III SA/Gl 1999/13
WyrokWSA w Gliwicach2014-02-24
Skład orzekający: Mirosław Kupiec, Marzanna Sałuda, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który jest prawnym właścicielem gruntu rolnego, ale którego posiadanie zostało bezprawnie naruszone przez osobę trzecią, może ubiegać się o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, jeśli naruszenie to spowodowało rozbieżność między zadeklarowaną a faktycznie stwierdzoną powierzchnią lub rodzajem upraw?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie posiadania gruntu rolnego przez osobę trzecią, które doprowadziło do rozbieżności w deklarowanej powierzchni lub rodzaju upraw, nie może automatycznie pozbawić prawnego właściciela prawa do płatności bezpośrednich, jeśli właściciel wykaże, że nie ponosi winy za te nieprawidłowości. W takich przypadkach organy administracji powinny dokładnie zbadać stan faktyczny, uwzględniając dowody takie jak wyroki sądów powszechnych dotyczące bezprawnych działań osoby trzeciej, a także prawo własności i konsekwentne działania właściciela zmierzające do przywrócenia stanu zgodnego z jego wolą.Stan faktyczny
Strona skarżąca, I.O., ubiegała się o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2006, deklarując określone powierzchnie i rodzaje upraw. Kontrola krzyżowa wykazała, że jedna z działek była również objęta wnioskiem innej osoby, J.Z. Kontrola na miejscu wykazała rozbieżności między deklaracją skarżącej a faktycznym stanem gruntów, w tym obecność innych upraw niż deklarowane. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, uznając, że skarżąca nie użytkowała gruntów w sposób zgodny z deklaracją. Sprawa trafiła do sądu administracyjnego po wcześniejszych postępowaniach i wyrokach uchylających decyzje organów.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. i stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądza od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Specjalista Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi I.O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. po rozpatrzeniu odwołania I. O. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2006.
Decyzja niniejsza została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.), art. 5a ust. 4 ustawy dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tj: Dz. U. z 2005 r. Nr 31 poz. 264, ze zm.), art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.).
Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
I. O. ubiegając się o płatności do gruntów rolnych na rok 2006 złożyła w dniu [...] r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2006, w którym zadeklarowała trzy działki rolne A (pastwisko trwałe o pow. [...] ha), B (trawa o pow. [...] ha) i C (trawa o pow. [...] ha) zlokalizowane na działkach ewidencyjnych nr [... ] położone w obrębie ewidencyjnym J. G. , gmina K. , powiat kłodzki, województwo dolnośląskie. W ramach wniosku do Jednolitej płatności obszarowej (JPO) zgłoszona została powierzchnia [...] ha użytków rolnych, do Uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) zgłoszona została powierzchnia [...] ha użytków rolnych.
Podczas kontroli krzyżowej stwierdzono, że działka Nr [...] została objęta również wnioskiem J. Z. , który wystąpił o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006. Wobec powyższego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wezwał producentów rolnych do złożenia wyjaśnień. I. O. oświadczyła, że jest właścicielem spornej działki od [...] r. oraz, że działka ta nie jest i nie była oddana osobom trzecim w najem, dzierżawę lub użyczenie. Przedstawiła także klasyfikację pastwisk według wypisu z rejestru gruntów, kserokopię zawiadomienia Sądu Rejonowego - Wydział Ksiąg Wieczystych w K. o wpisaniu działki Nr [...] do księgi wieczystej [...] oraz adresowane do K. Z. pismo z [...] r., zakazujące użytkowania spornej działki, zawiadomienie Komendy Policji w K. z dnia [...] r. o popełnieniu przestępstwa oraz zdjęcia przedstawiające stan użytkowania działki Nr [...] oraz działek Nr [...] i Nr [...] . Nadto oświadczyła, że jest właścicielem spornej działki i użytkuje ją zgodnie z klasyfikacją wskazaną w wypisie z ewidencji gruntów i budynków, przedkładając na potwierdzenie tej okoliczności oświadczenie z dnia [...] r. o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego przez H. i I. O. . Przedstawiła również oświadczenie Z. O. o wykaszaniu pastwisk na powierzchni około [...] ha na działce Nr [...] oraz dołączyła kserokopie -skierowanego do Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w W. - zlecenia wykonania granic pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] , a działką Nr [...] . Przedłożyła także pisma do J. Z. , informujące o nabyciu działki Nr [...] oraz zakazujące jej użytkowania. W dniu [...] r. I. O. przekazała również Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w K. dokumenty, w których poinformowała o zawiadomieniu Komendy Powiatowej Policji w K. o zniszczeniu przez J. Z. trawy na działce Nr [...] . Z kolei, w dniu [...] r. przesłała kserokopię pisma Sądu Rejonowego w K. informującego o wyroku skazującym J. Z. za zniszczenie trawy na pastwisku położonym w obrębie działki Nr [...] . Następnie pismem z dnia [...] r. poinformowała organ pierwszej instancji o niszczycielskich działaniach J. Z. polegających na zaorywaniu pastwisk na spornej działce w grudniu 2006 r. oraz w dniach [...] r. i [...] r. Ponadto w dniu [...] r. I. O. przekazała do wiadomości organu pierwszej instancji pisma adresowane do J. Z. i K. Z. zakazujące im bezprawnego użytkowania działek Nr [...] , Nr [...] i Nr [...] , zaś pismem z dnia [...] r. poinformowała o uznaniu J. Z. za winnego zniszczenia traw na pastwisku w tym w roku 2006 r. i skazania go za ten czyn wyrokiem Sąd Rejonowego – VI Wydział Grodzki w K. .
Nadto w dniach 29-30 czerwca 2013 r. przeprowadzono kontrolę w terenie w obecności Z. O. go – osoby upoważnionej przez I. O. (producenta rolnego). Kontrola w gospodarstwie skarżącej wykazała nieprawidłowości polegające na zawyżeniu powierzchni zadeklarowanej we wniosku na działkach rolnych Nr [...] i Nr [...] . Jednocześnie na działce rolnej Nr [...] nie stwierdzono deklarowanej przez wnioskodawczynię uprawy (trwałe łąki i pastwiska), stwierdzono natomiast owies, żyto oraz koniczynę białą, truskawki i maliny. Organ pierwszej instancji stwierdził, że wyniki kontroli na miejscu potwierdziły faktyczne użytkowanie działki Nr [...] przez J. Z. , co odzwierciedla protokół z czynności kontrolnych oraz materiał fotograficzny. Stwierdzono dalej, ze stan faktyczny zgadzał się z wnioskiem J. Z. z dnia [...] r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006.
Mając na uwadze ustalony stan faktyczny Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. w dniu [...] r. decyzją Nr [...] odmówił przyznania I.O. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. Natomiast Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR we W. decyzją z dnia [...] r., [...] - wydaną wskutek odwołania I. O. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podniósł, iż w stanie faktycznym sprawy skarżąca nie mogła być beneficjentem płatności bezpośrednich co do zadeklarowanych we wniosku działek rolnych, ponieważ nie użytkowała ich w roku gospodarczym 2006.
Organ odwoławczy podkreślił, że powierzchnie działek rolnych użytkowanych rolniczo oraz rodzaj uprawy deklaruje z własnej inicjatywy producent rolny i własnoręcznym podpisem na ostatniej stronie wniosku potwierdza prawdziwość danych, tym samym na nim spoczywa obowiązek podania danych zgodnych z rzeczywistością. Wskazał nadto, iż w postępowaniu administracyjnym organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zobowiązane są do wyjaśnienia, kto użytkuje działki rolne objęte dwoma lub większą liczbą wniosków, nie rozstrzyga natomiast sporu zaistniałego na tle bezprawnego użytkowania działek ewidencyjnych. Prawo własności działek rolnych, któremu towarzyszy ich posiadanie w rozumieniu przepisów o płatnościach bezpośrednich, nie stanowi przesłanki do ubiegania się o przyznanie płatności z tytułu płatności obszarowych. Dopłaty nie są przewidziane dla właścicieli, którzy - dysponując jedynie tytułem własności - nie zajmują się produkcją rolną. Według organu drugiej instancji, sprawa bezprawnego użytkowania spornych gruntów stanowi przedmiot roszczeń cywilnoprawnych, które mogą być realizowane przed sądami powszechnymi. Kwestie te nie mogą natomiast mieć wpływu na ocenę uprawnienia do uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt III SA/Wr 157/08 oddalił skargę na powyższą decyzję.
Sąd stwierdził, iż wobec dostrzeżonej rozbieżności między deklaracją skarżącej a rzeczywistym stanem gruntów objętych wnioskiem, organy rozpatrujące sprawę I. O. niewadliwie wskazały na uregulowania art. 138 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/ 2004 z 29 października 2004 r. i art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Nadto wskazał, iż w świetle poczynionych w sprawie ustaleń, skoro różnica w powierzchni gruntów zadeklarowanej i stwierdzonej przekracza 50%, to bezspornym jest, iż organy rozpatrujące wniosek I. O. nie mogły nie zastosować dyspozycji zawartej w powyższych przepisach.
Odnosząc się natomiast do treści wniosku, która bezspornie winna odzwierciedlać faktyczny stan zagospodarowania gruntów rolnych - Sąd podkreślił - iż to na osobie ubiegającej się o przyznanie płatności ciąży obowiązek zharmonizowania informacji ujętych w stosownym formularzu z rzeczywistością. Nie ma bowiem dostatecznych podstaw prawnych, by na pracowników organów przerzucać odpowiedzialność za rozbieżność między treścią wypełnionego przez stronę wniosku, a ustalonym w postępowaniu wyjaśniającym realnym stanem nieruchomości. Tymczasem w ocenie Sądu taka właśnie rozbieżność zaistniała w sprawie, gdy poczynione przez organy ustalenia wykazały, że zagospodarowanie gruntu objętego wnioskiem nie odpowiadała deklaracji złożonej przez stronę.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 stycznia 2010 r. sygn. akt II GSK 279/09 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W uzasadnieniu wyroku w pierwszej kolejności podkreślił, że warunki przyznawania płatności, o które ubiegała się skarżąca określone zostały w podstawowym akcie prawnym, jakim jest rozporządzenie nr [...] z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71, (WE) nr 2529/2001 (Dz.U. WE Nr L 270 z 21.10.2003 r.). Rozporządzenie jako forma wtórnego prawa wspólnotowego jest aktem prawnym obowiązującym w całości i podlegającym bezpośredniemu stosowaniu w państwach członkowskich.
Dalej podkreślił, że ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych ustala warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Warunkiem uzyskania płatności obszarowej jest posiadanie działek rolnych o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha.
NSA wskazał także, że zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Jednakże pojęcie to na tle przepisów wspólnotowych nie może być przeniesione wprost do krajowego porządku prawnego.
NSA podkreślił nadto, że wspólnotowa polityka wspierania dochodów rolników zmierza do udzielania pomocy finansowej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych. A zatem organ rozpoznający wniosek pomocowy powinien ocenić poza powyższą okolicznością, czy grunty rolne utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska.
Posiadanie przez producenta rolnego tytułu prawnego do gruntu rolnego nie przesądza o przyznaniu płatności obszarowych z tego tytułu, ale także brak tytułu prawnego do nieruchomości nie może automatycznie wyłączać rolnika z systemu pomocy (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2007 r. sygn. akt II GSK 258/06).
W ocenie NSA te okoliczności sprawy nie zostały dostatecznie rozważone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Ponadto NSA uznał za usprawiedliwione zarzuty podważające sposób ustalania zakresu posiadania. Podkreślił przy tym, że decyzje administracyjne dotyczące przyznawania płatności muszą być poprzedzone szczegółowym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, a zwłaszcza ustaleniem faktycznego posiadania gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku, co jest związane z obowiązującą zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Niedostatecznie Sąd I instancji przeanalizował prawidłowość działania organów orzekających w sposobie stosowania reguł określonych w kodeksie postępowania administracyjnego.
Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny: "Nie bez znaczenia dla wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) pozostają wbrew stanowisku organów i Sądu I instancji wyroki skazujące J. Z. za bezprawne działania związane z korzystaniem z działki I. O. . Wyroki te mają znaczenie nie tylko dla roszczeń odszkodowawczych ale dla ustalenia stanu i zakresu posiadania gruntów przez I. O. w 2006 r. Dla przykładu zaoranie gruntów w 2007 r. (łąk, pastwisk) niewątpliwie pozwoli cenić ich stan na 2006 r.
Zaniechanie przez organ odwoławczy podjęcia czynności zmierzających do zebrania i oceny pełnego materiału dowodowego z udziałem świadków, których wskazała skarżąca, skarżącej oraz J. Z. , oceny wszelkich dowodów dla ustalenia zakresu czasowego faktycznego posiadania spornych gruntów, charakteru czynności rolniczych, stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść decyzji, co uszło uwadze Sądu. Wskazanym byłoby wyjaśnienie, czy skarżąca uzyskała dopłaty za 2005 r., bo być może byłoby pomocne dla oceny możliwości stosowania upraw m.in. wieloletnich przez J. Z. na gruntach skarżącej."
Wobec powyższego wyrokiem z dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 144/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. nr [...] z dnia 11 października 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. nr [...] z dnia [...] r.
W uzasadnieniu wskazał, iż organy administracyjne rozpatrując sprawę zobowiązane będą ponownie przeanalizować wniosek strony skarżącej w szczególności podjąć czynności zmierzające do zebrania i oceny pełnego materiału dowodowego z udziałem świadków, których wskazała I. O. jak i samej skarżącej oraz J. Z. nadto dokonać oceny wszelkich dowodów dla ustalenia zakresu czasowego faktycznego posiadania spornych gruntów i charakteru podejmowanych czynności rolniczych. W dalszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał aby organy administracyjne wyjaśniły, czy skarżąca uzyskała dopłaty za 2005 r., bo być może będzie to pomocne dla oceny możliwości stosowania upraw m.in. wieloletnich przez J. Z. na gruntach skarżącej. Ponadto analizie poddać należy protokoły z czynności kontrolnych przeprowadzonych w obu gospodarstwach uwzględniając uwagi zapisane przez inspektorów terenowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł również, iż organy administracyjne winny zastanowić się nad uwzględnieniem wyroków skazujących J. Z. za bezprawne działania związane z korzystaniem z działki I. O. .
W związku z powyższym sprawa I. O. o przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 została skierowana do ponownego rozpatrzenia przez Biuro Powiatowe ARiMR. Z uwagi na fakt, iż Wnioskodawczyni złożyła w dniu 24 lipca 2009 r. zmianę do wniosku o wpis do ewidencji producentów wskazując nowy adres zamieszkania akta sprawy przekazano Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w M. .
W związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2010 r. sygn. akt II GSK 279/09 oraz wątpliwościami związanymi z wypełnianiem zwłaszcza rubryki 82 Kierownik ARiMR w M. pismem z dnia [...] r. zwrócił się do [...] Oddziału ARiMR we W. o wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w kolumnie 82 i 83 protokołu kontroli na miejscu, a "uwagami inspektora" zawartymi w polu 87 na stronie 3-1/6 i następnej protokołu czynności kontrolnych. W piśmie z dnia 8 lutego 2011 r. Kierownik Biura Kontroli na miejscu K. J. [...] Oddziału ARiMR we W. wyjaśniła sposób wypełniania protokołu kontroli stwierdzając, że powierzchnie stwierdzone wynoszą działka A [...] ha, [...] , działka B [...] ha, [... ] ha, działka C [...] ha, [...] ha. Ponadto stwierdziła, że protokół z czynności kontrolnych nie zawiera rozbieżności, a Biuro Powiatowe przy jego weryfikacji powinno uwzględnić wszystkie informacje w nim zawarte, nie tylko wpisane do pól z wynikami, ale również wpisane w pole "Uwagi". Nadto zarówno do I. O. jak i J. Z. zostały wystosowane wezwania do złożenia wyjaśnień celem uzupełnienia materiału dowodowego o zeznania świadków, jak i samych Wnioskodawców, ustalenia zakresu czasowego faktycznego posiadania spornych gruntów i charakteru podejmowanych czynności. W odpowiedzi na wezwanie w dniu [...] . do Biura Powiatowego ARiMR w M. wpłynęła odpowiedź I. O. . Strona przekazała między innymi uzupełnienie oświadczenia Z. O. go, z którego wynikał sposób wykonywania prac na działkach rolnych w 2006 r., oświadczenia M. N. i W. N. potwierdzające charakter użytkowania działek Nr [...] i Nr 144 oraz wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...] dotyczący zniszczeń dokonanych przez J. Z. w roku 2006 polegających na niszczeniu trawy przez jej zaorywanie na nienależącym do niego gruncie. I. O. zaznaczyła również na mapkach powierzchnie zaorane przez J. Z. i stwierdziła przy tym, że jeśli sąd powszechny uznaje zaorywanie za czyny karalne to nie jest to użytkowanie w świetle przepisów o dopłatach do gruntów rolnych.
Dalej w piśmie z dnia [...] r. I. O. podkreśliła, że niezgodności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną na działce A wynikają z zaorań dokonanych przez J. Z. , co wynika z wyroku Sadu Rejonowego w K. z dnia [...] r. Strona stwierdziła, że bezprawne wejście na grunt nie może być traktowane jako posiadanie lub używanie gruntu i wskazała na stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sygn. akt III SA/Gl 713/12. Podkreśliła dalej, że niezgodności nie wynikały z winy strony i zasadnym byłoby uwzględnienie w całości wniosku strony złożonego na rok 2006.
Natomiast J. Z. nie odpowiedział na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień z dnia [...] r. mimo, że jak wynikało ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwanie odebrał w dniu [...] r.
Mając na uwadze ustalony stan faktyczny Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. w dniu [...] r. decyzją Nr [...] przyznał I. O. płatność bezpośrednią do gruntów rolnych na rok 2006 w łącznej wysokości [...] zł, w tym JPO w wysokości [...] zł o UPO w wysokości [...] zł.
Organ dokonał zarówno w odniesieniu do JPO jak i UPO obliczeń płatności pomocniczo rozpatrując dwa przypadki, a mianowicie z uwzględnieniem zarówno wyników kontroli na miejscu oraz konfliktu kontroli krzyżowej oraz uwzględniając jedynie wyniki kontroli na miejscu bez uwzględniania konfliktu kontroli krzyżowej przy założeniu, że stwierdzone uprawy przez kontrole na miejscu zgadzałyby się z deklaracją rolnika. Organ zauważył, że powierzchnia deklarowana do płatności JPO: wynosiła 35 ha natomiast powierzchnia stwierdzona kwalifikująca się do płatności JPO w przypadku uwzględnienie wyników kontroli krzyżowej wynosiła [...] ha zatem zawyżenie powierzchni w takim przypadku wynosiło [... ]ha (zatem procentowe zawyżenie powierzchni wyniosło powyżej 50 %).
Zgodnie z art. 138 Rozporządzeniem Komisji 1973/2004 z 29 października 2004 r., w przypadku wykrycia w kontroli administracyjnej i/lub kontroli na miejscu, rozbieżności pomiędzy zadeklarowaną a rzeczywistą powierzchnią działki, nakłada się sankcje. Jeżeli stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią faktyczną (w rozumieniu artykułu 2 punkt 22 Rozporządzenia Komisji Nr 796/2004) przekracza 50 %, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłaty pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. W powyższym przypadku Stronie zostałaby w całości odmówiona płatność i zostałyby nałożone sankcje trzyletnie. Natomiast w przypadku nie uwzględnienia jedynie wyników kontroli na miejscu bez uwzględniania konfliktu kontroli krzyżowej powierzchnia stwierdzona kwalifikująca się do płatności JPO to [..] ha. Procentowe zawyżenie w tym przypadku wynosiło 27,23%.
Zgodnie z art. 138 Rozporządzeniem Komisji 1973/2004 z 29 października 2004 r., w przypadku wykrycia w kontroli administracyjnej i/lub kontroli na miejscu, rozbieżności pomiędzy zadeklarowaną a rzeczywistą powierzchnią działki, nakłada się sankcje. Jeżeli stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią faktyczną (w rozumieniu artykułu 2 punkt 22 Rozporządzenia Komisji Nr 796/2004) wynosi więcej niż 3%, ale nie więcej niż 30% ustalonej powierzchni faktycznej, kwota która ma być przyznana w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej zostanie zmniejszona, w rozpatrywanym roku, o dwukrotną wartość przypadającą na stwierdzoną różnicę powierzchni. W takim przypadku Stronie przyznano by jednolitą płatność obszarową obliczoną z uwzględnieniem zmniejszeń wynikających z art. 138 Rozporządzeniem Komisji 1973/2004 z 29 października 2004 r.
Podsumowując oba przypadki organ stwierdził, iż gdyby w sprawie nie wystąpił konflikt kontroli krzyżowej i kontrola na miejscu stwierdziłaby uprawy zgodne z deklaracją Strony to przedeklarowanie powierzchni wyniosłoby 27,23% i zostałaby przyznana pomniejszona płatność. Uwzględniając jednak wyniki kontroli na miejscu oraz konflikt kontroli krzyżowej zgodnie z art. 138 Rozporządzeniem Komisji 1973/2004 płatność powinna zostać odmówiona i powinny zostać nałożone sankcje trzyletnie.
Mając jednak na uwadze, że wykryte podczas kontroli na miejscu rozbieżności nie były zawinione przez Stronę, a spowodowane były wejściem na grunt osoby trzeciej należałoby zastosować art. 68 ust. I Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, stanowiący, iż obniżki i wyłączenia, nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Organ wskazał przy tym, że taki pogląd został wyrażony w Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sygn. akt III SA/GI 713/12 z dnia 22 października 2012 r.
Organ stwierdził, że I. O. w toku postępowania administracyjnego wykazała, że nie jest winna wykrytych nieprawidłowości. W związku z tym zgodnie z art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 sankcje wynikające z przedeklarowania powierzchni powyżej 50% nie zostały zastosowane natomiast do obliczenia płatności została uwzględniona powierzchnia [...] ha.
Przyznana płatność wynosi [...] i została obliczona w następujący sposób [...] x [...] ha = [...] zł.
Organ dokonał również wyliczeń w zakresie UPO rozpatrując przypadki z uwzględnieniem wyników kontroli krzyżowej oraz w przypadku uwzględnienia jedynie kontroli na miejscu. Organ stwierdził, że w pierwszym przypadku Stronie zostałaby w całości odmówiona płatność UPO i zostałyby nałożone sankcje trzyletnie. Organ stwierdził również, że nawet gdyby nie uwzględniani wyników kontroli krzyżowej to wobec zawyżenia procentowego w wysokości 27,23 % pomiędzy powierzchnią stwierdzoną a deklarowaną Stronie zostałaby w całości odmówiona płatność UPO.
Organ I instancji zbadał również kwestię płatności bezpośrednich za rok 2005 i stwierdził, że płatności do spornej działki Nr [...] otrzymała I. O. .
Podkreślił również, iż właścicielem prawnym działki jest I. O. , która udowodniła ten fakt składając między innymi odpisy z ksiąg wieczystych, wypisy z rejestru gruntów. Również J. Z. przyznał w oświadczeniu z dnia [...] r., że nie jest on właścicielem działki nr [...] . Organ I instancji zwrócił uwagę, iż w zakresie płatności bezpośrednich ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru z dnia 18 grudnia 2003 r. (art. 2 ust. 1 i 2) wiąże prawo do płatności z posiadaniem gruntów rolnych i utrzymywaniem ich w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska nie stawiając żadnych dalszych wymagań, co do rodzaju posiadania, co znajduje również potwierdzenie w przepisach rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy. Na potwierdzenie swego stanowiska organ wskazał między innymi na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. II GSK 788/08, z dnia 29 listopada 2007 r. , sygn. akt II GSK 228/07, z 16 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA 339/98, z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. II GSK 258/06, z dnia 2 września 2008 r., sygn. akt II GSK 311/08, wyrok NSA z dnia 4.06.2007r., sygn. akt II GSK 53/07). Organ stwierdził nadto, że rolnik musi dysponować w odniesieniu do deklarowanego gruntu wystarczającą samodzielnością przy prowadzeniu działalności rolniczej (wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 października 2010r., sprawa C-61/09).
Organ I instancji stwierdził, iż I. O. , pomimo, iż wykazała, że jest właścicielem prawnym gruntu, że ponosi koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa, nie była w stanie zapewnić, aby te działania odniosły skutek. Powyższe oznacza, że strona nie posiadała gruntów w sposób trwały w roku 2006, nie była w stanie gospodarować na tych gruntach w sposób efektywny, nie dysponowała też wystarczającą samodzielnością przy prowadzeniu działalności rolniczej. Strona podejmowała decyzje i wprowadzała je w życie, jednak nie miała realnego wpływu na to, że inny rolnik wbrew jej woli prowadził na gruntach również swoją działalność, w wyniku której podjęte i wprowadzane w życie decyzje strony nie były skuteczne. Strona nie miała swobody co do podejmowania istotnych decyzji np. co, gdzie, i kiedy zasiać, kiedy zbierać plony.
Dalej organ stwierdził, że jeżeli występuje spór pomiędzy stronami i strona traci możliwość otrzymania płatności może dochodzić swoich praw przed sądem powszechnym i z tego prawa strona skorzystała.
Również na to rozstrzygnięcie strona złożyła odwołanie zarzucając, iż wywody organu były nietrafne, dowolne i zaprzeczają zasadzie pogłębiania obywateli do organów administracyjnych. Pismo odwoławcze dotyczyło wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu. Skarżąca nie zgodziła się z interpretacją stwierdzeń zawartych w raporcie z kontroli nr [...] odnośnie stwierdzenia powierzchni kwalifikującej się do płatności dla działki rolnej A i B. Strona zaakcentowała, iż jest jedynym posiadaczem działki ewidencyjnej Nr [...] i stwierdziła, że to jej powinna być przyznana wnioskowana płatność. Podniosła również, że J. Z. nie udzielił odpowiedzi na wezwanie organu, co w ocenie strony wskazuje na brak argumentów i zainteresowania J. Z. prowadzonym postępowaniem.
Organ odwoławczy po weryfikacji akt sprawy [...] , stwierdził, iż decyzja Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uwzględniała cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Zauważył przy tym, że prowadząc postępowanie w sprawie o przyznanie płatności organ weryfikuje spełnienie warunków, umożliwiających ich uzyskanie. Stwierdzenie w trakcie postępowania nieprawidłowości, w zakresie rodzaju uprawy, wielkości powierzchni, kultury rolnej, stanu i prawa posiadania skutkuje wykluczeniem powierzchni obarczonych błędem, co wpływa na wielkość pozytywnie zweryfikowanej powierzchni i wysokość płatności.
Zgodnie z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a zatem organy administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
Zadaniem ARiMR nie jest rozstrzyganie sporu pomiędzy rolnikami, a jedynie ustalenie, który z nich spełnia warunki ustawy, a tym samym któremu z nich przysługuje płatność. Postępowanie wyjaśniające nie jest postępowaniem wszczynanym z urzędu przez ARiMR, lecz stanowi element postępowań wszczętych na wniosek rolnika.
Organ odwoławczy zauważył, że płatność jest przyznawana temu producentowi, który spełnia łącznie warunki ustawowe określone w ustawie o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru z dnia 18 grudnia 2003 r. (Dz. U. z 2004r. nr 6 poz.40 ze zm.), natomiast sprawa bezprawnego użytkowania spornych gruntów stanowi przedmiot roszczeń cywilnoprawnych, które mogą być realizowane przed sądami powszechnymi. Z dokumentacji sprawy wynika, iż I. O. z tego prawa skorzystała gdyż w toku sprawy przedstawiła pismo z dnia [...] r. skierowane do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. . W piśmie tym I. O. poinformowała, że w 2007 roku z powództwa cywilnego zapadł wyrok, na podstawie którego J. Z. został uznany za winnego wyrządzenia szkody na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...]. w J. . Na podstawie dwóch wyroków zasądzono na rzecz I. O. odszkodowanie, obejmujące również kwotę bezprawnie uzyskanych przez J. Z. dopłat do gruntów przyznanych mu przez ARiMR.
Kwestie te nie mogą natomiast mieć wpływu na ocenę uprawnień do uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Organ wskazał na raport z czynności kontrolnych z dnia 29 - 30 marca 2007 r. i zawarte w nim ustalenia i stwierdził, iż Wnioskodawczym nie otrzymała płatności na całą zmierzoną działkę rolną A i B nie ze względu na zastosowany kod błędu DR6 (kod informujący) a ze względu na błąd kontroli krzyżowej oraz stwierdzenie upraw które były deklarowane przez J. Z. .
Odnosząc się do zastrzeżeń zawartych w piśmie odwoławczym dotyczących błędnej weryfikacji "konfliktu kontroli krzyżowej" gdyż zdaniem skarżącej organ powinien automatycznie przyjąć argumenty przedstawione przez nią jeśli J. Z. będąc drugą stroną konfliktu kontroli krzyżowej nie zareagował na otrzymane wezwanie organ stwierdził, iż założenie to jest błędne gdyż organ na mocy art. 80 Kpa winien dokonać oceny mocy i wiarygodności dowodów wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, co wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą z ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności oraz oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Organ odwoławczy stwierdził, że Strona jest uprawniona, a nie zobowiązana, do wypowiadania się na temat zgromadzonych dowodów. Uchylanie się strony od składania wyjaśnień oraz zajmowania stanowiska wobec materiału dowodowego zebranego w sprawie pozwala organowi administracji na oparcie decyzji na dostępnych mu dowodach (zob. teza druga wyroku NSA z 14 marca 1988 r., IV SA 1152/87, LexPolonica nr 297019 - PiP 1989, nr 4, s. 142).
Organ nadto zauważył, że odwołanie nie zawiera nowych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik rozstrzygnięcia, tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.
To rozstrzygnięcie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W skardze strona zarzuciła wydanie decyzji bez uwzględnienia przez organ odwoławczy wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt II GSK 279/09 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 144/10 oraz niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym ustalenia, że decyzja wydana przez organ I instancji powinna zostać utrzymana w mocy, pomimo że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem prawa oraz naruszenie:
- art. 6 Kpa - z powodu nie uwzględnienia lub pominięcia stanu prawnego i faktycznego łączącego skarżącą z gruntami rolnymi, do których ubiega się o płatności w 2006 roku oraz pominięcia stanu prawnego wynikającego z wyroku Sądu Rejonowego w K. o sygnaturze akt [...] z dnia [...] r.,
- art. 7 Kpa - z powodu nie uwzględnienia lub pominięcia stanu faktycznego wynikającego z dowodów złożonych przez skarżącą i przyjęcia za podstawę wydania decyzji przesłanek sprzecznych z wyrokami Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. o sygnaturze akt [...] ., tzn. przyjęcia przez organ że J. Z. był posiadaczem gruntów należących do skarżącej,
- art. 7 Kpa - z powodu przyjęcia fałszywej przesłanki dla podjęcia decyzji, że skarżąca nie była w 2006 roku posiadaczem części swoich własnych gruntów, objętych wnioskiem o płatności,
- art. 7 Kpa - z powodu przyjęcia fałszywej przesłanki, że protokół kontroli przeprowadzonej na gruntach skarżącej potwierdza jedynie [...] ha powierzchni zgodnej z wnioskiem skarżącej,
- art. 8 Kpa - z powodu działania ARiMR powodującego podważanie zaufania skarżącej do organów Państwa, w szczególności poprzez kwestionowanie przez organ wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 29-30 marca 2007 r. i przyjęcie dla wydania decyzji zupełnie innych wyników niż uwidocznione w protokole kontroli,
- art. 9 Kpa- z powodu nie poinformowania skarżącej o wystąpieniu przez organ do J. Z. o złożenie wyjaśnień w sprawie konfliktu krzyżowego, co uniemożliwiło stronie, przed wydaniem decyzji, składanie do organu odpowiednich wniosków w związku z brakiem odpowiedzi ze strony J. Z. ,
- art. 77 § 1 Kpa - z powodu nie uzyskania lub pominięcia w prowadzonym postępowaniu wyjaśnień od J. Z. co wskazane było w wyroku NSA o sygnaturze akt II GSK 279/09,
- art. 77 § 4 Kpa - z powodu nie zakomunikowania skarżącej faktu znanego organowi z urzędu w postaci informacji uzyskanej z Biura Kontroli na Miejscu we W. o sposobie wypełniania rubryk protokołu kontroli, co uniemożliwiło skarżącej odniesienie się do tej kwestii przed wydaniem decyzji, zarzut dotyczy pisma znak [...] z dnia [...] r.
Ponadto, w ocenie skarżącej, nietrafna i krzywdząca dla niej decyzja wydana została w oparciu o fałszywe przesłanki z pominięciem faktu skutecznie realizowanego i manifestowanego faktycznego posiadania (i prawa posiadania) gruntów stanowiących działki położone na terenie wsi J. G. gm. K. objętych wnioskiem o płatności do gruntów rolnych złożonym na rok 2006.
Organ II instancji nie wziął pod uwagę zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji, w szczególności dotyczących powierzchni stwierdzonych w czasie kontroli na miejscu prowadzonej w dniach 29- 30 marca 2007 r., faktycznego procentu niezgodności wynikającego z protokołu kontroli, braku winy skarżącej w uchybieniach i złożeniu przez nią wniosku poprawnego pod względem faktycznym, co nawet zdaniem organu stanowi podstawę do nie stosowania obniżek lub sankcji oraz niesłusznej odmowy płatności UPO.
W ocenie skarżącej I. O. zarówno poprzez złożone w sprawie dowody udowodniła, że prowadziła na swoich gruntach działalność rolniczą polegającą na uprawie trwałego użytku zielonego, na powierzchni co najmniej [...] ha, więc co najmniej na takiej powierzchni była faktycznym użytkownikiem i posiadaczem swoich własnych działek. Z protokołu kontroli wynika niezbicie, że użytek zielony znajdował się na gruntach skarżącej na powierzchni [...] ha (łącznie z powierzchnią zaoraną-zniszczoną przez J. Z. – [...] ha).
Skarżaca uznała za nielogiczne, nieprzekonujące i gołosłowne wyjaśnienie organu dotyczące zasad wypełniania rubryk i kolumn protokołu kontroli - pole 82 i 83. Ponadto skarżąca wskazuje, że nie miała możliwości zapoznania się z treścią Instrukcji kontroli na miejscu ani w czasie wykonywania czynności kontrolnych ani na późniejszych etapach postępowania, jednak przytoczone przez organ wyjaśnienia co do zasad kontroli i wypełniania protokołu wydają się całkowicie niewiarygodne. Zdaniem skarżącej nie ma żadnych podstaw do kwestionowania korzystnych dla skarżącej wyników kontroli na miejscu.
W ocenie skarżącej organy I i II instancji niesłusznie odrzuciły dowód w postaci wyroku Sądu Rejonowego w K. lub pominęły wnioski nasuwające się z tego wyroku. Nadto skarżąca stwierdziła, że oświadczenia złożone przez W. N. i M. N. są zupełnie, a ich treść wskazuje, wbrew twierdzeniu organu, na użytkowanie działek przez "rodzinę O. " w 2006 roku. W oświadczeniach nie ma mowy o zbożach, malinach, truskawkach. W ocenie skarżącej nie ma znaczenia, że zostały złożone kopie oświadczeń, a organ nie żądał dostarczenia oryginałów oświadczeń. Skarżąca zauważyła przy tym, że w decyzjach wydawanych za inne lata niż rok 2006 organ kwestionował wartość oświadczeń W. N. i M. N. ze względu na to że "nie wiadomo czy takie osoby w ogóle istnieją", co, zdaniem Strony potwierdza że organy ARiMR nie stosują się do przepisów zawartych m.in. w art. 7 i 8 Kpa.
W ocenie skarżącej organ faworyzuje bezpodstawnie J. Z. .
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
W piśmie procesowym z dnie 6 lutego 2014 r. skarżąca stwierdziła, iż nie zostały uwzględnione przez organy I i II instancji wyjaśnienia Kierownika Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR we W. bowiem z jego treści wynika, że do płatności JPO na działce rolnej A stwierdzono powierzchnię [...] ha, wobec powyższego powierzchnia kwalifikująca się do JPO wynosiła według wyliczeń skarżącej [...] ha, a do UPO powinna zostać zakwalifikowana powierzchnia [...] ha. Nadto skarżąca stwierdziła, że treść decyzji organu I i II instancji zaprzecza temu, by organy przywiązywały wagę do treści protokołu kontroli na miejscu. Zdaniem skarżącej złożone przez nią dowody zostały de facto pominięte. Skarżąca przy tym szeroko wskazywała na dowody potwierdzające, iż J. Z. naruszał bezprawnie jej posiadanie, a takie działanie nie zasługuje na ochronę organu administracji jakim jest ARiMR. Zdaniem skarżącej rozpatrzenie dowodów we wzajemnej łączności powinno doprowadzić organy do uznania stanu prawnego i faktycznego prezentowanego przez skarżącą.
Na rozprawie [...] r. pełnomocnik skarżącej także podtrzymał dotychczasową argumentację. Wskazał, że odnośnie powierzchni gdzie były truskawki i maliny organy oparły się na oświadczeniu J. Z. , że prowadził takie uprawy w 2006 r., ale z jego wiedzy wynika, że były to zakrzaczenia w postaci dzikich malin. Nie była to plantacja pielęgnowana przez J. Z. . Nadto oświadczył, że 90 % powierzchni działki zajmowały trawy. Wyroki w sprawach karnych opierały się na dowodach zebranych w sprawach karnych. Zaznaczył, że w postępowaniu wykroczeniowym był przeprowadzony wywiad środowiskowy. Na pytanie Sądu oświadczył, że wykazany w uwagach owies mógł być owsem głuchym będącym chwastem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zatem Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej powoływane jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli zachodzą przyczyny stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, to sąd winien orzec o jego nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ odwoławczy przy rozstrzyganiu sprawy naruszył obowiązujące przepisy zarówno prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak i procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy wskazać, że warunki przyznawania płatności, o które ubiegała się skarżąca określone zostały w rozporządzeniu nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71, (WE) nr 2529/2001 (Dz.U. WE Nr L 270 z 21.10.2003 r.).Rozporządzenie jako forma wtórnego prawa wspólnotowego jest aktem prawnym obowiązującym w całości i podlegającym bezpośredniemu stosowaniu w państwach członkowskich.
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. z 2004 r., nr 6, poz. 40 ze zm. – dalej "ustawa o płatnościach bezpośrednich"), ustala warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Z art. 2 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że płatności przysługują osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego zwanej "producentem rolnym" pod warunkiem, że posiadane grunty rolne utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska.
Rozporządzenie nr 1782/2003 w art. 2 lit. a) zawiera definicję "rolnika" stanowiąc, że oznacza to osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty (art. 299 TWE) i które prowadzą działalność rolniczą.
Stosownie do art. 2 lit. b) przez "gospodarstwo" należy rozumieć wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika, które znajdują się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. Przez "działalność rolniczą" należy rozumieć produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarczych, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, jak stanowi art. 5 (art. 2 lit. c/ cyt. rozporządzenia).
Warunkiem uzyskania płatności obszarowej jest posiadanie działek rolnych o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha.
Punktem wyjścia przeprowadzonego przez organy administracji postępowania wyjaśniającego stała się treść wniosku I. O. z dnia [...] r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 . W punkcie VII formularza skarżąca złożyła oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych (Nr [...] – [...] ha oraz Nr [...] ha, łącznie [...] ha), w punkcie VIII zaś oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych (pastwisko trwałe –[...] ha na działce A, trawa – [...] ha na działce B, trawa – [...] ha na działce C).
Kontrola krzyżowa wykazała, że działka Nr [...] została objęta również wnioskiem J. Z. , stąd konieczne stało się rozstrzygnięcie dostrzeżonej kolizji. Ponieważ wyjaśnienia wnioskodawców nie pozwoliły ustalić, kto i w jakim zakresie był użytkownikiem spornej nieruchomości, organy sięgnęły po dowód z kontroli na miejscu. Przeprowadzona w dniach 29-30 marca 2007 r. kontrola, z udziałem I. O. i jej pełnomocnika Z. O., wykazała, że faktyczne zagospodarowanie działki Nr [...] nie pokrywa się z deklarowanym we wniosku I. O. bowiem zadeklarowała ona pastwisko trwałe i trawę podczas , gdy na części działki stwierdzono między innymi owies, żyto, grykę, koniczynę, truskawki, maliny oraz tereny zaorane. Z uwag inspektora kontroli zamieszczonych w protokole kontroli stwierdzono, że na działce nr [...] znajdowały się uprawy oraz tereny, do których nie przysługiwały dopłaty (vide zestawienie na stronie 3-1/6 i następnej protokołu czynności kontrolnych).
W wykonaniu zaleceń wynikających z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2010 r. sygn. akt II GSK 280/09 oraz wątpliwościami związanymi z wypełnianiem zwłaszcza rubryki 82 ARiMR Biuro Powiatowe w M. zwróciło się do [...] Oddziału ARiMR we W. o wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w kolumnie 82 i 83 protokołu kontroli na miejscu, a "uwagami inspektora" zawartymi w polu 87 na stronie 3-1/6 i następnej protokołu czynności kontrolnych.
W odpowiedzi na powyższe Dolnośląski Oddział ARiMR we W. wyjaśnił rozbieżności stwierdzając, że protokół kontroli na miejscu zawiera wszystkie niezbędne elementy konieczne do rozstrzygnięcia sprawy. Wskazał na obowiązującą na rok 2006 Instrukcję wypełniania protokołu kontroli i stwierdził, że rubryka 82 i 83 zostały wypełnione zgodnie z Instrukcją. Podkreślił, iż rozbieżności między deklarowanymi uprawami, a stwierdzonymi zostały opisane w uwagach inspektora.
Zgodnie z art. 138 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/ 2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r.). Jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, że ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) Nr 796/2004 przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w danym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli różnica ta przekracza 30% stwierdzonego obszaru, za dany rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Jeżeli zaś różnica ta przekracza 50%, rolnik jest wykluczony ponownie z przywileju premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłaty pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę.
Stosownie zaś do postanowień art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r. ze zm.), jeżeli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 50 ust. 3-5 tego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeżeli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20%. Gdy zaś różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Jeżeli dla całkowitego ustalonego obszaru objętego pojedynczym wnioskiem obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 50 ust. 3-5 tego rozporządzenia o więcej niż 30%, pomoc, do której rolnik był uprawniony zgodnie z art. 50 ust. 3-5 tego rozporządzenia, zostanie cofnięta na dany rok kalendarzowy w ramach tych programów pomocowych. Jeżeli różnica ta przekracza 50%, rolnik będzie również wyłączony z otrzymania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5. Kwota ta podlega odliczeniu od płatności pomocowych w ramach jakiegokolwiek systemu wsparcia, o którym mowa w tytułach III, IV i IVa rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003, lub w ramach dodatkowej kwoty pomocy ustanowionej w art. 12 tego rozporządzenia, do których dany rolnik jest uprawniony w kontekście wniosków, jakie złożył w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym wykrycia różnicy.
Należy podnieść, że stosownie do art. 68 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości.
Organ zasadnie odstąpił na podstawie art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z zastosowania art. 51 ust.1 cyt.Rozporzadzenia obligującego do nałożenia sankcji trzyletnich. Na podstawie powołanych przepisów organ wskazał, iż istniała nieprawidłowość co do powierzchni deklarowanej do płatności, a stwierdzonej będącej następstwem kontroli krzyżowej, jednakże Skarżąca nie ponosiła winy za działania J. Z. . Skarżąca bowiem miała tytuł prawny do powierzchni objętej wnioskiem, natomiast z wyroku Sądu Rejonowego – VI Wydziału Grodzkiego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...] wynikało, że J. Z. bezprawnie zaorywał trawy. W ocenie Sądu zaistniały w sprawie stan faktyczny uzasadnia wniosek, że skarżąca nie utraciła posiadania gruntów, do których miała tytuł prawny.
Należy również wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1034/10 wyraził pogląd, iż "Jako, że ustawa z 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru nie definiuje bliżej posiadania, stosuje się pomocniczo przepisy k.c. Jednakże znamienitym jest fakt, iż to posiadanie uprawniające do uzyskania płatności musi zawierać w sobie kilka szczególnych cech. Musi to być faktyczne posiadanie i rolnicze użytkowanie gruntów utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej i ściśle związanych z produkcją rolną, której przecież wspieraniu płatności mają służyć." (publ. LEX nr 1070194)
Spośród przesłanek uzyskania płatności spór w sprawie dotyczy faktu posiadania oraz rolniczego użytkowania gruntów przez skarżącą działki rolnej o numerze [...] , która objęta jest konfliktem krzyżowym z J. Z..
Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
Podkreślić należy, że "faktycznego posiadania" gruntu rolnego nie można utożsamiać z tytułem własności jako wyłącznie uprawniającym do posiadania – takiego wymogu nie przewiduje żaden z przepisów wspólnotowych.
Posiadanie przez producenta rolnego tytułu prawnego do gruntu rolnego nie przesądza o przyznaniu płatności obszarowych z tego tytułu, ale także brak tytułu prawnego do nieruchomości nie może automatycznie wyłączać rolnika z systemu pomocy (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2007 r. sygn. akt II GSK 258/06).
Kwestie posiadania reguluje Tytuł IV "Posiadanie" Księgi drugiej "Własność i inne prawa rzeczowe" Kodeksu cywilnego.
Z art. 336 k.c. wynika, że posiadanie jest określonym rodzajem władztwa nad rzeczą. W rozumieniu tego przepisu, na posiadanie składają się dwa elementy: element fizyczny (corpus) oraz element psychiczny (animus). Najogólniej rzecz ujmując corpus oznacza, że pewna osoba znajduje się w sytuacji, która daje jej możliwość władania rzeczą w taki sposób, jak mogą to czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo, przy czym nie jest konieczne efektywne wykonywanie tego władztwa. Animus zaś oznacza wolę wykonywania względem rzeczy określonego prawa dla siebie. Wola ta wobec otoczenia wyraża się w takim postępowaniu posiadacza, które wskazuje na to, że uważa się on za osobę, której przysługuje do rzeczy określone prawo (por. J. Ignatowicz (w:) Komentarz, t. I, 1972, s. 768 i n., A. Kunicki (w:) System Prawa Cywilnego, t. II, 1977, s. 830). Jako posiadanie, w rozumieniu art. 336 k.c., należy zakwalifikować taki stan rzeczy, gdy dobro takie zostaje objęte w wyłączne władanie z wolą wykonywania dla siebie. Zarówno posiadanie samoistne, jak i zależne może być posiadaniem bezprawnym lub prawnym. Jest ono bezprawne, gdy nie wynika z prawa własności czy innego stosunku prawnego, a posiadanie prawne to posiadanie zgodne ze stanem prawnym. Samoistnym posiadaczem prawnym jest właściciel, a bezprawnym tzw. nieformalny nabywca nieruchomości, złodziej, paser. Zależnym posiadaczem prawnym jest na przykład najemca, a bezprawnym taka osoba, która włada rzeczą jak najemca, a nim nie jest (por. np. J. Ignatowicz (w:) Komentarz, t. 1, 1972, s. 772 i n.; A. Kunicki (w:) System Prawa Cywilnego, t. II, 1977, s. 837; E. Gniewek, Komentarz, 2001, s. 784 i n.).
Należy zauważyć, że swobodę decydowania o sposobie prowadzenia działalności na gruncie rolnym miała I. O. , a wszelkie próby uzurpowania sobie tego uprawnienia przez J. Z. spotykały się z reakcją ze strony skarżącej, bądź to w formie pism wzywających do zaniechania naruszeń, wdrażania postępowań karnych, bądź odtwarzania granic działki [...] oraz usuwania bezprawnych upraw przez I. O. , co wynika zarówno z pisma I. O. z dnia [... ] r. (karta 64) oraz pisma z dnia [... ]r. (karta 127) wraz z załącznikiem – wnioskiem dowodowym J. Z. złożonym a sprawie karnej. Tak więc jeśli nawet J. Z. podejmował decyzje co do zasiewów spornych działek, to czynił to z jednej strony wbrew jasno wyrażonej i wiadomej mu woli właścicieli nieruchomości, z drugiej skutki jego poczynań były usuwane przez samych właścicieli, którym prawo takie służy na mocy art. 343 § 2 Kc. Stosownie do powołanego przepisu posiadacz nieruchomości może niezwłocznie po samowolnym naruszeniu posiadania przywrócić własnym działaniem stan poprzedni (...).
Fakt, że J. Z. użytkował sporne działki nie jest wystarczający do uznania go za posiadacza zależnego ani też bardziej samoistnego.
W swych rozważaniach organ pominął także treść art. 345 Kc. A przecież stosownie do art. 345 Kc posiadanie przywrócone poczytuje się za nie przerwane. Jak wynika z ustaleń organu Skarżąca otrzymała dopłaty za rok 2005, a więc była wówczas posiadaczem spornej działki. Zatem gdyby nawet działania J. Z. uznać za wyraz posiadania, to nie zmienia to faktu, że posiadanie nieruchomości było przywracane przez osobę działającą z upoważnienia właścicieli – Z. O. go przywracającego na gruncie stan zgodny z zamierzeniami właścicieli, co skutkowało tym, że jej posiadanie w świetle powołanego przepisu Kc uważa się za nieprzerwane, a J. Z. nie posiadał też przymiotu posiadacza samoistnego.
Przenosząc powyższe wywody teoretyczne na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że z akt sprawy nie wynika, aby J. Z. wykazał, że miał możliwość władania spornymi działkami, a zatem aby był ich posiadaczem zależnym.
W aktach sprawy znajduje się natomiast cały szereg dokumentów, z których wynika, że właścicielka nieruchomości- I. O. - nie wyraziła zgody na korzystanie z nieruchomości przez J. Z. i żądała zaprzestania naruszeń jej prawa własności. W szczególności na karcie 20 znajduje się pismo H. i I. O. z dnia [...] r., w którym informują K. Z. (syna J. Z. ) o nabyciu działek [...] i [...] i wzywają do zaprzestania zacierania granic i przywrócenia zatartych granic pomiędzy działkami [...] i [...] i [...] według dokumentacji geodezyjnej oraz o tym, że nie wyrażają zgody na jakiekolwiek użytkowanie ich działki, na karcie 29 znajduje się pismo z dnia [...] r., którym informują J. Z. o fakcie nabycia przez nie działki nr [...] oraz o tym , że nie wyrażają zgody na jakiekolwiek użytkowanie ich działki. Ponowne pismo w sprawie zakazu użytkowania działek [...] ,[...] zostało do J. Z. i jego syna K. Z. wystosowane [...] r. (karta 71).
Nadto w aktach sprawy znajdują się pisma I. O. informujące organ I instancji o bezprawnych działaniach J. Z. polegających na niszczeniu trawy w roku 2006 r. na działce [...] (z dnia [...] r. - karta 33, z dnia [...] r.- karta 36, z dnia [...] r.- karta 30 maja 2007 r., z dnia [...] r.).
Wyrokiem nakazowym z dnia [...] r., Sąd Rejonowy w K. , Wydział VI Grodzki uznał J. Z. za winnego między innymi o to, że w okresie od stycznia 2006 r. do grudnia 2006 r. w J. , Gm. K. , na działce [...] , na nienależącym na niego gruncie rolnym niszczył trawę przez jej zaorywane na szkodę H. O. (karta 232).
W kontekście powyższych okoliczności nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że pozostają one bez wpływu na ocenę uprawnień do uzyskania płatności bezpośrednich za 2006 r. zwłaszcza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. w wyroku dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 144/10 podniósł, iż organy administracyjne winny zastanowić się nad uwzględnieniem wyroków skazujących J. Z. za bezprawne działania związane z korzystaniem z działki I. O. .
Wprawdzie WSA nie przesądził, że J. Z. był posiadaczem gruntu z powodu dokonywania czynności zaorania gruntów albo dokonywania innych upraw wskazując jedynie, że czynności te dokonywane były bezprawnie. Natomiast w ocenie tutejszego Sądu wobec powyższych ustaleń i stwierdzenia zawartego w wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...] stwierdzić należy, ze posiadaczem gruntu była I. O.
Powierzchnia zaorana jak wynikało protokołu kontroli wynosiła [...] ha położonych w dwóch obszarach zaznaczonych na mapce będącej załącznikiem do protokołu (karta 47)., natomiast jak wynika z pisma skarżącej z dnia [...] r. i z dołączonej do niej mapki wynikało, że w 2006 r. trawa została zniszczona w trzech obszarach.
Organ nie wyjaśnił tych rozbieżności, ani też nie odniósł się do nich w zaskarżonej decyzji, co również ma wpływ na prawidłowość decyzji w sytuacji, gdy skarżąca wnioskowała o przyznanie płatności bezpośrednich z tytułu pastwisk trwałych i trawy. Nadto Sąd przyjmuje w okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy, że bezprawne naruszenie posiadania przez J. Z. nie może być brane pod uwagę, a skoro tak to nie może być podnoszony argument " konfliktu kontroli krzyżowej".
W świetle powyższego za uzasadnione należało uznać zawarty w skardze zarzut naruszenia przez zaskarżoną decyzję art. 6 Kpa - z powodu nie uwzględnienia lub pominięcia stanu prawnego i faktycznego łączącego skarżącą z gruntami rolnymi, do których ubiega się o płatności w 2006 roku oraz pominięcia stanu prawnego wynikającego z wyroku Sądu Rejonowego w K. o sygnaturze akt [...] z dnia [...] r., art. 7 Kpa - z powodu nie uwzględnienia lub pominięcia stanu faktycznego wynikającego z dowodów złożonych przez skarżącą i przyjęcia za podstawę wydania decyzji przesłanek sprzecznych z wyrokami Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. o sygnaturze akt [...] ., tzn. przyjęcia przez organ że J. Z. był posiadaczem gruntów należących do skarżącej i art. 7 Kpa - z powodu przyjęcia fałszywej przesłanki dla podjęcia decyzji, że skarżąca nie była w 2006 roku posiadaczem części swoich własnych gruntów, objętych wnioskiem o płatności.
Organ zatem winien rozważyć kwestie faktycznego użytkowania spornej działki Nr [...] w aspekcie spełnienia prawa przez I. O. do przyznania płatności bezpośrednich za 2006 r. Należy zauważyć, że organ nie może oceniać każdego dowodu z osobna, lecz winien rozpatrywać dowody całościowo i we wzajemnej łączności przez pryzmat wiedzy i doświadczenia życiowego. Skoro właściciele nieruchomości żądali zaniechania naruszeń w roku 2006 i 2007, J. Z. został uznany winnym przestępstw popełnionych na szkodę właścicieli działki [...] w roku 2006, 2007 i 2009 (a więc za działania podjęte również później w stosunku do roku, którego dotyczy niniejsza sprawa), sam zainteresowany uzyskaniem dopłat tzn. J. Z. nie wykazał, aby posiadał w 2006 r. tytuł prawny do korzystania z nieruchomości i wiedział, że nie był jej właścicielem, a właściciele konsekwentnie utrzymywali, że to oni cały czas prowadzili działalność rolniczą na spornej działce, to doświadczenie życiowe wskazuje – w braku dowodu przeciwnego - że ten stan faktyczny i stan stosunków sąsiedzkich należy odnieść również do roku 2006, a nie pomijać całkowicie przy ocenie kwestii posiadania uprawniającego do dopłat. Nie można także pominąć faktu, że I. O. uzyskała dopłaty bezpośrednie do spornej działki w roku 2005.
Odnosząc się do kwestii dowodu z zeznań świadków W. i N. i M. N. to należy zauważyć, że organ nie żądał oryginałów zeznań tychże świadków, toteż nie może czynić w tym zakresie zarzutów stronie skarżącej. Treść oświadczeń wskazuje, że wygląd działek nr [...] i [...] "od 2005 r. zmienił się na korzyść, gdyż właściciele pola zaczęli dbać o ten teren" natomiast z ich treści nie można wywodzić jednoznacznych wniosków co do stanu działki [...] w 2006 r. Sąd nie może jednocześnie odnieść się do twierdzeń skarżącej w kwestii niekonsekwencji organu w ocenie tychże oświadczeń w innych postępowaniach dotyczących płatności bezpośrednich za inne lata ponieważ przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia jest prawidłowość decyzji dotyczącej 2006 r.
W związku z zarzutami skarżącej w kwestii naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. podkreślić należy, że decyzje administracyjne dotyczące przyznawania płatności muszą być poprzedzone szczegółowym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, a zwłaszcza ustaleniem faktycznego posiadania gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku, co jest związane z obowiązującą zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.). Jest to bardzo istotne, zwłaszcza w sytuacji gdy występuje spór o prawo do dopłat i z wnioskiem występuje właściciel, jak i osoba powołująca się na rolnicze użytkowanie gruntu. Nawet przy stwierdzeniu, że stan faktyczny w sprawie został wyjaśniony w sposób szczegółowy to jednak Sąd stwierdza, że ocena materiału dowodowego zebranego w aktach została przeprowadzona w sposób wadliwy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji do otrzymania dopłat za 2006 r. Albowiem w realiach rozpatrywanej sprawy nie została oceniona kwestia posiadania gruntu rolnego objętego wnioskiem o przyznanie płatności za rok 2006, działka Nr [...] , przez pryzmat całości dowodów zebranych w aktach.
Odnosząc się do zarzutów skargi, trzeba przede wszystkim podkreślić, że jeśli chodzi o treść wniosku, która powinna odzwierciedlać faktyczny stan zagospodarowania gruntów rolnych, to na osobie ubiegającej się o przyznanie płatności ciąży obowiązek zharmonizowania informacji ujętych w stosownym formularzu z rzeczywistością (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 października 2006 r., IV SA/Wa 1184/06, niepubl., LEX Nr 284549). Nie ma bowiem dostatecznych podstaw prawnych, by na pracowników organów przerzucać odpowiedzialność za rozbieżność między treścią wypełnionego przez stronę wniosku a ustalonym w postępowaniu wyjaśniającym realnym stanem nieruchomości. Taka właśnie rozbieżność zaistniała w rozpoznawanej sprawie, gdy poczynione przez organy ustalenia wykazały, że zagospodarowanie gruntu objętego wnioskiem nie odpowiada, i to w przeważającej części, deklaracji złożonej przez stronę. W świetle wyroku karnego z dnia 19 lutego 2007 r. należy zgodzić się z argumentacją skarżącej, że rozbieżność ta nie istniała w dacie złożenia wniosku lecz powstała dopiero wskutek późniejszych, bezprawnych działań J. Z. , które doprowadziły do zniszczenia pastwisk i łąk ujętych we wniosku skarżącej.
Należy przy tym zauważyć, że raport kontroli na miejscu wskazuje na istnienie innych upraw niż deklarowane przez skarżącą pastwiska trwałe i trawy. W ocenie Sądu, zarzuty skarżącej w zakresie pomijania przez organy zapisów wynikających z protokołu kontroli na miejscu jak i matematyczne wyliczenia powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do płatności bezpośrednich za 2006 r. dokonane przez skarżącą w piśmie z dnia [...] r. nie znajdują uzasadnienia. Obliczenia te nie uwzględniają uwag inspektora kontroli zawartych w protokole kontroli na na miejscu, w których jednoznacznie wskazano powierzchnie i rodzaje upraw warunkujących przyznanie dopłat bezpośrednich za 2006 r. Zauważyć należy, iż poz. 82 i 83 protokołu kontroli na miejscu były jedynie omówieniem stwierdzonych powierzchni upraw i nie determinowały rozstrzygnięcia w sprawie.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ weźmie pod uwagę powyższe wywody Sądu co do posiadania przez skarżącą spornej działki [...] mimo czasowej i bezprawnej ingerencji J. Z. we własność skarżącej.
Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wyrażony w wyrokach z dnia 22 października 2012 r. sygn. akt III SA/Gl 713/12 i 714/12, że nie jest wyrazem praworządności przyznanie przez organ ochrony i dopłat osobie, która za działania związane z gruntami, o dopłaty do których się ubiega została skazana za popełnienie przestępstwa na szkodę osoby uprawnionej, której prawa bezprawnie naruszono. Takie działanie organu w istocie narusza art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej oraz art. 7 Ustawy Zasadniczej, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co wskazuje także na zasadność zarzutu strony dotyczącego naruszenia tych przepisów.
Biorąc pod uwagę, że zaskarżone orzeczenie narusza zarówno prawo materialne art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych , jak i przepisy Kodeksu cywilnego odnoszące się do kwestii posiadania, jak i przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 146 § 1 pkt 1 lit.a i c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. przy uwzględnieniu uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi w kwocie 200 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło