III SA/Gl 2261/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-06-09
Skład orzekający: Anna Apollo, Agata Ćwik-Bury, Małgorzata Herman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby niebędące stronami postępowania pierwotnego (o zatwierdzenie planu ruchu zakładu górniczego) mogą skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej ten plan?Ratio decidendi
Osoby, które nie posiadają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu pierwotnym (np. o zatwierdzenie planu ruchu zakładu górniczego), nie posiadają legitymacji do skutecznego żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w tym postępowaniu. W takiej sytuacji organ administracji publicznej powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący G. N. i K. N. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej plan ruchu zakładu górniczego, zarzucając jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na niedołączeniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, uznając skarżących za niebędących stronami postępowania pierwotnego. WSA w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi G. N., K. N. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz.267 ze zm., dalej określanego skrótem kpa) Prezes Wyższego Urzędu Górniczego utrzymał w mocy swoje własne postanowienie z dnia [...] r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. nr [...] zatwierdzającej plan ruch zakładu górniczego "A" na okres od 1 grudnia 2014 r. do 30 listopada 2020 r.
W uzasadnieniu wskazał, ze pismem z dnia 14 kwietnia 2015 r., które do Wyższego Urzędu Górniczego wpłynęło 19 czerwca 2015 r. G. N. i K. N. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. nr [...] zatwierdzającej plan ruch zakładu górniczego "A" na okres od 1 grudnia 2014 r. do 30 listopada 2020 r. , jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 108 ust. 9 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U z 2015 r. poz. 196 i 1272, dalej określanej skrótem Pgg), bowiem przedsiębiorca, "B" Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości W. , nie dołączył do wniosku o zatwierdzenie planu ruchu zakładu górniczego decyzji właściwego organu dotyczącej określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
Wnioskodawcy wskazali, że przedmiotowy plan ruchu został pozytywnie zaopiniowany postanowieniem Wójta Gminy B. z dnia [...] r., znak: [...] . Zwrócili przy tym uwagę, że decyzją z dnia [...] r., znak: [..] , Wójt Gminy B. określił środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji pod nazwą "Powiększenie terenów eksploatacji odkrywkowej złoża kruszywa naturalnego W. w miejscowości W. , Gmina B. ". Od przedmiotowej decyzji, pismem z dnia [...] r., zostało wniesione odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. . Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] r., znak: [...] . Od przedmiotowej decyzji została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt: II SA/Kr 985/12, uchylił z przyczyn formalnych zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r., znak: [...] , oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] r., znak: [...] . Od przedmiotowego wyroku przedsiębiorca, "B" Sp. z o.o., wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 30 stycznia 2015 r. oddalił tę skargę.
Tym samym decyzja Wójta Gminy B. z dnia [...] r., znak: [...] , została usunięta z obrotu prawnego. Z tego powodu, zdaniem wnioskodawców, nie mogła być podstawą wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego.
Postanowieniem z dnia [...] r. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (dalej Prezes WUG) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora OUG w K. Podkreślił, że zgodnie z art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 28 kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z art. 123 § 2 kpa, postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie spraw, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
Rozpatrując wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego stwierdził, że wnioskodawcy nie posiadają statusu strony tego postępowania i nie wykazują go we wniosku. Jednocześnie zachodzą inne uzasadnione przyczyny, by odmówić wszczęcia postępowania.
Ponadto, zgodnie z art. 108 ust. 10 pgg , przekazuje się do wglądu m.in. odpis koncesji, a w przypadku robót geologicznych, których wykonywanie nie wymaga koncesji - projekt robót geologicznych.
Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.), zwanej dalej "{...}", uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 4 uiośU, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem m.in. koncesji na poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż kopalin, poszukiwanie lub rozpoznawanie kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, wydobywanie kopalin ze złóż, podziemne bezzbiornikowe magazynowanie substancji, podziemne składowanie odpadów oraz podziemne składowanie dwutlenku węgla - wydawanej na podstawie ustawy Prawo geologiczne i górnicze. ; Zgodnie z art. 72 ust. 2 pkt 2 uiośU, wymogu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie stosuje się w przypadku zmiany koncesji polegającej na:
1) zmniejszeniu powierzchni, w granicach której ma być prowadzona działalność;
2) przeniesieniu decyzji na inny podmiot.
Z powyższego wynika, że załączenie odpisu aktualnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest niezbędne do wydania koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż, natomiast w przypadku wniosku o zatwierdzenie planu ruchu, decyzja ta ma charakter informacyjny i podlega załączeniu, jeżeli została wydana na potrzeby postępowania koncesyjnego lub innego postępowania.
Stwierdził także, że decyzją z dnia [...] r., znak: [...] , Marszałek Województwa M. zmienił w części decyzję Wojewody M. z dnia [...] r., znak: [...] , uchylając własną decyzję z dnia [...]r., znak: [...], znosząc obszar i teren górniczy "W. A" oraz tworząc obszar i teren górniczy "W. B". Ta zmiana koncesji nie wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, z uwagi na zmniejszenie obszaru eksploatacji. Z kolei decyzją dnia [...] r., znak: [...], Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. zatwierdził plan ruchu zakładu górniczego Kopalnia Kruszywa Naturalnego "W. " na okres od dnia 1 grudnia 2014 r. do dnia 30 listopada 2020 r. Zgodnie z treścią przedłożonego do zatwierdzenia planu ruchu ("2. Opis terenu górniczego oraz jego zagospodarowania, z określeniem obiektów budowlanych zakładu górniczego"), dotyczy on eksploatacji złoża "W. " objętego obszarem górniczym "W. B" i nie obejmuje działek, które wchodzą w skład obszaru górniczego "W. I". Tym samym, uchylenie decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] r., znak: [...], oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r., znak: [...] , nie miało wpływu na decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r., znak: [...] . Nie ma zatem podstaw do wszczęcia z urzędu, przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.
Następnie pismo wnioskodawców z 30 lipca 2015 r. Prezes WUG uznał za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaś ponownie rozpoznając sprawę podkreślił, że nie odmówił wnioskodawcom, jak twierdzili, stwierdzenia nieważności decyzji lecz odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora OUG w K.
Dalej, odwołując się do normy art. 157 kpa zaznaczył, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna się z urzędu lub na wniosek strony. Tymczasem w ocenie organu wnioskodawcy nie byli strona postępowania o zatwierdzenie planu ruchu zakładu, bowiem nie byli przedsiębiorcą wnioskującym o wydanie decyzji zatwierdzającej ten plan. Nadto we wniosku nie wykazali swojego interesu prawnego, który pozwalałby uznać ich za stronę uprawnioną do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania.
Podtrzymał także swoje stanowisko w kwestii braku odstaw do wszczęcia z urzędu postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności Dyrektora OUG w K. wyrażone w postanowieniu z dnia [...] r.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego G. N. i K. N. domagali się uchylenia postanowień Prezesa WUG z 20 lica 2015 r. i 7 września 2015 r. oraz stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora OUG w K. z dnia 1 grudnia 2014 r. zatwierdzającej plan ruchu zakładu górniczego Kopalnia Kruszywa Naturalnego W. I na okres od 1 grudnia 2012 r. do 30 listopada 2020 r.
Zaskarżonym postanowieniom, a także decyzji zarzucili:
- naruszenie art. 157 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez uznanie, że nie zachodziły przesłanki do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora OUG w K. z [...] r., podczas, gdy ich zdaniem doszło przy jej wydaniu do rażącego naruszenia prawa, polegającego na niedołączeniu przez przedsiębiorcę decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia,
-naruszenie art. 7, art. 8 i 11 kpa poprzez niedokonanie przez organ wszechstronnej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło do podjęcia wadliwych rozstrzygnięć.
Uzasadniając swoje stanowisko powtórzyli argumentację przytoczoną już we wniosku. Podkreślił także, że organ naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę przekonywania i pogłębiania zaufania obywateli nie rozważając wszechstronnie materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska, wyrażonego w zaskarżonych postanowieniach. Nie zgodził się również z zarzutami naruszenia przepisów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Należy też przypomnieć, że sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w myśl art. 157 § 2 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, stanowiące wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie nieważności nie powoduje automatycznie wszczęcia tego postępowania. Inicjuje jedynie postępowanie wyjaśniające, które w tej fazie nie może jeszcze obejmować badania czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce i dotyczy jedynie formalnej dopuszczalności wniosku, w tym ustalenia istnienia po stronie wnioskodawcy przymiotu strony. Postępowanie w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, kończy się wydaniem postanowienia o odmowie wszczęciu postępowania, gdy warunki te nie są spełnione - art. 61a ust. 1 Kpa. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje wówczas gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie, albo gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może zostać wszczęte np. gdy żądanie wniosła strona nie mająca zdolności do czynności prawnych bądź też nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie. Odmowa ta zatem może i musi nastąpić w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji złożyła osoba, która nie ma w sprawie interesu prawnego, a jedynie ewentualnie interes faktyczny. W przypadku natomiast, gdy postępowanie w przedmiocie nieważności zostanie wszczęte i dopiero w trakcie jego prowadzenia okaże się, że wniosek złożyła osoba niebędąca stroną - organ winien umorzyć takie postępowanie. Pogląd ten utrwalony jest zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - por. wyrok tegoż Sądu z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 725/05, gdzie stwierdzono, iż "W sytuacji, gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności ustalenia, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie wyniku negatywnego są podstawą zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie". Por. też np. M. Jaśkowska, A. Wróbel: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX/el 2014 - art. 158 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W rozpatrywanej sprawie problemem spornym pozostaje ocena czy skarżącym przysługuje, czy też nie przysługuje przymiot strony, czyli podmiotu uprawnionego do domagania się stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego. W ocenie Prezesa WUG skarżący takiego przymiotu nie posiadali, w przekonaniu natomiast skarżących, istotne było tylko to, że przedsiębiorca do wniosku o zatwierdzenie planu ruchu zakładu górniczego nie dołączył decyzji określające środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia.
Wstępne postępowanie, które winno poprzedzić odmowę wszczęcia postępowania nieważnościowego z uwagi na jego niedopuszczalność, może dotyczyć jedynie kwestii formalnych, np. czy żądanie zostało wniesione przez legitymowany podmiot i czy ma on zdolność do czynności prawnych (przesłanki podmiotowe odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego), a także czy w obrocie prawnym znajduje się akt, którego unieważnienia domaga się wnioskodawca (przesłanka przedmiotowa odmowy). Nie może ono natomiast dotyczyć wyjaśnienia kwestii, czy przyczyny nieważności decyzji administracyjnej rzeczywiście miały miejsce.
Wskazać w tym momencie należy, że stronami postępowania nieważnościowego są, co do zasady, te same podmioty, które były stronami postępowania pierwotnego, z uwzględnieniem ich ewentualnych następców prawnych i innych osób, które stosownie do art. 28 Kpa.
Należy przypomnieć, że wedle art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W bogatym orzecznictwie sadowoadministracyjnym i literaturze prawniczej zgodnie przyjmuje się, że podstawą interesu prawnego mogą być wyłącznie przepisy materialnego prawa administracyjnego mającego zastosowanie w danej sprawie. Należy podkreślić, że interes prawny nie jest tożsamy z interesem faktycznym. Interes faktyczny nie jest interesem prawnym, o którym mowa w art. 28 kpa.
W rozpatrywanej sprawie materialną podstawą decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia 1 grudnia 2014 r. zatwierdzającą plan ruchu zakładu górniczego Kopalni Kruszyw Naturalnych W. na okres od 1 grudnia 2014 r. do 30 listopada 2020 r. były przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze, a w szczególności art. 108, zgodnie z którym plan ruchu zakładu górniczego sporządza przedsiębiorca, odrębnie dla każdego zakładu górniczego. Plan ruchu zakładu górniczego zatwierdza właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji. Powołany przepis określa przy tym szczegółowe warunki, które przedsiębiorca musi spełnić, aby wystąpić ze stosownym wnioskiem. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 9 tej ustawy przedsiębiorcą - jest ten, kto posiada koncesję na prowadzenie działalności regulowanej ustawą.
Poza sporem jest, że wnioskodawcą i adresatem decyzji zatwierdzającej plan ruchu zakładu górniczego, a zarazem podmiotem posiadającym koncesję był przedsiębiorca "B" Sp. z o.o. Skarżący, jako mieszkańcy W. , w tym postępowaniu nie posiadali statusu strony w rozumieniu art. 28 kpa, bowiem nie mieli materialnoprawnego interesu w rozstrzygnięciu sprawy.
Sąd orzekający w całości podziela pogląd wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 1999 r. sygn. akt II SA/Ka 1546/97 oraz z dnia 29 sierpnia 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 1650/99, z dnia 10 maja 2004 r. II SA/Ka 490/02, WSA w Gliwicach, sygn. III SA/GL 596/04 z 20 lipca 2005 r. czy NSA z 27 listopada 2012 r. II GSK 1796/11, II GSK 1098/13 z 9 września 2014 r. i II GSK 1818/12 z 22 października 2013 r. oraz WSA w Gliwicach z 7 listopada 2014 r., sygn. III SA/Gl 591/14 (wszystkie opublikowane w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl), że w postępowaniu koncesyjnym i o zatwierdzenie planu ruchu zakładu górniczego przymiot strony posiada wyłącznie przedsiębiorca.
Należy zatem zgodzić się z organem nadzoru górniczego, że ze względu na szczególne uregulowania prawa górniczego nie ma możliwości na jego podstawie przyznać przymiotu strony innemu podmiotowi niż wnioskodawca. W konsekwencji prawidłowo uznał, że skarżący nie posiadają legitymacji do skutecznego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora OUG z [...] r. Nie są przedsiębiorcami posiadającymi koncesje na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego W. . Nie są przedsiębiorcami, na rzecz których wydano decyzje zatwierdzającą plan ruchu zakładu górniczego.
Jak już wskazano właściwy organ może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji (art. 157 § 3 kpa) jedynie wtedy, gdy występuje niedopuszczalność tego postępowania z przyczyn przedmiotowych, np. przepisy szczególne wyłączają ten tryb lub z przyczyn podmiotowych, np. żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną. Nie może natomiast wypowiadać się na temat zaistnienia bądź nie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Wynika to także z porównania art. 157 § 3 kpa z art. 158 § 1 kpa. Organ może bowiem wykazać brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 § 1 kpa dopiero po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, a więc w decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji (art. 158 § 1 k.p.a.), wydanej po rozpatrzeniu sprawy.
W rozpatrywanej sprawie organ stwierdzając po stronie skarżących brak przymiotu strony uprawnionej do zadania stwierdzenia nieważności decyzji zasadnie zastosował art. 61a § 1 kpa. W konsekwencji nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżących dotyczące niedostatecznego wyjaśnienia sprawy i zbadania kwestii prawidłowości decyzji Dyrektora OUG z 1 grudnia 2014 r. zatwierdzającej plan ruchu zakładu górniczego. We wstępnym etapie postępowania nieważnościowego nie bada się i nie wolno badać, czy zaistniały przesłanki z art. 156 § 1 kpa.
W zaskarżonym postanowieniu organ zawarł jednak pewne stwierdzenia odnoszące się do wskazanych we wniosku przesłanek uzasadniających, zdaniem skarżących, stwierdzenie nieważności wyżej opisanej decyzji, wykraczające poza granice pierwszego etapu postepowania nieważnościowego. Powiązał te rozważania z przesłanką niedopuszczalności wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Nie rozważył ich jednak w kontekście art. 156 § 1 kpa, w szczególności zaś przesłanki z art. 156 1 pkt 2 kpa, na którą powołali się skarżący. Wobec tego, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, Sąd uznał, że to naruszenie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.
Odnosząc się do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora OUG zatwierdzającej plan ruchu zakładu górniczego należy na wstępie zaznaczyć, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę. Innymi słowy, sąd nie może wkraczać w sprawę nową, w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych. Sprawa oznacza sprawę w znaczeniu materialnym, a nie procesowym (por. wyroki NSA: z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 888/11, Lex nr 1415234 i powołane w nim orzecznictwo, z dnia 18 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1315/12, Lex nr 14814848, z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I GSK 886/12, Lex nr 1480822, J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, 2012, s. 347, 353).
W tej sytuacji, Sąd I instancji nie mógł uczynić przedmiotem kontroli ostatecznej i prawomocnej decyzji wydanej w postępowaniu o zatwierdzenie planu ruchu zakładu górniczego. Decyzja ta bowiem została wydana w odrębnym postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym. Natomiast przedmiotem niniejsze sprawy była kwestia dopuszczalności wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności tejże decyzji, a więc kwestia uruchomienia nadzwyczajnego trybu kontroli decyzji administracyjnych.
Z powyższych względów nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, bowiem organ nie mógł uczynić przedmiotem swojej oceny decyzji Dyrektora OUG. Zaś w kwestii braku legitymacji skarżących do domagania się stwierdzenia nieważności tej decyzji wypowiedział się w zaskarżonym postanowieniu. Natomiast skarżący w skardze ustalenia organu co do braku po ich stronie interesu prawnego nie zanegowali.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 ppsa skargę, jako niezasadną oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło