III SA/Gl 1125/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-12-10
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Magdalena Jankiewicz, Beata Machcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług do czasu zakończenia kontroli podatkowej jest uzasadnione, gdy istnieją wątpliwości co do rzeczywistego charakteru transakcji gospodarczych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług do czasu zakończenia kontroli podatkowej jest uzasadnione, jeśli organ podatkowy powziął wątpliwości co do zasadności zwrotu, nawet jeśli nie zakończono jeszcze postępowania kontrolnego. Wątpliwości te mogą wynikać z informacji wskazujących na potencjalne uczestnictwo podatnika lub jego kontrahentów w karuzelach podatkowych, co uzasadnia potrzebę dalszej weryfikacji transakcji.Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację VAT za styczeń 2015 r. z wnioskiem o zwrot różnicy podatku. Naczelnik urzędu skarbowego postanowieniem przedłużył termin zwrotu do czasu zakończenia kontroli podatkowej i ewentualnego postępowania podatkowego, powołując się na podejrzenie udziału kontrahenta spółki w karuzeli podatkowej. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że transakcje były faktyczne i udokumentowane. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. Sp. k. w K. na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług oddala skargę.
|Uzasadnienie |
|Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z [...]r. nr [...], przedłużył 25 - dniowy termin dokonania zwrotu różnicy podatku od |
|towarów i usług na rachunek bankowy podatnika "A" Sp. z o.o. Spółka Komandytowa, w kwocie [...]zł - wykazanego w deklaracji podatkowej |
|dla podatku od towarów i usług VAT-7 za styczeń 2015 r., złożonej 11 lutego 2015 r. - do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia |
|podatnika dokonywanego w ramach kontroli podatkowej oraz ewentualnego postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji |
|podatkowej. |
|W podstawie prawnej organ przywołał art. 216 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749, ze zm., zwanej|
|dalej O.p.), art. 87 ust. 2 i ust. 6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054, ze zm.,|
|zwanej dalej ustawą VAT). |
|W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że 11 lutego 2015 r. Spółka złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym w K. deklarację podatkową dla podatku od |
|towarów i usług VAT - 7 za styczeń 2015 r., w której wykazano kwotę różnicy podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy |
|podatnika w terminie 25 dni od dnia złożenia rozliczenia, w wysokości [...]zł. Wraz z deklaracją podatkową złożono wniosek o dokonanie |
|przedmiotowego zwrotu podatku w terminie 25 - dniowym, uzasadniając go wystąpieniem przesłanek określonych w art. 87 ust. 6 ustawy VAT.|
|W trakcie kontroli podatkowej stwierdzono, iż podatnik w rozliczeniu za styczeń 2015 r. dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o |
|kwoty podatku naliczonego na podstawie faktury VAT wystawionej przez podmiot "B" F. W., dotyczących nabycia telefonów komórkowych za |
|łączną kwotę netto [...] EUR, podatek VAT [...]zł. |
|Jednocześnie stwierdzono, że w poprzednim okresie rozliczeniowym podatnik dokonywał nabycia sprzętu elektronicznego w podmiocie "C" K. |
|B. w Ł. (firma żony F. W.). |
|Organ przywołał pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - [...] z [...] r., którym poinformowano, iż w podmiocie "C" K. B. w Ł. prowadzona |
|jest kontrola podatkowa w zakresie podatku VAT za okres od lipca 2013 r. do października 2014 r. Z dotychczas zgromadzonego w trakcie |
|kontroli materiału wynika, że istnieje realne podejrzenie, iż kontrolowana uczestniczy w grupie kilkunastu podmiotów, które tworzą |
|pozory legalnych transakcji handlowych; w ciągu jednego dnia hurtowe ilości iPhonów sprzedawane są przez sieć kilku lub kilkunastu |
|podmiotów; nie ma fizycznego transportu towarów; towary są rzekomo magazynowane w firmie "D"; występuje odwrócony łańcuch płatności, |
|zaś kontrahenci posiadają rachunki bankowe w jednym banku, aby przelewy realizowane były niezwłocznie. W świetle całości zgromadzonego |
|materiału dowodowego, zdaniem tego organu, należy stwierdzić, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że firma "C" K. B. jest ogniwem w|
|łańcuchu podmiotów wystawiających faktury VAT nie odzwierciedlające rzeczywistego obrotu gospodarczego (tzw. buforem w karuzeli |
|podatkowej). Ocenę tę uzasadniają zarówno okoliczności występujące po stronie kontrolowanej firmy, jak również fakty stwierdzone w toku|
|czynności prowadzonych w podmiotach, które wg przedłożonych dokumentów miały dokonywać dostawy towarów na rzecz "C" K. B. Wśród tych |
|okoliczności należy wskazać min.: |
|- fakt, że większość podmiotów, które miały dokonywać dostaw towarów na rzecz "C" K. B., jest podejrzana o udział w transakcjach |
|karuzelowych i uznano je za podmioty "nie istniejące" lub nierzetelne, np. w związku z nie składaniem deklaracji podatkowych, nie |
|udostępnieniem dokumentacji księgowej na wezwanie organu podatkowego, |
|- większość z tych podmiotów została zarejestrowana w KRS z najniższym dopuszczalnym ustawowo kapitałem zakładowym, |
|- podmioty często wskazują jako adres siedziby tzw. "wirtualne biura", nie wykazując faktycznych oznak prowadzenia działalności |
|gospodarczej, |
|- w kilku przypadkach udokumentowany brak kontaktu był powodem wykreślenia danego podmiotu z rejestru podatników podatku od towarów i |
|usług, |
|- w jednym z przypadków osoba pełniąca funkcję prezesa spółki zeznała, że faktury wystawiane na rzecz "C" K. B. nie dokumentowały |
|faktycznych operacji gospodarczych. Zatem wobec braku faktycznego zakupu sprzętu elektronicznego przez ten podmiot nie było możliwości,|
|aby stały się one przedmiotem dalszego obrotu gospodarczego na rzecz skarżącej. |
|Następnie organ otrzymał informacje od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dot. grupy podmiotów, co do których istnieje podejrzenie |
|uczestnictwa w procederze oszustwa w handlu telefonami komórkowymi. Ustalono, że "C" K. B. od IV kwartału 2013r, nabywa telefony |
|komórkowe marki iPhone w ilościach hurtowych (ok. [...]szt. miesięcznie), które magazynowane są w firmie "D", dokonując transakcji nie |
|angażuje własnych środków finansowych. Zapłata za towar odbywa się wg schematu: nabywca telefonów komórkowych od "C" przelewa zapłatę |
|za towar i dopiero wówczas ten podmiot dokonuje płatności swojemu dostawcy. O uczestnictwie K. B. w oszustwie karuzelowym świadczy, że:|
|- podmiot ten zawiera w ciągu jednego dnia transakcje zakupu i sprzedaży dużych partii tego samego towaru, |
|- nie następuje transport tego towaru, który cały czas pozostaje w Spółce "D", |
|- w łańcuchu transakcji występują firmy podejrzewane o dokonywanie oszustw wewnątrzwspólnotowych, |
|- pierwsze ogniwo stanowi podmiot, który nie złożył deklaracji i nie uiścił podatku należnego, |
|- w tym samym dniu transakcje zakupu i sprzedaży zafakturowało kilka kolejnych firm w łańcuchu transakcji, |
|- numery IMEI telefonów sprzedawanych na rzecz kontrahenta krajowego, który następnie sprzedał je na [...] wystąpiły już wcześniej w |
|obrocie krajowym, |
|- wszystkie transakcje zakupu i sprzedaży telefonów realizował w imieniu K. B. jej mąż F. W., prowadzący także własną działalność jako |
|"B" F. W.. |
|Na tej podstawie organ doszedł do przekonania, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że on także uczestniczy w "karuzeli podatkowej", |
|tym bardziej, że to on przeprowadzał transakcje w imieniu żony. |
|Następnie organ wyjaśnił, że podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony na podstawie art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 |
|ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy VAT, stanowią wyłącznie faktury odzwierciedlające rzeczywisty przebieg zdarzenia gospodarczego m.in. |
|poprzez określenie czynności opodatkowanej podatkiem VAT oraz wskazanie rzeczywistego sprzedawcy oraz nabywcy towarów lub usług. |
|Odnosząc te przepisy do stanu faktycznego sprawy, organ stwierdził, iż istnieje duże prawdopodobieństwo, że podatnikowi nie będzie |
|przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego na podstawie wymienionych powyżej faktur VAT, które nie |
|dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. |
|W tym stanie rzeczy postępowanie kontrolne oraz ewentualne postępowanie podatkowe prowadzone wobec podatnika w ocenie organu zostaną |
|zakończone po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego, w tym dowodów zebranych przez inne organy podatkowe w trakcie czynności |
|prowadzonych w podmiotach uczestniczących w łańcuchu dostaw. |
|Podsumowując organ stwierdził, że w świetle przedstawionych powyżej okoliczności oraz ustaleń postępowania kontrolnego uzasadnione było|
|wydanie postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku - do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika z |
|tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2015 r., w oparciu o art. 87 ust. 6 ustawy VAT, gdyż zasadność tego zwrotu wymaga |
|zweryfikowania. |
|W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa strona działając poprzez pełnomocnika wniosła o uchylenie postanowienia [...]r. i natychmiastowe|
|dokonanie na rachunek bankowy strony zwrotu różnicy podatku VAT za styczeń 2015 r. w kwocie [...]zł. |
|W uzasadnieniu strona zarzuciła, że postępowanie organu podatkowego w sposób rażący narusza przepisy prawa. W przedmiotowej sprawie nie|
|zaistniały bowiem jakiekolwiek przesłanki, które uzasadniałaby zastosowanie przepisów art. 87 ust. 2 zdanie drugie i art. 87 ust. 6 |
|ustawy VAT. Postępowanie kontrolne prowadzone przez organ podatkowy dotyczy bowiem stycznia 2015 r., zaś pismo Naczelnika Urzędu |
|Skarbowego Ł. - [...] z [...]r., dotyczy oceny przez ten organ postępowania Firmy "C" w innym okresie tj. w okresie od lipca 2013 r. do |
|października 2014 r. Jest zatem oczywiste, że pomiędzy oceną postępowania Firmy "C" dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - |
|[...] a przedmiotem kontroli prowadzonej w "A" Sp. z o.o. Sp.K. (która to kontrola dotyczy prawidłowości rozliczenia podatku VAT za |
|styczeń 2014 r.) nie występuje jakakolwiek korelacja. |
|Nadto w ocenie skarżącego wydając postanowienie z [...]r., organ podatkowy pominął okoliczność, że pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. |
|[...] dotyczy działań K. B., prowadzącej firmę "C", a nie F. W., prowadzącego firmę "B". Natomiast relacje między tymi dwiema firmami nie|
|mogą wpłynąć na kwestie zwrotu podatku VAT skarżącemu. Dlatego, zdaniem strony, wydanie postanowienia z [...]r. w oparciu o pismo |
|Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - [...] z [...]r. - które dotyczy innego okresu niż okres objęty kontrolą i innej osoby - w sposób rażący |
|narusza, wyrażoną w art. 121 § 1 O.p., zasadę zaufania do organów podatkowych. Natomiast strona przedstawiła nie budzące żadnych |
|wątpliwości dokumenty, z których w sposób bezsporny wynika, iż transakcje nabycia iPhonów od Firmy "B" zostały faktycznie zrealizowane |
|w styczniu 2015 r. Strona oprócz faktur VAT potwierdzających te zakupy, przedstawiła bowiem protokoły odbioru, zamówienia, dokumentację|
|zdjęciową oraz dowody zapłaty za towary. Nie powinno więc budzić jakichkolwiek wątpliwości, iż transakcje te zostały zrealizowane, co |
|jednocześnie oznacza, iż stronie przysługuje prawo do zwrotu różnicy podatku VAT za styczeń 2015 r. Powołując się na orzecznictwo |
|Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (sprawa C-33/13) pełnomocnik wskazał, że niezgodne z zasadami funkcjonowania prawa do |
|odliczenia przewidzianymi w szóstej dyrektywie jest sankcjonowanie odmową możliwości skorzystania z tego prawa podatnika, który nie |
|wiedział i nie mógł wiedzieć, że w ramach danej transakcji dostawca dopuścił się przestępstwa lub, że inna transakcja w łańcuchu |
|dostaw, dokonana przed transakcją przeprowadzoną przez owego podatnika lub po niej, miała miejsce z naruszeniem przepisów o podatku VAT|
|(np. wyroki: z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawach połączonych C-354/03, C-355/03 i C-484/03 [...] i in., C-439/04 i C-440/04 [...], |
|Zb.Orz. s. 1-6161, pkt 45, 46, 60; i inne). Zaznaczył też, że analogiczne stanowisko do stanowiska wyrażonego przez TSUE zajął NSA w |
|wyrokach z 26 czerwca 2012 r. (sygn. akt I FSK 1201/11) i z 29 kwietnia 2014 r. (sygn. akt I FSK 761/13). |
|W świetle przywołanego orzecznictwa, zdaniem pełnomocnika, jest oczywistym, że stronie niewątpliwie przysługiwało prawo do odliczenia |
|podatku VAT naliczonego ze sprzedażowych faktur VAT wystawionych przez Firmę "B". Przedstawiciele strony nie brali bowiem udziału w |
|jakichkolwiek działaniach naruszających prawo, a zwłaszcza przestępczych, które uniemożliwiałyby dokonanie takiego odliczenia. Co |
|więcej organ podatkowy nie ustalił, aby jakiekolwiek przestępcze działania związane ze spornymi fakturami VAT realizowali |
|przedstawiciele Firmy "B", ponieważ swoje ustalenia oparł tylko i wyłącznie na piśmie z [...]r. Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - [...], |
|którego treść dotyczyła innego okresu niż okres objęty kontrolą i innego podmiotu. |
|W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ odmówił uwzględnienia żądania uchylenia postanowienia z [...]r. i dokonania |
|na rachunek bankowy strony zwrotu różnicy podatku VAT za styczeń 2014 r. w żądanej kwocie. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko w |
|sprawie, a odnosząc się do zarzutu, iż organ wydając sporne postanowienie oparł się na piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - [...] z |
|[...]r., które dotyczy innego okresu niż okres objęty kontrolą, wskazał, że – biorąc pod uwagę dokonane ustalenia - wysoce prawdopodobnym|
|jest, że podatnikowi nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego. Podniósł, że z okoliczności sprawy wynika, że przy |
|zachowaniu należytej staranności podatnik powinien wiedzieć, że dostawa sprzętu elektronicznego nie mogła zostać dokonana przez podmiot|
|"B" F. W.. Zaznaczył, że na obecnym etapie postępowania nie mają zastosowania przywołane orzeczenia sądowoadministracyjne, albowiem |
|ostateczna ocena prawna sprawy nastąpi dopiero po zakończeniu postępowania kontrolnego oraz w ewentualnej decyzji podatkowej wydanej w |
|wyniku postępowania podatkowego. |
|W skardze wniesionej do sądu administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów, |
|zarzucając: |
|1. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 87 ust. 2 zdanie drugie i art. 87 ust. 6 ustawy VAT, |
|co miało istotny wpływ na wydanie zaskarżonego postanowienia, |
|2. naruszenie przepisów postępowania art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 190 oraz art. 191 O.p. na |
|skutek nierzetelnego przeprowadzenia przez organ podatkowy postępowania dowodowego, polegającego na pominięciu dowodów przedłożonych |
|przez skarżącą, co również miało istotny wpływ na wydanie zaskarżonego postanowienia. |
|Skarżąca wniosła także o dopuszczenie w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z: dokumentacji zdjęciowej oraz filmu potwierdzających |
|odbiór i dostawę towarów wskazanych w spornej fakturze; faktury sprzedażowej nr [...]z 13 stycznia 2015 r.; faktury zakupowej nr [...]z 13 |
|stycznia 2015r. wystawionej dla skarżącej przez "B" F. W.; specyfikacji towarowej; dowodu zapłaty; zamówienia; listu przewozowego(CMR);|
|listy nr IMEI; korespondencji mailowej i prowadzonej przez [...]; dokumentacji zdjęciowej potwierdzającej transport towaru i jego |
|rozładunek na [...]; potwierdzenia numeru VAT odbiorcy w systemie VIES; zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach przez F. W.. |
|Uzasadniając naruszenie prawa materialnego skarżąca wskazała, że jest w posiadaniu dokumentów potwierdzających formalną rejestrację |
|kontrahenta jako czynnego podatnika podatku od towarów i usług, jak również dokonała sprawdzenia aktywności numeru VAT kontrahenta w |
|systemie europejskim VIES. Ponadto jest w posiadaniu zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach z [...] r. wydanego przez Naczelnika Urzędu|
|Skarbowego Ł. – [...] dla firmy "B" F. W.. |
|Skarżąca podkreśliła, że w toku kontroli przedłożyła dokumenty związane z zakupem towarów od firmy "B" F. W. oraz dokumenty |
|potwierdzające sprzedaż tych towarów na [...] w postaci: faktur VAT, korespondencji mailowej pomiędzy stronami transakcji, dokumentacji |
|zdjęciowej, przelewów bankowych potwierdzających dokonanie faktycznej zapłaty z tytułu spornych faktur VAT na rzecz dostawcy, listę |
|numerów IMEI zakupionych telefonów i inne. Obszerne wyjaśnienia złożył także prezes skarżącej spółki S. J. oraz pracownik S. C.. Te |
|okoliczności zdaniem strony świadczą o faktycznym przepływie towaru zgodnie z treścią faktur i potwierdzają rzetelność skarżącej w |
|sprawdzeniu wiarygodności kontrahenta. |
|Skarżąca wskazała też na nieprecyzyjne informacje zawarte w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - [...] z [...]r., gdzie w łącznej |
|kwocie transakcji sprzętem elektronicznym, których stroną był podmiot "C" K. B. uwzględniono zarówno transakcje przeprowadzone z |
|podmiotem "A" Spółka z o.o. Spółka komandytowa, jak również z podmiotem "E" Spółka z o.o. W piśmie stwierdzono też, że kontrahenci mają|
|rachunki bankowe w jednym banku. Tymczasem "C" K. B. posiada rachunek w "F" SA, a skarżąca w "G". |
|Następnie pełnomocnik strony skarżącej przywołał orzeczenia TSUE oraz sądów administracyjnych wskazując, że świetle tych orzeczeń nie |
|można zarzucić stronie, że brała udział w jakichkolwiek działaniach naruszających prawo, a zwłaszcza przestępczych. Organ podatkowy nie|
|ustalił też, aby jakiekolwiek przestępcze działania związane ze spornymi fakturami VAT realizowali przedstawiciele Firmy "B". |
|Uzasadniając naruszenie przepisów postępowania: art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 190 oraz art. 191 |
|O.p., na skutek nierzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego strona wskazała, że organ przed wydaniem zaskarżonego |
|postanowienia nie rozpatrzył wszystkich wniosków dowodowych strony, jak również nie przeprowadził z urzędu wszystkich dowodów mających |
|wpływ na ocenę dokonanego przez stronę rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń 2015 r. Swoje rozstrzygnięcie oparł jedynie na|
|piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – [...] z [...]r. Tymczasem dowody przedstawione przez Spółkę przeczą tezie organu i wskazują, że |
|sporne transakcje w styczniu 2014 r. nie były fikcyjne. Po raz kolejny podniosła, że ustalenia organu podatkowego z Ł. dotyczą innego |
|dostawcy i innego okresu rozliczeniowego, wobec czego nie mogą uzasadniać przedłużenia terminu zwrotu podatku za badany miesiąc. |
|W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: |
|Skarga okazała się niezasadna. |
|Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1296) sąd |
|administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie |
|dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa materialnego i |
|procesowego, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. |
|W pierwszej kolejności należy wskazać, że podatnikowi przysługuje skarga do sądu na postanowienie wydane przez naczelnika urzędu |
|skarbowego o przedłużeniu terminu do dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w czasie postępowania kontrolnego |
|(kontroli podatkowej). W tej kwestii Sąd orzekający w całości podziela pogląd przedstawiony w wyroku Naczelnego Sądu administracyjnego |
|z 23 lipca 2013 r. sygn. akt I FSK 1228/13, LEX 1343952). Zaskarżone postanowienie nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, ale jako|
|indywidualny akt, spełniający kryteria z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami |
|administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, w skrócie p.p.s.a.) może zostać poddany kontroli sądowej przez wniesienie skargi do |
|wojewódzkiego sądu administracyjnego, poprzedzonej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. |
|Istotą sporu w sprawie było ustalenie czy postanowienie wydane [...]r. przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. w przedmiocie |
|przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika w ramach kontroli|
|podatkowej oraz ewentualnego postępowania podatkowego ma uzasadnienie faktyczne i prawne. |
|Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy VAT w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 jest w okresie |
|rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne |
|okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. |
|Natomiast w myśl art. 87 ust. 2 ustawy VAT zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia |
|rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku (...). Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, |
|naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach |
|czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania|
|kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym |
|mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej |
|stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. |
|Z kolei art. 87 ust. 2a ustawy VAT stanowi, że w przypadku wydłużenia terminu na podstawie ust. 2 zdanie drugie, urząd skarbowy na |
|wniosek podatnika dokonuje zwrotu różnicy podatku w terminie wymienionym w ust. 2 zdanie pierwsze, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem |
|złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu podatku. Jeżeli wniosek wraz z |
|zabezpieczeniem został złożony na 13 dni przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2, lub później, zwrotu dokonuje się w terminie 14 |
|dni od dnia złożenia tego zabezpieczenia. (art. 87 ust. 2a ustawy VAT). |
|Należy podkreślić, że przepisy polskiej ustawy o podatku od towarów i usług w tym zakresie znajdują oparcie w uregulowaniach dyrektywy |
|2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. 06. 347. 1). Zgodnie z |
|art. 273 tej dyrektywy państwa członkowskie mogą, poza obowiązkami wymienionymi w tytule XI, nakładać inne obowiązki, jakie uznają za |
|niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym, powinny jednak czynić to w ramach przewidywanego|
|prawem krajowym procedur i przy uwzględnieniu zasady proporcjonalności. Natomiast zgodnie z art. 183 dyrektywy 112, w przypadku, gdy za|
|dany okres rozliczeniowy kwota odliczeń przekracza kwotę VAT należnego, państwa członkowskie mogą dokonać zwrotu lub przenieść nadwyżkę|
|na następny okres rozliczeniowy w oparciu o ustalone przez siebie warunki. Państwa członkowskie mają zatem pewną swobodę w określaniu |
|wymogów zwrotu nadwyżki VAT, w tym przedłużeniu terminu zwrotu podatku. Procedura weryfikacji zasadności zwrotu jest dopuszczalna |
|jednak w uzasadnionych przypadkach. Bez wątpienia nie może być nadużywana, a jedynie uruchamiana w celu przeciwdziałania wyłudzaniu |
|podatku z budżetu. (por. pkt 32 wyroku TS z 25.10.2001 r. w sprawie C-78/00 Komisja WE przeciwko Republice Włoskiej, Zb. Orz. 2001, s. |
|1-2001). |
|W rozpatrywanej sprawie skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia wniosku o zwrot różnicy podatku na warunkach i w terminie |
|wynikającym z art. 87 ust. 2a oraz ust. 4a-f ustawy VAT, tj. po złożeniu zabezpieczenia majątkowego w przewidzianych formach. |
|Jak wskazano w cytowanych wyżej przepisach, organ podatkowy może weryfikować zasadność zwrotu w różnych formach. W związku z tym |
|postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu może zostać wydane odpowiednio w toku czynności sprawdzających, w toku postępowania |
|kontrolnego, postępowania podatkowego bądź kontroli podatkowej. Jeśli tego rodzaju postępowanie zostanie wdrożone, wówczas termin |
|zwrotu nadwyżki podatku jest przedłużany do czasu zakończenia tego postępowania. W omawianej sprawie zasadność zwrotu była weryfikowana|
|w ramach kontroli podatkowej wszczętej [...]r., czego skarżąca nie neguje. Nie jest też sporne, że kontrola podatkowa nie została |
|zakończona do dnia wydania zaskarżonego postanowienia tj. [...]r. o przedłużeniu terminu zwrotu, a postanowienie to zostało wydane po jej|
|wszczęciu, a przed upływem pierwotnego terminu zwrotu, który upływał [...]r. W tym zakresie działania organu podatkowego uznać należy za |
|prawidłowe. Wybór trybu kontroli zasadności zwrotu podatnikowi nadwyżki podatku od towarów i usług pozostawiono organom podatkowym, |
|które mogą tego dokonać tak w trybie czynności sprawdzających - na podstawie przepisów art. 274b O.p. w związku z art. 87 ust. 2 ustawy|
|VAT - jak też w trybie kontroli podatkowej, czy wdrożonego postępowania podatkowego, gdyż te tryby nie są względem siebie konkurencyjne|
|(zobacz: wyrok WSA w Szczecinie z 7.05.2009 r. sygn. akt I SA/Sz 102/09 czy wyrok WSA w Łodzi z 9.10.2014 r. I SA/Łd 782/14, publ: |
|orzeczenia.nsa.gov). |
|Podkreślenia wymaga, że w przypadku gdy przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu podatku, urząd skarbowy wypłaca |
|podatnikowi należną kwotę powiększoną o odsetki w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia |
|terminu płatności podatku lub rozłożenia go na raty (cytowany wyżej art. 87 ust. 2 zd. 3 ustawy VAT). Odsetki przysługują wówczas, gdy |
|zwrot jest zasadny. Stąd też będą one przysługiwać w każdym przypadku, gdy podatnik otrzymuje zwrot nadwyżki podatku z urzędu |
|skarbowego, nawet jeśli w wyniku postępowania kontrolnego wysokość nadwyżki podlegającej zwrotowi jest obniżana. Przepis stanowi |
|bowiem, że odsetki przysługują w razie zasadności zwrotu, a nie w razie zasadności zwrotu w żądanej wysokości. Zasadny ma być zatem sam|
|zwrot, a nie jego wysokość. Oczywiście podstawą naliczania odsetek w tym przypadku będzie kwota faktycznie zwracana, a nie kwota żądana|
|przez podatnika. |
|Również w orzecznictwie administracyjnym nie budzi wątpliwości pogląd, że do przedłużenia terminu zwrotu podatku wystarczy powzięcie |
|przez organ wątpliwości co do zasadności zwrotu (np. wyrok NSA z 11.04.2014 r., sygn. akt I FSK 610/13, publ. LEX nr 1484704 czy I FSK |
|676/13 z 28 .03.2014 r.). Oznacza to, że niezasadne są zarzuty skargi wskazujące na niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 87 ust. 2|
|i ust. 6 ustawy VAT. Nie zasługuje na aprobatę taka wykładnia art. 87 ust. 2 ustawy VAT, która ogranicza stosowanie instytucji |
|przedłużenia terminu zwrotu do takiego stopnia, że w istocie prowadzi do niemożności spełnienia celu jej ustanowienia, tj. umożliwienia|
|organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku |
|zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie. |
|Sąd nie dopatrzył się również naruszenia wskazanych w skardze przepisów procesowych poprzez nierzetelne przeprowadzenie postepowania |
|dowodowego. |
|Organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, dlaczego transakcje skarżącej dotyczące obrotu telefonami komórkowymi |
|wykazanego w fakturze wystawionej przez "B" F. W. budzą jego wątpliwości i Sąd tę ocenę podziela. Obszernie też organ uzasadnił |
|powzięte wątpliwości wskazując, że w trakcie postępowania kontrolnego zgromadził dowody, z których wynika, że zakwestionowane |
|transakcje miały charakter fikcyjny. Organ wyjaśnił, że z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - [...] z [...]r., wynika iż u wystawcy |
|faktur w poprzednich miesiącach - podmiocie "C" K. B., prowadzona jest kontrola podatkowa w zakresie podatku VAT za okres od lipca 2013|
|r. do października 2014 r.; z dotychczas zgromadzonego w trakcie kontroli materiału wynika, że istnieje realne podejrzenie, że firma ta|
|uczestniczy w karuzeli podatkowej, działając w grupie kilkunastu podmiotów, które tworzą pozory legalnych transakcji handlowych; w |
|ciągu jednego dnia hurtowe ilości iPhonów sprzedawane są przez sieć kilku lub kilkunastu podmiotów; nie ma fizycznego transportu |
|towarów; towary są rzekomo magazynowane w firmie "D"; występuje odwrócony łańcuch płatności, zaś kontrahenci posiadają rachunki bankowe|
|w jednym banku, aby przelewy realizowane były niezwłocznie. Słusznie wskazał organ, że ocenę tę uzasadniają zarówno okoliczności |
|występujące po stronie podmiotu "C" K. B., jak również fakty stwierdzone w toku czynności prowadzonych u dostawców tej firmy, których |
|uznano za podmioty "nie istniejące" lub nierzetelne, np. w związku z tym, iż nie składają deklaracji podatkowych, nie udostępniają |
|dokumentacji księgowej na wezwanie organu podatkowego. Pozyskane informacje skłoniły organ do wystąpienia [...] r. z wnioskiem do |
|Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- [...] o kontrolę w podmiocie "C" K. B., w zakresie transakcji sprzedaży zrealizowanych przez ww. podmiot|
|na rzecz skarżącej Spółki w grudniu 2014 r. Sąd stwierdza, że wątpliwości organu zostały prawidłowo uzasadnione, gdyż skoro działalność|
|gospodarcza prowadzona przez podmiot "C" K. B. posiada szereg cech charakterystycznych dla podmiotów uczestniczących w tzw. "karuzelach|
|podatkowych", to faktury dokumentujące nabycia w transakcjach karuzelowych, w których uczestniczył ww. podmiot nie dokumentują |
|rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Wobec braku faktycznego zakupu sprzętu elektronicznego przez ww. podmiot zachodzą poważne |
|wątpliwości czy towar ten stał się przedmiotem dalszego obrotu na rzecz skarżącej Spółki. Zatem aby ustalić, czy skarżącej Spółce |
|będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego na podstawie spornych faktur VAT, konieczne jest |
|prowadzenie dalszego postępowania zarówno wobec Spółki, jak i wystawcy spornych faktur oraz jego dostawców. |
|Faktem jest, co podniosła strona skarżąca, że ustalenia te nie dotyczą kontrahenta, który dokonał dostawy towarów handlowych w badanym |
|miesiącu, lecz poprzednim. Faktem jednak jest także, że pomiędzy dostawcami z grudnia i stycznia istnieją powiązania o charakterze |
|rodzinnym (K. B. i F. W. to małżonkowie) i organizacyjnym (transakcje w imieniu żony faktycznie przeprowadzał mąż). Taka sytuacja |
|oczywiście sama w sobie nie świadczy o nieprawidłowościach w zakresie rozliczenia podatku VAT w styczniu, ale – biorąc pod uwagę |
|ustalenia dotyczące K. B. - stanowi wystarczające uzasadnienie dla organu do dokonania weryfikacji rozliczeń skarżącej również w tym |
|miesiącu. Konstatacji tej nie przeczą dowody przedstawione przez stronę w trakcie postępowania kontrolnego i wskazywane w skardze, |
|albowiem na tym etapie postępowania nie można ich ocenić bez zebrania innych dowodów w sprawie, w szczególności bez informacji |
|pozyskanych w trakcie innych postępowań dotyczących firmy – dostawcy strony oraz jej dostawców, ewentualnych przesłuchań świadków i |
|innych dowodów, których zgromadzenie w toku dalszego postępowania może okazać się konieczne. Podkreślić wreszcie trzeba, że czynności |
|organu na tym etapie nie zmierzają do wykazania, że zwrot jest niezasadny. Chodzi tu jedynie o wykazanie, że istnieją okoliczności |
|przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. I FSK |
|610/13, w którym uznano, że "nie zasługuje na aprobatę taka wykładnia art. 87 ust. 2 u.p.t.u., która ogranicza stosowanie instytucji |
|przedłużenia terminu zwrotu do takiego stopnia, że w istocie prowadzi do niemożności spełnienia celu jej ustanowienia, tj. umożliwienia|
|organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku |
|zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie"). |
|W ocenie Sądu, nie można zgodzić się z zarzutami skargi, że organ nie zgromadził całego materiału dowodowego w sprawie, nie ocenił go |
|zgodnie z zasadami określonymi w Ordynacji podatkowej, albowiem przedłużenie terminu zwrotu podatku, nie może być utożsamiane z |
|postępowaniem podatkowym, w którym organ podatkowy wydaje decyzje w oparciu o zebrane dowody i ocenia je zgodnie z art. 191 O.p. |
|Postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminu do dokonania zwrotu jest wydawane na etapie prowadzenia nieukończonej, sformalizowanej|
|weryfikacji okoliczności wzbudzających podejrzenie co do zasadności zwrotu. Wówczas organ nie jest jeszcze w posiadaniu kompletnego |
|materiału dowodowego, w zakresie weryfikowanego rozliczenia, a jedynie dąży do jego uzyskania. Powyższe prowadzi do jednoznacznego |
|wniosku, że w postępowaniu weryfikacyjnym chodzi tylko o stwierdzenie wystąpienia okoliczności wskazujących na wątpliwości co do |
|zasadności zwrotu, a nie udowodnienie bezzasadności zwrotu. |
|Dlatego Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego wskazanych w skardze, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 180 §|
|1, art. 187 § 1, art. 188, art. 190 oraz art. 191 O.p. |
|Skoro zaś – jak wyżej wskazano - stosownie do dyspozycji art. 87 ust. 2 ustawy VAT organ wskazał na czym polegały jego wątpliwości co |
|do zasadności zwrotu i wątpliwości te przekonująco uzasadnił, również zarzuty skargi w tym zakresie nie mogły odnieść skutku. |
|Z tych samych względów na tym etapie postępowania organ podatkowy nie ma możliwości zastosowania orzecznictwa w zakresie stwierdzenia |
|dobrej wiary podatnika uczestniczącego bez swojej wiedzy w przestępstwach karuzelowych. Ocena świadomości podatnika uczestniczącego w |
|tego rodzaju transakcjach możliwa jest dopiero po zebraniu całego materiału dowodowego w sprawie. Natomiast na etapie postępowania |
|kontrolnego organ powziął jedynie wątpliwości co do realnego przebiegu transakcji wskazanych w spornych fakturach wystawionych w |
|styczniu 2015 r. i te wątpliwości prawidłowo uzasadnił. |
|Na zakończenie wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody |
|uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia |
|postępowania w sprawie. Zaznaczyć też należy, że postępowanie dowodowe ma charakter wyjątku, jego zastosowanie musi być rozumiane |
|zawężająco, celem zaś art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne, czy też uzupełniające ustalenie stanu faktycznego w sprawie, lecz ocena, |
|czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy dokonały |
|prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. W dodatku może on mieć zastosowanie |
|jedynie wówczas, gdy sąd poweźmie wątpliwości co do prawidłowości ustaleń faktycznych. (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt |
|II OSK 23331/12 publ.: LEX nr 1754715). W rozpoznawanej sprawie Sąd takich wątpliwości nie powziął. W tym stanie rzeczy zbędnym okazało|
|się dopuszczenie wskazanych przez stronę dowodów w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. |
| |
|Z tych względów, uznając skargę za niezasadną, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed |
|sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - skargę oddalił. |
| |
| |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło