szkoda, jaką poniosą właściciele lokali nie powinna być – niezależnie od braku stosownej dokumentacji – wysoka, gdyż dochód z gier na automatach stanowi ich uboczne źródło dochodu, prowadzą oni bowiem w pierwszej kolejności działalność innego rodzaju, tj. gastronomiczną, handlową lub usługową. Przechodząc natomiast do rozważenia przesłanki trudnych do odwrócenia skutków wykonania zaskarżonej decyzji podnieść należy, że zmiany wywołane wykonaniem zaskarżonej decyzji nie mają dla Spółki znaczenia istotnego, gdyż utrata pozwolenia na prowadzenie działalności odnosi się tylko do terenu województwa śląskiego co w stosunku do całej prowadzonej przez Spółkę działalności jest ilością niewielką. Ponadto nie powoduje to trwałej zmiany w działalności, gdyż istnieje możliwość powrotu do prowadzenia działalności w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji. Skutki wykonania zaskarżonej decyzji, jak wskazuje sama Strona są odwracalne. Zdaniem Sądu procedura ta nie jest ani skomplikowana, ani nie może być uznana za nadmiernie wydłużoną, gdyż mają do niej zastosowanie przepisy procesowe między innymi dotyczące terminu załatwienia sprawy. Skutki wykonania zaskarżonej decyzji są odwracalne, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy we wskazanym powyżej postanowieniu z [...] r., gdyż istnieje możliwość przeniesienia ośmiu automatów do punktów gier na terenie innych województw. Okoliczność ta nie stanowi, według Sądu, nadmiernej trudności dla Strony, a może doprowadzić do możliwości czerpania korzyści z ośmiu automatów znajdujących się aktualnie na terenie województwa śląskiego. Sąd nie neguje, iż w wyniku likwidacji punktów gier na terenie województwa śląskiego, Skarżąca będzie musiała dokonać pewnych czynności administracyjnych zmierzających do ich odtworzenia, jednakże nie są to skutki trudne do odwrócenia czy też mogące wywołać znaczną szkodę w jej majątku. Podsumowując, strona skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., że wykonanie zaskarżonej decyzji rodziłoby skutek w postaci groźby wyrządzenia Spółce znacznej szkody lub że powstałe skutki byłyby trudne do odwrócenia. Ponadto z analizy akt administracyjnych oraz akt sądowych nie wynika, aby istniały takie przesłanki do uwzględnienia wniosku. Nie jest to więc sytuacja, która uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego, mając na uwadze wszystkie podniesione już okoliczności Sąd, działając na podstawie powołanego wyżej art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.