III SA/Gl 1125/15

WyrokWSA w Gliwicach2015-12-10

Skład orzekający: Małgorzata Herman, Magdalena Jankiewicz, Beata Machcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług do czasu zakończenia kontroli podatkowej jest uzasadnione, gdy istnieją wątpliwości co do rzeczywistego charakteru transakcji gospodarczych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług do czasu zakończenia kontroli podatkowej jest uzasadnione, jeśli organ podatkowy powziął wątpliwości co do zasadności zwrotu, nawet jeśli nie zakończono jeszcze postępowania kontrolnego. Wątpliwości te mogą wynikać z informacji wskazujących na potencjalne uczestnictwo podatnika lub jego kontrahentów w karuzelach podatkowych, co uzasadnia potrzebę dalszej weryfikacji transakcji.
Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację VAT za styczeń 2015 r. z wnioskiem o zwrot różnicy podatku. Naczelnik urzędu skarbowego postanowieniem przedłużył termin zwrotu do czasu zakończenia kontroli podatkowej i ewentualnego postępowania podatkowego, powołując się na podejrzenie udziału kontrahenta spółki w karuzeli podatkowej. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że transakcje były faktyczne i udokumentowane. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. Sp. k. w K. na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług oddala skargę. |Uzasadnienie | |Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z [...]r. nr [...], przedłużył 25 - dniowy termin dokonania zwrotu różnicy podatku od | |towarów i usług na rachunek bankowy podatnika "A" Sp. z o.o. Spółka Komandytowa, w kwocie [...]zł - wykazanego w deklaracji podatkowej | |dla podatku od towarów i usług VAT-7 za styczeń 2015 r., złożonej 11 lutego 2015 r. - do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia | |podatnika dokonywanego w ramach kontroli podatkowej oraz ewentualnego postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji | |podatkowej. | |W podstawie prawnej organ przywołał art. 216 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749, ze zm., zwanej| |dalej O.p.), art. 87 ust. 2 i ust. 6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054, ze zm.,| |zwanej dalej ustawą VAT). | |W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że 11 lutego 2015 r. Spółka złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym w K. deklarację podatkową dla podatku od | |towarów i usług VAT - 7 za styczeń 2015 r., w której wykazano kwotę różnicy podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy | |podatnika w terminie 25 dni od dnia złożenia rozliczenia, w wysokości [...]zł. Wraz z deklaracją podatkową złożono wniosek o dokonanie | |przedmiotowego zwrotu podatku w terminie 25 - dniowym, uzasadniając go wystąpieniem przesłanek określonych w art. 87 ust. 6 ustawy VAT.| |W trakcie kontroli podatkowej stwierdzono, iż podatnik w rozliczeniu za styczeń 2015 r. dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o | |kwoty podatku naliczonego na podstawie faktury VAT wystawionej przez podmiot "B" F. W., dotyczących nabycia telefonów komórkowych za | |łączną kwotę netto [...] EUR, podatek VAT [...]zł. | |Jednocześnie stwierdzono, że w poprzednim okresie rozliczeniowym podatnik dokonywał nabycia sprzętu elektronicznego w podmiocie "C" K. | |B. w Ł. (firma żony F. W.). | |Organ przywołał pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - [...] z [...] r., którym poinformowano, iż w podmiocie "C" K. B. w Ł. prowadzona | |jest kontrola podatkowa w zakresie podatku VAT za okres od lipca 2013 r. do października 2014 r. Z dotychczas zgromadzonego w trakcie | |kontroli materiału wynika, że istnieje realne podejrzenie, iż kontrolowana uczestniczy w grupie kilkunastu podmiotów, które tworzą | |pozory legalnych transakcji handlowych; w ciągu jednego dnia hurtowe ilości iPhonów sprzedawane są przez sieć kilku lub kilkunastu | |podmiotów; nie ma fizycznego transportu towarów; towary są rzekomo magazynowane w firmie "D"; występuje odwrócony łańcuch płatności, | |zaś kontrahenci posiadają rachunki bankowe w jednym banku, aby przelewy realizowane były niezwłocznie. W świetle całości zgromadzonego | |materiału dowodowego, zdaniem tego organu, należy stwierdzić, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że firma "C" K. B. jest ogniwem w| |łańcuchu podmiotów wystawiających faktury VAT nie odzwierciedlające rzeczywistego obrotu gospodarczego (tzw. buforem w karuzeli | |podatkowej). Ocenę tę uzasadniają zarówno okoliczności występujące po stronie kontrolowanej firmy, jak również fakty stwierdzone w toku| |czynności prowadzonych w podmiotach, które wg przedłożonych dokumentów miały dokonywać dostawy towarów na rzecz "C" K. B. Wśród tych | |okoliczności należy wskazać min.: | |- fakt, że większość podmiotów, które miały dokonywać dostaw towarów na rzecz "C" K. B., jest podejrzana o udział w transakcjach | |karuzelowych i uznano je za podmioty "nie istniejące" lub nierzetelne, np. w związku z nie składaniem deklaracji podatkowych, nie | |udostępnieniem dokumentacji księgowej na wezwanie organu podatkowego, | |- większość z tych podmiotów została zarejestrowana w KRS z najniższym dopuszczalnym ustawowo kapitałem zakładowym, | |- podmioty często wskazują jako adres siedziby tzw. "wirtualne biura", nie wykazując faktycznych oznak prowadzenia działalności | |gospodarczej, | |- w kilku przypadkach udokumentowany brak kontaktu był powodem wykreślenia danego podmiotu z rejestru podatników podatku od towarów i | |usług, | |- w jednym z przypadków osoba pełniąca funkcję prezesa spółki zeznała, że faktury wystawiane na rzecz "C" K. B. nie dokumentowały | |faktycznych operacji gospodarczych. Zatem wobec braku faktycznego zakupu sprzętu elektronicznego przez ten podmiot nie było możliwości,| |aby stały się one przedmiotem dalszego obrotu gospodarczego na rzecz skarżącej. | |Następnie organ otrzymał informacje od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dot. grupy podmiotów, co do których istnieje podejrzenie | |uczestnictwa w procederze oszustwa w handlu telefonami komórkowymi. Ustalono, że "C" K. B. od IV kwartału 2013r, nabywa telefony | |komórkowe marki iPhone w ilościach hurtowych (ok. [...]szt. miesięcznie), które magazynowane są w firmie "D", dokonując transakcji nie | |angażuje własnych środków finansowych. Zapłata za towar odbywa się wg schematu: nabywca telefonów komórkowych od "C" przelewa zapłatę | |za towar i dopiero wówczas ten podmiot dokonuje płatności swojemu dostawcy. O uczestnictwie K. B. w oszustwie karuzelowym świadczy, że:| |- podmiot ten zawiera w ciągu jednego dnia transakcje zakupu i sprzedaży dużych partii tego samego towaru, | |- nie następuje transport tego towaru, który cały czas pozostaje w Spółce "D", | |- w łańcuchu transakcji występują firmy podejrzewane o dokonywanie oszustw wewnątrzwspólnotowych, | |- pierwsze ogniwo stanowi podmiot, który nie złożył deklaracji i nie uiścił podatku należnego, | |- w tym samym dniu transakcje zakupu i sprzedaży zafakturowało kilka kolejnych firm w łańcuchu transakcji, | |- numery IMEI telefonów sprzedawanych na rzecz kontrahenta krajowego, który następnie sprzedał je na [...] wystąpiły już wcześniej w | |obrocie krajowym, | |- wszystkie transakcje zakupu i sprzedaży telefonów realizował w imieniu K. B. jej mąż F. W., prowadzący także własną działalność jako | |"B" F. W.. | |Na tej podstawie organ doszedł do przekonania, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że on także uczestniczy w "karuzeli podatkowej", | |tym bardziej, że to on przeprowadzał transakcje w imieniu żony. | |Następnie organ wyjaśnił, że podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony na podstawie art. 86 ust. 1 i 2 oraz art. 88 | |ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy VAT, stanowią wyłącznie faktury odzwierciedlające rzeczywisty przebieg zdarzenia gospodarczego m.in. | |poprzez określenie czynności opodatkowanej podatkiem VAT oraz wskazanie rzeczywistego sprzedawcy oraz nabywcy towarów lub usług. | |Odnosząc te przepisy do stanu faktycznego sprawy, organ stwierdził, iż istnieje duże prawdopodobieństwo, że podatnikowi nie będzie | |przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego na podstawie wymienionych powyżej faktur VAT, które nie | |dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. | |W tym stanie rzeczy postępowanie kontrolne oraz ewentualne postępowanie podatkowe prowadzone wobec podatnika w ocenie organu zostaną | |zakończone po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego, w tym dowodów zebranych przez inne organy podatkowe w trakcie czynności | |prowadzonych w podmiotach uczestniczących w łańcuchu dostaw. | |Podsumowując organ stwierdził, że w świetle przedstawionych powyżej okoliczności oraz ustaleń postępowania kontrolnego uzasadnione było| |wydanie postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku - do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika z | |tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2015 r., w oparciu o art. 87 ust. 6 ustawy VAT, gdyż zasadność tego zwrotu wymaga | |zweryfikowania. | |W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa strona działając poprzez pełnomocnika wniosła o uchylenie postanowienia [...]r. i natychmiastowe| |dokonanie na rachunek bankowy strony zwrotu różnicy podatku VAT za styczeń 2015 r. w kwocie [...]zł. | |W uzasadnieniu strona zarzuciła, że postępowanie organu podatkowego w sposób rażący narusza przepisy prawa. W przedmiotowej sprawie nie| |zaistniały bowiem jakiekolwiek przesłanki, które uzasadniałaby zastosowanie przepisów art. 87 ust. 2 zdanie drugie i art. 87 ust. 6 | |ustawy VAT. Postępowanie kontrolne prowadzone przez organ podatkowy dotyczy bowiem stycznia 2015 r., zaś pismo Naczelnika Urzędu | |Skarbowego Ł. - [...] z [...]r., dotyczy oceny przez ten organ postępowania Firmy "C" w innym okresie tj. w okresie od lipca 2013 r. do | |października 2014 r. Jest zatem oczywiste, że pomiędzy oceną postępowania Firmy "C" dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - | |[...] a przedmiotem kontroli prowadzonej w "A" Sp. z o.o. Sp.K. (która to kontrola dotyczy prawidłowości rozliczenia podatku VAT za | |styczeń 2014 r.) nie występuje jakakolwiek korelacja. | |Nadto w ocenie skarżącego wydając postanowienie z [...]r., organ podatkowy pominął okoliczność, że pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. | |[...] dotyczy działań K. B., prowadzącej firmę "C", a nie F. W., prowadzącego firmę "B". Natomiast relacje między tymi dwiema firmami nie| |mogą wpłynąć na kwestie zwrotu podatku VAT skarżącemu. Dlatego, zdaniem strony, wydanie postanowienia z [...]r. w oparciu o pismo | |Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - [...] z [...]r. - które dotyczy innego okresu niż okres objęty kontrolą i innej osoby - w sposób rażący | |narusza, wyrażoną w art. 121 § 1 O.p., zasadę zaufania do organów podatkowych. Natomiast strona przedstawiła nie budzące żadnych | |wątpliwości dokumenty, z których w sposób bezsporny wynika, iż transakcje nabycia iPhonów od Firmy "B" zostały faktycznie zrealizowane | |w styczniu 2015 r. Strona oprócz faktur VAT potwierdzających te zakupy, przedstawiła bowiem protokoły odbioru, zamówienia, dokumentację| |zdjęciową oraz dowody zapłaty za towary. Nie powinno więc budzić jakichkolwiek wątpliwości, iż transakcje te zostały zrealizowane, co | |jednocześnie oznacza, iż stronie przysługuje prawo do zwrotu różnicy podatku VAT za styczeń 2015 r. Powołując się na orzecznictwo | |Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (sprawa C-33/13) pełnomocnik wskazał, że niezgodne z zasadami funkcjonowania prawa do | |odliczenia przewidzianymi w szóstej dyrektywie jest sankcjonowanie odmową możliwości skorzystania z tego prawa podatnika, który nie | |wiedział i nie mógł wiedzieć, że w ramach danej transakcji dostawca dopuścił się przestępstwa lub, że inna transakcja w łańcuchu | |dostaw, dokonana przed transakcją przeprowadzoną przez owego podatnika lub po niej, miała miejsce z naruszeniem przepisów o podatku VAT| |(np. wyroki: z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawach połączonych C-354/03, C-355/03 i C-484/03 [...] i in., C-439/04 i C-440/04 [...], | |Zb.Orz. s. 1-6161, pkt 45, 46, 60; i inne). Zaznaczył też, że analogiczne stanowisko do stanowiska wyrażonego przez TSUE zajął NSA w | |wyrokach z 26 czerwca 2012 r. (sygn. akt I FSK 1201/11) i z 29 kwietnia 2014 r. (sygn. akt I FSK 761/13). | |W świetle przywołanego orzecznictwa, zdaniem pełnomocnika, jest oczywistym, że stronie niewątpliwie przysługiwało prawo do odliczenia | |podatku VAT naliczonego ze sprzedażowych faktur VAT wystawionych przez Firmę "B". Przedstawiciele strony nie brali bowiem udziału w | |jakichkolwiek działaniach naruszających prawo, a zwłaszcza przestępczych, które uniemożliwiałyby dokonanie takiego odliczenia. Co | |więcej organ podatkowy nie ustalił, aby jakiekolwiek przestępcze działania związane ze spornymi fakturami VAT realizowali | |przedstawiciele Firmy "B", ponieważ swoje ustalenia oparł tylko i wyłącznie na piśmie z [...]r. Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - [...], | |którego treść dotyczyła innego okresu niż okres objęty kontrolą i innego podmiotu. | |W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ odmówił uwzględnienia żądania uchylenia postanowienia z [...]r. i dokonania | |na rachunek bankowy strony zwrotu różnicy podatku VAT za styczeń 2014 r. w żądanej kwocie. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko w | |sprawie, a odnosząc się do zarzutu, iż organ wydając sporne postanowienie oparł się na piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - [...] z | |[...]r., które dotyczy innego okresu niż okres objęty kontrolą, wskazał, że – biorąc pod uwagę dokonane ustalenia - wysoce prawdopodobnym| |jest, że podatnikowi nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego. Podniósł, że z okoliczności sprawy wynika, że przy | |zachowaniu należytej staranności podatnik powinien wiedzieć, że dostawa sprzętu elektronicznego nie mogła zostać dokonana przez podmiot| |"B" F. W.. Zaznaczył, że na obecnym etapie postępowania nie mają zastosowania przywołane orzeczenia sądowoadministracyjne, albowiem | |ostateczna ocena prawna sprawy nastąpi dopiero po zakończeniu postępowania kontrolnego oraz w ewentualnej decyzji podatkowej wydanej w | |wyniku postępowania podatkowego. | |W skardze wniesionej do sądu administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów, | |zarzucając: | |1. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 87 ust. 2 zdanie drugie i art. 87 ust. 6 ustawy VAT, | |co miało istotny wpływ na wydanie zaskarżonego postanowienia, | |2. naruszenie przepisów postępowania art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 190 oraz art. 191 O.p. na | |skutek nierzetelnego przeprowadzenia przez organ podatkowy postępowania dowodowego, polegającego na pominięciu dowodów przedłożonych | |przez skarżącą, co również miało istotny wpływ na wydanie zaskarżonego postanowienia. | |Skarżąca wniosła także o dopuszczenie w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z: dokumentacji zdjęciowej oraz filmu potwierdzających | |odbiór i dostawę towarów wskazanych w spornej fakturze; faktury sprzedażowej nr [...]z 13 stycznia 2015 r.; faktury zakupowej nr [...]z 13 | |stycznia 2015r. wystawionej dla skarżącej przez "B" F. W.; specyfikacji towarowej; dowodu zapłaty; zamówienia; listu przewozowego(CMR);| |listy nr IMEI; korespondencji mailowej i prowadzonej przez [...]; dokumentacji zdjęciowej potwierdzającej transport towaru i jego | |rozładunek na [...]; potwierdzenia numeru VAT odbiorcy w systemie VIES; zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach przez F. W.. | |Uzasadniając naruszenie prawa materialnego skarżąca wskazała, że jest w posiadaniu dokumentów potwierdzających formalną rejestrację | |kontrahenta jako czynnego podatnika podatku od towarów i usług, jak również dokonała sprawdzenia aktywności numeru VAT kontrahenta w | |systemie europejskim VIES. Ponadto jest w posiadaniu zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach z [...] r. wydanego przez Naczelnika Urzędu| |Skarbowego Ł. – [...] dla firmy "B" F. W.. | |Skarżąca podkreśliła, że w toku kontroli przedłożyła dokumenty związane z zakupem towarów od firmy "B" F. W. oraz dokumenty | |potwierdzające sprzedaż tych towarów na [...] w postaci: faktur VAT, korespondencji mailowej pomiędzy stronami transakcji, dokumentacji | |zdjęciowej, przelewów bankowych potwierdzających dokonanie faktycznej zapłaty z tytułu spornych faktur VAT na rzecz dostawcy, listę | |numerów IMEI zakupionych telefonów i inne. Obszerne wyjaśnienia złożył także prezes skarżącej spółki S. J. oraz pracownik S. C.. Te | |okoliczności zdaniem strony świadczą o faktycznym przepływie towaru zgodnie z treścią faktur i potwierdzają rzetelność skarżącej w | |sprawdzeniu wiarygodności kontrahenta. | |Skarżąca wskazała też na nieprecyzyjne informacje zawarte w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - [...] z [...]r., gdzie w łącznej | |kwocie transakcji sprzętem elektronicznym, których stroną był podmiot "C" K. B. uwzględniono zarówno transakcje przeprowadzone z | |podmiotem "A" Spółka z o.o. Spółka komandytowa, jak również z podmiotem "E" Spółka z o.o. W piśmie stwierdzono też, że kontrahenci mają| |rachunki bankowe w jednym banku. Tymczasem "C" K. B. posiada rachunek w "F" SA, a skarżąca w "G". | |Następnie pełnomocnik strony skarżącej przywołał orzeczenia TSUE oraz sądów administracyjnych wskazując, że świetle tych orzeczeń nie | |można zarzucić stronie, że brała udział w jakichkolwiek działaniach naruszających prawo, a zwłaszcza przestępczych. Organ podatkowy nie| |ustalił też, aby jakiekolwiek przestępcze działania związane ze spornymi fakturami VAT realizowali przedstawiciele Firmy "B". | |Uzasadniając naruszenie przepisów postępowania: art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 190 oraz art. 191 | |O.p., na skutek nierzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego strona wskazała, że organ przed wydaniem zaskarżonego | |postanowienia nie rozpatrzył wszystkich wniosków dowodowych strony, jak również nie przeprowadził z urzędu wszystkich dowodów mających | |wpływ na ocenę dokonanego przez stronę rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń 2015 r. Swoje rozstrzygnięcie oparł jedynie na| |piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – [...] z [...]r. Tymczasem dowody przedstawione przez Spółkę przeczą tezie organu i wskazują, że | |sporne transakcje w styczniu 2014 r. nie były fikcyjne. Po raz kolejny podniosła, że ustalenia organu podatkowego z Ł. dotyczą innego | |dostawcy i innego okresu rozliczeniowego, wobec czego nie mogą uzasadniać przedłużenia terminu zwrotu podatku za badany miesiąc. | |W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: | |Skarga okazała się niezasadna. | |Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1296) sąd | |administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie | |dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa materialnego i | |procesowego, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. | |W pierwszej kolejności należy wskazać, że podatnikowi przysługuje skarga do sądu na postanowienie wydane przez naczelnika urzędu | |skarbowego o przedłużeniu terminu do dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w czasie postępowania kontrolnego | |(kontroli podatkowej). W tej kwestii Sąd orzekający w całości podziela pogląd przedstawiony w wyroku Naczelnego Sądu administracyjnego | |z 23 lipca 2013 r. sygn. akt I FSK 1228/13, LEX 1343952). Zaskarżone postanowienie nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, ale jako| |indywidualny akt, spełniający kryteria z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami | |administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, w skrócie p.p.s.a.) może zostać poddany kontroli sądowej przez wniesienie skargi do | |wojewódzkiego sądu administracyjnego, poprzedzonej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. | |Istotą sporu w sprawie było ustalenie czy postanowienie wydane [...]r. przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. w przedmiocie | |przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika w ramach kontroli| |podatkowej oraz ewentualnego postępowania podatkowego ma uzasadnienie faktyczne i prawne. | |Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy VAT w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 jest w okresie | |rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne | |okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. | |Natomiast w myśl art. 87 ust. 2 ustawy VAT zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia | |rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku (...). Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, | |naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach | |czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania| |kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym | |mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej | |stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. | |Z kolei art. 87 ust. 2a ustawy VAT stanowi, że w przypadku wydłużenia terminu na podstawie ust. 2 zdanie drugie, urząd skarbowy na | |wniosek podatnika dokonuje zwrotu różnicy podatku w terminie wymienionym w ust. 2 zdanie pierwsze, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem | |złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu podatku. Jeżeli wniosek wraz z | |zabezpieczeniem został złożony na 13 dni przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2, lub później, zwrotu dokonuje się w terminie 14 | |dni od dnia złożenia tego zabezpieczenia. (art. 87 ust. 2a ustawy VAT). | |Należy podkreślić, że przepisy polskiej ustawy o podatku od towarów i usług w tym zakresie znajdują oparcie w uregulowaniach dyrektywy | |2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. 06. 347. 1). Zgodnie z | |art. 273 tej dyrektywy państwa członkowskie mogą, poza obowiązkami wymienionymi w tytule XI, nakładać inne obowiązki, jakie uznają za | |niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym, powinny jednak czynić to w ramach przewidywanego| |prawem krajowym procedur i przy uwzględnieniu zasady proporcjonalności. Natomiast zgodnie z art. 183 dyrektywy 112, w przypadku, gdy za| |dany okres rozliczeniowy kwota odliczeń przekracza kwotę VAT należnego, państwa członkowskie mogą dokonać zwrotu lub przenieść nadwyżkę| |na następny okres rozliczeniowy w oparciu o ustalone przez siebie warunki. Państwa członkowskie mają zatem pewną swobodę w określaniu | |wymogów zwrotu nadwyżki VAT, w tym przedłużeniu terminu zwrotu podatku. Procedura weryfikacji zasadności zwrotu jest dopuszczalna | |jednak w uzasadnionych przypadkach. Bez wątpienia nie może być nadużywana, a jedynie uruchamiana w celu przeciwdziałania wyłudzaniu | |podatku z budżetu. (por. pkt 32 wyroku TS z 25.10.2001 r. w sprawie C-78/00 Komisja WE przeciwko Republice Włoskiej, Zb. Orz. 2001, s. | |1-2001). | |W rozpatrywanej sprawie skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia wniosku o zwrot różnicy podatku na warunkach i w terminie | |wynikającym z art. 87 ust. 2a oraz ust. 4a-f ustawy VAT, tj. po złożeniu zabezpieczenia majątkowego w przewidzianych formach. | |Jak wskazano w cytowanych wyżej przepisach, organ podatkowy może weryfikować zasadność zwrotu w różnych formach. W związku z tym | |postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu może zostać wydane odpowiednio w toku czynności sprawdzających, w toku postępowania | |kontrolnego, postępowania podatkowego bądź kontroli podatkowej. Jeśli tego rodzaju postępowanie zostanie wdrożone, wówczas termin | |zwrotu nadwyżki podatku jest przedłużany do czasu zakończenia tego postępowania. W omawianej sprawie zasadność zwrotu była weryfikowana| |w ramach kontroli podatkowej wszczętej [...]r., czego skarżąca nie neguje. Nie jest też sporne, że kontrola podatkowa nie została | |zakończona do dnia wydania zaskarżonego postanowienia tj. [...]r. o przedłużeniu terminu zwrotu, a postanowienie to zostało wydane po jej| |wszczęciu, a przed upływem pierwotnego terminu zwrotu, który upływał [...]r. W tym zakresie działania organu podatkowego uznać należy za | |prawidłowe. Wybór trybu kontroli zasadności zwrotu podatnikowi nadwyżki podatku od towarów i usług pozostawiono organom podatkowym, | |które mogą tego dokonać tak w trybie czynności sprawdzających - na podstawie przepisów art. 274b O.p. w związku z art. 87 ust. 2 ustawy| |VAT - jak też w trybie kontroli podatkowej, czy wdrożonego postępowania podatkowego, gdyż te tryby nie są względem siebie konkurencyjne| |(zobacz: wyrok WSA w Szczecinie z 7.05.2009 r. sygn. akt I SA/Sz 102/09 czy wyrok WSA w Łodzi z 9.10.2014 r. I SA/Łd 782/14, publ: | |orzeczenia.nsa.gov). | |Podkreślenia wymaga, że w przypadku gdy przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu podatku, urząd skarbowy wypłaca | |podatnikowi należną kwotę powiększoną o odsetki w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia | |terminu płatności podatku lub rozłożenia go na raty (cytowany wyżej art. 87 ust. 2 zd. 3 ustawy VAT). Odsetki przysługują wówczas, gdy | |zwrot jest zasadny. Stąd też będą one przysługiwać w każdym przypadku, gdy podatnik otrzymuje zwrot nadwyżki podatku z urzędu | |skarbowego, nawet jeśli w wyniku postępowania kontrolnego wysokość nadwyżki podlegającej zwrotowi jest obniżana. Przepis stanowi | |bowiem, że odsetki przysługują w razie zasadności zwrotu, a nie w razie zasadności zwrotu w żądanej wysokości. Zasadny ma być zatem sam| |zwrot, a nie jego wysokość. Oczywiście podstawą naliczania odsetek w tym przypadku będzie kwota faktycznie zwracana, a nie kwota żądana| |przez podatnika. | |Również w orzecznictwie administracyjnym nie budzi wątpliwości pogląd, że do przedłużenia terminu zwrotu podatku wystarczy powzięcie | |przez organ wątpliwości co do zasadności zwrotu (np. wyrok NSA z 11.04.2014 r., sygn. akt I FSK 610/13, publ. LEX nr 1484704 czy I FSK | |676/13 z 28 .03.2014 r.). Oznacza to, że niezasadne są zarzuty skargi wskazujące na niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 87 ust. 2| |i ust. 6 ustawy VAT. Nie zasługuje na aprobatę taka wykładnia art. 87 ust. 2 ustawy VAT, która ogranicza stosowanie instytucji | |przedłużenia terminu zwrotu do takiego stopnia, że w istocie prowadzi do niemożności spełnienia celu jej ustanowienia, tj. umożliwienia| |organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku | |zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie. | |Sąd nie dopatrzył się również naruszenia wskazanych w skardze przepisów procesowych poprzez nierzetelne przeprowadzenie postepowania | |dowodowego. | |Organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, dlaczego transakcje skarżącej dotyczące obrotu telefonami komórkowymi | |wykazanego w fakturze wystawionej przez "B" F. W. budzą jego wątpliwości i Sąd tę ocenę podziela. Obszernie też organ uzasadnił | |powzięte wątpliwości wskazując, że w trakcie postępowania kontrolnego zgromadził dowody, z których wynika, że zakwestionowane | |transakcje miały charakter fikcyjny. Organ wyjaśnił, że z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - [...] z [...]r., wynika iż u wystawcy | |faktur w poprzednich miesiącach - podmiocie "C" K. B., prowadzona jest kontrola podatkowa w zakresie podatku VAT za okres od lipca 2013| |r. do października 2014 r.; z dotychczas zgromadzonego w trakcie kontroli materiału wynika, że istnieje realne podejrzenie, że firma ta| |uczestniczy w karuzeli podatkowej, działając w grupie kilkunastu podmiotów, które tworzą pozory legalnych transakcji handlowych; w | |ciągu jednego dnia hurtowe ilości iPhonów sprzedawane są przez sieć kilku lub kilkunastu podmiotów; nie ma fizycznego transportu | |towarów; towary są rzekomo magazynowane w firmie "D"; występuje odwrócony łańcuch płatności, zaś kontrahenci posiadają rachunki bankowe| |w jednym banku, aby przelewy realizowane były niezwłocznie. Słusznie wskazał organ, że ocenę tę uzasadniają zarówno okoliczności | |występujące po stronie podmiotu "C" K. B., jak również fakty stwierdzone w toku czynności prowadzonych u dostawców tej firmy, których | |uznano za podmioty "nie istniejące" lub nierzetelne, np. w związku z tym, iż nie składają deklaracji podatkowych, nie udostępniają | |dokumentacji księgowej na wezwanie organu podatkowego. Pozyskane informacje skłoniły organ do wystąpienia [...] r. z wnioskiem do | |Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- [...] o kontrolę w podmiocie "C" K. B., w zakresie transakcji sprzedaży zrealizowanych przez ww. podmiot| |na rzecz skarżącej Spółki w grudniu 2014 r. Sąd stwierdza, że wątpliwości organu zostały prawidłowo uzasadnione, gdyż skoro działalność| |gospodarcza prowadzona przez podmiot "C" K. B. posiada szereg cech charakterystycznych dla podmiotów uczestniczących w tzw. "karuzelach| |podatkowych", to faktury dokumentujące nabycia w transakcjach karuzelowych, w których uczestniczył ww. podmiot nie dokumentują | |rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Wobec braku faktycznego zakupu sprzętu elektronicznego przez ww. podmiot zachodzą poważne | |wątpliwości czy towar ten stał się przedmiotem dalszego obrotu na rzecz skarżącej Spółki. Zatem aby ustalić, czy skarżącej Spółce | |będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego na podstawie spornych faktur VAT, konieczne jest | |prowadzenie dalszego postępowania zarówno wobec Spółki, jak i wystawcy spornych faktur oraz jego dostawców. | |Faktem jest, co podniosła strona skarżąca, że ustalenia te nie dotyczą kontrahenta, który dokonał dostawy towarów handlowych w badanym | |miesiącu, lecz poprzednim. Faktem jednak jest także, że pomiędzy dostawcami z grudnia i stycznia istnieją powiązania o charakterze | |rodzinnym (K. B. i F. W. to małżonkowie) i organizacyjnym (transakcje w imieniu żony faktycznie przeprowadzał mąż). Taka sytuacja | |oczywiście sama w sobie nie świadczy o nieprawidłowościach w zakresie rozliczenia podatku VAT w styczniu, ale – biorąc pod uwagę | |ustalenia dotyczące K. B. - stanowi wystarczające uzasadnienie dla organu do dokonania weryfikacji rozliczeń skarżącej również w tym | |miesiącu. Konstatacji tej nie przeczą dowody przedstawione przez stronę w trakcie postępowania kontrolnego i wskazywane w skardze, | |albowiem na tym etapie postępowania nie można ich ocenić bez zebrania innych dowodów w sprawie, w szczególności bez informacji | |pozyskanych w trakcie innych postępowań dotyczących firmy – dostawcy strony oraz jej dostawców, ewentualnych przesłuchań świadków i | |innych dowodów, których zgromadzenie w toku dalszego postępowania może okazać się konieczne. Podkreślić wreszcie trzeba, że czynności | |organu na tym etapie nie zmierzają do wykazania, że zwrot jest niezasadny. Chodzi tu jedynie o wykazanie, że istnieją okoliczności | |przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. I FSK | |610/13, w którym uznano, że "nie zasługuje na aprobatę taka wykładnia art. 87 ust. 2 u.p.t.u., która ogranicza stosowanie instytucji | |przedłużenia terminu zwrotu do takiego stopnia, że w istocie prowadzi do niemożności spełnienia celu jej ustanowienia, tj. umożliwienia| |organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku | |zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie"). | |W ocenie Sądu, nie można zgodzić się z zarzutami skargi, że organ nie zgromadził całego materiału dowodowego w sprawie, nie ocenił go | |zgodnie z zasadami określonymi w Ordynacji podatkowej, albowiem przedłużenie terminu zwrotu podatku, nie może być utożsamiane z | |postępowaniem podatkowym, w którym organ podatkowy wydaje decyzje w oparciu o zebrane dowody i ocenia je zgodnie z art. 191 O.p. | |Postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminu do dokonania zwrotu jest wydawane na etapie prowadzenia nieukończonej, sformalizowanej| |weryfikacji okoliczności wzbudzających podejrzenie co do zasadności zwrotu. Wówczas organ nie jest jeszcze w posiadaniu kompletnego | |materiału dowodowego, w zakresie weryfikowanego rozliczenia, a jedynie dąży do jego uzyskania. Powyższe prowadzi do jednoznacznego | |wniosku, że w postępowaniu weryfikacyjnym chodzi tylko o stwierdzenie wystąpienia okoliczności wskazujących na wątpliwości co do | |zasadności zwrotu, a nie udowodnienie bezzasadności zwrotu. | |Dlatego Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego wskazanych w skardze, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 180 §| |1, art. 187 § 1, art. 188, art. 190 oraz art. 191 O.p. | |Skoro zaś – jak wyżej wskazano - stosownie do dyspozycji art. 87 ust. 2 ustawy VAT organ wskazał na czym polegały jego wątpliwości co | |do zasadności zwrotu i wątpliwości te przekonująco uzasadnił, również zarzuty skargi w tym zakresie nie mogły odnieść skutku. | |Z tych samych względów na tym etapie postępowania organ podatkowy nie ma możliwości zastosowania orzecznictwa w zakresie stwierdzenia | |dobrej wiary podatnika uczestniczącego bez swojej wiedzy w przestępstwach karuzelowych. Ocena świadomości podatnika uczestniczącego w | |tego rodzaju transakcjach możliwa jest dopiero po zebraniu całego materiału dowodowego w sprawie. Natomiast na etapie postępowania | |kontrolnego organ powziął jedynie wątpliwości co do realnego przebiegu transakcji wskazanych w spornych fakturach wystawionych w | |styczniu 2015 r. i te wątpliwości prawidłowo uzasadnił. | |Na zakończenie wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody | |uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia | |postępowania w sprawie. Zaznaczyć też należy, że postępowanie dowodowe ma charakter wyjątku, jego zastosowanie musi być rozumiane | |zawężająco, celem zaś art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne, czy też uzupełniające ustalenie stanu faktycznego w sprawie, lecz ocena, | |czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy dokonały | |prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. W dodatku może on mieć zastosowanie | |jedynie wówczas, gdy sąd poweźmie wątpliwości co do prawidłowości ustaleń faktycznych. (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt | |II OSK 23331/12 publ.: LEX nr 1754715). W rozpoznawanej sprawie Sąd takich wątpliwości nie powziął. W tym stanie rzeczy zbędnym okazało| |się dopuszczenie wskazanych przez stronę dowodów w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. | | | |Z tych względów, uznając skargę za niezasadną, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed | |sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - skargę oddalił. | | | | | | |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło